Layli va Majnun”dostonida so‘zning ulug‘lanishi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	620.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Layli va Majnun”dostonida so‘zning ulug‘lanishi

Купить

M avzu:”Layli va
Majnun”dostoni da so’zning
ulug’lanishi

Reja:
1. ” Layli va Majnun” dostonning yaratilish tarixi.
2. Dostonning g‘oyaviy yo‘nalishi va mavzu
ko‘lami.
3. Dostonning badiiy xususiyatlari.

“ Layli va Majnun “ haqida ilk bor 1188-yilda
ozarbayjon shoiri Nizomiy Ganjaviy doston
yaratgan. Nizomiy “Layli va Majnun “ dostonini
ham g oyaviy,ʻ ham badiiy jihatdan har tomonlama
yuksak darajaga ko tardi
ʻ va xamsachilik an analari ʼ
qatoriga qo shdi.
ʻ Undan so ng ʻ “Layli va Majnun “
dostoniga ko plab
ʻ shoirlar murojaat qilishdi.
Xu s rav Dehlavi y , Abdurah m on Jo m i y ,
Fuzuli y , Alisher Navoiy qalamlariga mansub
dostonlar mashhur. Garchi ushbu dostonlar bitta
nom bilan atalsa va ulardagi voqealar tizimi bir-
biriga juda o xshash
ʻ bo lsa-da, ʻ har bir
muallifning “Layli va Majnun “i o ziga
ʻ xos va
betakror asardir.

Amir
Хusrav
Dehlavi
y
AshrafHaydar
X o raz m iyA b d u rah
mon
Jomiy Nizomi y
Ganjavi y
Amir Husraf
Dehlaviy

“ Layli va Majnun”dostoni. Kirish - muqaddima 9 bob.
1-bob
Hamd
2-bob
Munojot
3-bob
Rasululloh (s.a.v.) madhi
4-bob
Me’roj kechasi ta’rifi
5-bob
So‘z ta’rifi. N.Ganjaviy, X.Dehlaviy ta’rifi
6-bob
A.Jomiy madhi
7-bob
Sulton Husayn Boyqaro madhi
8-bob
Badiuzzamon mirzo madhi
9-bob
Tun ta’rifi

Do s ton n ing y arati l ish tarix i . Alisher
Navoiy «Хamsa»sining uchinchi dostoni
«Layli va Majnun» an’anaviy
mavzuda
yozilgan bo‘lib, asar Sharqda
mashhur bo‘lgan Layli va Majnun
syujeti asosida yuzaga kelgan. “Layli va
Majnun” syujeti uzoq tarixga ega bo‘lib,
uning ildizlari
VII asrning ikkinchi yarmiga borib
taqaladi. Manbalarda Majnun haqida
xi l m a -xil fikr l ar bo r . A y rim ar a b
manbalarida aytilishicha, Majnun
tarixiy shaxs bo‘lib, Bani Omir
qabilasidan chiqqan, uning asl ismi
Qays ibn Mullavah (yoki Qays ibn
Muod)dir.

Qays o‘z qabiladoshi Laylini sevgan, sevgi
va hijron azoblari haqida mungli she’rlar
bitgan. Bunday ma’lumotlar ibn Qutayba
(889 yilda vafot etgan) ning “Kitob ush-
she’r va shuaro” asarida ham keltiriladi.
Majnun haqida afsona va rivoyatlar to‘qila
boshlagan. Bu rivoyatlar IX asrga kelib
keng tarqalgan, Х asrga kelib esa Majnun
no m i, u ha q idagi rivo y a t lar
Arabistondag i na
emas, balki Yaqin va o‘rta Sharqda mashhur
bo‘lgan.
Majnun nomi bilan bog‘liq she’rlar
rivoyatlar yaratilishiga asos bo‘lgan bo‘lsa,
shu rivoyatlar asosida yozma adabiyotda
Layli va Majnun haqidagi yirik
hajmli asarlar paydo bo‘lgan.

Majnun - haqiqiy oshiq timsoli.
Dostonda qahramonlar ma’naviy-ruhiy
olami g‘oyatda ta’sirchan va chuqur
tasvirlanadi. Qaysning qalbi
tug‘ilishidayoq ishqqa makon edi.
Uning vujudi loyi ishq o‘tida
pishgan.
“ G‘am tufrog‘i suyidin sirishti, Ishq
o‘ti-yu yeli sarnavishti”. U “ishq
ahlig‘a qiblai murod” bo‘lib dunyoga
keldi.
Chunki uning “ishq farzandi” ekanligi
chaqaloqligidayoq ayon edi.
Qaysni o‘qish uchun Hay
qabilasidagi maktabga berishadi .

Bu paytda Layli betob edi, shuning uchun
darsga kelmayotgan edi. U sog‘ayib maktabga
qaytgach, Qays bilan uchrashadi. Ular bir-
birini ko‘rgach, qalblarga ishq otashi tushadi
va shu kundan boshlab hijron azoblari
boshlanadi. Shunisi alohida e’tiborga molikki,
ularning qalbidagi ishq bir kunda, bir onda,
nigohlar bir-biri bilan to‘qnashganda
boshlanadi va bu sevgi o‘ti bir umr
so‘nmaydigan bo‘lib yonadi. Bu voqea Layli
va qizlarning gul sayriga chiqqanlarida sodir
bo‘ladi.

Dostondagi psixologik tasvir vositalari.
Navoiyning bu dostonida qahramonlar ichki
olami, psixologik tasvirning g’oyatda ta’sirchan
ifodalanganligi bilan alohida ahamiyatga egadir.
«Layli va Majnun» dostoni kompozitsiyasida ikki
asosiy qahramon - Layli va Majnunning
maktublari muhim o‘rin tutadi. Shoir Laylining
xatida murojaat usulidan foydalanib, uning
qalb tug‘yonlarini quyidagicha ifodalaydi:
Ey ishq o‘tida xasim nechuksen,
Ey bedilu bekasim nechuksen!
Ey bo‘lg‘ali ishqim ichra madxush,
Bir jur’ai vasl qilmog‘on no‘sh !

“ Layli va Majnun”
dostoni
qahramonlari
Layli Nav f al
Qays
Ibn Salom
Zayd

E’tiboringiz uchun
rahmat !

Layli va Majnun”dostonida so‘zning ulug‘lanishi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish