Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 337.3KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

Bohodir Jalolov

Maple va Python dasturlash tilida tenglama va tengsizliklar hamda sistemalarni yechish usullari

Купить
MAPLE VA PYTHON DASTURLASH TILIDA TENGLAMA VA TENGSIZLIKLAR HAMDA SISTEMALARNI YECHISH USULLARI REJA: 1. Maple haqida ma’lumot 2. Mapledagi gorizontal menyu bo’limlari 3. Pyton dasturlash tili 4. IDLE da ishlash Maple muhiti 1980 yilda Waterloo, Inc (Kanada) firmasi tomonidan yaratilgan. Bugungi kunda uning quyidagi versiyalari mavjud: Maple 5, Maple 6, Maple 7 va hokoza. Maple da belgili ifodalashlar bilan ishlash uchun asosiysini sxema yadrosi tashkil qiladi. U belgili ifodalashlarning yuzlab bazaviy funksiya va algoritmlaridan iborat. Shu bilan birga operator, buyruq va funksiyalarning asosiy kutubxonasidan iborat. Umumiy hisobda Maple 5 da 2500 ta, Maple 6 da 2700 ta, Maple 7 da 3000 ga yaqin funksiyalar mavjud. Bu shu narsani anglatadiki, ko plab masalalarni sistema bilan to g ridan-to g ri muloqot tarzida yechish ‟ ‟ ‟ ‟ ‟ mumkin bo ladi. Maple dasturlashsiz katta hajmdagi masalalarni yechish ‟ imkoniyatiga ega. Faqat masalalarni yechish algoritmini yozish va uni bir necha bo laklarga bo lish kerak. Bundan tashqari yechish algoritmlari funksiya va ‟ ‟ sistema buyruqlari ko rinishida hal qilingan minglab masalalar mavjud. Maple ‟ uch xil shaxsiy tilga ega: kirish, hal qilish va dasturlash. Maple matematik va injener-texnik hisoblashlarni o tkazishga mo ljallangan dasturlashning ‟ ‟ integrallashgan tizimi 6 hisoblanadi. U formula, son, matn va grafika bilan ishlash uchun keng imkoniyatli tizimdir. Maple dasturini ishga tushirish uchun: windows ning asosiy menyu buyruqlari ro„yhatidagi programmi (dasturlar) guruhidan ushbu dasturga mos nom: maple tanlanadi. Maple oynasi windows ning amaliy oynalariga hos bo„lib, unda sarlavha satri, gorizontal menyu satri, uskunalar paneli, ish maydoni va holat satri, hamda chizg‘ich va o„tkazish tasmalari mavjud bo„ladi. Sarlavha satri, gorizontal menyu satri va uskunalar panelidan tarkib topgan maple oynasining qismining ko’rinishi: Gorizontal menyu bo„limlari: File (Fayl)  fayllar bilan ishlovchi standart buyruqlar majmuidan tarkib topadi, masalan: faylni saqlash, faylni yuklash, yangi faylni tashkil etish va x. k. 8 Edit (Pravka, Tahrirlash)  matnlarni tahrirlovchi standart buyruqlar majmuidan tarkib topadi, masalan: belgilangan matn qismini buferga nushalash yoki o„chirish, buyruq bajarilishini bekor qilish va x. k. View (Vid, K о„ rinishi) – Maple oynasi (ko„rinishini) tuzilishini boshqaruvchi standart buyruqlar majmuidan tarkib topadi. Insert (Vstavka, Q о„ yish) – turli tipdagi maydonlarni qo„yish uchun hizmat qiladi: matematik matnlar satri, ikki va uch o„lchovli grafiklar maydonlari. Format (Format) – xujjatni formatlash (bezash) buyruqlaridan tarkib topadi, masalan: shriftning stilini, o„lchamini va tipini o„rnatish. Options (Parametri, Parametrlar) – ma lumotlarni kiritishning, ekranga,bosmaga ‟ chiqarishning turli parametrlarini o„rnatish, masalan, Chop etish sifatini belgilash. Windows (Okno, Oyna) – bir ishchi varoqdan ikkinchi ishchi varoqqa o„tishni tayminlaydi.slujit dlya perexoda iz odnogo rabochego lista v drugoy. Help (Spravka, Yordam) – Maple haqidagi ma lumotlardan tarkib topadi. ‟ Maple ishlash muloqat tarzda olib boriladi – foydalanuvchi matn (buyruqlar, ifodalar, protseduralar) kiritadi, u Maple tomonidan qabul qilinadi va qayta ishlanadi. Maple oynasining ish maydoni uch qismga bo„linadi: 1) kiritish maydoni – buyruqlar satri. Har bir buyruqlar satri > belgisi bilan boshlanadi; 2) chop etish maydoni - kiritilgan buyruqlar bajarilishining natijalari analitik ifoda, grafik obekt yoki hatolik haqidagi ma lumot ko„rinishida beriladi; ‟ 3) matnli izohlar maydoni – bajariluvchi protsedurani izohlovchi ixtiyoriy matn bo„lishi mumkin. Matnli satrlan Maple tomonidan qabul qilinmaydi va qayta ishlanmaydi. Buyruqlar satridan matnli satrga o’tish uchun Uskunalar panelidan tugmacha tanlanishi mumkin. Matnli maydondan buyruqlar satriga o’tish uchun esa Uskunalar panelidan tugmacha tanlanishi mumkin. Matematik belgilarni kiritish palitra. 9 Matematik belgilarni kiritish uchun Palettes palitrasi royxatidan foydalaniladi. Bu royxat View menyusida joylashgan. Royxatda quyidagilar mavjud. SYMBOL - alohida belgilarni kiritish (grek xarflar va ba zi matematik belgilar); ‟ FESSION- matematik operatorlar va amallar shablonini kiritish; MATRIX – turli o lchovdagi matrisalar shablonini kiritish; ‟ VEKTOR – turli o lchovdagi vektorlar shablonini kiritish ‟ Menyudan pastda joylashgan har bir tugmacha belgilar palitrasini ochish uchun ishlatiladi. Bu palitralar operatorlar, grek harflari, grafiklar va boshqalarni o rnatish uchun ishlatiladi. ‟ Hisoblashlar: 1-misol: Sonning EKUB hisoblang: 1) igcd(36,48); Enter tugmasi bolsiladi va natija: 12 2) igcd(36,48); Enter tugmasi bolsiladi va natija: 5 Sonning tub ko„paytuvchilarga ajratish uchun Maple dasturida ifactor buyrug i ‟ kiritiladi. 1) ifactor (54) Enter tugmasi bolsiladi va natija: 2) ifactor (620); Enter tugmasi bolsiladi va natija: (2)2*(5)1*(31) Qoldiqni hisoblash uchun Maple dasturida irem buyrug i kiritiladi. ‟ 1) irem (54,6) Enter tugmasi bolsiladi va natija: 0 (qoldiqsiz bo linadi) ‟ 2) ) irem (45,7); Enter tugmasi bolsiladi va natija: qoldiq 3 ga teng Berilgan sonining tub son ekanligini tekshirish uchun Maple dasturida isprime buyrug i kiritiladi. ‟ 1) isprime (5) Enter tugmasi bolsiladi va natija: true (tub son) 2) isprime (45); Enter tugmasi bolsiladi va natija: false (murakkab son) Kavslarni ochish uchun Maple dasturida expand(y) buyrug i kiritiladi. ‟ 1) expand((x-1)*(x-2)+(x-5)); Enter tugmasi bolsiladi va natija: x2-2x-3 2) expand (45*(x+22)+(x-85); Enter tugmasi bolsiladi va natija: 45x+905+x2 Python – bu o'rganishga oson va shu bilan birga imkoniyatlari yuqori bo'lgan oz sonlik dasturlash tillari qatoriga kiradi. Va shu bilan birga unda dasturlash juda ham yoqimlik. Rasmiy sayt – www.python.org Python dasturlash tili muallifi – Gvido van Rossum ( Гвидо ван Россум) Kirish Python samarador yuqori darajadagi ma'lumotlar strukturasi ( предоставляет эффективные высокоуровневые структуры данных,) va oddiy, lekin samarador ob'yektga yo'naltirilgan dasturlash uslublarini taqdim etadi. Pythonning o'ziga xosligi Oddiy, o'rganishga oson, sodda sintaksisga ega, dasturlashni boshlash uchun qulay, erkin va ochiq kodlik dasturiy ta'minot. O'z dasturingizni yozish davomida quyi darajadagi detallarni, misol uchun xotirani boshqarishni xisobga olishingizga xojat qolmaydi. Ko'plab platformalarda hech qanday o'zgartirishlarsiz ishlay oladi. Interpretatsiya( Интерпретируемый) qilinadigan til. Kengayishga ( Расширяемый) moyil til. Agar siz dasturingizni biror joyini tezroq ishlashini xoxlasangiz shu qismni C yoki C++ dasturlash tillarida yozib keyin shu qismni python kodingiz orqali ishga tushirsangiz(chaqirsangiz) bo'ladi. Juda xam ko'p hilma-hil kutubxonalarga ega. O'rnatish Agar siz biror GNU/Linux distributivini ishlatayotgan bo'lsangiz ko'p xollarda sizning tizimingizda python o'rnatilgan bo'ladi. Buni tekshirib ko'rish uchun terminalingizdan quyidagi buyruqni ishga tushirib ko'ring. python -V Agar sizda Python 3.4.3 yozuvi yoki shunga o'xshash yozuv xosil bo'lsa unda xammasi joyida. Windows operatsiyalar tizimiga o'rnatish uchun www.python.org/downloads web saxifasiga o'tamiz va u yerdan oxirgi python versiyasini yuklab olamiz. Pythonni o'rnatish odatiy dasturlar ni o'rnatish kabi kechadi. Xech qanday qiyin joyi yo'q. Keyingi bosqichda python interpretatorini buyruqlar qatoridan( командной строки) ishga tushira olishimiz uchun biz python o'rnatilgan joy manzilini PATH deb nomlanuvchi o'zgaruvchiga qo'shib qo'yishimiz kerak bo'ladi. Misol uchun python C:\Python34\ manzilida o'rnatilgan bo'lsin. Quyidagi rasmlarda bu amallar batafsil ko'rsatilgan. IDLE da ishlash Buyruq satrida ishlash, standart integrallashgan muhit, IDLE da dasturni ishlatish. Buyruq satrida ishlash Python interpreter bilan interaktiv muloqot qilish uchun buyruq satridan foydalanishingiz mumkin. Buyruq satri (Command Prompt) barcha dasturlar menyusidagi Standart (Accessories) bo`limida joylashgan. Buyruq yozilgandan so'ng python interpretator versiyasi haqidagi ma'lumot va kirish uchun taklif >>> belgisi ko`rinadi. Interaktiv rejimda ishlayotganda, kiritilgan har bir buyruq kiritilganidan so'ng darhol bajariladi. Masalan, biz tanishamiz открывается окно, в котором выведена информация о версии интерпретатора и приглашение к вводу >>>. Misol uchun a=2**10 (a=210) ni o`zlashtirish va a kattalikni chiqarishni print a komandasi orqali amalga oshirish jarayonini ko`rsatamiz. Natija quyidagi ko`rinishda amalga oshiriladi: >>> а=2**10 >>> print а 1024 1- Buyruqlar soni ko`p bo`lgan ma’noli dasturlashda interpretator uchun dastur modul deb ataluvchi fayllda yoziladi. Misol uchun, yuqoridagi dasturni matn muharriri yordami bilan test.Py deb nomlangan faylga yozamiz: а=2**10 print а IDLE da sozlash IDLE ning asosiy xususiyatlari orasida sozlash imkoniyati mavjudligini qayd etish lozim. Debuggable modulida, tanlangan satrlarni ajratish nuqtalari kontekst menyusidagi (o'ng sichqoncha tugmasi) tahrirlash oynasida o'rnatiladi. O`rnatilgan sozlovchi asosiy oynaning Debug | Debugger menyu buyrug'i bilan chaqiradi. Debug Control oynasi paydo bo`lgandan keyin, sozlash moduli ishga tushiriladi va bu dasturning qadamba qadam bajarilishini ko`rsatishga imkon beradi va o'zgaruvchining joriy qiymatlarini ko'rish mumkin bo'ladi. XULOSA : Bu mustaqil ish bo‘yicha Maple dasturini asosiy vazifasi matematik amallarni bajarishdagi qulayliklarni ko‘rishimiz mumkin. Undagi kiritilgan buyruqlarni ortga qaytarish va tahrirlashimiz mumkin. Mavzu bo‘yicha Pyton dasturi ham qisman tushintirib o‘tilgan. Pyton dasturini o‘rnatish va sozlamalarini to‘g‘irlash ko‘rib o‘tilgan. 1

Maple va Python dasturlash tilida tenglama va tengsizliklar hamda sistemalarni yechish usullari

Купить