Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	346.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari

Купить

Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari
REJA:
1 – Ma’lumotlarning relyasion modeli ER modeli xaqida nazariya .
2 - Ma’lumotlarning ER mode ko’rinishi.
3 - Ma’lumotlarning Relyasion modeli
MBBT ma’lumotlar modeliga ko’ra, iyerarxik , tarmoq , relyatsion , obyektga -
yo’naltirilgan, grafik, ER model kabi turlarga ajratish mumkin.
Iyerarxik MB - ma’lumotlar bazasining ushbu turida ma’lumotlar ajdod va
avlod o’rtasidagi munosabatlarning tugunlarida saqlanadi. Shuningdek, yozuvlarda
nafaqat bu ma’lumotlar, balki ularning ajdodi va avlodlari to’g’risida ham
ma’lumotlar mavjud. Nomidan ko’rinib turibdiki, “iyerarxiya”, bu daraxtga
o’xshash tuzilishdir. Har bir yozuv orasida ajdod-avlod munosabatlari sifatida
bog’langan aloqalar mavjud.
Ma’lumotni olish uchun biz kerakli ma’lumotlarni olguncha har bir daraxtni kesib
o’tishimiz kerak. Ular asosan bank va telekommunikatsiya sohalarida yuqori
samaradorlik va ilovalarni boshqarish uchun ishlatiladi.
Ma’lumotlarning relyasion modeli.
Real dunyo ob’ektlari haqidagi ma’lumotlarini EHM xotirasida saqlash va ular
orasidagi munosabatlarni modellashtirish uchun munosabatlar (jadval) to‘plamidan
foydalanish mumkinligini E.F.Kodd isbotlab berdi. Masalan, «talaba» mazmunini
saqlash uchun TALABA munosabatidan foydalaniladi.
Ma’lumotlar bazasini loyihalashtirishda relyasion model bilan ishlash ancha
noqulayliklarga olib keladi. SHu sabab ma’lumotlar bazasini loyihalashda har xil
semantik modellar ham ishlatiladi. Ulardan eng ko‘p tarqalganlaridan biriga

- ER modeli deyiladi. Bu model ingilizcha “Entity-relation” deyilib,
ma’nosi “Mohiyat-bog‘lanish” demakdir.
Bu model 1976 yil Piter CHen tamonidan kiritilgan bo‘lib u o‘ziga bir qator grafik
diagrammalarini oluvchi bir necha har xil turdagi komponentalarni birlashtirgan.
Piter CHen mohiyatlar to‘plami va ular orasida bog‘lanish sifatida relyasion
ma’lumotlar strukturasini interpritatsiya qilishni taklif qildi.
ER -modelining asosiy komponentalari mohiyat, bog‘lanish va atribut
(xossa) bo‘lib hisoblanadi.
Mohiyat -bu ma’lumotlari ma’lumotlar bazasida saqlanishi kerak bo‘lgan
biror real yoki tasavvur qilingan ob’ektdir. ER modeli diagrammasida mohiyat
odatda to‘rtburchak shaklida tasvirlanib, uning ichiga mohiyat nomi qo‘yiladi.
Aloqa - bu ikki (ko'pincha) subyektlar yoki bir xil obyekt (grafik
munosabatlar) o'rtasidagi diagrammada grafik ravishda ko'rsatilgan birlashma.
Aloqa romb bilan ifodalanadi, uning ikki uchi ajratilgan, har bir obyekt uchun
bittadan. Ushbu ulanishning har ikki tomoni uchun quyidagilar o'rnatiladi:
Konseptual dizayn . ER-diagramma barcha mohiyat va munosabatlarni o'z
ichiga olgan holda qurilgan. Biz konseptual (infologik) modelni olamiz. Shuni
tushunish kerakki, bunday model loyihalashtirilayotgan ma'lumotlar bazasining
relatsion tuzilishiga mos kelmasligi mumkin. Biz shu malumotlar orqli Shifoxona
ER modelini (Konseptual dizayn) loyihalab chiqamiz. Buning uchun biz avvalo
Mehmonxona attribute aniqlab olamiz va ularni bog’lab ularning bir birga
bog’liqligini ko’rib olamiz (1-rasm).
1-rasm

Bundan tashqari ham biz attribut qo’shishmiz mumkin bo’ladi.
Bu bog’langan attributelar Mehmonxonaning manzili va tel raqami (2-rasm)

Bu jarayonda Romb(Aloqa) shakli esa obyektlarni bir birga bog’lab beruvchi
qatlam vazifasni bajardi (3-rasm)

Biz indi qisqacha obyektlarini ( mohiyat ) ko ’ rib chiqamiz bularga . Mehmonxonani
o’zida 5 ta obyekt yaratganmiz .
Qisqacha shu malumotlar bunga yana malumot qo ’ shish mumkin va bu
malunotlardan atrebutlar qo ’ shib qo ’ yish mumkin .

Relyasion model
Relyasion model qurishda biz MtSql Workbench dasturidan foydalanamiz
quydagicha umumiy mehmonxonaning realatsion modelni yasab olamiz.
Shunga o’xshash ko’plab obyektlarni kiritamiz

Har bir obyektlarni nomi va atributlarini bir jadvalga kiritib bo’lganimizdan so’ng
Biz har bir obyektlarni bir biriga (birga – bir , birga - ko’p , ko’pga– ko’p)
bog’laymiz

Xulosa
Xulosa shundaki biz bitta shifoxona obyiktini tanlab oldik va uning ustida ER
model va Relyasion modellarini tuzib chiqdik va ER va Relyasion modelning kelib
chiqishi va tarixi bilan tanishib chiqdik.
ER modeli odatda A sifatida amalga oshiriladi ma'lumotlar bazasi. Ma'lumotlar
bazasining oddiy relyatsion dasturida jadvalning har bir satri mavjudot turining
bitta nusxasini, jadvaldagi har bir maydon atribut turini aks ettiradi. A relyatsion
ma'lumotlar bazasi sub'ektlar o'rtasidagi munosabatlar bir sub'ektning asosiy
kalitini ko'rsatgich yoki "tashqi kalit" sifatida boshqa tashkilot jadvalida saqlash
orqali amalga oshiriladi.
ER ma'lumotlar modellari abstraktsiyaning ikki yoki uch darajasida qurilishi
an'anasi mavjud. Quyidagi kontseptual-mantiqiy-fizik iyerarxiya boshqa
spetsifikatsiyalarda qo'llanilishini va uchta sxema bo'yicha yondashuv ga dasturiy
ta'minot.
Har bir mantiqiy ER modelidan bir yoki bir nechta jismoniy ER modellari
ishlab chiqilishi mumkin. Jismoniy ER modeli odatda ma'lumotlar bazasi sifatida
yaratilishi uchun ishlab chiqilgan. Shuning uchun har bir jismoniy ER modeli
ma'lumotlar bazasini yaratish uchun etarlicha tafsilotlarni o'z ichiga olishi kerak va
har bir jismoniy ER modeli texnologiyaga bog'liq, chunki har bir ma'lumotlar
bazasini boshqarish tizimi bir-biridan farq qiladi.

Foydalanilgan adabyotlar :
Biznes tajribasiga asoslangan ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlarini yaratish
va ularni qo'llab-quvvatlash bo'yicha qo'llanma.
"Data Mining: Concepts and Techniques" avtorlar: Jiawei Han, Micheline Kamber,
Jian Pei
Ma'lumotlar bazasidan ma'lumotlarni izlash va tahlil qilish bo'yicha adabiyot.
"The Art of SQL" avtorlar: Stephane Faroult, Peter Robson
SQL so'rovlarini tuzatish va optimallashtirish sohasida ko'rsatmalar bilan tuzilgan
praktil qo'llanma.

Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish