Ma’ruza va seminar mashg‘ulotlariga tayyorgarlik ko‘rish - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	4.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Ma’ruza va seminar mashg‘ulotlariga tayyorgarlik ko‘rish

Купить

Ma’ruza v a seminar mashg‘ulot lari ga
t ay y orgarlik k o’rish

Reja
O’quv jarayonida ma'ruzani tutgan o’rni va ma'ruzaga qo’yiladigan talablar.
Ma'ruzani bayon qilish.
An'anaviy ma'ruza o’qish va muammoli ma'ruza.
Jadallashgan (jalb qiluvchi, chuqurlashtirilgan) ma'ruza
Ma'ruza matni.
Seminar va amaliy mashg’ulotlarini tashkil etish va o’tkazish metodikasi.1
2
3
4
5
6

Ma` ruza.
Ma` ruza t urlari

Ma'ruza (lot. Lectio dan - o'qish) bu ma'lum ilmiy
bilimlarni talabalarga mantiqiy izchil taqdim etishdir. Bu
o'quv jarayonining asosiy shakllaridan biri va -ОТМ da
o'qitishning asosiy usuli.
Ma'ruzalar Qadimgi Yunoniston va boshqa qadimgi
davlatlarda o'qitish amaliyotida paydo bo'lgan, so'ngra o'rta asr
universitetlarida keng tarqalgan va hozirgi kunga qadar oliy
ta'limdagi etakchi rolini saqlab qolgan.
Ma'ruzachi fan va talabalar o'rtasida o'ziga xos vositachi
vazifasini bajaradi.

MA`RUZA -
o'quv jarayonini tashkil etishning asosiy
shakllaridan biri, bu o'qituvchi tomonidan
slaydlar va filmlar namoyishi bilan o'quv
materialining og'zaki, monologik, tizimli,
ketma-ket taqdim etilishi.

o'quv jarayonini tashkil
etishning asosiy shakllaridan
biri, bu o'qituvchi tomonidan
slaydlar va filmlar namoyishi
bilan o'quv materialining
og'zaki, monologik, tizimli,
ketma-ket taqdim etilishi. Ma`ruza -
Ma`ruza e ng muhimi - t alabani qiziqt irishi k e rak

Ma'ruza o'quv jaray onining shak li
sifat ida bir qat or o'ziga xos
xususiy at larga ega:
1. O'quv intizomining asosiy qoidalarini yaxlit va
mantiqiy yoritib beradi;
2. Talabalarni ushbu fanni o'rganish metodikasi
bilan qurollantiradi;
3. Boshqa shakllarga qaraganda yaxshiroq va to'liq,
u zamonaviy darsliklar va o'quv qo'llanmalarning
eskirganligi yoki yo'qligini qoplaydi, talabalarni
zudlik bilan fanlarning so'nggi ma'lumotlari bilan
tanishtiradi;
4. O'qitishni ta'lim bilan organik ravishda
birlashtiradi;
5. Talabalarni mustaqil ishlarga yo'naltiradi va uning
asosiy yo'nalishlarini belgilaydi.

•
1. Bu ilmiy ma'lumot uzatishning
tezkor usuli, o'qitishning eng
tejamkor va samarali usuli bo'lib,
talabalardan kelib chiqadigan
savollarni joyida qoplash
imkoniyatini beradi. •
3. Shaxsiy muloqot hech qanday
darslikni o'rnini bosa olmaydi, u
tinglovchilarni o'ziga jalb qilishi
va chinakam qiziqishini
uyg'otishi mumkin
2. Ma'ruzani konkret ma'lumot
berishdan muammoli
konstruktsiyaga qadar
materialni taqdim etish
usullarini xilma-xil qilish
mumkin, shu bilan talabalarda
bilim tafakkur madaniyatini
shakllantirishga yordam beradi. 4. Ma'ruzachi talabalar uchun
o'quv intizomi materialini
mustaqil o'rganish yo'llarini
belgilash imkoniyatiga egaMa'ruzaning bir qator afzalliklari bor:

•
1. Mavzu bo'yicha ma'ruzalar kursi
uning asosiy mazmunini ochib
beradi; •
3. Ta'lim jarayonining boshqa
shakllarining yo'nalishi,
mazmuni va samaradorligi
ma'ruzaga bog'liq;TA'LIM JARAYONIDAGI MA`RUZANING O'RNI
2. Ma'ruzalar nafaqat mazmunini,
balki butun o'quv jarayonining
g'oyaviy-nazariy kontseptual va
kasbiy yo'nalishini belgilaydi;
4. ma'ruzachining shaxsiy hissiy
ta'siri o'rganish motivlari, bilim
faoliyati rivojlanadi,
dunyoqarashni shakllantiradi.

Ma'ruzaning vazifalari:
1. Axborot (yangi ma'lumotlar, o'quv materiallari, ilmiy
bilimlarni uzatish);
2. Yo'naltirish (fanga kirish va kelajak kasbiga kirish, o'quv
intizomi bilan tanishish, keyingi rivojlanishni talab
qiladigan ilmiy va amaliy muammolarni shakllantirish);
3. Metodik (fan metodologiyasi, metodlari va tadqiqot
usullari haqida tushuncha beradi);
4. Motivatsion va rag'batlantiruvchi (mavzuni mustaqil
o'rganish, tadqiqot ishlari, o'z-o'zini tarbiyalash va
kasbiy rivojlanish motivatsiyasi);
5. Ta'lim (qadriyatlarni anglash va qabul qilish;
o'rganilayotgan material mazmuni orqali dunyoqarashni,
munosabatlarni shakllantirish, ma'ruzachi-o'qituvchi
bilan muloqot);
6. Rivojlanayotgan (fikrlash, nutq, xotira, maxsus
qobiliyatlarni rivojlantirish va boshqalar).

•
1 . Ketma-ket berilgan savollarni
ochib berishning aniq tuzimi va
mantig'iga ega bo'lish (ma'ruzaning
kontseptual yo'nalishi); •
5. Dalillarga asoslangan va asosli
bo'lishi, etarli miqdordagi jonli va
ishonchli misollarni, dalillarni,
asoslarni o'z ichiga oling, amaliyot
bilan aniq aloqada bo'lishi;
2 . Qat`iy nazariy va uslubiy yadro,
muhim muammoga ega bo'lish; 6 . Muammoli bo'lishi, qarama-
qarshiliklarni ochish va ularni hal
qilish yo'llarini ko'rsatish, talabaga
mulohaza uchun savollar berishiMA`RUZA TALABLARI:
3. Muayyan mavzuni (muammoni)
to'liq qamrab olish, oldingi
material bilan yaqin aloqada
bo'lish; 7 . Tushunarli va aniq tilda taqdim
etilishi, barcha yangi kiritilgan
atamalar va tushunchalarni
tushuntirib bering va ushbu
auditoriya tomonidan qabul qilinishi
mumkin.4. Vizual bo'lishi, iloji bo'lsa,
audiovizual materiallar, modellar,
modellar va namunalarni
namoyish qilish bilan
birlashtirishi;

•
1. Kirish - mavzuni o'rganish uchun
kirish, unda darsning asosiy
maqsadlari ko'rsatiladi, uning
mazmunini qisqacha tavsiflaydi,
ushbu fanning hozirgi rivojlanish
darajasini ochib beradi, asosiy va
qo'shimcha adabiyotlarni taklif etadi. •
So'rovnoma - davlat oldida yakuniy
kurslarda intizomni o'rgangandan so'ng
o'qiladi, olingan bilimlarni tizimlash-tirish,
materialni umumlashtirish, muammoni chuqur
ko'rib chiqish, tematik ma'ruzalarni o'qish
jarayonida oshkor qilinmagan masalalarni
ishlab chiqish maqsadida.
3. Asosiy kurslar va maxsus
kurslar uchun mavzuli yoki
dolzarb bo'lib, bu erda tizimli va
batafsil ravishda akademik
fanlarning alohida mavzulari ko'rib
chiqiladi; 6. Xulosaviy (yakuniy) - butun kursni
o'rganish natijalarini umumlashtiradi,
ilgari olingan bilimlarni
chuqurlashtiradi va umumlashtiradi,
barcha o'quv materiallarini mantiqiy
tizimlashtiradi, uning professional
ahamiyatini ochib beradi.Ma'ruza turlari
2. Tasdiqlangan - o'quv nizomini,
mavzusini, darsning asosiy toifalari
va muammolarini, uning
xususiyatlarini, ahamiyatini
mustaqil ravishda o'zlashtirishga
yordam beradi. 4. Umumlashtirish fanning ma'lum
bir bo'limini (mavzusini) o'rganishni
yakunlaydi, ilgari ko'rib chiqilgan
material yuqori ilmiy va nazariy
darajada umumlashtirilib
tizimlashtiriladi va talabalar mustaqil
ish jarayonida olgan bilimlari bilan
birlashtiriladi.

•
O'quv dasturli
ma'ruzalari
•
Tasdiqlangan ma'ruzalarO'QISH JARAYONIDAGI ROL HAQIDA DARSLAR
Muammoli ma'ruzalar

O'quv-dasturiy ma'ruzalar o'quv
materiallarini dastur talablariga
muvofiq ravishda tizimli, yaxlit va
to'liq takrorlashni, fanning asosiy
masalalarini taqdim etishni o'z
ichiga oladi. Ular o'quv materialini
o'rganish uchun asos bo'lib xizmat
qiladi. 6. 4. O'quv dasturi ma'ruzalari

•
Hali ham ilm-fanda yechim
topmagan dolzarb masalalarni
ko'rib chiqish yoki ularni hal qilish
mantig'ini takrorlash orqali hal
qilingan muammolarni ko'rib
chiqish va ko'rib chiqish va ularni
hal qilish. Bunday ma'ruzada
talabalar ma'ruzachi bilan doimiy
ravishda "fikrlash" jarayonida
bo'lib, muammoli masalalarni
echishda hammuallif bo'lishadi. 6. Muammoli ma'ruzalar

•
Tasdiqlangan ma'ruzalari kursga
kirish darsi sifatida ishlatiladi,
talabalarga fanning mohiyati,
mavzusi, mazmuni, dars tarkibi va
uni o'rganishning asosiy vazifalari
va o'quv-uslubiy ta'minoti
to'g'risida tushuncha beradi.
4. Tasdiqlangan ma'ruzalar

•
ma'ruza-maslahat •
ma'ruza-matbuot anjumaniMa'ruza materiallarini taqdim etishning yangi turlari
birgalikdagi ma'ruza
ma'ruza-targ`ibot ma'ruza-suhbatma'ruza-munozara
ma'ruza-tadqiqot teskari aloqa
texnikasidan
foydalangan holda
ma'ruza
vizual ma'ruza

•
Ma'ruza - konsultatsiya Mashg'ulotlar
shakli aniq ifoda etilgan amaliy yo'nalishdagi
mavzularni o'rganishda afzalroq.
•
Darsning birinchi qismi ma'ruza shaklida
o'tkaziladi, ikkinchi qismida ma'ruzachi
ilgari tayyorlangan yoki tinglovchilar
tomonidan paydo bo'lgan savollarga javob
beradi.
Ma'ruza-suhbat - soxta dialog, dialog va
polilogdan mohirona foydalanish orqali
talabalarni ma'ruzachi bilan intensiv suhbatga
maksimal darajada jalb qilishni o'z ichiga oladi.
Aktivizatsiya vositalari - tinglovchilarga
individual savollar, munozaraga ketma-ket o'tish
bilan munozarani tashkil etish, muqobil
hukmlarning paydo bo'lishi uchun sharoit
yaratish. Uning bir necha turlari mavjud: ma'ruza-
dialog, ma'ruza-munozara, ma'ruza-munozara,
ma'ruza-seminar (polilog). MA`RUZA
•
Ma'ruza-matbuot anjumani bo'shliqlarni to'ldirish
va ularning tayyorgarlik darajasini aniqlash uchun
mo'ljallangan. U talabalar tomonidan berilgan
savollarga ketma-ket javoblar to'plami yoki taqdim
etilgan jarayonda bayon etilgan savollarga javoblar
shakllangan tegishli matn sifatida taqdim etiladi.

•
Ma'ruza - "birgalikda" ilgari ishlab
chiqilgan stsenariyga binoan intellektual va
psixologik jihatdan mos keladigan ikki yoki
undan ortiq o'qituvchi tomonidan o'tkazilishi
mumkin. Ma'ruzaning muammoli masalalari
bo'yicha turli xil qarashlarga ega bo'lgan
o'qituvchilar muhokamada ishtirok etishadi,
ularni faollashtiradi va ilmiy polemikaga
namuna bo'lishadi.Ma'ruza-munozara, materialni
taqdim etishda mantiqiy bo'limlar
oralig'ida erkin fikr almashish
tashkil etiladi. Bu o'quv jarayonini
jonlantiradi, tinglovchilarning bilim
faoliyatini faollashtiradi. MA`RUZA
•
Ma'ruza-targ`ibot. Kirish qismida
ma'ruza mavzusi e'lon qilinadi va taqdim
etilgan materialda xatolar mavjudligi
haqida xabar beriladi (raqam
nomlanmagan). Xatolar turli xil: mantiqiy,
xulq-atvorli, tushunchalar, toifalarning
ta'riflarida. Ma'ruza davomida barcha
rejalashtirilgan xatolarni aniqlab, keyinroq
e'lon qilish kerak

•
Ma'ruza - bu tadqiqot , umumiy bilim
vazifasi ta'lim muammosini bir butun
sifatida namoyish etish va ularni o'qituvchi
bilan birgalikda yanada oshkor qilishni va
izlanishni talab qiladigan asosiy masalalarni,
mavzu qoidalarini aniqlashga yo'naltirilgan
tarzda qo'yiladi. Yakuniy qismda nazorat
savollari, mantiqiy va amaliy vazifalardan
foydalanish maqsadga muvofiqdirTeskari aloqa texnikasidan foydalangan holda
ma'ruza, bunday ma'ruza paytida har bir talabada
o'qituvchi kompyuteriga ulangan shaxsiy kompyuter
bor deb faraz qilinib, dasturlashtirilgan o'qitish uchun
maxsus jihozlangan o'quv xonalaridan foydalaniladi.
Shunday qilib, u texnik vositalar yordamida barcha
tinglovchilar guruhidan o'ziga berilgan savolga javob
olish imkoniyatini qo'lga kiritadi. MA`RUZA
•
Vizual ma'ruza o'qilmaydi, aksincha
ko'rsatiladi. Bu holda o'qitishning asosiy
usuli ravshanlikni namoyish etishdir.
Disklardagi film, televidenie va
videofilmlar, slaydlar, ma'lumotlar
bloklari ma'ruzachi tomonidan izohlanadi

Ma'ruza tayyorlashning xususiyatlari:
1. Ma'ruzani tayyorlash .
2. Tayyorgarlik algoritmi bu ijodkorlik bosqichlari: dars
kontseptsiyasi, ushbu kontseptsiyani ishlab chiqish, uni
amalga oshirish
3. Ma'ruza mavzusi va maqsadi , mashg'ulot mazmunini
aniqlash o'quv materialini tanlash, uni tahlil qilish va
tuzish
4. Taqdimot metodologiyasi ni yaratish, ya'ni o'qitish
usullari va uslublarini, ko'rgazmali vositalarni tanlash,
muammoli masalalarni hal qilish usullarini aniqlash
5. Namoyish materiallari ni tayyorlash va ularni darsda
qanday ishlatish.
6. Nazariy qoidalar ni aks ettiradigan yoki o'rganilayotgan
qonunlar, hodisalar, jarayonlar va hokazolarning tez-tez
namoyon bo'lish holatlarini namoyish etadigan
misollarni tanlash.

Zamonaviy ma'ruzaga qo'yiladigan asosiy talablar:
1. ilmiy xarakter,
2. mavjudligi,
3. shakl va mazmun birligi,
4. taqdimotning hissiyligi,
5. boshqa mashg'ulotlar turlari
bilan uzviy bog'liqlik,
6. kundalik hayot amaliyoti.

1. Amaldagi ma'ruza turining didaktik asosliligi va materialni taqdim etishning
tegishli shakllari va usullari;
2. Ma'ruzaning tarkibiy tuzilgan tarkibi: reja, tavsiya etilgan adabiyotlar
ro'yxati, lekoning kirish, asosiy va yakuniy qismlari mavjudligi;
tinglovchilar e'tiborini ma'ruzaning asosiy nuqtalari va suvlariga qaratish;
an'anaviy pedagogikaning metodik metodikasi va yangi o'qitish usullarining
oqilona kombinatsiyasi (muammo, dastur, kontekstli faoliyat va hk).
3. Taqdimotning izchilligi, dalili va asosliligi;
4. Stajyorlarning tayyorligini hisobga olgan holda materialning ravshanligi va
qulayligi;
5. Taqdim etish tezligining talabalar tomonidan uni idrok etish va yozib olish
imkoniyatlariga mosligi; Ma'ruza metodikasini baholash mezonlari

•
6. Talabalar fikrini faollashtirish usullaridan foydalanish;
•
7. Axborotni konsolidatsiya qilish usullaridan foydalanish (takrorlash,
tushunishni tekshirish uchun savollarni kiritish, assimilyatsiya qilish va hk., Har
bir savol oxirida, butun ma'ruza oxirida xulosa qilish);
•
8. Doskadagi yozuvlardan, ko`rgazmali qurollardan foydalanish;
•
9. Ma'ruza paytida tarqatma materiallardan foydalanish;
•
10. Texnik o'quv qo'llanmalaridan foydalanish Ma'ruza metodikasini baholash
mezonlari

E't iboringiz uchun rahm at

Ma’ruza va seminar mashg‘ulotlariga tayyorgarlik ko‘rish

Купить