Ma’lumotlarning murakkab turlani tasvirlash va qayta ishlash
![m[0] -> 4
m[1] -> -44
m[2] -> 109
m[3] -> 23
Ko’rib turganimizdek, elementga murojaat qilish uchun massiv nomi va []
qavslar ichida element indeksi yoziladi. Bu yerda birinchi element qiymati 4,
ikkinchi element - 1 nomerli indeksda -44 qiymatlari bor ekan. Ohirgi element
indeksi n-1 bo'ladi (n - massiv elementlari soni). [] qavslar ichidagi indeks butun
son yoki butun songa olib keluvchi ifoda bo'lmog'i lozim.
Masalan:
int k = 4, l = 2;
m[ k-l ] = 77; // m[2] = 77
m[3] *= 2; // m[3] = 46
double d = m[0] * 6; // d = 24
cout << m[1]; // Ekranda: -44
Massivlarni ishlatish uchun ularni e’lon qilish va kerak bo'lsa massiv
elementlarini initsalizatsiya qilish kerak. Massiv e’lon qilinganda kompilyator
elementlar soniga teng hajmda hotira ajratadi. Masalan yuqorida qo’llanilgan char
tipidagi m massivini e’lon qilaylik.
char m[4];
Bu yerdagi 4 soni massivdagi elementlar miqdorini bildiradi. Bir necha
massivni e'londa bersak ham bo'ladi:
int m1[4], m2[99], k, l = 0;
Massiv elementlari dastur davomida initsalizatsiya qilishimiz mumkin, yoki
boshlang’ich qiymatlarni e’lon vaqtida, {} qavslar ichida ham bersak bo’ladi. {}
qavslardagagi qiymatlar massiv initsalizaytsiya ro’yhati deyiladi.
int n[5] = {3, 5, -33, 5, 90};
Yuqorida birinchi elementning qiymati 3, ikkinchiniki 5 ... ohirgi beshinchi
element qiymati esa 90 bo’ldi.
5](https://docx.uz/documents/a2fbf8a5-36a2-4469-bc43-1bc25342aa56/page_5.png?v=1)
![{} qavslar ichida esa faqat boshlangich uchta element qiymatlari berildi.
Bunday holda, qolgan elementlar avtomatik tarzda nolga tenglashtiriladi. Bu yerda
aytib o'tishimiz kerakki, {} qavslar ichida berilgan boshlangish qiymatlar soni
massivdagi elementlar sonidan katta bo'lsa, sintaksis hatosi vujudga keladi.
Masalan:
char k[3] = {3, 4, 6, -66, 34, 90}; // Hato!
Uch elementdan iborat massivga 6 dona boshlangich qiymat berilyapti, bu
hatodir. Boshqa misolni ko'rib chiqaylik:
int w[] = {3, 7, 90, 78};
w nomli massiv e’lon qilindi, lekin [] qavslar ichida massivdagi elementlar
soni berilmadi. Bunday holda necha elementga joy ajratishni kompilyator {}
qavslar ichidagi boshlangich qiymatlar miqdoriga qarab biladi. Demak, yuqoridagi
misolda w massivimiz 4 dona elementdan iborat bo'ladi. E’lon davridagi massiv
initsalizatsiya ro'yhati dastur ijrosi vaqtidagi initsalizatsiyadan ko'ra tezroq
ishlaydigan mashina kodini vujudga keltiradi. Bir misol keltiraylik.
#include <iostream>
#include <iomanip>
const int massiv = 8; // massiv kattaligi uchun konstanta
int k[massiv];
char c[massiv] = {5,7,8,9,3,44,-33,0}; // massiv initsalizatsiya ro'yhati
int main(){
for (int i = 0; i < massiv; i++) {
k[i] = i + 1; // dastur ichida inisalizatsiya
}
for (int j = 0; j < massiv; j++) {
cout << k[j] << setw(4) << c[j] << endl;
}
return (0);
}
6](https://docx.uz/documents/a2fbf8a5-36a2-4469-bc43-1bc25342aa56/page_6.png?v=1)
![1-misol: start() va end() funksiyalari
// C++ program to illustrate the begin and end iterator
#include <iostream>
#include <map>
#include <string>
using namespace std;
int main()
{
// Create a map of strings to integers
map<string, int> mp;
// Insert some values into the map
mp["one"] = 1;
mp["two"] = 2;
mp["three"] = 3;
// Get an iterator pointing to the first element in the
// map
map<string, int>::iterator it = mp.begin();
// Iterate through the map and print the elements
while (it != mp.end()) {
cout << "Key: " << it->first
<< ", Value: " << it->second << endl;
++it;
}
return 0;
}
Vaqt murakkabligi: O(n) bu yerda n - xarita o'lchami.
17](https://docx.uz/documents/a2fbf8a5-36a2-4469-bc43-1bc25342aa56/page_17.png?v=1)
![Yordamchi bo'shliq: O(n)
2-misol: size() funksiyasi
// C++ program to illustrate the size() function
#include <iostream>
#include <map>
#include <string>
using namespace std;
int main()
{
// Create a map of strings to integers
map<string, int> map;
// Insert some values into the map
map["one"] = 1;
map["two"] = 2;
map["three"] = 3;
// Print the size of the map
cout << "Size of map: " << map.size() << endl;
return 0;
}
Vaqt murakkabligi: O(1).
3-misol: Butun sonlar xaritasini amalga oshirish
// C++ program to implement map container
#include <iostream>
#include <map>
18](https://docx.uz/documents/a2fbf8a5-36a2-4469-bc43-1bc25342aa56/page_18.png?v=1)
![#include <string>
using namespace std;
int main()
{
// Create a map of strings to integers
map<string, int> map;
// Insert some values into the map
map["one"] = 1;
map["two"] = 2;
map["three"] = 3;
// Print the values in the map
cout << "Key: one, Value: " << map["one"] << endl;
cout << "Key: two, Value: " << map["two"] << endl;
cout << "Key: three, Value: " << map["three"] << endl;
// Check if a key is in the map
if (map.count("four") > 0) {
cout << "Key 'four' is in the map" << endl;
}
else {
cout << "Key 'four' is not in the map" << endl;
}
return 0;
}
19](https://docx.uz/documents/a2fbf8a5-36a2-4469-bc43-1bc25342aa56/page_19.png?v=1)
Ma’lumotlarning murakkab turlani tasvirlash va qayta ishlash