Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 994.5KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pdf
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

M a s o f a v i y t a ’ l i m . M a s o f a v i y t a ’ l i m i m k o n i y a t l a r

Купить
M avzu:M asofaviy ta’lim .M asofaviy ta’lim im koniyatlari Reja: 1. H em is tizim iva undan foydalanish.Om m aviy m asofaviy ta’lim kurslari. 2. Elektron hukum atasoslari. M asofaviy o`qitish tizim ihaqida dastlabkitushunchalar.M a’lum ki,harbir ta’lim m uassasasi o`z ta’lim jarayonini boshqarish uchun zam onaviy texnologiyalardan kelib chiqqan holda,o`zining virtualaxborotta’lim m uhitini yaratishga harakatqiladi.Hozirgivaqtga kelib,virtualaxborotta’lim m uhitini yaratishning hojati qolm agan, chunki W eb m uhitiga m oslashgan har xil turdagi dasturiy m ajm ualar jonkuyar dasturchi va ta’lim sohasida ishlab kelayotgan xodim larning ham korlikda ishlashlari, shuningdek, ta’lim ga yo`naltirilgan fondlar tom onidan qo`llab-quvvatlanishi natijasida, erkin va ochiq kodlidasturiy ta’m inotlaryaratilgan.Bu o`quv m odulim izda m asofaviy ta’lim jarayonini tashkillashtirish im koniyatini beruvchi erkin va ochiq kodli dasturlar m ajm uasining tahlilikeltiriladi.O`quv m odulida keltirilgan dasturiy m ajm ualartahliliko`p yillardavom ida olib borilgan ilm iy-tadqiqotlarnatijasidir. M asofaviy o`qitish – eng yaxshi an’anaviy va innovatsion m etodlar, o`qitish vositalari va form alarini o`z ichiga olgan sirtqi va kunduzgi ta’lim singari axborot va telekom m unikatsiya texnologiyalariga asoslangan ta’lim shaklidir. M asofaviy o`qish – bu yangi axborot texnologiyalari, telekom m unikatsiya texnologiyalariva texnik vositalariga asoslangan ta’lim tizim idir. U ta’lim oluvchiga m a’lum standartlar va ta’lim qonun-qoidalari asosida o`quv shart-sharoitlariva o`qituvchibilan m uloqotnita’m inlab berib, o`quvchidan ko`proq m ustaqilravishda shug`ullanishnitalab qiluvchitizim dir. Bunda o`qish jarayonita’lim oluvchiniqaysivaqtda va qaysijoyda bo`lishiga bog`liq em as. M asofaviy ta’lim – m asofadan turib o`quv axborotlarini alm ashuvchi vositalarga asoslangan, o`qituvchi m axsus axborot m uhit yordam ida,aholining barcha qatlam lariva chetellik ta’lim oluvchilarga ta’lim xizm atlarini ko`rsatuvchi ta’lim m ajm uasidir. M asofaviy o`qitish tizim i – m asofaviy o`qitish shartlariasosida tashkiletiladigan o`qitish tizim i.Barcha ta’lim tizim lari singari m asofaviy o`qitish tizim i o`zining tarkibiy m aqsadi, m azm uni, usullari, vositalari va tashkiliy shakllariga ega. 6 Axborot- kom m unikatsiya texnologiyalarita’lim jarayonida (xususan,m asofaviy ta’lim jarayonini) qo`llash asosan ikki xil ko`rinishda am alga oshiriladi. Birinchi shartibu texnik jihozlarbo`lsa,ikkinchishartiesa m axsus dasturiy ta’m inotlar bilan ta’m inlanganligidir.Texnik jihozlar bilan ta’m inlanganlik:kom pyuterlar, tarm oq qurilm alari,yuqori tezlikdagi internet tarm oqlari,videokonferensiya jihozlariva hokazo. H em is tizim iva undan foydalanish.Om m aviy m asofaviy ta’lim kurslari. HEM IS axborot tizim i oliy taʼlim m uassasalarining asosiy faoliyatlarini avtom atlashtirish hisobiga m aʼm uriy xodim lar, professor-oʻqituvchilar va talabalarga elektron taʼlim xizm atlarinitaqdim etadi.Axborottizim ioliy taʼlim m uassasalari bilan Oliy va oʻrta m axsus taʼlim vazirligi oʻrtasida axborot koʻprigivazifasinioʻtaydiham da oliy taʼlim m uassasalaridan olinadigan turli xil m aʼlum otlar sonini keskin kam aytirish, ularning qogʻoz shaklidan voz kechish va boshqaruv tizim ini raqam lashtirishga xizm at qiladi Koronavirus pandem iyasisharoitida inson hayotining barcha jabhasida m islikoʻrilm agan oʻzgarishlar sodir boʻlm oqda. Ushbu silsilalar koʻp yillik shakllangan qadriyatlar, anʼanalar va tam oyillarning “darz” ketishiga ham olib keldi. Xususan, nufuzliolim lar,xalqaro tashkilotlar ekspertlaritom onidan yaqin va oʻrta istiqbolda kurrai zam in taraqqiyotiga tahdid soladigan xavf-xatarlar boʻyicha berilgan prognoz koʻrsatkichlarioʻz tasdigʻinitopm adi.Aksincha,ular qaytadan koʻrib chiqilayotir. Am m o shu narsa ayon: dunyo bir butunlikda harakatqilm as ekan,inson oʻta tahlikalivaziyatqurboniga aylanishihech gap em as. Yagona najot yoʻli esa toʻplangan bilim , shakllangan koʻnikm a va orttirilgan xulosalarniyagona m aqsad sariyoʻnaltirish,ilm ham da tajribalarni sam araliuygʻunlashtira olishdir. Bilim va ilm ning shakllanishiesa bevosita taʼlim tizim iga borib taqaladi. Taʼlim tizim i sam aradorligini oʻqituvchi saviyasi, talaba ehtiyoji, oʻquv adabiyotlari m azm uni ham da m ustaqil taʼlim ni shakllantirishga qaratilgan infratuzilm a bevosita taʼm inlab beradi. Dem ak, ilgʻor kadrlarni tayyorlash, ularni m ehnat bozori talablariga m uvofiq raqobatdoshligini oshirish, ijodiy fikrlaydigan m utaxassislarni yetishtirish oʻquv dargohlarida yoʻlga qoʻyilgan taʼlim berish jarayonibilan cham barchas bogʻliq. Elektron hukum atasoslari. Elektron hukum at — Barcha ham „ichki“, ham „tashqi“ aloqalar va jarayonlarm ajm uasibo'lib,tegishliaxborot-kom m unikatsiya texnologiyalari bilan quvvatlanib va taʼm inlanib turadigan hukum at. Kom m unikatsiya tarm oqlari (shu jum ladan Internet) orqali axborotga ishlov berish,uniuzatish va tarqatishni elektron vositalariasosida davlat boshqaruvini tashkil qilishni, davlat hokim iyati organlarini barcha boʻgʻinlaritom onidan fuqarolarning barcha toifalariga elektron vositalarbilan xizm atlar koʻrsatish, oʻsha vositalar yordam ida fuqarolarga davlat organlarining faoliyati haqida axborot berish. „Elektron hukum at“ tushunchasi 1990-yillarning boshida paydo boʻlgan, lekin am aliyotga soʻnggi yilardan boshlab tatbiq qilina boshladi. Elektron hukum atniishlab chiqish bilan birinchigalda AQSh va Angliya,ham da Italiya,  Norvegiya, Singapur, Avstraliya va ayrim boshqa davlatlar (Fransiya, Germ aniya, Katar, BAA va h.k.) shugʻullandilar. Elektron hukum atning uch asosiy rivojlanishitizim iajratiladi:-hukum at-aholi(G2C);-hukum at — biznes (G2B);- hukum at — hukum at (G2 G).Oʻzbekistonda ham elektron hukum at barpo qilish ishlariboshlab yuborilgan.Jahon tajribasiga m avjud am aliyotga koʻra,u ikkioʻzaro bogʻlangan,lekin funksionaljihatdan m ustaqilqism lardan, Hukum at Intranetidan va tashqi infratuzilm adan tarkib topgan. Hukum at Intraneti axborot tizim ining ichki infratuzilm asini qam rab oladi, u davlat tuzilm alari tom onidan davlat korporativ vazifalarini am alga oshirishdagi oʻzaro m unosabatlarda foydalaniladi.Tashqiinfratuzilm a,davlatnifuqarolar (G2C) va tashkilotlar (G2B) bilan oʻzaro ishlashinitaʼm inlaydigan om m aviy axborotinfratuzilm asiniqam rab oladi. — O‘zbekiston Respublikasi Aloqa, axborotlashtirish va telekom m unikatsiya texnologiyalari davlat qo‘m itasi huzuridagi «Elektron hukum at» tizim inirivojlantirish m arkazi(keyingio‘rinlarda m arkaz)«Elektron hukum at» tizim i borasida jahondagi rivojlanish odim lari ham da xorijiy m am lakatlar tajribasinitahlilqilish va tadqiq etish asosida takom illashtirish va yanada rivojlantirishning strategik yo‘nalishlariniishlab chiqish m aqsadida tashkiletilgan.Bundan tashqari,m arkaz davlat organlarida foydalaniladigan m a’lum otlar bazasiva axborot-resurslariniloyihalashtirish,ishlab chiqish va m ujassam lashtirish m exanizm ini nazarda tutadigan «Elektron hukum at» tizim ini shakllantirishga yagona texnologik yondashuvni ta’m inlashi, loyihalariniam alga oshirishnita’m inlovchim e’yoriy-huquqiy bazaning tashkil etilishiga yordam berishi zarur. M arkazning m uhim vazifalaridan yana biri davlatorganlarifaoliyatining funksionalva operatsiya jarayonlarinitizim li asosda qayta tashkiletish,davlat xizm atlariko‘rsatish bilan bog‘liq biznes jarayonlarini boshqarishning innovatsion m exanizm larini joriy etish, takom illashtirish va optim allashtirish bo‘yicha takliflartayyorlashdan iboratdir. Shuni ham ta’kidlash lozim ki, m arkaz «Elektron hukum at» tizim ining sam arali joriy etilishi uchun am aldagi m e’yoriy-huquqiy bazani takom illashtirish bo‘yicha tahlilva takliflarnitayyorlaydi. M ASOFAVIY TA’LIM VA M ASOFAVIY O‘QITISH TUSHUNCHALARI. Reja: 1.M asofaviy ta’lim tushunchasi. 2.M asofaviy o`qitish usullari.M asofaviy o‘qitish kontseptsiyasi. 3.M asofaviy o`qitishning rivojlantirish bosqichlari. Hozirgi zam on ta’lim jarayoniga ananaviy tushunchalar qatorida yangiyangi tushunchalar kirib kelm oqda. Quyida shu tushunchalardan asosiylari keltirilib, ularga ta’riflar berib o`tilgan. O`qitish – bu m a’lum bir m aqsadga yo`naltirilgan tizim li bilim va ko`nikm alar bilan qurollangan jarayondir.Ta’lim – bu o`qitishning natijasibo`lib,shaxsiyatnitarbiyalash va rivojlantirishdir. M asofaviy o`qitish – eng yaxshi an’anaviy va innovatsion m etodlar,o`qitish vositalariva form alarinio`z ichiga olgan sirtqiva kunduzgi ta’lim singari axborot va telekom m unikatsiya texnologiyalariga asoslangan ta’lim form asidir. M asofaviy o`qish – bu yangi axborot texnologiyalari, telekom m unikatsiya texnologiyalariva texnik vositalariga asoslangan ta’lim tizim idir. U ta’lim oluvchiga m a’lum standartlar va ta’lim qonun-qoidalari asosida o`quv shartsharoitlariva o`qituvchibilan m uloqotnita’m inlab berib, o`quvchidan ko`proq m ustaqilravishda shug`ullanishnitalab qiluvchitizim dir. Bunda o`qish jarayonita’lim oluvchiniqaysivaqtda va qaysijoyda bo`lishiga bog`liq em as. M asofaviy ta’lim – m asofadan turib o`quv axborotlarini alm ashuvchi vositalarga asoslangan, o`qituvchi m axsus axborot m uhit yordam ida,aholining barcha qatlam lariva chetellik ta’lim oluvchilarga ta’lim xizm atlarini ko`rsatuvchi ta’lim kom pleksidir. Dem ak, m asofaviy o`qitish m asofaviy ta’lim kom pleksidagi jarayon ekan. M asofaviy o`qitishning va m asofaviy ta’lim ning o`ziga xos xususiyatlari,pedagogik tizim i,zarurligiva m aqsadim avjud. M asofaviy ta’lim an’anaviy ta’lim turidan quyidagixarakterlixususiyatlari bilan farqlanadi. M oslashuvchanlik – Ta’lim oluvchiga o`ziga qulay vaqt,joy va tezlikda ta’lim olish im koniyatim avjudligi. M odullilik – Bir biriga bog`liq bo`lm agan m ustaqil o`quv kurslari to`plam idan -m odullardan individualyokiguruh talabiga m os o`quv rejasini tuzish im koniyatim avjudligi. Parallellik – O`quv faoliyatiniish faoliyatibilan birga parellelravishda,ya’ni ishlab chiqarishdan ajralm agan holda olib borish im koniyatim avjudligi. Keng qam rovlilik – Ko`p sonlio`quvchilarning bir vaqtning o`zida katta o`quv (elektron kutubxona, m a’lum otlar va bilim lar bazasi va boshqalar) zahiralariga m urojaat qila olishi. Bu ko`p sonli o`quvchilarning kom m unikatsiya vositalariyordam ida o`zaro va o`qituvchibilan m uloqotda bo`lish im koniyati. Iqtisodiy tejam korlik – O`quv m aydonlari, texnika vositalari, transport vositalariva o`quv m ateriallaridan sam aralifoydalanish,o`quv m ateriallarini birjoyga yig`ish,ularnitartiblangan ko`rinishga keltirish va bu m a’lum otlarga ko`p sonlim urojaatnitashkilqilib bera olish m utaxassislarnitayyorlash uchun ketadigan xarajatlarnikam aytiradi. Ijtim oiy teng huquqlilik – Ta’lim oluvchining yashash joyi, sog`lig`i va m oddiy ta’m inlanish darajasidan qat’iy nazarham m a qatoriteng huquqlita’lim olish im koniyati. Internatsionallilik – Ta’lim sohasida erishilgan jahon standartlariga javob beradigan yutuqlarniim portva eksportqilish im koniyati. O`qituvchining yangiroli– M asofaviy o`qitish o`qituvchining o`qitish jarayonidagi rolini yanada kengaytiradi va yangilaydi. Endi o`qituvchi o`zlashtirish jarayoninim uvofiqlashtirishi,yangiliklarva innovatsiyalarga m os ravishda berayotgan faninim untazam m ukam m allashtirishi,saviya va ijodiy faoliyatiniyanada chuqurlashtirishitalab etiladi. Sifat– M asofaviy o`qitish usulita’lim berish sifatibo`yicha kunduzgita’lim turidan qolishm aydi.Balki,m ahalliy va chetellik dars beruvchikadrlarnijalb qilib,eng yaxshio`quv-m etodik darsliklarva nazoratqiluvchitestlardan foydalangan holda o`quv jarayoninitashkiletish sifatinioshirishim um kin. Yuqoridagilarnihisobga olinganda m asofaviy ta’lim kom pleksiancha qulayliklarga ega ekan.Lekin,nim a uchun m asofaviy ta’lim kerak bo`lib qoldi? –degan savoltug`ilishitabiiy.Bu savolga javob tariqasida quyidagilarnisanab o`tish m um kin:-Ta’lim olishda yangiim koniyatlar(ta’lim olishning arzonligi, vaqtva joyga bog`liqm asligiva boshqalar). -Ta’lim m askanlariga talaba qabulqilish sonining cheklanganligi. -Ta’lim olishnixohlovchilarsonining oshishi. -Sifatliaxborottexnologiyalarining paydo bo`lishiva rivojlanishi. -Xalqaro integratsiyaning kuchayishi. Yuqorida sanab o`tilgan sharoitva im koniyatlarm asofaviy o`qitishga ehtiyoj borliginiko`rsatadi.Um um an olganda m asofaviy ta’lim ning m aqsadiga quyidagilarkiradi: 1) M am lakat m iqyosidagi barcha hududlar va chet eldagi barcha o`quvchilar, talabalar, ta’lim olishni xohlovchilarga birdek ta’lim olish im koniyatiniyaratib berish. 2) Yetakchi universitetlar,akadem iyalar,institutlar,tayyorlov m arkazlari, kadrlarni qayta tayyorlash m uassasalari, m alaka oshirish institutlari va boshqa ta’lim m uassasalarining ilm iy va ta’lim berish potensiallaridan foydalanish evaziga ta’lim berishning sifatdarajasinioshirish. 3) Asosiy ta’lim va asosiy ish faoliyatibilan parallelravishda qo`shim cha ta’lim olish im koniyatiniyaratib berish. 4) Ta’lim oluvchilarnita’lim olishga bo`lgan ehtiyojiniqondirish va ta’lim m uhitinikengaytirish. 5)Uzluksiz ta’lim im koniyatlariniyaratish. 6)Ta’lim sifatinisaqlagan holda yangiprinsipalta’lim darajasinita’m inlash. Yuqoridagilarni xulosa qilib shuni aytish m um kinki, m asofaviy ta’lim kom pleksinita’lim m uassasalariga joriy etilishihartom onlam a foyda keltiradi. Oliy ta’lim tizim ida bu kom pleksnijoriy qilish uchun barcha shart-sharoitlar m avjud. Respublika m iqyosidagi barcha Oliy ta’lim m askanlari (OTM ) kom pyuter, axborot va kom m unikatsiya texnologiyalari bilan yaxshi ta’m inlangan.Ularning barchasi Internettarm og`iga ulanganlar.Ushbu texnologiyalarnita’lim tizim iga keng joriy etish OTM larioldiga qo`yilgan ko`p m uam m olarnio`z paytida xaletishga yordam beradi.M asofaviy o`qitish nim a? Darhaqiqat,m asofaviy o`qitish nim a, undan uzluksiz ta’lim tizim ida qanday foydalanish m um kin. Uning qanday shaklva m odellarim avjud? Insoniyat yigirm anchiasr nihoyasida bir turkum m uam m olarga duch keldikim , ular bevosita axborot telekom m unikatsiya sohasidagi jiddiy o`zgarishlar, xususan axborot texnologiyalarining jadal sur’atlar bilan rivojlanishiga bog`liq. Ta’lim , ishlab chiqarish va kishilik jam iyatining turli jabhalariga yangiaxborotkom m unikatsiya vositalarikirib kela boshladi. Internet global kom pyuter tarm og`ini rivojlanishi butun dunyo ta’lim tizim ini takom illashtirishning yangi yo`nalishlarini ochilishiga sabab bo`ldi. Birinchidan, o`quv m uassasalarining texnik ta’m inotini keskin o`zgarishi, dunyoviy axborot resurslarga keng yo`lochilishio`qitishning yangishaklva usullaridan foydalanish zaruratini keltirib chiqardi. Zam onaviy axborot va kom m unikatsiya texnologiyalari vositalarini ta’lim jarayoniga kirib kelishi an’anaviy o`qitish usullariga qo`shim cha ravishda yangi o`qitish shakli - m asofaviy o`qitish yaratilishiga om ilbo`ldi. M asofaviy ta’lim da talaba va o`qituvchifazoviy bir-biridan ajralgan holda o`zaro m axsus yaratilgan o`quv kurslari,nazoratshakllari,elektron aloqa va Internetning boshqa texnologiyalariyordam ida doim iy m uloqotda bo`ladilar. Internet texnologiyasini qo`llashga asoslangan m asofaviy o`qitish jahon axborotta’lim tarm og`iga kirish im koniniberadi,integratsiya va o`zaro aloqa tam oyiliga ega tarm og`iga kirish im koniniberadi,integratsiya va o`zaro aloqa tam oyiliga ega bo`lgan m uhim birturkum yangifunksiyalarnibajaradi. M asofaviy o`qitish barcha ta’lim olish istagibo`lganlarga o`z m alakasini uzluksiz oshirish im konini yaratadi. Bunday o`qitish jarayonida talaba interaktiv rejim da m ustaqilo`quv-uslubiy m ateriallarni o`zlashtiradi, nazoratdan o`tadi, o`qituvchining bevosita rahbarligida nazorat ishlarini bajaradi va guruhdagi boshqa «vertikal o`quv guruhi» talabalaribilan m uloqotda bo`ladi. M a’lum sabablarga ko`ra,ta’lim m uassasalarining kunduzgi bo`lim larida tahsil olish im koniyati bo`lm agan, m asalan, sog`ligi taqoza etm aydigan, m utaxassicligini o`zgartirish niyati bo`lgan yokiyoshikatta, m alakasini oshirish niyati bo`lgan kishilar uchun m asofaviy o`qitish qulay o`qitish shakli hisoblanadi. M asofaviy o`qitishda turli xil axborot va kom m unikatsiya texnologiyalaridan foydalaniladi, ya’ni har bir texnologiya m aqsad va m asala m ohiyatiga bog`liq. M asalan,an’anaviy bosm a usuliga asoslangan o`qitish vositalari(o`quv qo`llanm a,darsliklar) talabalarniyangi m aterial bilan tanishtirishga asoslansa, interaktiv audio va video konferensiyalar m a’lum vaqt orasida o`zaro m uloqotda bo`lishga,elektron pochta to`g`riva teskarialoqa o`rnatishga,ya’nixabarlarnijo`natish va qabul qilishga m o`ljallangan. Oldindan tasm aga m uhrlangan videom a’ruzalar talabalarga m a’ruzalarnitinglash va ko`rish im koninibersa,faksim alaloqa, xabarlar,topshiriqlarnitarm oq orqalitezkor alm ashinish talabalarga o`zaro teskarialoqa orqalio`qitish im koniniberadi. Yuqoridagilarga asoslanib,ta’lim jarayonida aynivaqtda qayta-qayta tilga olinayotgan ayrim term inlar tavsifi va ta’riflarni keltirib o`tam iz. M asofaviy ta’lim -m asofaviy o`qitishga asoslangan ta’lim .M asofaviy o`qitish – o`zaro m a’lum bir m asofada Internet texnologiya yokiboshqa interaktiv usullar va barcha o`quv jarayonlarikom ponentlari– m aqsad,m azm un,m etod,tashkiliy shakllar va o`qitish usullariga asoslangan talaba va o`qituvchi o`rtasidagi m unosabat.M asofaviy o`qitish tizim i– m asofaviy o`qitish shartlariasosida tashkil etiladigan o`qitish tizim i. Barcha ta’lim tizim lari singari m asofaviy o`qitish tizim i o`zining tarkibiy m aqsadi, m azm uni, usullari, vositalari va tashkiliy shakllariga ega.M asofaviy o`qitishning pedagogik texnologiyalari– tanlangan o`qitish konsepsiyasiga asoslangan m asofaviy ta’lim ning o`quv- tarbiyaviy jarayoninita’m inlovchio`qitish m etodiva uslublarm ajm uasi.Keys- texnologiya – m asofaviy o`qitishni tashkil qilishning shunday uslubiki, m asofaviy ta’lim da m atnli,audiovizualva m ultim ediali(keys) o`quv uslubiy m ateriallarm ajm uasiqo`llanishga asoslanadi. TV-texnologiya – m asofaviy o`qitishnitashkilqilishning shunday uslubiki,u talabalarga o`quv-m etodik m a’lum otlarnitelevidenie vositasiyordam ida yetkazishga xizm at qiladiva tashqialoqaliixtiyoriy interaktiv usullardan biri bilan o`rnatishga asoslanadi.M asofaviy o`qitishning ta’lim tizim ida bir-biridan farqlanuvchi m odel va shakllari m avjud bo`lib, ular quyidagi qo`llanish shartlaribilan farqlanadi: -geografik shartlar(m asalan,m am lakatterritoriyasi,m arkazdan uzoqlikda joylashuvi,iqlim i); -m am lakatning axborotlashuviva kom pyuterlashtirish um um iy darajasi; -kom m unikatsiya va transportvositalarining rivojlanish darajasi; -ta’lim jarayonida axborotva kom m unikatsiya texnologiyalarivositalarining qo`llanish darajasi; -ta’lim da qo`llaniladigan an’analari -m asofaviy o`qitish tizim iuchun ilm iy pedagog kadrlarm avjudligiva ularning salohiyativa boshqalar.Bugungikunda taraqqiyotjuda tez rivojlanm oqda va juda tez o‘zgarm oqda. Deyarli har daqiqada sayyoram izning turli burchaklarida o‘zgarishlar,yangilanishlarva kutilm agan voqea-hodisalarsodir bo‘lm oqda.Harbirkunim iz kuchliaxborotoqim iostida kechm oqda.Axborot oqim ibizniuyda,ishxona va ta’tilda ta’qib etadi.Inson inform atsiya ta’siridan xoli norm al faoliyat yurita olm aydi. Hayotni anglash, uni o‘rganish inform atsiyalarni yig‘ish va o‘zlashtirish orqali kechadi. Insonning bilim lilik darajasi ham m a’lum davr ichida shaxs tom onidan o‘zlashtirilgan inform atsiyalarning ko‘p yoki ozligi bilan belgilanadi. Shuning uchun zam onaviy bilim larsarikeng yo‘lochish,ta’lim otnitakom illashtirishda yangi axborot texnologiyalardan unum li foydalanish -bugungi kunning talabiga aylandi.Vaholanki,ta’lim tizim ida sezilarlio‘zgarishlarro‘y berm oqda.Ta’lim tizim ida M asofadan o‘qitish uslubishakllariqo‘llanilm oqda. M asofadan o‘qitish uslubi - bu sirtqi o‘qishning yangi shaklidir. M asofadan o‘qitish bu m ustaqil o‘qishdir. M ustaqil o‘qish insonning m ustaqil fikrlash, holatni baholash, xulosa va bashorat qilish qobiliyatlarini rivojlantiradi. M asofadan o‘qitishning yana birafzalligishundaki,unda o‘quvchio‘ziga qulay vaqtda va hattoki ishdan ajralm agan holda o‘qishi m um kin. Aynan shu afzalliklaritufaylibu uslub dunyoda hozirgikunda keng tarqalgan.Ko‘pgina yirik korxonalarm utaxassislarim alakasinioshirish yokio‘zgartirish uchun shu uslubdan foydalanib, yiliga m illionlab dollarlarni tejam oqdalar. M asofadan o‘qitishning yana bir afzallik tom oni unda o‘qish m uddatini o‘quvchi o‘zi belgilaydi, ya’ni talaba ixtiyoriy paytda o‘qishni boshlaydi, m ateriallarni o‘qituvchi nazoratidao‘zlashtiradi. O‘zlashtirish topshiriqlarni, testlarni bajarishiga qarab aniqlanadi. O‘quvchiberilgan program m aniqanchalik tez o‘zlashtirsa,shunchalik tez o‘qishni tugatadi va guvohnom a oladi. Dasturni o‘zlashtira olm asa, unga m ustaqil ishlab, o‘qishni davom ettirishga im koniyat beriladi. M asofadan o‘qitishda odatda ishlayotganlar onalar,o‘qiyotganlar biror m utaxxassislikni egallash yoki m alakasini oshirish m aqsadida o‘qiydi. Bu uslub nogironlar uchun juda qulaydir. M asofadan o‘qitishda hattoki m axbuslar ham o‘qish im koniga ega. M asofadan o‘qitish uchun talabalar uchun auditoriyalar, yotoxonalar zarur em as. M asofadan o‘qitishda m oliyaviy harajatlar asosan o‘quv uslubiy m ateriallar tayyorlash uchun, m axsus auditoriyalar uchun sarflanadi. Bu xarajatlarning asosiy qism ibu jarayonnitashkiletish bosqichida sarflanadi. Keyinchalik m oliyaviy harajatlar kam ayadi. Shuning uchun talabalar sonini oshishibilan o‘qish narxiham pasayadi. M asofadan o‘qitishda asosiy e’tiborni o‘quv-uslubiy m ateriallarni tayyorlashga qaratish darkor. Chunki o‘quvuslubiy m ateriallarning sifati m asofadan o‘qitish sifatining eng asosiy om illaridan biridir. O‘quv-uslubiy m aterial qanchalik tushunarli va batafsil bo‘lsa, shunchalik u o‘quvchiga foydalibo‘ladi.Ya’nim aterialuslubiy jihatdan puxta bo‘lm og‘izarur. M asofadan o‘qitish nim a? M asofadan o‘qitish bu Internettarm og‘iorqali sizga qulay bo‘lgan vaqtda o‘qishdir.M asofadan o‘qitishning tarkibiy belgilari: o‘qituvchi, o‘quvchi, kom m unikatsiyadir. M asofadan o‘qitish uslubiy m ateriallariquyidagilardir: •Darslik •Audio va video darsliklar •Onlayn darslar(Internetsahifa) •Elektron kutubxonalar •Testlar •M ultim edia -elektron darsliklar M asofadan o‘qitish qanday am alga oshiriladi. Dunyoda ko‘pgina universitetlarda va o‘quv m arkazlarida bu usul m avjud. Kerakli m anzilni Internetdan topishingiz m um kin. M anzilga kirib bu o‘qish talabasi bo‘lish uchun m axsus shaklnito‘ldirishingiz zarur.Odatda avvalkursning va o‘qish tartibitavsifibilan tanishibchiqish m um kin.Keyin shakldagisatrlarnito‘ldirib, kreditkartochkangiz raqam inikiritishingiz zarur.Kursga kirish tartibiturlicha, bu m utaxxassilikka bog‘liq. O‘qish tartibiquyidagicha:o‘qituvchikurs bilan tanishtiradiva topshiriqlar beradi. Siz ko‘rsatilgan m anbalar bilan ishlab topshiriqlarni bajarasiz va o‘qituvchiga yuborasiz.O‘qituvchiunitekshirib,javobnisizga qaytaradi.Zarur holda ko‘rsatm alar beradi. Shu tartibda kurs m avzulari o‘rganib chiqiladi. M uzoqara asosan elektron pochta orqaliam alga oshiriladi. Telefon tarm og‘idan ham ba’zan foydalaniladi.Bosm a o‘quv m ateriallaripochta orqaliyuboriladi.O‘qish jarayonida talaba darsliklardan,elektron kutubxona va darsliklardan,elektron forum lardan,vidoekonferentsiyalardan foydalanadi.Bunda o‘qish individual shaklda olib boriladiva o‘qituvchio‘quvchining qobiliyativa xususiyatlarini hisobga olgan holda o‘qitadi.Bu individuallik o‘quvchida qiziqish uyg‘otadiva unio‘qishda aktivlikka rag‘batlantiradi. Elektron hukum atva im zo. Reja: 1.Elektron hukum athaqida tushuncha 2.Elektron hukum atning asosiy 3 elem enti 3.Elektron raqam liim zo Um um iy tushuncha.Elektron hukum at– bu davlatboshqaruviorganlarida ichki va tashqi aloqalarning butun jam ini tegishli axborot-kom m unikasiya texnologiyalari bilan qo`llab quvvatlash va ta'm inlash tizim idir. U jum ladan quyidagilarnio`z ichiga oladi: - kom m unikasiya tarm oqlari orqali axborotni qayta ishlash, uzatish va yoyishning elektronvositalari (shu jum ladan Internet) asosida davlat boshqaruvining axborot-kom m unikasiyata'm inoti; - davlat hokim iyatibarcha tarm oqlariorganlarining fuqarolarning barcha toifalariga elektron vositalarorqalixizm atko`rsatishi; - davlat organlarining faoliyati to`g`risida fuqarolarga elektron vositalar orqalixabarberish. Elektron hukum atnishakllantirishga yo`naltirilgan norm ativ-huquqiy baza Qonunlar: «Elektron to`lovlar to`g`risida», «Elektron tijorat to`g`risida», «Elektron hujjat aylanishi to`g`risida», «Elektron raqam li im zo to`g`risida», «Axboratlashtirish to`g`risida», «Pochta aloqasi to`g`risida», «Telekom m unikasiyalarto`g`risida»,«Radiochastota spektorlarito`g`risida». Prezident farm onlari: «Kom pyuterlashtirishni yanada rivojlantirish va axborot-kom m unikasiya texnologiyalarinijoriy etish to`g`risida»; «Telekom m unikasiyalarsohasida boshqaruvnim ukam m allashtirish choralari haqida»;«Axborot texnologiyalarisohasida rayonlashtirishniva boshqaruvni m ukam m allashtirish choralarihaqida». Davlatva xo`jalik boshqaruviorganlarida AKTniqo`llash sur'atlari •300ga yaqin axborotlashtirishga doirnorm ativ hujjatlarqabulqilindi; •axborotxavfsizligiyo`nalishibo`yicha 4ta standartqabulqilindi; • davlatva xo`jalik boshqaruviorganlarining veb-sahifalariga rasm iy m aqom berildi(VM 181-sonliqarori,23.08.2007y.); • davlat va xo`jalik boshqaruvi organlarining veb-sahifalari uchun m axsus him oyalangan texnologik m aydon yaratildi.

M a s o f a v i y t a ’ l i m . M a s o f a v i y t a ’ l i m i m k o n i y a t l a r

Купить