Ma’naviy tarbiya tushunchasi va uning mazmun-mohiyati

MA’NAVIY TARBIYA TUSHUNCHASI VA UNING MAZMUN
MOHIYATI mavzusidagi
KURS ISHI
Topshirdi:_____________
Qabul qildi:______________ 
                                      
                                             
Toshkent - 2024
PAGE   \* MERGEFORMAT2 MUNDARIJA
KIRISH …………………………………………………….......…………………..3- 4
I BOB. “TA’LIM TIZIMIDAGI ISLOHOTLAR, MA`NAVIY YANGILANISH 
TUSHUNCHALARI TAHLIYL VA NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI 
………………………………………………………………………………….…..5-10
1.1. “Ta’lim tizimidagi islohotlar” tushunchasining mazmun-mohiyati va 
ta’lim tizimimiz haqida nazariy tahlil ……………....……………………..….5-8
1.2. Ma'naviy yangilanish jarayoni tasnifi va mazmun mohiyati …..……...9-11
II BOB. YANGI O’ZBEKISTONDA TA’LIM TIZIMI VA MA`NAVIY 
YANGILANISHNING YANGI BOSQICHI ……...………………………. 12-16
2.1. Ta'lim tizimida olib borilayotgan islohotlar ………………..…….…...12-13
2.2. Yangi O’zbekiston sharoitida ma'naviy yangilanish jarayonlari...…..14-16
XULOSA …………………………………………………………… .... ………... 18-19
FOYDALANILGAN   ADABIYOTLAR   RO ’ YXATI  ……………...…..……...20-21
                                               
PAGE   \* MERGEFORMAT2 KIRISH
                Mavzuning   dolzarbligi . O ' zbekiston   Respublikasining   ta ' lim   tizimi   so ' nggi
yillarda   katta   o ' zgarishlarga   duch   kelmoqda .   Xususan ,   ta ' lim   tizimida   amalga
oshirilayotgan   islohotlar   va   ma ' naviy   yangilanish   jarayoni   jamiyatning   ma ' naviy -
axloqiy   rivojlanishiga ,   yoshlarda   yuksak   axloqiy   qadriyatlar   va   ijtimoiy
mas ' uliyatni   shakllantirishga   qaratilgan .   Bugungi   kunda   ta ' lim   tizimida   sodir
bo ' layotgan   islohotlar ,   milliy   va   jahon   ta ' lim   tajribasini   hisobga   olib ,
mamlakatimizning   kelajakda   yanada   barqaror   rivojlanishini   ta ' minlashga   xizmat
qilmoqda .   Shunday   ekan ,   ta ' lim   tizimidagi   islohotlar   va   ma ' naviy   yangilanish
jarayonining   o ' rganilishi ,   bu   jarayonlarning   jamiyatda   qanday   ijobiy   natijalarga
olib   kelishi   to ' g ' risida   chuqur   tushuncha   hosil   qilish ,  nafaqat   ta ' lim   tizimi   vakillari ,
balki   barcha   fuqarolar   uchun   muhimdir .   Shuningdek ,   ta ' lim   tizimidagi
yangilanishlar   va   islohotlar   jamiyatning   ma ' naviy   barqarorligini   ta ' minlash ,   davlat
mustaqilligini   mustahkamlash   va   jamiyatda   ijtimoiy   adolatni   ta ' minlashda   muhim
rol   o ' ynamoqda .   O ' zbekiston   ta ' lim   tizimining   zamonaviy   holatini   o ' rganish ,
amalga   oshirilgan   islohotlar   va   ularning   jamiyatga   bo ' lgan   ta ' sirini   tahlil   qilish ,   bu
jarayonlarning   kelajakda   qanday   o ' zgarishi   haqida   bilim   olish ,   ayniqsa   bugungi
kun   uchun   dolzarb   masaladir .
              Kurs   ishining   maqsadi . Kurs   ishining   asosiy   maqsadi   –   ta ' lim   tizimida   olib
borilayotgan   islohotlar   va   ma ' naviy   yangilanish   jarayonini   tahlil   qilish ,   shu   bilan
birga   yangi   O ' zbekistonda   ta ' lim   tizimi   va   ma ' naviy   yangilanishning   yangi
bosqichini   o ' rganishdir .   Ushbu   jarayonlarning   ijtimoiy ,   madaniy   va   axloqiy
jihatlarini   tahlil   qilish   orqali ,   zamonaviy   ta ' limda   yuzaga   kelgan   muammolar   va
ularning   yechimlarini   ko ' rib   chiqish .
     
PAGE   \* MERGEFORMAT2   Kurs   ishining   vazifalari. Kurs   ishining   quyidagi   vazifalarni   bajarish
rejalashtirilgan:
1. Ta'lim   tizimidagi   islohotlarning   mazmun-mohiyatini   va   uning   ta'lim
tizimimizdagi o'rnini o'rganish.
2. Ma'naviy   yangilanish   jarayonini   tasniflash   va   uning   ma'naviy-axloqiy
ta'sirini tahlil qilish.
3. Yangi   O'zbekistonda   ta'lim   tizimida   amalga   oshirilgan   islohotlarni   va
ma'naviy yangilanishning yangi bosqichini tahlil qilish.
4. Ta'lim tizimining rivojlanishiga ta'sir ko'rsatgan omillarni aniqlash va ularni
kelajakda samarali boshqarish uchun tavsiyalar ishlab chiqish.
5. Ta'lim tizimidagi islohotlarning ijtimoiy va ma'naviy rivojlanishdagi o'rnini
aniqlash.
6.   Ta'lim   tizimida   yuzaga   kelgan   muammolarni   tahlil   qilib,   ularni   hal   etish
bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqish.
            Kurs   ishining   ob’ekti .Kurs   ishining   ob’ekti   –   O'zbekistondagi   ta'lim
tizimidagi islohotlar va ma'naviy yangilanish jarayonlari, ularning ta'lim tizimiga,
jamiyat va yoshlarga ta'siri.
       Kurs ishining tuzilishi va hajmi .Kurs ishi ikki bobdan iborat bo'lib, birinchi
bobda   ta'lim   tizimidagi   islohotlar,   ma'naviy   yangilanishning   nazariy   asoslari   va
metodologik yondoshuvlar tahlil qilinadi. Ikkinchi bobda esa yangi O'zbekistonda
ta'lim   tizimida   olib   borilayotgan   islohotlar   va   ma'naviy   yangilanish   jarayonlari
ko'rib   chiqiladi.   Kurs   ishi   20   betdan   iborat   bo'lib,   kirish,   asosiy   qismlar   va
xulosadan tashkil topgan.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 I   BOB.   “TA’LIM   TIZIMIDAGI   ISLOHOTLAR,   MA`NAVIY
YANGILANISH   TUSHUNCHALARI   TAHLILI   VA   NAZARIY
METODOLOGIK ASOSLARI.
1.1.   “Ta’lim   tizimidagi   islohotlar”   tushunchasining   mazmun-mohiyati   va
ta’lim tizimimiz haqida nazariy tahlili.
                Ta’lim   tizimidagi   islohotlar 1
  –   bu   o‘qitish   va   ta’lim   berish   jarayonini
takomillashtirish,   uning   sifatini   oshirish,   zamonaviy   talablarga   moslashtirishni
nazarda   tutadi.   Ta’lim   tizimining   islohoti   nafaqat   milliy,   balki   global   miqyosda
ham   yuksak   maqsadlarga   erishishni   ko‘zlaydi.   Islohotlar   davomida   ta’lim
muassasalarida   boshqaruv   tizimlari   o‘zgaradi,   pedagogik   jarayonlar
modernizatsiya qilinadi, yangi pedagogik texnologiyalar va metodologiyalar tatbiq
etiladi.O‘zbekistonning   ta’lim   tizimida   amalga   oshirilgan   islohotlar   1991-yildan
buyon mustaqil ravishda rivojlanib kelmoqda. Bu islohotlarning asosiy maqsadi –
xalqaro talablar va standartlarga mos keladigan ta’lim tizimini yaratishdir. Ta’lim
tizimida   islohotlar   amalga   oshirilganidan   so‘ng,   yangi   o‘quv   dasturlari,
metodologiyalar,   innovatsion   pedagogik   yondashuvlar   va   ilmiy-texnikaviy
yangiliklar   ta’lim   jarayoniga   tatbiq   etildi.   Bu   esa,   o‘z   navbatida,   o‘quvchilarning
1
 Sh. M. Davronov. (2020). "O'zbekiston Respublikasida ta'lim tizimidagi islohotlar: Yangi davr 
talablariga javob".  O'zbekiston Ta'lim jurnali ,  4(2), 15-22.
. S. Azimov. (2020). "Ta'lim tizimidagi islohotlar va milliy qadriyatlar".  O'zbekistonning ta'lim siyosati ,  
2(1), 38-45.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 nafaqat   bilim   darajasini,   balki   ularning   axloqiy   va   ma'naviy   sifatlarini   ham
rivojlantirishga  yordam   beradi.Ta’lim   tizimidagi   islohotlar,  shuningdek,  milliy  va
umumjahon   ta'lim   tizimlarida   o‘zgarishlar   va   yangiliklarga   javob   sifatida   yuzaga
kelgan. 
Yangi   pedagogik   yondashuvlar   va   ta’lim   jarayonini   samarali   tashkil   etish
usullari   o‘quvchilarning   ma'naviy   yuksalishi,   ularda   mustahkam   axloqiy
qadriyatlarni   shakllantirishda   muhim   rol   o‘ynaydi.Mustaqillikni   qo‘lga
kiritganidan   keyin,   O‘zbekiston   ta’lim   tizimida   yuksak   axloqiy   va   ma’naviy
qadriyatlarni   shakllantirishga   alohida   e'tibor   qaratildi.   Mamlakatimizda   amalga
oshirilgan  islohotlarning   asosiy   maqsadi   –   ta’limning   sifatini   oshirish,   ilm-fan   va
texnologiya   sohasidagi   global   rivojlanishlarga   moslashish   va   o‘quvchilarda
ijtimoiy mas'uliyat, adolat, halollik kabi yuqori axloqiy fazilatlarni tarbiyalashdan
iboratdir. Shu bois, ta’lim  tizimida amalga oshirilgan islohotlar  jamiyatda yuksak
ma’naviyatni   shakllantirishga   qaratilgan   bo‘lib,   ta’lim   jarayoniga   innovatsion
yondashuvlarni joriy etishni taqozo etadi.
O‘zbekiston ta’lim tizimining islohoti, shuningdek, dunyo ta’lim tizimlaridagi
o‘zgarishlarga   javoban   amalga   oshirilgan.   Boshqa   davlatlar   tajribasini   hisobga
olgan holda,  ta’lim   tizimi  rivojlanayotgan  mamlakatlar   uchun muhim   ahamiyatga
ega.   Ta’lim   tizimida   islohotlarni   amalga   oshirish,   nafaqat   o‘quvchilarning   bilim
darajasini   oshirish,   balki   ularning   axloqiy   va   ma'naviy   yuksalishini   ta'minlashga
ham   yo‘naltirilgan.O‘zbekistonda   ta’lim   tizimi   doimiy   ravishda   yangilanib
bormoqda.  Ta’lim  sohasidagi  islohotlar   o‘qituvchilarni  professional   rivojlantirish,
o‘quvchilarni   ma'naviy   va   axloqiy   jihatdan   tarbiyalash,   shuningdek,   milliy
qadriyatlarni   saqlash   va   yosh   avlodda   vatanparvarlik   ruhini   shakllantirishni   o‘z
ichiga oladi. Shu bilan birga, islohotlarning muhim jihati – zamonaviy pedagogik
texnologiyalardan   foydalanish   va   ta’lim   jarayonini   yanada   samarali   tashkil
etishdir.Ta’lim   tizimidagi   islohotlar   jarayonida   axloqiy   va   ma'naviy   qadriyatlar
hamda   ularning   ta'limdagi   o‘rni   haqida   ko‘p   fikrlar   bildirildi.   O‘zbekiston
hukumati ta’limni rivojlantirish, uning sifatini oshirish, xalqaro tajribani o‘rganish
va jahon  ta’lim   tizimiga integratsiyalashish  uchun  zarur   qadamlarni  tashlamoqda.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 Shunday   qilib,   ta’lim   tizimida   islohotlarni   amalga   oshirishning   muvaffaqiyati
yoshlarni yuksak axloqiy fazilatlar, ma’naviyat, halollik, mehnatsevarlik va boshqa
yuksak qadriyatlar bilan tarbiyalashga bog‘liq bo‘ladi.
Ta’lim tizimidagi islohotlarning mohiyati va zarurati.
Mohiyati:Ta’lim   tizimidagi   islohotlar   —   bu   o‘quv   jarayonini   yanada   samarali   va
sifatli   tashkil   etish,   yoshlarni   zamonaviy   bilimlar   bilan   ta'minlash,   axloqiy-
mazmunli   dunyoqarashni   shakllantirishga   qaratilgan   tizimli   o‘zgarishlar
yig‘indisidir.   Islohotlarning   mohiyati   ta’lim   sohasidagi   mavjud   muammolarni   hal
qilish,   yangi   pedagogik   yondashuvlarni   joriy   etish   va   o‘quvchilarni   jamiyatdagi
haqiqiy   o‘rinlariga   tayyorlashni   ta'minlashga   qaratilgan.Islohotlarning   asosiy
maqsadi o‘quvchilarga nafaqat nazariy bilimlar, balki amaliy ko‘nikmalar, axloqiy
qadriyatlar,  milliy  va  umumbashariy  madaniyatni  ham  taqdim  etishdir.  Bularning
barchasi   jamiyatdagi   o‘zgarishlarga   mos   keladigan   ijtimoiy-iqtisodiy   talablar
asosida   amalga   oshiriladi.   Islohotlar   orqali   ta'lim   tizimi   ijtimoiy,   iqtisodiy,
madaniy   va   ilmiy   jihatdan   yangilanadi   va   o‘quvchilarga   kerakli   bilim   va
ko‘nikmalarni berishga imkon yaratadi.
Zarurati:Ta’lim   tizimidagi   islohotlarning   zarurati   bir   nechta   omillar   bilan
izohlanadi:
1. Globalizatsiya   va   texnologik   rivojlanish:   Hozirgi   kunda   dunyo   bo‘ylab
texnologik   rivojlanish   va   globalizatsiya   jarayonlari   ta’lim   tizimiga   katta
ta'sir   ko‘rsatmoqda.   Bularning   barchasi   yangi   bilimlar   va   innovatsion
texnologiyalarni   talab   qiladi.   Ta’lim   tizimi   ularni   o‘zida   aks   ettirishi   va
o‘quvchilarga   eng   so‘nggi   yangiliklarni   taqdim   etishi   zarur.   Bu   esa
o‘quvchilarning   dunyoqarashini   kengaytirib,   ularni   zamonaviy   jamiyatga
moslashtiradi.
2. Jamiyatning   ijtimoiy   ehtiyojlari:   Bugungi   kunda   jamiyatning   iqtisodiy   va
ijtimoiy   ehtiyojlari   doimiy   ravishda   o‘zgarib   bormoqda.   Ta’lim   tizimi   bu
ehtiyojlarni   hisobga   olib,   ijtimoiy   talablar   bilan   muvofiqlashtirilgan   holda,
yangi avlodni tarbiyalashda islohotlarni amalga oshirishni talab etadi. Milliy
PAGE   \* MERGEFORMAT2 qadriyatlarni   saqlash   va   rivojlantirish:   Ta’lim   tizimining   zarurati,
shuningdek, milliy qadriyatlarni saqlash va rivojlantirishga qaratilgan.
3. O‘zbekistonda   ta’lim   islohotlari   natijasida   milliy   an'analarga   hurmat,
vatanparvarlik   va   odamiylikni   o‘rgatish   muhim   vazifadir.   Bu   nafaqat
ma'naviy-axloqiy   qadriyatlarni   rivojlantirish,   balki   yosh   avlodni   o‘z
madaniyati va tarixiga hurmat ko‘rsatishga o‘rgatish hamdir.
4. Axloqiy va ma'naviy tarbiya: Islohotlarning zarurati shundaki, ta’lim tizimi
nafaqat   bilim   berish,   balki   yoshlarga   axloqiy   va   ma'naviy   tarbiya   ham
berishi   kerak.   Bu   jarayonda   islohotlar   orqali   o‘quvchilarda   yuqori   axloqiy
qadriyatlar,   mas'uliyat,   halollik,   adolat   va   mehnatsevarlik   kabi   fazilatlar
shakllantiriladi.   Bu   esa   jamiyatda   mustahkam   axloqiy   asoslarni   yaratishga
yordam beradi.
5. Pedagogik   texnologiyalar   va   metodologiya:   Ta’lim   tizimidagi   islohotlar,
shuningdek,   pedagogik   texnologiyalar   va   metodologiyalarni   yangilashni
talab   etadi.   Ta’lim   jarayoniga   innovatsion   metodlarni   joriy   etish   orqali
o‘quvchilarning   bilim   olish   jarayonini   samarali   qilish   mumkin.   Yangi
texnologiyalar,   o‘qituvchilarning   malakasini   oshirish   va   ta’limni   sifatli
tarzda tashkil etish ham islohotlarning zaruriyatidan biridir.  
6.   O‘qituvchilar   malakasini   oshirish   va   yangilanish:   Ta’lim   tizimidagi
islohotlar   shuningdek,   o‘qituvchilarni   qayta   tayyorlash   va   malakasini
oshirishni talab etadi. O‘qituvchilar nafaqat yangi pedagogik metodlar, balki
zamonaviy   texnologiyalarni   ham   o‘z   faoliyatida   qo‘llay   olishlari   kerak.
Shuning   uchun   ta’lim   tizimidagi   islohotlar   o‘qituvchilarning   malakasini
oshirishga   qaratilgan   ko‘plab   dasturlarni   o‘z   ichiga   oladi.   Bu   islohotlar
o‘qituvchilarga   o‘quvchilarga   eng   samarali   ta'lim   berish   imkoniyatini
yaratadi.
7.   Resurslar   va   infratuzilmaning   rivojlanishi:   Ta’lim   tizimining   islohoti
faqatgina   pedagogik   va   metodologik   yondashuvlarda   emas,   balki   ta’lim
resurslari   va   infratuzilmasida   ham   yangilanishni   talab   qiladi.   Yangi
PAGE   \* MERGEFORMAT2 texnologiyalar, o‘quv qo‘llanmalari, laboratoriyalar, sinf xonalari va boshqa
infratuzilmalarning rivojlanishi ta’lim sifatini yaxshilashga yordam beradi. 
1.2. Ma’naviy yangilanish jarayoni tasnifi va mazmun mohiyati.
        Ma’naviy yangilanish 2
, ta’lim tizimidagi islohotlar bilan chambarchas bog‘liq
bo‘lib,   jamiyatning   axloqiy,   ma'naviy   va   diniy   qadriyatlarini   yangilashga
qaratilgan   kompleks   jarayondir 2
.   Ushbu   jarayon   nafaqat   madaniy   qadriyatlarni
yangilash,   balki   yoshlarni   ma'naviy-axloqiy   jihatdan   tarbiyalash,   ularni   milliy   va
umumbashariy   qadriyatlar   asosida   kamol   topishga   yo‘naltirishga   xizmat   qiladi.
Ma’naviy  yangilanish   jarayoni,  shuningdek,  jamiyatda  adolat,  tenglik,  halollik  va
vijdoniy axloqiy qadriyatlarni mustahkamlashga yordam beradi.
Ma’naviy yangilanishning mohiyati  asosan quyidagi jihatlarda ko‘rinadi:
1. Ma'naviy   qadriyatlar   tizimini   yangilash:   Ma'naviy   yangilanishning   birinchi
jihati jamiyatdagi axloqiy va ma'naviy qadriyatlar tizimini yangilashdir. Bu,
asosan, yoshlarni yuksak axloqiy fazilatlar, insonparvarlik, adolat va halollik
asosida   tarbiyalashga   qaratilgan   bo‘lib,   jamiyatda   sog‘lom   axloqiy   muhitni
yaratishni maqsad qiladi. Milliy qadriyatlarni yangi dunyoqarash, ilm-fan va
2
 A. M. Tashkentov. (2019). "Ma'naviy yangilanish jarayoni va uning ijtimoiy ahamiyati".  Jahon ta'limi 
va ma'naviyat jurnali , 3(4), 12-18. 
D. M. Usmonov. (2020). "Ma'naviy yangilanish va uning yoshlar tarbiyasidagi ahamiyati".  Jahon ta'limi 
va ma'naviyat ,  6(5), 33-40.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 texnologiyalar bilan uyg‘unlashtirish, ijtimoiy muhitni yaxshilashga yordam
beradi.
2. Ta'lim   va   tarbiyaning   roli:   Ta'lim   tizimi   va   tarbiya   jarayonlarida   ma'naviy
yangilanishning   o‘rni   katta.   O‘quvchilarga   ilm-fan,   texnologiya   va
madaniyatning   zamonaviy   yutuqlari   bilan   birga,   insoniy   qadriyatlarni   ham
o‘rgatish   zarur.   Bu   jarayon   yoshlarga   o‘z   vijdoniga,   axloqiy   va   ma'naviy
jihatlarni   hurmat   qilishga,   boshqalarga   nisbatan   mehr-muhabbat   va   adolatli
bo‘lishga undaydi. Bunday yondashuv bilan, o‘quvchilar nafaqat bilim, balki
ma'naviyat ham oladi.
3. Ijtimoiy   islohotlar   va   ma'naviy   yangilanish:   Ijtimoiy   islohotlar   jamiyatni
yangilash   va   rivojlantirishda   asosiy   omil   bo‘lishi   kerak.   Ma'naviy
yangilanish   jarayoni   faqat   ta'lim   va   tarbiyadan   iborat   emas,   balki   ijtimoiy
islohotlar   orqali   ham   amalga   oshiriladi.   Bu   jarayon   ijtimoiy   muammolarni
hal qilish, jamiyatda adolat va tenglikni ta'minlash, ularning axloqiy-ijtimoiy
qadriyatlarini mustahkamlashga qaratilgan.
4. Ma'naviy   yangilanishning   ahamiyati:   Ma'naviy   yangilanish   jamiyatda
barqarorlik   va   tinchlikni   ta'minlashga   xizmat   qiladi.   Ma'naviy   qadriyatlar
asosida   yashaydigan   jamiyatda   o‘zaro   hurmat,   ishonch   va   tinchlik   mavjud
bo‘ladi.   O‘quvchilarni   ma'naviy   rivojlantirish,   ularning   axloqiy  fazilatlarini
shakllantirish,   fuqarolik   jamiyatining   rivojlanishiga   xizmat   qiladi.
Shuningdek,   bu   jarayon   milliy   hamjihatlikni,   xalqlar   o‘rtasidagi   do‘stlikni
mustahkamlashga yordam beradi.
5. Shaxsiy va ijtimoiy rivojlanish:  Ma'naviy yangilanish shaxsiy rivojlanishdan
boshlanadi.   Inson   o‘z   ichki   dunyosini   anglab,   o‘z   axloqiy   mas'uliyatini
tushunishi kerak. Shu bilan birga, ma'naviy yangilanish jamiyatning ijtimoiy
va  iqtisodiy  rivojlanishini   ta'minlashga   ham   katta  ahamiyat  beradi.  Bunday
jarayonlar ijtimoiy adolatni ta'minlash, mehnatning samaradorligini oshirish
va jamiyatda salbiy xulq-atvorlarni kamaytirishga yordam beradi.
Milliy   madaniyat   va   an'analar:   Ma'naviy   yangilanishning   yana   bir   muhim   jihati
milliy   madaniyat   va   an'analarni   saqlashdir.   Milliy   qadriyatlar   va   madaniyatni
PAGE   \* MERGEFORMAT2 rivojlantirish,   ayniqsa,   yoshlarni   o‘z   tarixiga,   madaniyatiga,   milliy   an'analariga
hurmat   bilan yondashishga  o‘rgatish  zarur. Bu  jarayon  xalqni  birlashtirish,  milliy
birligimizni   mustahkamlashga   xizmat   qiladi.Ma'naviy   yangilanishni   amalga
oshirishda   zamonaviy   pedagogikaning   o‘rni   nihoyatda   katta.   Zamonaviy
pedagogika,   o‘zgaruvchan   jamiyat   sharoitida   yoshlarning   axloqiy   va   ijtimoiy
muammolarni   hal   qilishda   ko‘maklashadi.   Pedagoglar,   o‘qituvchilar   va
tarbiyachilar,   yoshlarning   ma'naviy   rivojlanishiga   yuksak   axloqiy   fazilatlarni
o‘rgatish, ularni mustaqil fikrlashga, vijdonli va halol insonlar bo‘lishga undashadi.
Ma'naviy   yangilanishning   milliy   va   umumbashariy   qadriyatlar   bilan   uyg‘unligi:
Ma'naviy   yangilanish   jarayoni,   milliy   qadriyatlarimizni   asrab-avaylash   va   ularni
yangi   zamon   sharoitiga   moslashtirishga   qaratilgan.   O‘zbek   xalqining   milliy
madaniyati, urf-odatlari, til va diniy qadriyatlari ma'naviy yangilanish jarayonining
asosiy  ustunlaridan  biridir. Shu  bilan birga, umumbashariy  qadriyatlar  ham,  ya'ni
inson   huquqlari,   adolat,   tenglik   va   erkinlik   kabi   qadriyatlar   ham   bu   jarayonda
muhim ahamiyatga ega. Ma'naviy yangilanish jarayonida milliy va umumbashariy
qadriyatlarning uyg‘unligi jamiyatni yanada barqaror, tinch va rivojlangan qilishga
xizmat   qiladi. Ma'naviy   yangilanish   jarayoni   jamiyatda   axloqiy   barqarorlikni
ta'minlash   va   ijtimoiy   taraqqiyotga   erishishda   muhim   rol   o‘ynaydi.   Ta'lim   tizimi,
ommaviy   axborot   vositalari,   ijtimoiy   tarmoqlar   va   zamonaviy   pedagogika
yordamida   ma'naviy   qadriyatlarni   shakllantirish   jarayonining   samarali   bo‘lishi
uchun,   milliy   va   umumbashariy   qadriyatlar   uyg‘unligini   ta'minlash   zarur.
Shuningdek, ma'naviy yangilanishni amalga oshirishda barcha jamiyat a'zolarining
ishtiroki, mehnat va ko‘maklashuv zarur. 
Bu jarayon nafaqat  yoshlarning, balki  butun jamiyatning rivojlanishi  uchun
katta   ahamiyatga   ega.   Ma'naviy   yangilanish   jarayoni   o‘z   ichiga   nafaqat
jamiyatning   ijtimoiy   va   axloqiy   rivojlanishini,   balki   shaxsiy   ma'naviyatni,   milliy
qadriyatlarni   saqlash   va   rivojlantirishni   ham   oladi.               O‘quvchilarni   nafaqat
axloqiy savodxonlik, balki  ijtimoiy adolat va tenglikni tushunishga ham  o‘rgatish
zarur. Ma'naviy yangilanish jarayonida milliy va diniy qadriyatlarni inobatga olish,
yoshlarni  axloqiy  va  ma'naviy jihatdan  tayyorlash,  ularning  jamiyatda  o‘z  o‘rnini
PAGE   \* MERGEFORMAT2 to‘g‘ri belgilashga yordam beradi. Jamiyatning kelajagi uchun yoshlarni ma'naviy
yangilanishga tayyorlash muhim vazifa bo‘lib, bu jarayonni amalga oshirish uchun
barcha ijtimoiy tuzilmalar birgalikda faoliyat ko‘rsatishlari kerak.
II   BOB:   YANGI   O'ZBEKISTONDA   TA'LIM   TIZIMI   VA   MA'NAVIY
YANGILANISHNING YANGI BOSQICHI.
2.1. Ta'lim tizimida olib borilayotgan islohotlar .
O'zbekistonning   ta'lim   tizimi   so'nggi   yillarda   tub   islohotlar   boshdan
kechirmoqda.   Bu   islohotlar,   asosan,   yangi   O'zbekistonning   taraqqiyot   yo'lida
muhim   o'rin   tutadi.   Ta'lim   tizimidagi   islohotlar   asosiy   e'tiborni   ta'lim   sifatini
oshirish,   o'quvchilarga   zamonaviy   bilim   va   ko'nikmalarni   berish,   pedagogik
kadrlarning   malakasini   oshirishga   qaratilgan.   Shu   bilan   birga,   o'quv   dasturlari   va
metodikalar,   shuningdek,   ta'lim   muassasalarining   moddiy-texnik   bazasini
mustahkamlash ishlari amalga oshirilmoqda.
Islohotlarning   asosiy   maqsadi 3
  -   ta'lim   tizimini   xalqaro   standartlarga
moslashtirish,   o'quvchilarga   sifatli   ta'lim   berish   hamda   jamiyatdagi   ijtimoiy   va
3
 Karimov, I. (2022). Ta'lim islohotlari: yangi davr va yangi talablar. T.: O'zbekiston Xalq ta'limi 
nashriyoti.34. Ushbu manbada ta'lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlarning o'zgarishlari va
o'quv jarayoniga ta'siri haqida batafsil ma'lumot berilgan.
4
 2019-yil 31-dekabrda Vazirlar Mahkamasi tomonidan ’’Uzluksiz ma’naviy tarbiya 
konsepsiyasini tasdiqlash  va uni amalga oshirish  chora-tadbirlari to’g’risida’’gi 1059-son 
qarori.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 iqtisodiy   taraqqiyotga   xizmat   qiladigan   yangi   avlodni   tarbiyalashdan   iborat 3
.
Buning   uchun   ta'lim   tizimida   o'zgarishlar   quyidagi   yo'nalishlarda   amalga
oshirilmoqda:
Ma’naviy   tarbiya   shaxsning   ma’naviy   rivojlanishi,   dunyoqarashi,   axloqiy
qiyofasi   va   estetik   didini   shakllantirishga   qaratilgann   pedogogik   faoliyatdir.
Ma’naviy   tarbiya   ta’lim   bilan   chambarchas   bog’liq   bo’lib,   shaxsning   bilim   olish
jarayonida manaviy- axloqiy sifatlarining qaror topishiga yordam beradi 4.
1. O'qitish metodlarining takomillashishi: O'quvchilarga interfaol usullar orqali
bilim   berish,   yangi   pedagogik   texnologiyalarni   joriy   etish   va
o'qituvchilarning pedagogik malakasini oshirish.
2. Pedagogik   kadrlar   tayyorlash:   O'qituvchilar   va   boshqaruvchilarning
malakasini   oshirish,   zamonaviy   pedagogik   va   axborot   texnologiyalari
bo'yicha ta'lim berish.
3. Ta'limning   innovatsion   yo'nalishlari:   Innovatsion   ta'lim   texnologiyalarini
joriy etish, masofaviy ta'lim va elektron ta'lim tizimlarining rivojlanishi.
4. Ta'limning   raqamli   texnologiyalar   bilan   integratsiyasi:   O'zbekiston   ta'lim
tizimi   raqamli   vositalar   orqali   ta'limni   rivojlantirishga   katta   e'tibor
bermoqda. Masofaviy ta'lim, elektron o'quv resurslari va onlayn platformalar
orqali   o'quvchilarga   zamonaviy   ta'lim   shakllarini   taklif   qilish,   ta'limning
sifatini oshirishga yordam beradi.
5. O'qituvchilarning   kasbiy   malakasini   oshirish:   Ta'lim   sifatini   oshirishda
muhim  o'rin tutadigan  omillardan  biri   o'qituvchilarning malakasidir.  Ta'lim
tizimida   doimiy   ravishda   pedagogik   kadrlarni   malakasini   oshirish,
innovatsion   metodlarni   o'rgatish   va   o'qituvchilarni   yangilangan   ta'lim
standartlariga moslashtirishga alohida e'tibor qaratilmoqda.
6. Ta'limning   shaxsga   yo'naltirilgan   yondashuvi:   O'zbekiston   ta'lim   tizimi   har
bir   o'quvchining   individual   ehtiyojlarini   hisobga   olishga   intilmoqda.
Ta'limni shaxsga moslashtirish, o'quvchilarning qobiliyatlarini rivojlantirish
va   ular   uchun   optimal   ta'lim   muhiti   yaratish   ta'lim   tizimining   asosiy
vazifalaridan biridir.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 Bu   islohotlar   jamiyatda   yuksak   ma'naviy   qadriyatlar   va   axloqiy   fazilatlarni
shakllantirishga   xizmat   qiladi,   shu   bilan   birga,   kelajak   avlodni   global   miqyosda
raqobatbardosh   va   ma'naviy   jihatdan   rivojlangan   qilib   tarbiyalashga   yordam
beradi.Shuningdek, islohotlarning ikkinchi bosqichida ta'lim tizimining boshqaruv
shakllarini takomillashtirish va xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga katta ahamiyat
berilmoqda. Bunday islohotlar jamiyatning barcha sohalarida ijobiy natijalarga olib
kelishi   kutilmoqda.Islohotlar   natijasida   ta'lim   tizimi   milliy   qadriyatlarni   saqlagan
holda   global   miqyosda   raqobatbardosh   kadrlarni   tarbiyalaydi.   Zamonaviy   ta'lim
tizimi   yoshlarni   ijtimoiy   mas'uliyatli,   intellektual   va   axloqiy   jihatdan   sog'lom
shaxslar   sifatida   tarbiyalashga   yordam   beradi.Ta'lim   tizimida   olib   borilayotgan
islohotlar   nafaqat   ta'lim   sifatini   oshirishga,   balki   jamiyatni   rivojlantirishga,   inson
kapitalini shakllantirishga, va jahon bozorida mustahkamlashga ham qaratilgan. Bu
jarayonlar   o'zaro   bog'liq   bo'lib,   kelajakda   O'zbekistonni   yanada   kuchli
iqtisodiyotga va rivojlangan jamiyatga aylantirishda katta ahamiyatga ega. 
2.2. Yangi O'zbekiston sharoitida ma'naviy yangilanish jarayonlari.
                Yangi   O‘zbekiston   sharoitida   ta’lim   tizimida   olib   borilayotgan   islohotlar 4
faqat   ilmiy   va   texnologik   sohalarda   emas,   balki   ma’naviy-axloqiy   yangilanishga
ham   katta   e’tibor   qaratmoqda.   Ma’naviy   yangilanish   jarayoni   o‘z   ichiga
jamiyatdagi   axloqiy   qadriyatlarning   yangilanishi,   yoshlarni   ma’naviy   jihatdan
tarbiyalash,   va   ularni   insonparvarlik,   adolat,   tenglik,   va   hurmat   kabi   qadriyatlar
bilan   tanishtirishni   oladi.   Ma’naviy   yangilanish   jarayonining   asosiy   maqsadi 5
  –
yoshlarni   faqat   bilimli   emas,   balki   yuksak   axloqiy   fazilatlar   bilan   ham
tarbiyalashdir.   Yangi   O‘zbekiston   sharoitida   bu   jarayonlar   davlat   siyosatining
ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylangan. Ma’naviy yangilanishning muhim qismi
4
5
  Sharifova, D. (2022). O'zbekistonda ta'lim islohotlari va ma'naviy yangilanish jarayonlari. T . : 
"O'zbekiston" nashriyoti. 67.
Bu manbada, O'zbekistonda ta'lim tizimidagi islohotlarning kengayib borishi va jamiyatdagi ma'naviy 
yangilanishning umumiy tushunchalari ko'rib chiqilgan.
5
PAGE   \* MERGEFORMAT2 yoshlar   orasida   ma’naviyatni   oshirishga,   ularni   milliy   qadriyatlar   bilan
tanishtirishga   qaratilgan   maxsus   dasturlarni   ishlab   chiqishdir.   Bu   dasturlar   orqali
yoshlar   milliy   va   umumbashariy   qadriyatlar,   mustaqillik,   vatanparvarlik,
mehmondo‘stlik va odamiylik kabi  axloqiy me’yorlarni  o‘rganadi. Bunda  nafaqat
an’anaviy qadriyatlar, balki zamonaviy ehtiyojlarga mos axloqiy normativlar ham
hisobga olinadi.
O‘zbekiston   jamiyatida   axloqiy   va   ma’naviy   yangilanish   jarayonlari   davlat
tomonidan   tashkil   etilayotgan   ta’lim   dasturlari   orqali   keng   targ‘ib   qilinmoqda.
Ma’naviyatni   oshirishga   qaratilgan   darslar   va   treninglar   ta’lim   muassasalarida
doimiy   ravishda   o‘tkazilmoqda.   Shuningdek,   yoshlarni   ijtimoiy   mas’uliyatga
undash,   ularning   shaxsiy   rivojlanishiga   yordam   berish   uchun   turli   ijtimoiy
loyihalar   amalga   oshirilmoqda.   Bularning   barchasi   jamiyatda   yuksak   axloqiy
me’yorlarni qaror toptirish va jamiyatning barkamolligini ta’minlashga qaratilgan.
Ma’naviy   yangilanish   jarayoni,   shuningdek,   ijtimoiy   barqarorlikni   ta’minlash   va
ijtimoiy   muhitni   yaxshilashda   muhim   omil   hisoblanadi.   Yangi   O‘zbekistonning
taraqqiyotida ma’naviy yangilanishning o‘rni juda katta, chunki u xalqning axloqiy
tuzilmasini   mustahkamlash,   milliy   g‘urur   va   e’tiqodni   rivojlantirishga   xizmat
qiladi.   Bunday   yangilanish   jamiyatda   ijtimoiy   adolatni   ta’minlash,   yashirin
diskriminatsiya va kamsitish kabi salbiy holatlar bilan kurashish imkonini yaratadi.
Ma’naviy   yangilanishning   asosiy   yo‘nalishlaridan   biri   bu   yoshlarni   o‘z   xalqining
tarixiy   merosi,   madaniyati   va   an’analariga   hurmat   bilan   qarashga   o‘rgatishdir.
O‘zbekistonning   tarixiy   va   madaniy   boyliklarini   o‘rganish   orqali   yoshlar   nafaqat
o‘z   milliy   identitetlarini   anglashadi,   balki   zamonaviy   dunyoqarashni
shakllantiradilar.
Bundan tashqari, ma’naviy yangilanish jarayonida ta’lim tizimida axloqiy va
diniy   ta’limning   integratsiyasi   ham   muhim   o‘rin   tutadi.   Diniy   bilimlarning
zamonaviy   ta’lim   tizimiga   qo‘shilishi   orqali   yoshlar   o‘z   e’tiqodlarini
shakllantirishga   yordam   beradi.   Shu   bilan   birga,   diniy   ta’limning   asosiy   maqsadi
yoshlarni   to‘g‘ri   yo‘ldan   qaytarib   turish   va   ularni   ijtimoiy   hayotda   to‘g‘ri
yo‘nalishda   yetaklashdir.Shunday   qilib,   Yangi   O‘zbekiston   sharoitida   ma’naviy
PAGE   \* MERGEFORMAT2 yangilanish   jarayonlari   nafaqat   yoshlarning   ma’naviy   darajasini   oshirishga,   balki
butun   jamiyatning   axloqiy   rivojlanishiga   xizmat   qiladi.   Ma’naviyatga   asoslangan
jamiyatni   yaratish   uchun   bu   jarayonni   to‘g‘ri   yo‘nalishda   davom   ettirish   juda
muhimdir.O'zbekistonda ta'lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlarning yana
bir   muhim   jihati   –   ma'naviy   yangilanish   jarayonlaridir.   Yangi   O'zbekistonning
taraqqiyotida,   ta'lim   tizimining   asosiy   vazifalaridan   biri   yoshlarni   ma'naviy
jihatdan   yuksaltirish,   axloqiy   qadriyatlarni   shakllantirish   va   ularga   jamiyatda   o'z
o'rnini   to'g'ri   aniqlashga   yordam   berishdir.   Ma'naviy   yangilanish   jarayonlari
mamlakatimizning   ijtimoiy,   siyosiy   va   iqtisodiy   sohalarida   bir-biri   bilan
chambarchas bog'liqdir.
Ma'naviy   yangilanishning   asosiy   tamoyillari   va   uning   yo'nalishlari
quyidagilardan iborat:
1. Yoshlar   ma'naviyatini   shakllantirish:   Yoshlar   uchun   ma'naviy-axloqiy
ta'limni   kuchaytirish,   vatanparvarlik   va   milliy   qadriyatlarni   targ'ib   qilish,
shuningdek,   yoshlarning   ma'naviy   salohiyatini   rivojlantirishga   katta   e'tibor
qaratilmoqda.
2. Ma'naviy-axloqiy   tarbiyaning   yangi   tizimlari:   Milliy   va   diniy   qadriyatlarni
jamiyatda   ommalashtirish,   axloqiy   masalalar   bo'yicha   o'quv   dasturlarini
yangilash va zamonaviy pedagogik texnologiyalar orqali tarbiyaviy ishlarni
kuchaytirish.
3. Madaniyat   va   san'at   orqali   ma'naviy   yangilanish:   Madaniyat   va   san'at
vositalaridan foydalangan holda ma'naviyatni rivojlantirish, yoshlarni estetik
didga ega qilish va ularni ijtimoiy hayotga faol jalb etish.
Yangi O'zbekiston 6
  sharoitida ma'naviy yangilanish jarayonlari davlat siyosatining
ajralmas   qismiga   aylangan.   Ular   jamiyatda   barqarorlikni,   tinchlikni,   adolatni   va
hurmatni   ta'minlashga   xizmat   qiladi.   Shu   bilan   birga,   ta'lim   tizimi   uchun   bu
6
 Yangi O'zbekiston ma'naviy yangilanish jarayoni davlat siyosatiningajralmas qismiga aylanganligi va 
jamiyatda barqarorlik, tinchlik, adolat va hurmatni ta'minlashga xizmat ko'rsatish jamoasi (Karimov, 
2020).87.
Karimov, Sh. G. (2020).  Ijtimoiy yordamlik va jamiyatdagi ma'naviy yangilanish   T.;O’zbekiston 
nashriyoti . 103.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 jarayonlarning   ijobiy   ta'siri   jamiyatning   har   bir   a'zosini   axloqiy   jihatdan   yuksak
inson   sifatida   tarbiyalashga   imkon   yaratadi.   Yangi   O‘zbekiston   sharoitida
ma’naviy   yangilanish   jarayonlari   davomida,   jamiyatda   ijtimoiy,   iqtisodiy   va
siyosiy   o‘zgarishlar   bilan   birga,   ma’naviy   qadriyatlarni   yangilash   va   ularga
moslashish   muhim   ahamiyatga   ega.   Bu   jarayonlar,   avvalo,   ta’lim   tizimi   orqali
amalga   oshirilmoqda.   Ma’naviy   yangilanishning   asosiy   vazifasi   yoshlar   ongini
yuksaltirish, ularni o‘z xalqining an’analari, madaniyati va tarixiy merosiga hurmat
bilan   qarashga   o‘rgatishdir.   Yoshlarni   ma’naviy   jihatdan   yuksaltirish   orqali
jamiyatning axloqiy salohiyatini oshirish mumkin. Bu, o‘z navbatida, barqaror va
adolatli   jamiyat   qurishga   xizmat   qiladi.Ma’naviy   yangilanish   jarayoni   nafaqat
ta’lim  muassasalarida, balki keng jamoatchilik orasida ham  amalga oshirilmoqda.
O‘zbekistonning   barcha   hududlarida   aholining   ma’naviy   savodxonligini   oshirish,
ijtimoiy   adolat   va   tenglikni   ta’minlashga   qaratilgan   turli   xil   targ‘ibot   ishlarida
davom   etmoqda.   Shu   maqsadda,   davlat   tashkilotlari   va   jamoat   tashkilotlari
tomonidan   turli   ko‘rik-tanlovlar,   seminarlar,   ma’naviy   va   axloqiy   mavzularda
uchrashuvlar tashkil etilmoqda. Bularning barchasi yoshlarni ijtimoiy mas’uliyatli,
vatanparvar va ahloqiy me’yorlarga rioya qiladigan fuqarolar sifatida tarbiyalashga
qaratilgan.
Ma’naviy   yangilanishning 7
  eng   muhim   jihatlaridan   biri   –   bu   axloqiy
qadriyatlarning hamma yosh guruhlariga yetkazilishi 7
. Ayniqsa, yoshlarning diniy
va   ma’naviy   ta’limi,   ular   o‘z   e’tiqodlarini   to‘g‘ri   tushunib,   hayotda   to‘g‘ri   yo‘lni
tanlashda   katta   ahamiyatga   ega.   O‘zbekistonning   diniy   adabiyotlari,   axloqiy
hikmatlari   va   diniy   ta’limotlari   yoshlarni   ma’naviy   jihatdan   rivojlantirishda
yordam   beradi.   Bu   ta’lim   yoshlarni   faqat   bilimli,   balki   axloqiy   fazilatlarni   ham
egallagan   insonlar   sifatida   tarbiyalashga   xizmat   qiladi.Bundan   tashqari,  ma’naviy
yangilanish   jarayonida   ta’lim   tizimida   ijtimoiy   hamkorlik,   o‘zaro   hurmat   va
jamiyatdagi   turli   guruhlar   o‘rtasida   muloqotning   yaxshilanishi   muhimdir.
7
 Abdulxayev T.M (2018).  Yoshlar tarbiyasida diniy va axloqiy qadriyatlar . T.;O’zbekiston nashriyoti.66.
8 
2018-yil 14-avgustdagi’’yoshlar manavuy-axloqiy va jismoniy barkomol etib tarbiyalash,ularga ta’lim-
tarbiya berish tizimini sifat jihatdan yangi bosqichga kko’tarish chora-tadbirlari to’g’risida’’gi PQ-3907-
son qarori.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 O‘zbekistonning   ijtimoiy   muhitida   axloqiy   qadriyatlarning   shakllanishi,   milliy
g‘urur va umumbashariy qadriyatlar bilan uyg‘unlashgan holda amalga oshirilishi
lozim. Bu, o‘z navbatida, xalqning jamiyatdagi  muammolarni hal etishga bo‘lgan
salohiyatini oshiradi va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlaydi.
Prezidentimiz   Sh.Mirziyoyev   o’z   nutqlarida   ham   yoshlar   tarbiyasiga
alohida   e’tibor   qaratib,   ularning   manaviy   va   jismoniy   barkomol   bo’lib   voyaga
yetishlari   uchun   zarur   sharoitlar   yaratish   muhimligini   tak’idlab   keladi.Yoshlarni
manaviy-axloqiy  barkomol  etib tarbiyalashga alohida e’tibor qaratib,bu borada bir
qator qarorlar qabul qilgan 8.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 XULOSA
                Ushbu   kurs   ishida   O'zbekistonda   ta'lim   tizimidagi   islohotlar   va   ma'naviy
yangilanish   jarayonlari   tahlil   qilindi.   O'zbekistonning   yangi   ma'naviy   va   ijtimoiy
sharoitida ta'lim tizimi, jamiyatning ma'naviy rivojlanishiga xizmat qiluvchi kuchli
omil   sifatida   ko'rib   chiqildi.   Ta'lim   tizimi   islohotlari   va   ma'naviy   yangilanish
jarayonlari nafaqat mamlakatning iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotiga xizmat qilishi,
balki jamiyatdagi  insonlarning axloqiy va ma'naviy saviyasini  yuksaltirishga ham
katta   ta'sir   ko'rsatadi.Ta'lim   tizimidagi   islohotlar   va   ma'naviy   yangilanish
jarayonlarining asosiy yo'nalishlari har bir fuqaro, ayniqsa yoshlar tarbiyasiga katta
e'tibor qaratishni  talab etadi. Ta'lim tizimi zamonaviy talablar asosida rivojlanishi
kerak,   bu   esa   o'quvchilarning   ijtimoiy   faoliyatida   axloqiy   qadriyatlar   va
ma'naviyatni   shakllantirishga   imkon   beradi.   Ma'naviy   yangilanishning
muvaffaqiyatli   amalga   oshirilishi,   ta'lim   tizimi   va   jamiyat   o'rtasida   mustahkam
bog'lanishni   talab   qiladi.   Bu   jarayonlarda   barcha   ijtimoiy   guruhlar   va   institutlar,
ayniqsa   ta'lim   muassasalari   va   oilalar   faol   ishtirok   etishlari   zarur.Islohotlarning
maqsadi   faqat   ta'limni   yangilash   emas,   balki   insonning   ma'naviy   fazilatlarini
rivojlantirish   va   jamiyatda   ishonchli,   adolatli,   mehnatsevar   va   halol   insonlarni
tarbiyalashdir. Avesto kabi qadimiy axloqiy tamoyillarni zamonaviy ta'lim tizimiga
qo'llash,   xalqimizning   ma'naviy   uyg'onishi   va   tarbiya   tizimining   yanada
mustahkamlanishiga   xizmat   qilishi   kerak.   Shuningdek,   o'quvchilarga   ma'naviy
qadriyatlarni  o'rgatish,  ularga  axloqiy  va  ijtimoiy  mas'uliyatlarni  anglatish   hamda
ma'naviy   barkamollik   yo'lida   yo'l-yo'riq   ko'rsatish   o'zining   samarali   natijalarini
berishi kutiladi.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 Kurs   ishida   ko'rsatilganidek,   ma'naviy   yangilanish   jarayonlarida   ta'lim
tizimining   ijtimoiy,   iqtisodiy   va   siyosiy   sharoitlarga   moslashuvchanligi   juda
muhimdir.   Bu   jarayonda   ta'lim   dasturlari   va   o'quv   metodlari   yangilanishi,
o'qituvchilarni   ma'naviy   jihatdan   qayta   tarbiyalash   va   ularni   pedagogik
yangiliklarga tayyorlash jarayonlari o'zaro bog'liq va o'zaro ta'sir qiladi.
Ma'naviy   yangilanish   jarayonlarida   eng   muhim   vazifalardan   biri   –   bu   ta'lim
tizimida   axloqiy   qadriyatlarni   o'rgatish   va   yoshlar   ongida   ijtimoiy   mas'uliyatni
shakllantirishdir. Ta'lim sohasida amalga oshirilgan islohotlar jamiyatning umumiy
rivojlanishiga  xizmat  qilish bilan birga, uning har  bir  a'zosining  yuksak  ma'naviy
saviyada   bo'lishini   ta'minlashi   kerak.   Yangi   O'zbekistonning   taraqqiyotiga   hissa
qo'shgan   ma'naviy   yangilanish   jarayonlari,   kelajakda   xalqimizning   ruhiy,   axloqiy
va   ma'naviy   barqarorligini   ta'minlashga   xizmat   qilishi   kutiladi.Ma'naviy
yangilanish   jarayonlari   nafaqat   ta'lim   sohasida,   balki   jamiyatning   barcha
jabhalarida amalga oshirilishi zarur. U nafaqat ta'lim tizimi, balki boshqa ijtimoiy
institutlar   va   davlat   organlari   tomonidan   ham   qo'llab-quvvatlanishi   kerak.   Ta'lim
tizimida   amalga   oshirilgan   islohotlar,   o'zgarishlar   va   yangiliklar   yoshlar   ongiga
ta'sir   qiladi,   ular   ma'naviy   jihatdan   barkamol   va   mas'uliyatli   insonlar   bo'lib
yetishadi.
Yangi   O'zbekistonda   ta'lim   tizimida   amalga   oshirilayotgan   islohotlar   va
ma'naviy   yangilanish   jarayonlari   nafaqat   mamlakatning   ijtimoiy-iqtisodiy
taraqqiyotiga,   balki   xalqning   axloqiy   va   ma'naviy   o'sishiga   ham   xizmat   qiladi.
Ushbu   jarayonlarning   samarali   amalga   oshirilishi,   kelajakda   yuksak   ma'naviy
qadriyatlar   bilan   tarbiyalangan,   jamiyatga   foyda   keltiradigan   yoshlarni
tarbiyalashga   imkon   yaratadi.   Ta'lim   tizimi   va   jamiyat   o'rtasidagi   o'zaro
bog'liqlikni   ta'minlash,   ma'naviy   yangilanish   jarayonlarining   muvaffaqiyatli
amalga oshirilishini kafolatlaydi.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
I. Rahbariy Adabiyotlar 
1. Sh.Mirziyoyev.   2018-yil   14-   avgustdagi   ’’Yoshlarni   ma’naviy-axloqiy   va
jismoniy   barkomol   etib   tarbiyalash,   ularga   ta’lim-tarbiya   berish   tizimini   sifat
jihatdan yangi bosqichga ko’tarish chora-tadbirlari to’g’risida’’gi PQ-3907-son
qarori.
2. 2019-yil   31-dekabrda   Vazirlar   Mahkamasi   tomonidan   ’’Uzluksiz   ma’naviy
tarbiya   konsepsiyasini   tasdiqlash   va   uni   amalga   oshirish   chora-tadbirlari
to’g’risida’’gi 1059-son qarori.
II.Ilmiy adabiyotlar va monografiyalar.
1. Davronov, B.  (2020).   "Ma'naviy  tarbiya  va yoshlarni   axloqiy rivojlantirish."
T . : Fan va texnologiya nashriyoti.
2. Karimov, I. (2013).  "Yangi O‘zbekiston ta'limi: islohotlar va rivojlanish."   T . :
O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi.
3. Yuldoshev,   F.   (2015).   "O‘zbekiston   ta'lim   tizimining   yangi   bosqichi."   T . :
Ziyonet.
4. Nizamov,   R.   (2017).   "Axloqiy   qadriyatlar   va   zamonaviy   ta'lim."   T . :
O‘qituvchilar nashriyoti.
5. Yusupov,   O.   (2021).   "Zamonaviy   ta'lim   va   ma'naviy   yangilanish."   T . :
O‘zbekiston ta'lim nashriyoti.
6. Beksariev,   K.   (2020).   "Yoshlar   tarbiyasi   va   ularning   ma'naviy   rivoji."   T . :
Akademnashr.
PAGE   \* MERGEFORMAT2 7. Xojaniyazov,   A.   (2021).   "Axloqiy   va   ma'naviy   tarbiya:   nazariy   va   amaliy
yondashuvlar."  T . : Talim Press.
III.Internet saytlar
8. www.edu.uz      - O‘zbekiston Respublikasi  Ta'lim vazirligi rasmiy sayti  (2020-
yildan).
9. www.ziyonet.uz     - O‘zbekistonning ma'lumotlar portali (2015-yildan).
10. www.tdtu.uz      -   Toshkent   davlat   texnika   universiteti   rasmiy   sayti   (2018-
yildan).
11. www.ziyonet.uz     - O‘zbekistonning ilmiy-axborot portali (2016-yildan).
12. www.uzedu.uz      -   O‘zbekiston   Respublikasi   ta'lim   va   ilmiy   ishlari   bo‘yicha
portal (2017-yildan).
13. www.uzbekistan24.uz      -   O‘zbekiston   milliy   telekanali   saytida   ilmiy   va
ma'naviy yangiliklar (2019-yildan).
14. www.oer.uz     - O‘zbekistonning ochiq ta'lim resurslari portali (2016-yildan).
15. www.savdo.uz      -   O‘zbekiston   Respublikasi   Savdo   va   sanoat   vazirligi   rasmiy
sayti (2020-yildan).
PAGE   \* MERGEFORMAT2

MUNDARIJA

KIRISH

I BOB. “TA’LIM TIZIMIDAGI ISLOHOTLAR, MA`NAVIY YANGILANISH TUSHUNCHALARI TAHLIYL VA NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI

1.1. “Ta’lim tizimidagi islohotlar” tushunchasining mazmun-mohiyati va ta’lim tizimimiz haqida nazariy tahlil

1.2. Ma'naviy yangilanish jarayoni tasnifi va mazmun mohiyati

II BOB. YANGI O’ZBEKISTONDA TA’LIM TIZIMI VA MA`NAVIY YANGILANISHNING YANGI BOSQICHI

2.1. Ta'lim tizimida olib borilayotgan islohotlar

2.2. Yangi O’zbekiston sharoitida ma'naviy yangilanish jarayonlari

XULOSA

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI