Linuxda bazaviy buyruqlar va utilitlar

Информация о документе

Цена	12000UZS
Размер	30.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	06 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Педагогика

Linuxda bazaviy buyruqlar va utilitlar

Купить

1. Boshlang’ich utilitlar.
Linux ning muhim afzalliklaridan biri shundaki, minglab utilitlar orqali
cheksiz amallarni bajarilishidadir. Linuxda utilitlardan foydalanishingiz uchun
bilvosita buyruqlar satridan yoki bevosita menyudagi ikonkalaridan foydalangan
holda ishlatishingiz mumkin. Quyidagi keltirilgan bolimlarda bir qancha
boshlang’ich va muhim utilitlar muhokama qilinadi; bu utilitlar belgiga asoslangan
interfeys da mavjuddir. Bazi bir muhim utilitlar GUI(Foydalanuvchi grafik
interfeysi) da ham mavjud, boshqalari esa faqat GUI (Foydalanuvchi grafik
interfeysi ) uchun mavjuddir.
Keyingi bolimlarda katalog termini ko’plab ishlatiladi. Katalog bu - ozida
fayllarni mujassamlashtirgan resurs hisoblanadi. Boshqa operatsion tizimlar
xususan Windows va Macintosh, xususan gap GUI Linux haqida boradigan bolsa,
katalog papka deb yuritiladi.
Quyidagi buyruqlar Linux da terminal orqali amalga oshiriladi. ls - Fayllarning
nomlari keltirilgan ro’yhatni chiqarish cat - Matn faylda mavjud matnlarni
ekranga chop qilish cat buyruq utiliti orqali matn faylda mavjud bolgan kontekst
(matn)ni ekranga chop qilinadi. Ushbu buyruq utility catenate(ulamoq) so’zidan
olingan bolib, bir biri bilan boglamoq degan manoni anglatadi.
$ ls
practice
$ cat practice
This is a small file that I created
with a text editor.
cat buyrug’ini quyidagi tartibda yozishimiz kerak boladi: cat buyrug’i probel
bilan ajratilgan holda fayl nomi yoziladi. rm - Faylni o’chirish
rm(remove) utiliti faylni o’chirishga xizmat qiladi. Ushbu buyruqni amalga
oshirish quyidagichadir: rm buyruq utiliti probel bilan ajratilgan holda fayl nomi
keltiriladi hamda enter tugmasi bosiladi. rm buyrug’ini xavfsiz holda keltirilgan
variant:

$ rm —i toolist
rm: remove regularfile 'toollist'? y
Yuqorida keltirilgan misolda toollist deb nomlangan faylni xavfsiz holda
o’chirish yoli keltirilgandir. Bunda rm dan song kelgan -i buyrug’i orqali faylni
o’cherish uchun ha yoki yo'q degan tanlash imkoni beriladi.
less ls more: Matn faylni bitta ekranda chop etish
Uzungligi bitta ekrandan katta bolgan faylni ko’rishni xoxlasangiz, less
utilitisini yoki more utilitisini ishlatishingiz mumkin. hostname: Tizim nomini
ekranga chop qilish hostname utiliti ishlab turgan tizimingizni nomini ekranga
chop qilib beradi. Ushbu utilitani ishonchingiz komil bolmagan tizimga kirgan
bo’lganingizda ishlatishingiz mumkin.
$hostname
bravo.example.co
m
2. Fayllar bilan ishlash
Ushbu bolimda fayllar ustida qidirish, ko’chirish, tartiblash, solishtirish,
chop qilish utilitalari o’ z ichiga oladi.
Buyruqlar satri orqali faylning bir yoki undan ortiq harfini yozgandan song
TAB tugmasini bosgandan keyin faylning to liq nomini avtomatik tarzda
kompyuter tomonidan buyruqlar satriga yoziladi.
cp: Faylni nusxalash
cp(copy) utiliti fayldan nusxa olishga xizmat qiladi. Bu utilita orqali istalgan
turdagi fayldan nusxa olish mumkin.
Ushbu buyruqni amalga oshirish uchun quyidagilarni buyruqlar satriga
yozish talab etiladi:
cp fayl nomi faylmanzili
Bu yerda fayl_nomi bu nusxa olinishi kerak bolgan fayl, fayl_manzili esa

shu fayl joylashgan manzil hisoblanadi.
$ ls
memo
$ cp memo memo.copy
$ls
memo memo.copy
mv: Fayl nomini o’zgartirish
mv(move) utiliti orqali fayldan nusxa olmasdan turib uning nomini
o’zgartirish mumkin.
mv existing-filename new-filename
Bu yerda existing-filename bu mavjud o’zgartirilishi kerak bolgan fayl
hisoblanadi, new-filename esa mavjud faylga yangi nom hisoblanadi.
$ls
memo
$mv memo memo.0130
$ls
memo.0130
Yuqoridagi rasmda memo bu eski fayl nomi, o’zgartirishdan song esa ushbu
faylning nomi memo.0130 ga o’zgardi. lpr: Faylni chop etish
lpr(line printer) utiliti orqali bir yoki bir nechta fayllarni printer uchun
pechatga berishimiz mumkin. Bunda printer uchun pechatga berilgan barcha
fayllar navbatda turadi. Linux da printer uchun pechatga beriladigan fayllardan
bitta printerdan turib doimiy ravishda bir necha kishi chiqartirib olishi mumkin.
Yani bunda bir necha kishi bitta printerga so’rov amalga oshirish imkoniyati
mavjuddir. Lpstat -p orqali tizimda mavjud bolgan printerlarning ro’yhatini
olishimiz mumkindir.

Lpstat -o orqali printerga chiqartirish uchun berilgan fayllar haqida
malumotlar olish imkoniga ega bolinadi.
$ lpq
lp is ready andprinting
Rank Owner Job Files Total Size
Active alex 86(standard input) 954061 bytes
Lprm utiliti orqali pechatga berilgan faylni navbatdan o’chirib tashlash
mumkin.
$ lprm 86
grep: Satr bo’yicha qidirish
grep utilitisi orqali bir yoki bir nechta fayllarning ichidan qidirilayotgan satr
yoki belgini qidirish mumkin. Ushbu utilita faylga hech qanday o’zgartirish
kiritmasdan turib qidirilayotgan satr yoki belgi mavjud bolgan qatrlarni ekranga
chop qiladi.
$ cat memo
Helen:
In our meeting on June 6 we
discussed the issue of credit. Have
you had any further thoughts about
it?
Alex
$ grep 'credit' memo
discussed the issue of credit.
Bu yerda cat utilitasi orqali memo degan matn faylida mavjud matn ekranga
chop qilindi. grep utilitasi orqali esa credit degan so’zni memo degan fayldan
qidirish nazarda tutilyapti. Natija sifatida esa qidirilayotgan so'z qatnashgan qator
ekranga chop qilinyapti.
head:Faylning boshini ekranga chop qilish
head utilitisi orqali faylning standart holda birinchi 10 qator matni ekranga
chop qilinadi.

$ head —l months
Jan
tail:Faylning oxirini ekranga chop qilish
tail utilitisi ham head utilitasiga uxshab standart holda faylning oxirgi 10
qator matnini ekranga chop qilishga yordam beradi.
$ cat months
Jan
Feb
Mar
Apr
May
Jun
Jul
Aug
Sep
Oct
Nov
Dec
$ head months
Jan
Feb
Mar
Apr
May
Jun
Jul
Aug
Sep
Oct

$ tail -5 months
Aug
Sep
Oct
Nov
Dec
sort: Faylni tartib bo’yicha saralab ekranga chop qilish
sort utilitasi orqali faylni o’zgartirmasdan turib fayldagi matnni har bir qatori
bo’yicha saralashga xizmat qiladi.
$ cat days
Monday
Thuesday
Wednesday
Thursday
Friday
Saturday
Sunday
$ sort days
Friday
Monday
SaturdaySunday Thursday Thuesday Wednesday
Bu yerda days degan matn faylning ichidagi matn chop qilinib sort utilitasi orqali
har bir qatorga ko’ra alfavit tartibda joylashtirilyapti. uniq: Faylda ko’p
takrorlangan qatorlarni o’chirish
uniq(unique) utilitasi orqali faylni o’zgartirmasdan turib, unda ko'p
takrorlangan qatorlarni o’chirib ekranga chop qilishga xizmat qiladi.
$ cat dups
Cathy
Fred

Joe
John
Mary
Mary
Paula
$ uniq dups
Cathy
Fred
Joe
John
Mary
Paula
Bu yerda dups degan matn faylning ichidagi barcha matnlar ekranga chop
qilinib, uniq utilitasi orqali esa ko'p takrorlangan qatorlarni chirib tashlandi yani
Mary ni.
diff: Ikkita faylni solishtirish
diff(difference) utilitasi ikkita faylni o’zaro solishtirib ular o’rtasidagi farqni
ekranga chop qiladi. Ushbu utilita faylni o’zgartirmasdan turib, hisobot yoki xat
yoki dastur kodining ikkita versiyalarini solishtirish uchun foydalidir.
file: Fayl haqida ma’lumot olish
file utilitasi orqali Linux tizimida faylni ochmasdan turib, u haqdagi
malumotlarni olishingiz mumkin. Quyidagi misolda file utilitasi orqali
letter_e.bz2 faylni haqidagi malumotlarni kurish mumkin.
$file letter e.bz2
lette_e.bz2: bzip2 compressed data, block size = 900k
Bu yerda letter_e.bz2 malumotlari bzip2 ga ko’ra zip (arxiv)langan ,
malumot hajmo 900 kilobayt
3. Jarayonlar o’rtasidagi aloqalar

Kanallar Linux operatsion tizmining ajralmas qismi sanaladi. Jarayonlar
o’rtasidagi aloqalar UNIX va Linux ning ajratib turadigan xususiyatlari
hisoblanadi. Kanal (vertikal ko’rinishdagi | bilan yoziladi) shunday turdagi
aloqalarga kiradi. Sodda qilib aytganda, kanal bir utilitning chiqishi bolib boshqa
utilitning kiruvchi malumotlari sifatida junatiladi. Unix/Linux terminalogiyasidan
foydalanib, kanal bir jarayonning standart jarayonni chiqishini olib va buni boshqa
jarayonning standart kirishi uchun yonaltiriladi. Ko'p qismi shundaki, ekrandagi
jarayon standart chiquvchiga uzatiladi. Agar buni siz yonaltirmagan bolsangiz, bu
chiquvchi ekranda hosil boladi. Kanaldan foydalanib, siz chiquvchini
yo’naltirishingiz mumkin bu boshqa utilitning standart kiruvchisi o’rnida boladi.
Misol uchun,
$ cat months | head
Jan
Feb
Mar
Apr
May
Jun
Jul
Aug
Sep
Oct
Keyingi buyruq katalogdagi fayllar sonini aniqlashda yordam beradi.
wc(word count) utilitasi -w yordami bilan fayldagi so’zlar sonini ekranga
chiqaradi.
$ Is I wc —
w 14
Siz kanaldan printerga chiquvchi sifatida junatishda foydalanasiz.
$ tail months | lpr

Echo va date Linux utilitalari to’plamida tez-tez ishlatiladigan
utilitalardandir.
echo: Matnni ekranga chiqarish
echo utilitasi ushbu buyruqdan song qanday yozilsa shuni ekranga chiqaradi.
$ ls
memo memo.0714practice $
echo Hi
Hi
$ echo This is a sentence. This
is a sentence. $ echo star: *
star: memo.memo.0714practice
Oxirgi misol shuni ko’rsatadiki, buyruqlar satri orqali kiritilgan ushbu (* -
yulduzcha) komanda katalogda mavjud bo’lgan barcha fayllar ro’yhatini ekranga
chiqaradi.
date: Kun va vaqtni ekranga chiqarish
date utilitasi joriy kun va vaqtni ekranga chiqaradi:
$ date
Thue Feb 5 14:41:11 PST 2008
Quyidagi misolda siz date utilitasini formatini tanlab ,sanani ekranga
chiqarish tarkibini tanlashingiz mumkin:
$ date + —%A %B %d"
Thuesday February 05
script: shell interpretatoridagi seanslarni yozib borish
script utilitasi siz kiritgan va tizim javob qaytargan javoblarni shu jumladan
tizimga kirgan seansni barchasini yoki bir qismi yozib quyadi. Bu utilita faqat
terminal yoki terminal emulyator sifatida belgiga asoslangan qurilmalar uchun
foydalidir. Vim orqali seansga yozib olinadi, lekin vim kursor joylashishi va har xil
shrift qalinligini boshqarishda simvollardan boshqarilishi noqulay.

Standart holda script utilitasi typescript nomli faylni seansga yozib oladi.
Boshqa turdagi fayl nomini ishlatmoqchi bolsangiz, script buyrug’idan song probel
tashlagan holda yangi fayl nomini yozishingiz kerak. Faylga yozish uchun, script
utilitasidan so’ng -a variantdan foydalaniladi, aks holda script buyrugi mavjud
faylning ustiga yozadi. Quyidagi misolda seans script utilitasi orqali yozib
olinyapti:
$ script
Script started, file is
typescript $ date
Sun Jan 20 10:28:56 PST 2008 $
who am i
alex pts/4 Jan 8 22:15
$ apropos vim
Vim (1) - Vi IMproved, a programmers text editor
Vimdiff (1) - edit two or three versions of a file with...
Vimtutor (1)^ - the vim tutor
$exit
Script done, file is typscript
script seansini to’xtatish uchun exit buyrug^idan foydalaniladi. Siz cat, less,
more yoki editor buyruqlari orqali yaratilgan fayllarni ko’rishingiz mumkin.
$ cat typescript started on Sun Jan 20 10:24:44 2008
$ date
Sun Jan 20 10:28:56 PST 2008 $
who am i
alex pts/4 Jan 8 22:15
$ apropos vim
Vim (1) - Vi IMproved, a programmers text editor
Vimdiff (1) - edit two or three versions of a file with...
Vimtutor (1)^ - the vim tutor
$exit

$Script done, file is typscript Agar siz vim, emacs yoki boshqa tahrirlagich(editor) lar bilan faylni tahrirlamoqchi bo l sangiz, typescript faylning oxirgi qatorlarida A M ta belgilardan bartaraf etish uchun dos2unix ni qo l lashingiz mumkin. unix2dos: Linux va Macintosh operatsion tizimidagi fayllarni Windows OT ga konvertlash Agar siz Linux tizimida yaratilgan matn faylni Windows yoki Macintosh OT da ishlaydigan biror kishi bilan ulashmoqchi bo l sangiz faylni konvertlashingiz kerak bo l adi. unix2dos utilitasi Linuxdagi matn faylni Windows yoki Macintoshdagi operatsion tizimga konvertlaydi. Quyidagi misolda memo.txt (editor orqali yaratilgan fayl) faylni DOS format faylga konvertlaydi: $ unix2dos memo.txt Hech qanday boshqa variantlarsiz unix2dos original faylni ustiga yozadi. So’ng esa siz ushbu faylni email orqali Windows yoki Macintosh tizimida ishlaydigan biror kishiga jo’natishingiz mumkin. Dos2unix dos2unix utilitasi Windows yoki Macintosh dagi faylni Linux tizimida o’qiy olinishi uchun konvertlashda ishlatiladi. $dos2unix memo.txt Matn faylni Windows yoki Macintoshdan Linux OT ga o’tish uchun tr buyrug^ini ham ishlatsangiz boladi. Quyidagi misolda, -d variant bilan keltirilgan tr buyrug , I RETURNS larni o’chirishga yordam beradi $ cat memo | tr —d '\r' > memo.txt Bu yerda katta (>) belgisi memo.txt faylning standart chiqishi ga yonaltiradi. Unix2dos I ishlatmasdan turib faylni konvertlash oson emas. 4. Fayllarni siqish va arxivlash Katta fayllar diskdan ko'p joyni egallaydi va kichkina fayllarga qaraganda tarmoq orqali bir tizimdan boshqa tizimga malumot uzatilayotganda ko'p vaqtni oladi. Agar sizga katta fayllardan tez tez foydalanish kerak bo’lmasa, siz ularni CD, DVD diskda saqlashingiz mumkin yoki ularni qattiq diskdan o’chirishingiz$

mumkin. Agar siz faylni davom ettirmoqchi bolsangiz, ularni CD diskdan
ko’chirib olishingiz biroz noqulaylik tug’diradi. Fayllarni diskda egallab turgan
joyini kamaytirish uchun ularni to liq o’chirmasdan turib, siz faylni biror bir
malumotini yo’qotmay turib faylni siqib qo’yishingiz mumkin.
Bzip2 utilitasi faylni analiz qilish orqali siqadi va uni qaytadan yaxshi
kodlashtiradi. Faylning yangi ko’rinishi tubdan farq qiladi. Malumotga ko’ra,
yangi faylda ishlatilmaydigan belgilar ko'p uchraydi. Umuman olganda bzip2
utilitasi ko'p takrorlanadigan malumotli fayllar uchun ishlaydi, jumladan matn va
rasmli malumotlar, shuningdek ko’plab rasmli malumotlar allaqachon siqilgan
holda boladi.
Quyidagi misolda zerikarli faylni ko’rsatishgan. Har 8000 chi qatorda 72 ta e
harfi va yangi qatorga o’tuvchi belgidan tashkil topgan. Faylning sig’imi diskning
bir yarim megabaytdan qismini tashkil qiladi.
$ ls —l
-rw-rw-r-- 1 sam sam 584000 Mar 1 22:31 l e t t e r e
Fayl to’g’risida ko'p malumot ls - l yordamida ekranga chiqariladi. Bu yerda
letter_e degan fayl 584,000 baytni tashkil etadi. Bzip2 ning -v (--verbose) variant
yordamida faylning hajmini qanchaga kamaytirish borasida hisobot beradi. Bunda
fayl 99,99 % ga kichrayadi.
$bzip2 —v l e t t e r e
l e t t e r e : 11680.00:1, 0.001 bits/byte, 99,99% saved, 584000 in, 50 out.
$ ls —l
-rw-rw-r-- 1 sam sam 50 Mar 1 22:31 letter_e.bz2
Kichraygandan so’ng fayl 50 baytni tashkil etdi. Bzip2 utilitasi orqali faylni
nomini .bz2 kengaytmali faylga o’zgartirish mumkin. Bu nom faylni siqilganini,
buni qaytadan ochmasdan turib ko’rib yoki pechatga berib yuborishdan eslatib
turadi. Quyidagi haqiqatga yaqin bo’lgan misol zach.jpg nomli kompyuter grafikali
rasm berilgan:
$ls —l

-rw-r--r—1 sam sam 33287 Mar 1 22:40 zach.jpg
Bzip2 utilitasi orqali ushbu faylni hajmini faqat 28 % ga kamaytirish
mumkin chunki rasm allaqachon siqilgan formatda:
$ bzip2 —v zach.jpg
zach.jpg: 1.391:1, 5.749 bit/byte, 28.13% saved, 33287 in, 23922 out.
$ls —l
-rw-r--r-- 1 sam sam 23922 Mar 1 22:40 zach.jpg.bz2
bunzip2vabzcat: siqilgan faylni qaytadan ochish
bunzip2 utilitasi yordamida siz bzip2 bilan siqilgan faylni qaytadan
tiklashingiz mumkin.
$ bunzip2 letter_e.bz2
$ ls —l
-rw-rw-r-- 1 sam sam 584000 Mar 1 22:31 letter_e $
bunzip2 zach.jpg.bz2
$ ls —l
-rw-r--r-- 1 sam sam 33287 Mar 122:40 zach.jpg
Bzcat utilitasi bzip2 bilan siqilgan fayllarni ekranga chiqaradi. Cat ni .bz2
fayllariga teng kuchli holda, bzcat siqilgan malumotlarni qayta ochib ularni
ichidagi axborotni ekranga chiqaradi. Cat ga o’xshab ,bzcat faylni ichini
o’zgartirmaydi. Quyida keltirilgan kanal bzcatning chiqishi head uchun kiruvchiga
yonaltiriladi faylning birinchi ikkita qatorini ekranga chiqarish uchun.
$bzcat letter_e.bz2 | head -2
eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee
eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee
Bzcat ishga tushgandan song, letter_e.bz nomli faylning ichki qismi
o’zgarmaydi, fayl esa diskda siqilgan holda saqlanaveradi.

Bzip2recover utilitasi orqali cheklangan miqdorda malumotlarni tiklashga
yordam beradi. Bzip2recover buyrug^i orqali siqilgan faylning zararlangan
qismlarini tiklashga yordam beradi.
gzip:Faylni siqish
gzip(GNU zip deb ham yuritiladi) utilitasi ancha eski va unumdorligi bzip2
ga nisbatan ancha pastdir. Bu tur bzip2 ga juda o’xshab ketadi.Gzip orqali siqilgan
fayllar .gz kengaytmasi bilan belgilab qo’yiladi. Linux tizimida internet orqali
ko’chirib olinadigan fayllarning aksariyat qismi gzip formatdadir.
Compress utilitasi ham fayllarni siqishga yordam beradi, albeit gzip dek
emas.Bu utilita fayllarni siqib ularning kengaytmasiga .z qo’shimchani qo’shib
qo’yadi.
Gzip qarshi zip ga
Gzip va gunzip hamda zip va unzip utilitalarini adashtirib yubormang.
Oxirida keltirilgan ikki turdagi zip lar yagona siqilgan fayl ko’rinishiga keltirib
windows tizimida import va eksport qilishga yordam beradi. Zip va unzip utilitalari
PKZIP bilan mutanosib ravishda ,Windowsda fayllarni siqish va arxivlashga
yordam beradi.
tar:arxivlarni ochish va joylash
tar utilitasi ko'p funksiyalarni amalga oshiradi. Bugun bir nechta fayllardan
yoki katalog ierarxiyasidan yagona fayl(tar file, arxiv yoki tarball) va tar fayllarni
yechib olishda foydalanilyapti. Cpio utilitasi ham o’xshash bo’lib bir xil funksiyani
bajaradi.
Siz bzip2,compress yoki gzip larni tar fayllarni siqish uchun ishlatasiz. Siz
internetdan ko’chirib olgan fayllariz allaqachon shunaqa formatda bo l adi. Tar
orqali jarayondan o’tgan va bzip2 orqali siqilgan fayllarning kengaytmasi tez
tez .tar.bz2 yoki .tbz kengaytmada bo l adi.
Siz tar langan yoki gzip langan faylni ikki xil usulda ochib olishingiz
mumkin.
$ ls —l mak*

-rw-rw-r-- 1 sam sam 1211924 Jan 20 11:49 make-3.80.tar.gz $
gunzip mak* $ ls —l mak*
-rw-rw-r-- 1 sam sam 4823040 Jan 20 11:49 make-3.80.tar
$ tar —xvf mak*
make-3.80/
make-3.80/po/
make-3.80/po/Makefile.in.in
make-3.80/tests/run_make_tests.pl
make-3.80/tests/test_driver.pl
Buyruqlarning joylashishi
Whereis va apropos utilitalari esizdan chiqqan yoki joylashgan joyini siz
bilmaydigan buyruqlarni topishga yordam beradi. Locate utilitasi orqali local
tizimda joylashgan fayllarni qidiradi.
which and whereis: Utilitani joylashtirish
Linux OT da buyruq berganizda, shell interpretator buyruq berilgan nom
ostida mos keladigan barcha katalogdagi dasturlarni rcT hyatini aniqlab birinchi
uchraganni ishga tushuradi. Bu kataloglar rcT yhati qidiruv manzili deb ataladi.
Agar qidiruv manzili o’zgartirilmagan bolsa ,shell interpretator faqat standart
kataloglar ichidan izlaydi. Tizimdagi boshqa kataloglarda ham foydali utilitalar
bolishi mumkin.
Which utilitasi fayllarning to liq manzilini ekranga chop qiladi.Lokal
tizimda bir nom ostida uchraydigan bir nechta buyruqlar bolishi mumkin.
Buyruqlar satriga biror buyruqni yozsangiz, shell interpretator qidiriv manzilidan
buyruqlarni qidiradi va birinchi topgan buyruqni ishga tushuradi. Quyidagi misolda
which buyrug ,
I yordamida tar buyrug^ining joylashgan joyini keltiryapti:
$ which tar
/bin/tar
Buyruqlar kutilmagan yo’llar bilan ishlayotgandek ko’rinsa which utilitasi
foydalidir. Misol uchun, agar tar yaxshi ishlamayotgan bolsa yani local versiyasi
zararlangan bolsa, /bin/tar ni o’rniga /usr/local/bin/tar ni ishlatishingiz mumkin.

Whereis utilitasi sizning qidiruv manzilingiz yordamida utilitani standart
joylashuviga yaqin fayllarni joyi bo’yicha qidirishga yordam beradi. Misol uchun,
tar gao’xshashfayllarnijoylashuvjoyiniko’rishingizmumkin:
$ whereis tar
tar: /bin/tar /usr/share/man/man1/tar.1.gz
apropos:kalit so’z bo’yicha qidirish
Agar birorishqilmoqchibo’lganizdabuyruqninominibilmasangiz, apropos
bilanbirortakalitso’ziniyordamidaqidirishingizmumkin. Bu utilita yordamida kalit
so’ziga mos keladigan kichkina turdagi qatorlarni topishda yordam beradi. man
utilitasi -k variant bilan birgalikda ham, apropos ga o’xshab bir xil natija
chiqaradi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. SUSE. Start-Up. openSUSE Leap 42.1; Publication Date: November 05,
2018. SUSE LLC. 10 Canal Park Drive. Suite 200. Cambridge MA 02141. USA.
https://www.suse.com/documentation
2. SUSE. SUSE Linux Enterprise Server 15 SP3. Deployment Guide.
Publication Date: January 07, 2022. SUSE LLC. 1800 South Novell Place. Provo,
UT 84606. USA. https://documentation.suse.com
3. Thomas, Keir. Beginning SUSE Linux. Published by: Apress, November
2006. ISBNs 978-1-59059-458-2, 978-1-4302-0006-2 https://doi.org/10.1007/978-
1-4302-0006-2
4. Keir Thomas. Beginning SUSE Linux (Beginning: from Novice to
Professional) 2nd Edition. https://books.google.co.uz/books?
id=g7AA_xhl4KgC&pg=PA533&lpg=PA533&dq=Beginning+SUSE+Linux+
(Beginning:+from+Novice+to+Professional)
+2nd+Edition&source=bl&ots=BNWfYfmeOi&sig=ACfU3U27LpBzlTYbD3aDL
t4fQfeCJa3-
5g&hl=uz&sa=X&ved=2ahUKEwjlluzthKf1AhXpsosKHRb_D70Q6AF6BAgIEA
M#v=onepage&q=Beginning%20SUSE%20Linux%20(Beginning%3A%20from
%20Novice%20to%20Professional)%202nd%20Edition&f=false
5. Roger Whittaker, Justin Davies. OpenSUSE 11.0 and SUSE Linux
Enterprise Server Bible Wiley Publishing, Inc.10475 Crosspoint Boulevard.
Indianapolis, IN 46256. www.wiley.com; Copyright © 2008 by Wiley Publishing,
Inc., Indianapolis, Indiana. Published simultaneously in Canada. ISBN: 978-0-470-
27587-0 ; Manufactured in the United States of America 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1;
https://www.programmer-books.com/wp-content/uploads/2019/10/OpenSUSE-
11.0-and-SUSE-Linux-Enterprise-Server-Bible.pdf
6. Turganbaev A. Doppix 2008 Edu operatsion tizimi tarmoq
imkoniyatlarining ayrim masalalari. Bitiruv malakaviy ishi 2014. Nashriyot:
TATU Nukus filiali. sahifalar soni 48 bet. http://library.ziyonet.uz/uz/book/76582
7. Колисниченко Д. Н. Самоучитель Linux openSUSE 11.2. — СПб.: БХВ-
Петербург, 2010. — 496 с.: ил. + Дистрибутив (на DVD). ISBN 978-5-9775-
0577-2. https :// litportal . ru / avtory / denis - kolisnichenko / kniga - samouchitel - linux -
opensuse -11-2-724067. html yoki https :// litportal . ru / trial / pdf /2891915. pdf

Linuxda bazaviy buyruqlar va utilitlar

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish

Информация о документе

Продавец

Linuxda bazaviy buyruqlar va utilitlar

Похожие документы