Lug‘atni shakllantirishga doir mashg‘ulotlar turlari - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	24.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Lug‘atni shakllantirishga doir mashg‘ulotlar turlari

Купить

Lug‘atni shakllantirishga doir mashg‘ulotlar turlari .
Reja:
1. Ta’limiy (didaktik) o‘yinlarda lug‘at ishi
2. Bolalarni talaffuzga o‘rgatish
3.Lug‘at boyligini oshirish

O‘yin – lug‘at ishining eng natijali vositasi. Maktabgacha tarbiya
pedagogikasida ishlab chiqilgan nazariya asosida bolalar o‘yiniga rahbarlik qilish
bolalar xulqini tarbiyalashda muhim o‘rinni egallaydi. Ana shu o‘yinlarning
ko‘pchiligidan bolalar nutqini rivojlantirishda ham foydalanish mumkin: jumladan,
o‘zaro kelishib olish; rol va majburiyatlarini taqsimlash; o‘zi nimani bilsa,
o‘rtog‘ini ham shunga o‘rgatish va hokazo. Tarbiyachi bolalar o‘yiniga rahbarlik
qilar ekan, ularning bir-birlari bilan samimiy ohangda, muloyim so‘zlashishga
o‘rgatadi. Shuning uchun ham tarbiyachi bolalar lug‘atini va bilimini o‘yin
jarayonida kengaytirish yo‘llarini oldindan puxta o‘ylab qo‘yishi kerak: o‘yinni
buyumlar bilan, milliy kiyimlardagi bolalarni tasvirlovchi qo‘g‘irchoqlar bilan
tashkil etish, o‘yinga va bolalar nutqiga rahbarlik qilish (tarbiyachining bolalarga
o‘qib yoki hikoya qilib berishi, o‘yin to‘g‘risida savollar va jamoa bo‘lib gapirib
berish va hokazo). Bolalarning rolli o‘yinlariga, ular nutqiga rahbarlik qilishda
qanday usullardan foydalanilsa, boshqa o‘yinlarda ham shu usullarda
foydalaniladi. Bolalar lug‘atini boyitish, ularning ijodiy faoliyatlarida tasviriy
san’at bilan tanishish tasviriy faoliyat mashg‘ulotlari jarayonida ham amalga
oshiriladi. Masalan, tasviriy faoliyat mashg‘ulotlarida bolalar ranglarning
nomlaini, ularning farqlarini, materiallarning nomlarini ( yelim, loy, plastilin,
bo‘yoq va hokazo), tasviriy faoliyat bilan bog‘liq bo‘lgan ( bo‘yash, botirish,
qirqish, yasash, rasm solish ), materiallarning sifatiga doir ( oq rangli qog‘oz,
rangli qalamlar kabi) maxsus so‘zlarni o‘zlashtirib oladilar. Teleko‘rsatuvlarni,
kinofilmlarni tomosha qilish bolalarning dunyoqarashini kengaytiradi, ular uchun
notanish, yangi bo‘lgan so‘zlarning tushunarla bo‘lishiga yordam beradi. Ayniqsa,
dramalashgan o‘yinlar, qo‘g‘irchoq va stol teatrlari, ertaliklarda, turli bayramlarda,
bolalar konsertlarida ishtirok etishlari ularning lug‘atlarini faollashtirishga yordam
beradi. Ona tili mashg‘ulotlarida nutq ustida ishlash tarbiyachining asosiy vazifasi
bo‘lib, bu vazifalarni maqsadli amalga oshirishda u bir qancha usul va
uslubiyotlardan foydalanadi. Shuningdek, tarbiyachi bolalar bilan oddiy matematik
tasavvurlarni tarkib toptirish, jismoniy tarbiya, musiqa va boshqa mashg‘ulotlarni
tashkil etadi. Bu mashg‘ulotlarda bolalar sanashga o‘rganadilar, vaqt va uning

qismlarini, geometrik shakllarni, narsalarning o‘lchamini, oddiy matematik
tasavvurlarni bilib oladilar, loy va plastilindan har xil buyumlar yasash, rasm
chizish (tasviriy faoliyat mashg‘uloti), ashulalar, raqslar (musiqa), gimnastika
mashqlari, umumrivojlantiruvchi mashqlarni bajarishga (jismoniy tarbiya)
o‘rganadilar. Asosiy dastur vazifalari bilan bir qatorda, lug‘atni boyitish va
faollashtirish vazifasi ham kiritiladi. Masalan, oddiy matematik tasavvurlarini
o‘stirish mashg‘ulotlarida bolalar geometrik shakllarning nomlarini : uchburchak,
kvadrat, to‘g‘ri to‘rtburchak, oval, doira va boshqalarni; vaqt tushunchalarini:
ertalab, kunduzi, kechqurun, kechasi, sahar, shom, xufton o‘lchamlarning
nomlarini: katta, kichik, uzun, qisqa, baland, past va hokazo; fazoviy
tushunchalarni: pastda, balandda, yonda, orqada, oldinda va son tushunchalarini
bilib oladilar. Jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarida esa harakat nomlarini, masalan,
yurish,o‘tish, kelish, ketish, kirish; qadam qo‘yish, qadam tashlab o‘tish; yugurish,
chopish, yugurib boorish, sakrab-sakrab o‘tish, tirmashib tushish va hokazolarni
bilib oladilar va ularni o‘z nutqlarida ishlatishga o‘rganadilar. Shunday qilib,
bolalar bog‘chasida lug‘at ishi turli xildagi vositalar yig‘indisining
bolalarga ta’sir etishi asosida amalga oshiriladi. Ta’limiy (didaktik) o‘yinlarda
lug‘at ishi Ta’limiy o‘yinlar bolalar lug‘atini faollashtirishning asosiy
uslubiyotlaridan (metodlaridan) biridir. Ta’limiy o‘yin bolalarning amaliy faoliyati
hisoblanadi, chunki unda bolalar mashg‘ulotlarda olgan bilimlaridan
foydalanadilar. Bolalarning aqliy faoliyatlarini kuchaytiradi, olgan bilimlaridan har
xil usulda foydalanishlar uchun imkoniyatlar yaratib beradi. Ta’limiy o‘yin
bolalarning tevarak-atrof, ijtimoiy hayot to‘g‘risidagi bilimlarini mustahkamlashga
yordam beradi, o‘z shaxsiy tajribalari va mashg‘ulotlarda olgan bilimlarini amalda
qo‘llay bilishga o‘rgatadi, fikrlash qobiliyatlarini, ijodiy kuchlarini, sensor
jarayonini rivojlantiradi, olgan bilimlarini tartibga soladi. Har bir ta’limiy o‘yin
o‘zining dastur mazmuniga ega. Bu “Maktabgacha ta’lim muassasasida ta’lim-
tarbiya dasturi” da o‘z aksini topgan. Masalan:
1) buyumlar, ularning nomi, rangi, shakli, hajmi, sifati to‘g‘risida bilimlar berish;
2) mehnatning har xil turlari va uning kishilar hayotidagi roli to‘g‘risidagi bilimlar;

3) tabiat voqealari, narsalar, buyumlar, yil fasllari to‘g‘risidagi bilimlar; 4)
dastlabki matematik tushunchalar: son, sanoq, kattalik, shakl, vaqt va fazoviy
tushunchalar berish. Ta’limiy o‘yinlar, ularning ta’lim-tarbiyaviy vazifasi,
mazmuni, turlari har bir yosh guruhining o‘ziga xos ruhiy-fiziologik
xususiyatlarini e’tiborga olgan holda, bu o‘yinlarning tutgan o‘rni va vazifasi,
mazmunli o‘tkazish uslublari “Bolalar bog‘chasida ta’lim-tarbiya dasturi”da
belgilab berilgan. Masalan, 2 yoshdan 3 yoshgacha bo‘lgan bolalar bilan
o‘tkaziladigan ta’limiy o‘yinlardan asosiy maqsad –bolalarni ranglarni bir-biridan
farqlashga va nomini aytishga o‘rgatish, har xil o‘lchamlarning (katta, kichik)
shakllarini bilishga, ko‘rib va eshitib idrok etish, diqqatni, mayda harakatlarni
o‘stirishga yordam beradigan, lug‘atini boyitadigan, faollashtiradigan o‘yinlar
o‘tkaziladi. Masalan, “Juft
kartochkalar”, “Kattalar va kichiklar”, “Qo‘g‘irchoqni sayrga olib chiqish uchun
kiyintiramiz”, “Qo‘g‘irchoqni cho‘miltiramiz”, “Bu nimaning ovozi?”,
“Xaltachada nima bor?” va boshqalar.
Ikkinchi kichik guruhda o‘tkaziladigan ta’limiy o‘yinlar narsalarning rangini aytish
va ularning rangiga qarab ajratishga, katta-kichikligiga qarab farqlashga va
nomlarini to‘g‘ri aytishga o‘rgatish maqsadida o‘tkaziladi. Ushbu guruhda Y. I.
Tixeyeva tomonidan ishlab chiqilgan qo‘g‘irchoqlar bilan o‘tkaziladigan ta’limiy
o‘yinlar o‘tkaziladi. Masalan, “Qo‘g‘irchoqni cho‘miltirish” (ustki va ichki
kiyimlarning, cho‘miltirish uchun zarur bo‘lgan buyumlarning nomlarini bilib
olish uchun), ko‘rpa, yostiqlarni, harakat bilan bog‘liq so‘zlarni (to‘shak, ustini
yopibqo‘yish, yotqizish va hokazolarni bilib olish uchun), “Qo‘g‘irchoqni
ovqatlantirish” (idish-tovoqlarni, harakatlarning nomlarini bilib olish uchun),
“Yangi qo‘g‘irchoqni kutib olish” (kiyim-kechaklarning nomlarini mustahkamlash
uchun). O‘rta guruhda o‘tkaziladigan ta’limiy o‘yinlardan maqsad – turli narsalar
va ularni yasash uchun ishlatiladigan materiallarning nomlari (yog‘och, temir,
chinni, plastmassa) va ularning xossalarini bilib olish, narsalarning tashqi
ko‘rinishiga qarab birbiriga taqqoslash, guruhlarga ajratishga o‘rgatish. Masalan,
“Kimda qanday buyum?”, “Yangi uyga ko‘chamiz”, “Nima o‘zgardi, top” va

boshqalar. Katta guruhda esa ta’limiy o‘yinlar bolalarning kuzatuvchanligini,
narsalarni sinchiklay bilish, bir-biriga taqqoslay olish, ularning belgilaridagi kichik
farqlarni (rangi, shakli, katta-kichikligi, materialini) aytib bera olish malakalarini
tarbiyalash. Biron hayvon, o‘simlik, transport haqida so‘ralganda ularning nomini
topa olish malakasini o‘stirish, buyumlarning umumiy belgilariga qarab guruhlarga
bo‘lish qobiliyatini rivojlantirish, so‘z boyligini faollashtirish va to‘ldirish
maqsadida
o‘tkaziladi. Masalan, “Shaklga qarab tanla”, “Kimga nima kerak?”, “Yil fasllari”,
“Kimga nechta?”, “Qizil, sariq, ko‘k rangdagi narsalarning nomini atr”, “Tasvirga
qarab top”, “Xarid uchun do‘konga”, “Tez javob ber” va boshqalar. Maktabga
tayyorlov guruhida ta’limiy o‘yinlar bolalarda kuzatuvchanlikni, ziyraklik, aqliy
vazifalarni mustaqil hal qilish, narsalarni turkumlarga (guruhlarga) ajratish, ranglar
va ulardagi nozik ayirmalarni bir-biridan farqlashga o‘rgatish maqsadida o‘tkazish
nazarda tutilgan. Masalan, “Dengiz to‘lqinlanmoqda”, “Qora va oq”, “Qaysi
narsani ko‘ngilda o‘ylab qo‘ydingiz”, “Har bir qushni o‘z joyiga”, “Likopchalarga
piyolalarni tanla”, “Rangli loto”, “Buyumlarning rangini aniqlaymiz” va
hokazolar. Yuqorida bayon etilgan barcha guruhlardagi ta’limiy o‘yinlarning
dastur mazmuni va vazifalarini amalga oshirish natijasida bolalar lug‘ati
faollashtiriladi va to‘ldiriladi. Ta’limiy o‘yinni maqsadga muvofiq tarzda
o‘tkazishda tarbiyachi asosiy o‘rin egallaydi. U o‘yin jarayonini jonli tashkil etishi,
unga bolalarni qiziqtira olishi kerak. Buning uchun oldindan kimdan nima haqida
so‘rashni belgilab oladi, o‘yinning yangi variantlarini kiritadi, nutqining
rivojlanishi bo‘yicha kuchli va kuchsiz bolani juft qilib qo‘yadi, mashg‘ulotda
hazil-mutoyibalardan, bolalarning faol harakat qilishlaridan foydalanadi. O‘yin
sur’ati o‘rtacha bo‘ladi. Chunki bu o‘rgatuvchi o‘yin bo‘lib, bolalarning bilimlari
va lug‘atlari mustahkamlanadi. Tarbiyachi oldindan belgilab qo‘yilgan so‘zlarni
faollashtirishga erishish maqsadida, bolalar javobining aniqligiga diqqatni
yo‘naltiradi. Ta’limiy o‘yinda hamma bolalarning faol ishtirok etishlarini
ta’minlash mumkin (o‘yin davomida jo‘r bo‘lib aytish, ashula aytib berish, buyum
haqidagi topishmoqni eslash kabi topshiriqlar berib boriladi). O‘yin oxirida xulosa

qilish, o‘yinni baholash shart emas. Tarbiyachi shunday deyishi mumkin: “Kelgusi
safar boshqa o‘yinchoqlar bo‘ladi, balki bizning mashg‘ulotimizga ayiq mehmon
bo‘lib kelar”. Lug‘at ishi uchun ushbu ta’limiy o‘yinlardan foydalanish mumkin:
“Top, nima o‘zgardi?” o‘yini. Bu o‘yinning bir qancha variantlari mavjud. Bu
topshiriqning murakkabligiga bog‘liq bo‘ladi. 2 – 3 yoshli bolalar bilan
o‘tkaziladigan o‘yinning oddiy turida bolalar qarshisida turgan buyumlarga yangi
buyumlar qo‘shiladi; yana bir turida buyumlardan biri olib qo‘yiladi; ancha
murakkab turida buyumlardan biri yangi buyum bilan almashtiriladi yoki o‘rni
almashtiriladi. Bu o‘yinda ot, son, sifat, ravish qo‘shimchalari faollashtiriladi.
Masalan, qalamlar qutida edi, endi quti ustida; ikkita uzun tasmalar bor edi, endi
bittasi uzun, bittasi esa kalta, o‘ng tomondan quyon o‘tirgan edi, endi qo‘g‘irchoq
o‘tiribdi; qo‘g‘irchoq ro‘molda edi, endi do‘ppida. Bu o‘yinning asosiy vazifasi
bolalar tomonidan beriladigan javob uchun aniq so‘zlarni tanlashdir. Shuning
uchun tarbiyachi bu o‘yinda chegaralangan miqdordagi (2 tadan to 5 tagacha)
o‘yinchoqlardan foydalanadi va ozgina o‘zgartirish kiritadi (1 – 2 ta o‘yinchoqni).
“Kimda qanday buyum?”. Bu o‘yin 5 – 7 yoshli bolalar bilan o‘tkaziladi.
Maqsadi: 1. Nomlari bir xil bo‘lgan ikkita buyumni birbiriga taqqoslashga,
buyumlarni taqqoslash jarayonida ularning eng muhim belgilarini aytishga
o‘rgatish; kuzatuvchanligini rivojlantirish. 2. Buyumlarning detallari va
qismlarning nomlarini bildiruvchi otlar, rangi va shaklini belgilovchi sifatlar,
ravish va qo‘shimchalar hisobiga bolalarning lug‘atini boyitish. Buyumlarning
sifatlarini va eng xarakterli tomonlarini bildiruvchi so‘zlardan aniq foydalanishga
o‘rgatish. O‘yin uchun material . Bir-birlaridan bir nechta belgilari va detallari
bilan farq qiluvchi buyumlarni tasvirlovchi suratlar jufti: 1) rangi, kattaligi, shakli,
teshiklari soni bilan farq qiluvchi 2 ta tugmacha; 2) rangi, shakli va chizilgan rasmi
bilan farq qiluvchi 2 ta likopcha (tarelka); 3) gavdasining shakli, uzunligi
qanotining, demining rangi
bilan bir-biridan farq qiluvchi ikkita baliq; 4) yo‘l-yo‘l va katakli, yenglari uzun va
qisqa, bittasidagi cho‘ntak bitta va yuqori qismiga, ikkinchisining cho‘ntagi ikkita
va pastki qismiga o‘rnatilgan 2 ta ko‘ylak; 5) andazasi va tikilgan gullari bilan farq

qiluvchi 2 ta fartuk; 6) shakli va rangi bilan farq qiluvchi 2 ta chelakcha va boshqa
buyumlar: ip kalavalari, sharflar, tuflilar, qayiqlar, yengil mashinalar va hokazo.
O‘yin mashqining borishi . Tarbiyachi bolalar oldiga 2–3 juft buyumlar tasviri
tushirilgan suratlarni qo‘yib chiqadi va shunday tushuntiradi: “Har bir juft suratda
bir xil nomdagi buyumlar tasvirlangan: ko‘ylaklar, baliq, fartuklar va boshqalar.
Ammo bu buyumlar bir-biridan nimasi bilandir farq qiladi. Hozir shular haqida
gaplashamiz. Bitta buyum haqida men gapirib beraman, xuddi shunday ikkinchi
buyum haqida men kimni chaqirsam, shu bola gapirib beradi. Buyumlar haqida
navbatmanavbat shunday gapirib beramiz. Agar men o‘zimdagi buyumning rangini
aytsam, siz ham oldingizdagi buyumning rangini aytasiz, agarda men buyumning
qanday shaklda ekanligini aytsam, siz ham buyumingizning shaklini aniqlab
aytishingiz kerak”. Bir bolani chaqirib, unga ko‘ylak haqida gapirib berishni taklif
etadi.
T a r b i y a c h i. Mening qo‘limdagi suratda ko‘ylak
tasvirlangan.
B o l a . Mendagi suratda ham ko‘ylak tasvirlangan.
T a r b i y a c h i. Mendagi ko‘ylakning yenglari uzun. U
qish, kuz fasllari uchun mo‘ljallangan.
B o l a . Mendagi ko‘ylakning yenglari katta, bahor va yoz
fasllari uchun mo‘ljallangan.
T a r b i y a c h i. Mendagi ko‘ylak katak-katak matodan.
B o l a . Meniki yo‘l-yo‘l.
T a r b i y a c h i. Ko‘ylakning bitta cho‘ntagi bor, u
ko‘krakning chap tomoniga o‘rnatilgan va h.k.
O‘yindan o‘rta guruh bolalarni hikoya qilishga o‘rgatishda,
bola bilan yakkama-yakka ishlashda ham foydalaniladi.
Tarbiyachi boshqa bir bolaga birgalikda baliq haqida gapirib
berishni taklif etadi.
T a r b i y a c h i. Mening balig‘im qizil rangda.
B o l a . Mening balig‘im ko‘k rangda.

T a r b i y a c h i. Mening balig‘imning dumi uzun.
B o l a . Mening balig‘imning dumi kalta.
Shu tariqa boshqa buyumlar ham taqqoslanadi. Yuqorida bayon etilgan ta’limiy
o‘yinlardan tashqari bolalar lug‘atini faollashtirishga yordam beruvchi buyum yoki
suratlar bilan tashkil etiladigan juda ko‘p o‘yinlar mavjud. Masalan, “Nima bir xil,
nima har xil?”, “Kimga nima kerak?”, “Do‘konda”, “Sayohat” va hokazo. Ta’limiy
o‘yinlardan tashqari ko‘rgazmali qurolsiz o‘tkaziladigan so‘zli mashq va o‘yinlar
o‘tkaziladi. So‘zli o‘yin mashqlarining maqsadi boshlovchining (o‘yinni olib
boruvchining) javobiga tez va aniq so‘z topib aytishdir. Bu mashq va o‘yin katta
guruhlarda o‘tkaziladi. Mashqlar qisqa muddatli (5 – 10 daqiqali) bo‘lib, nutq
o‘stirish mashg‘ulotining bir qismi sifatida rejalashtiriladi. Dastlabki mashg‘ulotda
o‘yin sekinlashgan sur’atda o‘tkaziladi, chunki tarbiyachi bolalar javobini tez-tez
to‘g‘irlashiga to‘g‘ri keladi, kerakli so‘zlarni aytib beradi, tushuntiradi.
Keyinchalik bu mashq o‘yin shaklini oladi, bunda endi o‘yinchilar xato qilganlari
uchun o‘yindan chetlashtiriladi, aksincha, yaxshi javoblari uchun rag‘batlantiriladi.
Bunday o‘yinlarda o‘yin boshlovchi koptok yoki ro‘molchadan foydalanib, o‘yin
ishtirokchilaridan biriga javob berish uchun uni otadi. O‘yin boshlovchi rolini
avval tarbiyachi bajaradi, o‘yin takroran o‘ynalganda esa boshlovchi bolalardan
tayinlanadi. Bu
mashq va o‘yinlar tarbiyachidan uzoq tayyorgarlikni talab qilmaydi, u juda osonlik
bilan nutq o‘stirish mashg‘ulotining tarkibiga kiritiladi. Masalan, “Kim nima
qiladi?” mashqi (fe’llarni faollashtirish uchun)da : oshpaz – pishiradi, qovuradi,
qaynatadi; shifokor – davolaydi, issiq o‘lchagich (gradusnik) qo‘yadi, tekshiradi
va hokazolar. “Buni kim bajaradi?” (otlarni tanlash
uchun): mashinani boshqaradi – haydovchi; poyezdlarni boshqaradi – mashinist;
ko‘chani supuradi – farrosh kabi. “Buni nima bilan bajaradilar”: yozadilar –
qalam, ruchka bilan; chizadilar – qalam, mo‘yqalam, bo‘r bilan. “Aniqlovchini
tanla” mashqida bolalar buyumning belgisini aytadilar. Masalan, olma pishgan,
qip-qizil, dum-dumaloq. Sochiq oppoq, uzun, toza va

boshqalar. “Ikki buyumni ayt, biri ikkinchisidan balandroq (pastroq, torroq,
kaltaroq) bo‘lsin” degan mashq ancha qiyin hisoblanadi. Ayniqsa, bolalar lug‘atini
kengaytirish va faollashtirish, buyumlarni guruhlashga o‘rgatuvchi mashqlardan
keng foydalanish tavsiya etiladi. Masalan, divan, stol, stul – jihoz (mebel); palto,
kamzul, chopon – kiyim va hokazo. So‘zli o‘yinda tarbiyachining tushuntirishi
asosiy o‘yinni egallaydi. O‘yin uchun so‘zlarni to‘liq tanlash, o‘yinni olib boruvchi
uchun topshiriq va o‘ynovchining so‘zi muhim ahamiyat kasb etadi, shuning uchun
bu mashq va o‘yinlarning ishlanmasini batafsil yozish tavsiya etiladi.
Ishlanmada (konspektda) bir qancha muddatli mashg‘ulot uchun sekin-astalik
bilan murakkablashib boruvchi so‘z materiali (bir mashg‘ulot uchun 5 – 10 ta so‘z)
tanlab olishi kerak. Bu tarbiyachiga har ehtimolga qarshi, zaruriyat tug‘ilganda
ma’lum bo‘lgan so‘zlarni aytish imko0nini beradi (masalan, qiynalgan bolalar
uchun). O‘yin uchun tanlangan so‘zlar ro‘yxatini yod olgan ma’qul. Bu kerakli
ritmni saqlashga yordam beradi. O‘yinda topshiriq birdaniga hamma bolalarga
beriladi, so‘ngra javo berish uchun bir daqiqali sukut saqlanadi. Bir bola yoki bir
necha bola navbatma-navbat javob berish uchun chaqiriladi. Tarbiyachi bolalar
javobini baholash uchun sekin-sekin hamma bolalarni jalb etishni boshlaydi. So‘zli
o‘yinlarni o‘tkazish tarbiyachidan bolalarni mashg‘ulotga alohida tayyorlashni
(tashkil etishni) talab etmaydi. Bolalar doimiy o‘tiradigan joylarida o‘tirishlari
mumkin, tarbiyachi esa bolani ismi bilan yoki ko‘z qarashi bilan chaqirishi,
keyinchalik esa bolaga koptokni yoki qum to‘ldirilgan xaltachani irg‘itadi. Agar
sharoit to‘g‘ri kelsa, bolalarni doira shaklida turg‘izib, o‘yinni tashkil etish
mumkin. Tarbiyachi so‘zli o‘yinlarni bolalarning maishiy faoliyatlariga kiritishi,
o‘yinni o‘tkazishdagi bolalar tashabbusini rag‘batlantirishi, vaqt-vaqti bilan
kalendar (taqvimiy) ish rejasiga kiritishi, tanish so‘zli o‘yinlarni mashg‘ulotdan
so‘ng rejalashtirishi, uni sayr vaqtida, zalda, guruh xonasida qulay vaqtlarda
o‘tkazib turishi kerak. Shunday qilib, yuqorida ko‘rib o‘tirgan mashg‘ulot turida
bolalarda so‘zlarning xarakterli tomonlarini tushunib olish shakllanadi, ularning
fikr yuritishlari rivojlanadi.

Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Sh.Mirziyoyev. “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish
bo‘yicha Harakatlar strategiyasi tog‘rida”gi PF-4947-son Farmoni .
2017 -yil 7 -fevral .
2. Sh.Mirziyoyev. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini
birgalikda barpo etamiz. –Toshkent, 2017. B.56.
3. Sh.Mirziyoyev. Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom
ettirib, yangi bosqichga ko‘taramiz. –Toshkent, 2017. B.592.
4. R.N.Nurmatov, X.N.Muzaffarova, G.X.Temurova. Nutq o‘stirish
nazariyasi va metodikasi. O‘quv-metodik qo‘llanma. - Jizzax , 2009 .
5. G.Nasriddonova, S.Xo‘jaahmedov. Nutq o‘stirish nazariyasi va
metodikasi . -Toshkent, 2011.-B.320.
6. M.R.Qodirova, F.R.Qodirova. Bolalar nutqini rivojlantirish
nazariyasi va metodikasi. -Toshkent, 2006.
7. M.Asqarxo‘jayeva, N.Hakimova. Bog‘chalarda o‘zbek tilini
o‘rgatish. -Toshkent, “O‘qituvchi”, 1994. -B.126.
8. S.G‘oziyeva, D.Ochilova, L.Dolimova. Badiiy terma kitob. -
Toshkent, “O‘qituvchi”, 1994. -B.222.

Lug‘atni shakllantirishga doir mashg‘ulotlar turlari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish