Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 860.1KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Maple sistemasining ma’lumotlar tipi

Купить
Maple sistemasining ma’lumotlar tipi.
Reja:
1. Maple dasturiga kirish
2. O'zgaruvchilar
3. String ustida ishlash
4. Xulosa 
5. Foydalanilgan adabiyotlar Maple  dasturiga haqida
Maple   matematik   masalalar   uchun   eng   kuchli   dasturlash   tillaridan   biri   bo'lib,   o'z
imkoniyatlari bo'yicha Fortran , Algol , PL , Basic , Paskal va boshqalardan ustundir.
Til alifbosi
26 lotin harfi (  a  -  z  ), 26 bosh harf (  A  -  Z  );
Arab raqamlari: 0 - 9;
Muqobil belgilar:
^ va **  [ va ( |  { va (*  } va *)
Maxsus belgilar:
% - oldingi operatsiyalar natijasini saqlaydigan tizim o'zgaruvchisi;
: - natijalarni chiqish katakchasiga chiqarmasdan bayonotning oxiri;
; - chiqish yacheykasiga hisoblash natijasi chiqishi bilan ifoda tuzatuvchisi;
# - dastur sharhi ko'rsatkichi;
" — string terminatori (masalan, ' string');
:= - tayinlash operatori (masalan, x: =5);
; ; - bo'sh operator;
: : - o'zgaruvchining turiga ko'rsatgich, masalan, n::integer yoki z: -.kompleks) .
zaxiralangan so'zlar : va, tumshug'i, tomonidan, tutmoq, tavsiflash, qilmoq, bajarildi,
boshqa,   tugatish,   xato,   eksport,   nihoyat,   uchun,   dan,   global,   agar,   ichida,   kesishgan,
mahalliy,   minus,   mod,   modul,   keyingi,   emas,   od,   variant,   variantlar   yoki,   proc,
chiqish, o‘qish, qaytarish, saqlash, to‘xtatish, keyin, to, urinib ko‘rish, while.
Ma'lumotlar turlari
Oddiy ma'lumotlar turlari
Raqamlar va raqamli konstantalar
 Butun o'nli kasrlar;
 Nuqta bilan haqiqiy;
 Mantis tartibi bilan real (mantissa tartibdan bo'sh joy bilan ajratilgan);
Kompleks sonlar  (  I  = (-1)  2 
) > 1.25 +  Pi  *  I  ;
1.25+IP
> Re (1,25 + Pi * I);
1.25
> Im (1,25 + Pi * I);
p
Turli asosli raqamlarni aylantirish
>  aylantirish  (12345,  ikkilik  );
11000000111001
> aylantirish (%, o'nlik, ikkilik);
12345
> aylantirish (12345, sakkizta);
30071
>convert (12345, hex);
1E240
> aylantirish (%, kasr, oltilik);
12345.
Bir nechta ma'lumotlar turi
To'plamlar (to'plamlar)
Har   qanday   ifodalar   ham   to'plamlarga   kiritilishi   mumkin.   To'plamlar   ko'rinishidagi
bunday to'plamlar jingalak qavslar yordamida yaratiladi { }:
Ifodalar ro'yxati
Buyurtma   qilingan   to'plamlarni   -   ro'yxatlarni   yaratish   uchun   kvadrat   qavslar   [   ]
ishlatiladi: > [10,2+3.4+4,8,5,1]: [10,5,8,8,5,1]
Massivlar, vektorlar, matritsalar
Ta'kidlanganidek,   ro'yxatlar   muhim   ma'lumotlar   turidir   .   Ular   kvadrat   qavslar
yordamida yaratilgan, masalan:
 [1,2,3,4] - to'rtta butun son ro'yxati;
 [1. ,2.34,5] - ikkita haqiqiy va bitta butun son ro'yxati;
 [a, b. 'Hi'] - ikkita belgi (o'zgaruvchi) va satr konstantasi ro'yxati;
 [sin(x), 2*cos(x) ,a  ^ 
2-b] uchta matematik ifoda ro yxati.ʻ
Massiv   funktsiyasi   vektorlar   (bir   o'lchovli   massivlar)   va   matritsalar   (ikki   o'lchovli
massivlar) yaratish uchun ishlatiladi . Odatda quyidagi shakllarda qo'llaniladi:
 massiv   [a.   .b,s1]   -   a   dan   b   gacha   indekslari   va   bir   o'lchovli   s1   ro'yxatidagi
qiymatlari bo'lgan vektorni qaytaradi ;
   massiv [a. .b, c. .d,s2] satr raqamlari a dan b gacha , ustun raqamlari c dan d
gacha bo'lgan matritsani va ikki o'lchovli s2 ro'yxatidagi qiymatlarni qaytaradi .
 
massiv   funktsiyasi   yordamida   yaratiladi   va   alohida   ma'lumotlar   turi   hisoblanadi.
Vektorlar  va  massivlarning   elementlari   doimiylar,  o'zgaruvchilar,  ifodalar,  ro'yxatlar
va   boshqa   ob'ektlar   bo'lishi   mumkin.   Bu   elementlar   indekslangan   o'zgaruvchilar
bo'lib,   ularning   o'rni   indekslar   bilan   ko'rsatiladi.   Asosan,   ro'yxatlar   tomonidan
yaratilgan   massivlarning   o'lchami   cheklanmagan   va   massivlar   ko'p   o'lchovli   bo'lishi
mumkin.
jadvallar
Ular   ma'lumotlarni   o'zboshimchalik   bilan   indekslash   bilan   belgilaydilar.   Jadvallarni
yaratish uchun jadval funksiyasidan foydalaning, u eng oddiy jadval jadvali[] shaklida
chaqirilganda bo'sh jadval shablonini yaratadi: Bo'sh   jadval   ma'lumotlar   uchun   xotirani   saqlaydi.   Jadval   funktsiyasi   parametri
ifodalar   ro'yxati   bo'lsa,   u   jadval   elementlarining   tabiiy   tartibida   chiqariladi,   lekin
ixtiyoriy indekslash tartibi bilan:
Quyidagi   misollar   jadvaldan   matematik   o'zgarishlarni   amalga   oshirish   uchun
foydalanish mumkinligini ko'rsatadi:
Chiziqlar va sharhlar
Ma'lumotlar turi sifatida satrlar faqat belgilar qatoridir. Ular odatda matn sharhlarini
yaratish   uchun   ishlatiladi.   Agar   belgi   orqa   tizmalarga   o'ralgan   bo'lsa,   satr   sifatida
qabul   qilinadi,   ya'ni   ".   Ketma-ket   ikkita   apostrof   belgilar   qatori   belgisi   sifatida Следует внимательно присмотреться к этим 
примерам — они демонстрируют замену 
функции косинуса на отрицательный синус 
и синуса на косинус В конце приведенных примеров 
показано, как можно выделить 
отдельные компоненты таблицы и 
вывести значения и индексы таблицы с 
помkью функций  entries  и  indices . apostrof   hosil   qiladi,   masalan   `abc``def`   abc`def   qatorini   beradi   .   Har   qanday
matematik ifoda satrga kiritilishi mumkin, albatta, u bajarilmaydi:
> '2+2 har doim ham "to'rt" emas';  
2+2 har doim ham "to'rt" emas
Bajarilmaydigan dastur sharhlari
#   belgisidan   keyingi   har   qanday   matn,   hatto   matematik   ifoda   bo'lsa   ham,
chiqilmaydigan (bajarilmaydigan) dastur sharhi sifatida qabul qilinadi.
> 2+3;#Bu misol. Va bu ifoda baholanmaydi: 4+5
.5  
Konstantalar
Raqamli konstantalar
Konstantalar   oldindan   belgilangan   qiymatlarni   olib   yuradigan   eng   oddiy   nomli
ob'ektlardir.   Ularning   nomlari   (identifikatorlari)   ham   oldindan   belgilangan   va   ularni
o'zgartirib   bo'lmaydi.   Konstantalar   haqida   batafsil   ma'lumotni   ?constant   buyrug'ini
bajarish orqali topish mumkin . 
Oddiy   raqamli   konstantalar   nomiga   ega   emas   va   oddiygina   yuqorida   sanab   o'tilgan
turdagi   raqamlardir.   Bunday   doimiyning   nomi   uning   qiymatini   o'zi   deb   taxmin
qilishimiz   mumkin.   Masalan,   2*sin(1,25)   ifodasida   2   va   1,25   sonlar   sonli
doimiylardir.   Bunday   holda,   kasr   nuqtasini   ko'rsatish   doimiyni   haqiqiy   songa
aylantiradi   -   masalan,   2   butun   son   doimiysi   va   2.,   2.0   yoki   1.25   allaqachon   haqiqiy
konstantalardir.
String konstantalari
“Salom”,   “Salom”,   “Mening   raqamim”   va   boshqalar   kabi   orqaga   o ralgan   belgilarʻ
qatoridir. “123456” kabi  bitta qo shtirnoq ichiga olingan raqamlar ham  arifmetikada	
ʻ
ishlatib   bo lmaydigan   qator   konstantalariga   aylanadi.   ifodalar.   String   konstantalari	
ʻ
satr   o'zgaruvchilari   qiymatlarini   ifodalaydi.   Tegishli   shrift   mavjud   bo'lsa,   ular   kirill
belgilaridan foydalanishlari mumkin. Yadro o'rnatilgan konstantalari
Ma'lum   global   o'zgaruvchilar  sifatida   to'g'riroq  hisoblangan   bir  qator   doimiylar  ham
mavjud:
   noto'g'ri - mantiqiy qiymat "noto'g'ri";
   gamma - 0,5772156649... ga teng Eyler doimiysi;
   cheksizlik - ijobiy cheksizlik (salbiy cheksizlik sifatida berilgan );
   rost - mantiqiy "to'g'ri";
   Kataloniya - Katalan doimiysi 0,915965594... ga teng;
   FAIL   -   maxsus   konstanta   (   ?FAIL   buyrug'i   tomonidan   taqdim   etilgan
yordamga qarang );
 I - xayoliy birlik (kvadrat ildizi -1);
 Pi - doimiy = 3,141 ... ifodalaydi.
Bu   doimiy   sifatida   exp(1)   dan   foydalanish   tavsiya   etiladi.   U   qalin   to'g'ri   E   harfi
sifatida ko'rsatiladi. Exp(l.0) 2,71828... (siz kutganingizdek) chiqaradi.
O'zgaruvchilar
O'zgaruvchilar   -   bu   hujjat   bajarilganda   qiymatlari   o'zgarishi   mumkin   bo'lgan
ob'ektlar.
O'zgaruvchan turlari
unga berilgan qiymat bilan belgilanadi - quyidagilar bo'lishi mumkin:
 butun sonlar ( integer ),
 ratsional (ratsional ) ,
 haqiqiy ( haqiqiy ),
 murakkab ( murakkab )
 kichik ( string ) o'zgaruvchilar
O'zgaruvchilar turini aniq belgilash uchun qurilish ishlatiladi:
nomi:: turi bu erda nom o'zgaruvchining nomi (identifikatori), tip - o'zgaruvchining turi, masalan,
butun   (   integer   ),   haqiqiy   suzuvchi   nuqta   (   float   ),   noanfiy   (   nonneg   ),   kompleks
( kompleks ) va boshqalar.
O'zgaruvchilarning identifikatorlari (nomlari).
O'zgaruvchilar   nomi   bilan   beriladi   -   harf   bilan   boshlanishi   va   noyob   bo'lishi   kerak
bo'lgan identifikator. Identifikator uzunligi 524 275 belgidan oshmasligi kerak
O'zgaruvchilarga qiymatlarni belgilash
O'zgaruvchilarga   ma'lum   qiymatlarni   belgilash   uchun   ":="   birlashtirilgan   belgilash
belgisidan foydalaning, masalan:
   n:=1 — n o‘zgaruvchisi tayinlangan, butun qiymat 1;
   x:=123,456 - x o'zgaruvchisiga 123,456 haqiqiy qiymat berilgan;
 y:=17/19 — y o‘zgaruvchisiga ratsional qiymat 17/18 berilgan;
 name:='Piter' - o'zgaruvchi nomiga satr qiymati beriladi "Piter" ;
 expr:=2*Pi/3 - 2p/3 ifoda qiymati ekspr o'zgaruvchisiga beriladi ;
   V:=[1.2,3] - [1,2,3] raqamlar ro'yxatining qiymati V o'zgaruvchiga beriladi;
 M:=[[1,2.3].[4,5.b]]   -   ikki   o'lchovli   massivning   qiymati   M   o'zgaruvchiga
beriladi;
   f :=x->x^2 - f(x)=x^2 foydalanuvchi funksiyasining qiymati f o'zgaruvchisiga
beriladi.
Tayinlash operatsiyasini va qayta ishga tushirish buyrug'ini bekor qilish
Qiymatga   ega   bo'lgan   o'zgaruvchi   aniqlanmagan   o'zgaruvchiga   qaraganda   xotirada
ko'proq joy egallaydi. Ikkinchisida faqat identifikatorning belgilari  xotira maydonini
egallaydi.   Shuning   uchun,   kelajakda   foydalana   olmaydigan   o'zgaruvchilarni
tayinlashni   bekor   qilish   tavsiya   etiladi.   Bu,   shuningdek,   raqamli   yoki   boshqa
qiymatga ega bo'lgan o'zgaruvchi aniqlanmagan o'zgaruvchi sifatida ishlatilishi kerak
bo'lganda ham kerak bo'lishi mumkin. Quyidagi misolni ko'rib chiqing: Bu   erda   x   ^   2   integrali   bilan   integralni   hisoblashning   iloji   bo'lmadi,   chunki   x
o'zgaruvchisi ilgari 10 qiymatiga ega butun o'zgaruvchi sifatida aniqlangan, integralni
hisoblash uchun esa e'lon qilinmagan yoki satr bo'lishi kerak ( o'zingiz ko'ring).
Topshiriqni bekor qilish uchun quyidagi iboradan foydalaning:
Shunday   qilib, o'zgaruvchi   nomini
to'g'ridan-to'g'ri apostroflarga   qo'shish
topshiriqni   bekor   qiladi.   Shunday   qilib   ,   x:='x'   yozilishi   x
o'zgaruvchisi   aniqlanmagan  o'zgaruvchining  holatini   qaytarishini  anglatadi.  Endi  biz
integralni hisoblashimiz mumkin:
, x:=evaln(x) kabi ifoda bilan x noaniq qilish mumkin .
barcha   o'zgaruvchilarga   (va foydalanuvchi
kiritgan   funktsiyalarga)   bir vaqtning   o'zida
qiymatlarni   belgilashni   bekor qilish   uchun
qayta ishga tushirish buyrug'idan
foydalanishingiz mumkin .
Shuni ta'kidlash kerakki, qayta ishga tushirish buyrug'i barcha oldingi ta'riflarni bekor
qiladi, bu ba'zan asoratlar bilan to'la.
O'zgaruvchilarni xulosa qilish
Ko'pgina   foydalanuvchi   hisoblarida   Maple   ularga   tayinlangan   qiymatlarga   mos
keladigan   o'zgaruvchilar   holatidan   juda   mamnun.   Biroq,   jiddiy   hisob-kitoblar   shuni
ko'rsatadiki, o'zgaruvchilar ma'lum cheklovlarga ega bo'lishi mumkin - masalan, ular
kvadrat ildiz yoki raqamning logarifmini odatiy hisoblashda salbiy qiymatlarni qabul
qilmasliklari kerak.
O'zgaruvchilarga   qabul   qilingan   holatni   berish   uchun   assume   funktsiyasidan
foydalaniladi:
faraz qilmoq(x.prop); bu erda x o'zgaruvchi, nom yoki ifoda, prop - xossa.
assum funksiyasidan foydalanishni ko'rsatadi :
x   o'zgaruvchisi   ijobiy   deb   belgilangan
va   tilda   bilan   birga   keladi   -   chiqishda,
go'yo   bizni   uning   maxsus   holati   haqida
ogohlantiradi.   Bu   salbiy   qiymatni   qabul
qila   olmaydi   degani   emas.   Biroq,   is
funksiyasidan   foydalanib   ,   siz   uning
maxsus holatini tekshirishingiz va kerak
bo'lganda,  
x   <   0   uchun   hisob-kitoblarni   dasturiy
ravishda   chiqarib   tashlashingiz
mumkin   .   Bundan   tashqari,   siz   about
(nom) funksiyasidan foydalanib o'zgaruvchining xossalarini bilib olishingiz mumkin .
Ba'zan   mavjud   xususiyatlarga   yangi   xususiyatlar   qo'shilishi   kerak.   Buning   uchun
qo'shimcha funktsiyadan foydalaniladi :
Bu misolda a o‘zgaruvchisi avval musbat, keyin esa a<=0 bo‘ladi . Ikkala belgi faqat
a=   0   bo'lganda   qanoatlantiriladi   ,   bu   esa   bu   o'zgaruvchining   holati   haqidagi
ma'lumotlarning (a) haqida (a) funktsiyasi orqali chiqishini tasdiqlaydi. 
Faraz   qilingan   o'zgaruvchini   uning   holatiga   zid   bo'lgan   yangi   qiymat   berish   orqali
ham o'zgartirish mumkin: Xuddi shu usullar tayinlanmagan qiymatlarga mo'ljallangan o'zgaruvchilarni belgilash
uchun ishlatiladi. Masalan, x:=' x' yozuvi x o'zgaruvchisining taxminiy holatini bekor
qiladi .
Interaktiv qator kiritish
String ishlov berish
Satrlar   bilan   ishlash   uchun   bir   qancha   funksiyalar   mavjud.   Ulardan   eng   muhimlari
quyidagilardir:
 lenght(str)   -   str   qatoridagi   belgilar   sonini
qaytaradi ;
   substring(str,a.   .b)   -   str   satrning   a   --chi
belgidan   b   --chi   belgigacha   bo'lgan   pastki
qatorini qaytaradi;  - ввод с терминала  cat(strl,str2....)   -   strl,   str2,...   satrlarini   birlashtirish   natijasida   olingan   qatorni
qaytaradi (muqobil nuqtani birlashtirish operatori .);
 SearchText(s.str)  —  str  satrida  s  pastki  satrini   qidiradi   va agar   muvaffaqiyatli
bo'lsa,   str   qatoridagi   s   pozitsiya   raqamini   qaytaradi   (agar   strda   s   bo'lmasa   ,
funksiya 0 ni qaytaradi).
Satrni matematik ifodaga aylantirish
Ko'pincha   matematik   ifodalarni   interaktiv   kiritishga   ehtiyoj   bor.   Readstat   (   promt   )
funksiyasi   ifodani   so'rash   uchun
ishlatiladi   ,   bu   erda   promt   matn
sharhiga   ega   satrdir.   Uning
qo'llanilishiga misol quyida keltirilgan:
parse   funktsiyasidan foydalanib   matematik   ifodaga
aylantirish bo'ladi :
E'tibor   bering,   evaln   funksiyasi   "2+3"   qator   ifodasini   baholay   olmadi,   chunki   u
raqamli   ma'lumotlar   turi   emas.   Biroq,   parse   funktsiyasi   bu   ifodani   raqamli   ifodaga
aylantirdi, bu esa uni baholashga olib keldi. Xulosa
Ko'pgina foydalanuvchi hisoblarida Maple ularga tayinlangan qiymatlarga mos
keladigan   o'zgaruvchilar   holatidan   juda   mamnun.   Biroq,   jiddiy   hisob-kitoblar   shuni
ko'rsatadiki, o'zgaruvchilar ma'lum cheklovlarga ega bo'lishi mumkin - masalan, ular
kvadrat ildiz yoki raqamning logarifmini odatiy hisoblashda salbiy qiymatlarni qabul
qilmasliklari kerak.
O'zgaruvchilarga   qabul   qilingan   holatni   berish   uchun   assume   funktsiyasidan
foydalaniladi:
faraz qilmoq(x.prop);
bu erda x o'zgaruvchi, nom yoki ifoda, prop - xossa. assum funksiyasidan foydalanishni ko'rsatadi :
x   o'zgaruvchisi   ijobiy   deb   belgilangan
va   tilda   bilan   birga   keladi   -   chiqishda,
go'yo   bizni   uning   maxsus   holati   haqida
ogohlantiradi.   Bu   salbiy   qiymatni   qabul
qila   olmaydi   degani   emas.   Biroq,   is
funksiyasidan   foydalanib   ,   siz   uning
maxsus holatini tekshirishingiz va kerak
bo'lganda,  
x   <   0   uchun   hisob-kitoblarni   dasturiy
ravishda   chiqarib   tashlashingiz
mumkin   .   Bundan   tashqari,   siz   about
(nom) funksiyasidan foydalanib o'zgaruvchining xossalarini bilib olishingiz mumkin.
1. Говорухин,   В.   Компьютер   в   математическом   исследовании:   Maple,
MATLAB, LaTeX / В. Говорухин, В. Цибулин. – Спб. : Питер, 2001. – 624 с.
2. Дьяконов, В.П. Справочник по применению системы PC MATLAB.
– М.: «Физматлит», 1993. – С. 112. – ISBN 5-02-015101-7
3. Дьяконов,   В.П.   Компьютерная   математика.   Теория   и   практика.   –
СПб: «Питер», 1999, 2001. – С. 1296. – ISBN 5-89251-065-4
4. Дьяконов, В.П. MATLAB 5 - система символьной математики. – М.:
«Нолидж», 1999. – С. 640. – ISBN 5-89251-069-7
5. Дьяконов,   В.П.   Системы   символьной   математики   Mathematica   2   и
Mathematica 3. Справочное издание. М.: СК ПРЕСС.- 1998.- 328 c. 6. Дьяконов,   В.П.   MATLAB   6/6.1/6.5   +   Simulink   4/5   в   математике   и
моделировании.   Основы   применения.   Полное   руководство   пользователя.   –
Москва.: «СОЛОН-Пресс», 2003. – С. 576. – ISBN 5-93455-177-9
7. Дьяконов,   В.П.   Вейвлеты.   От   теории   к   практике.   Полное
руководство   пользователя.   Изд-е   2-е   переработанное   и   дополненное.   –
Москва: «СОЛОН-Пресс», 2004. – С. 400. – ISBN 5-98003-171-5
8. Очков,   В.Ф.   MATLAB   7   Pro   для   студентов   и   инженеров.   М:
КомпьютерПресс, 1998. -384 с.
9. Таранчук,   В.Б.   Основные   функции   систем   компьютерной   алгебры.
— Минск: БГУ, 2013.
10. Чарльз   Генри   Эдвардс,   Дэвид   Э.   Пенни   Дифференциальные
уравнения и проблема собственных значений:  моделирование и вычисление
с   помkью   Mathematica,   Maple   и   MATLAB   =   Differential   Equations   and
Boundary   Value   Problems:   Computing   and   Modeling.   –   3- е   изд .   –   М .:
« Вильямс », 2007. – ISBN 978-5-8459-1166-7

Maple sistemasining ma’lumotlar tipi

Купить
  • Похожие документы

  • 2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
  • 1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
  • 1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
  • Ahmad al-farg‘oniy
  • Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha