markaziy afrika xalqlari manaviy madaniyati - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pdf
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

markaziy afrika xalqlari manaviy madaniyati

Купить

AFRIKA XALQLARI
➢ Etnik tarixi
➢ Irqiy qiyofasi va tillari
➢ Xo’jaligi va moddiy madaniyati
➢ Ma’naviy madaniyati
Bajardi:Ro’ziqulov Akbar

ETNIK TARIXI
 Yuqori paleolitga oid qoyatosh suratlari Sharqiy Afrikadagi
Kondor -Oradi g’orlaridan topilgan.Ilk paleolitga oid mehnat
qurollari ham topilgan . Ular ichidan eng qadimgisi
Kafudan (Uganda) dan chiqqan .
 Neolitga o’tish qit’aning turli hududlarida turli davrda ro’y
berib eng avvalo uning Shimoli -Sharqiy hududlarida ro’y
bergan.Neolit inqilobi:dehqonchilik va chorvachilikning
yuksalishi , aholi sonining oshishi hamda yangi hududlarga
ko’chib ularni o’zlashtirishga olib keladi.Sahroyi Kabir qurib
cho’lga aylanishi ham mil.avv.III mingyillikda ro’y
beradi.Unda yashagan aholi Nil vohasi va sharqiy hududlarga
ko’chib o’tgan . Olimlarning fikricha , sahroda shakllangan
xalqlardan biri fulbe bo’lib , ularning soch turmaklashlari ,
ilonning ramziy belgisi ekanligi , mayitlarni mo’miyolashlari
shundan darak beradi .

▪ Temir asriga oid topilma Nok mil.avv.IX asr bilan belgilanib ,
Shimoliy Nigeriyadan topilgan.Shimoli -Sharqda Afrikadan mil. avv.
I mingyillik boshlariga oid yana bir temir madaniyati - Meroe ham
topilgan (Nil daryosining o’rta oqimida).
▪ Bantularning ko’chishlari va Kongo daryosi havzasiga joylashishlari
ham temir asrida bo’lgan.Bu ko’chishlar mil.avv.II mingyillikning
boshlariga qadar davom etgan.
▪ Madagaskar oroliga malgashlarning kelib joylashishlari mil. avv.
XVI asrdan X asrga qadar davom etgan.
▪ Afrikaning ovchi va terimchi qabilalari:bushmenlar (butazor
odamlari ) ,gottentotlar(saan) va boshqalardir.Bushmenlar:xeykum,
auen , kung guruhlariga bo’linib , ularning soni 50000 kishidir.
▪ Bushmenlar terib -termachlash mahsulotlarini qo’shni bantu xalqlari
bilan mais(makka doni)ga almashadilar.

IRQIY TAVSIFLANISHI
Antropologik jihatdan Afrika aholisi uchta :
• Yirik irq
• O’rta
• Aralash
tiplardan iborat . Afrikaning asosiy aholisi hisoblangan ko’p sonli
asl negroidlar katta hududlarga tarqalgan . Ular qop -qora tani ,
qora ko’zi va burama sochlari , iyagi biroz oldinga
cho’zilganligi , qalin labi , keng va puchuq burunli ,ko’sa soqol
va kam tukli belgilari bilan ajralib turadilar . Jismoniy tuzilishi
jihatidan Afrikaning eng janubiy qismida yashayotgan
bushmenlar va gottentotlar maxsus antropologik tipni tashkil
qiladilar .

Ular negroid belgilaridan tashqari ba’zi
mongoloid belgilari ( keng yuzli , sarg’ish tanli
) va steatopigiya (sag’riga nisbatan ko’proq
yog ’ to’planib osilganroq ) ko’rinishi , badan va
yuzga erta ajin tushishi bilan boshqa irqlardan
ajralib turadilar . Madagaskar aholisi ham
negroid va mongoloid irqlari aralashmasidan
paydo bo’lgan maxsus tiplardan iborat .

LINGVISTIK KLASSIFIKATSIYA
▪ Afrika aholisining til klassifikatsiyasi rang - barangdir . Masalan
, germaniyalik olim Meynxof 20 -30 yillarda faqat bantularda
184 til va lahjalarni o’rgangan . Belgiyalik Van Byulk esa 50 -
yillar Zairda 518 ta mustaqil til bo’lganini ta’kidlaydi .
▪ Afrika tillari to’rtta katta til oilasi:semit -xamit yoki afrosiyo ,
niger -kordofa , nil -saxara va koysan tillariga bo’lingan .

XO’JALIK HAYOTI
▪ Afrikaning asosiy aholisi dehqonchilik bilan shug’ullanadi .
Afrika ko’pgina qishloq xo’jalik ekinlari vatani bo’lsada
osiyodan banan , anor , shakarqamish , piyoz o’tgan .

▪ To’qimachqonchilik – asosan dehqonchilik xo’jaligidagi aholida
rivojlangan bo’lib G’arbiy Sudan savannasida paxta qadimda
asosiy ashyo bo’lgan . To’qimachilik markazi – Kano shahri bo’lgan
.
▪ Afrika aholi shuningdek , yog’och o’makorligi ,
savat to’qish , kulolchilik , temirchilikda mohir
ustalar bo’lishgan .

KIYIMLARI
 Afrika xalqlarining deyarli barchasida qoplon terisini kiyimda
ishlatish kishini eng oliy tabaqaga oid ekanligini bildiradi .
Markaziy , Sharqiy va Janubiy Afrikada belbog’cha ko’rinishidagi
kiyim keng tarqalgan .
 Bushmen va pigmeylar kiyimlari ham belbog’chalar bo’lib , ular
turli qo’ng’iz , kapalaklar qanotlari bilan bezatilgan .

MILLIY DASHIKI KIYIMI

IJTIMOIY HAYOTI
▪ Afrika xalqlarida ham “ bolaning sochini ” birinchi marta olish
tantanasi bo’lgan . Malgashlar bu tantanada katta dasturxon
yozib , yig’ilganlarni mehmon qilishgan .
▪ Ko’pgina xalqlarda egizaklar alohida o’rin tutadi . Bushmenlar
qadimda egizaklar tug’ilishini xosiyatsiz bilib ularni
o’ldirishgan

▪ Pigmeylar hayotidan lavha

XALQ IJODIYOTI
▪ Afrikaliklar folklori to’rt guruhga bo’lingan : afsonalar va
afsonaviy ertaklar ; sehrli ertaklar ; maishiy ertaklar ; maqol va
matallar alohida o’rin tutadi .
▪ Eng sodda musiqa asbobi Kongo bushmenlarida bo’lib , bitta
tordan iborat .

AFRIKA MILLIY MUSIQASI

DINIY TASAVVURLARI
 Diniy tasavvurlarida fetishizm , ya’ni qoyatosh , daraxt , maxsus
yasalgan buyumlarga sig’inish , topinish mavjud bo’lgan .
 Totemizm bushmenlarda - kiyik , buqaga ; mandigolarda – timsoh
, toshbaqa , antilopalarga e’tiqod qilishgan .
 Afrikaning hind aholisi asosan jaynizm diniga topinadi .

E
'tib o r in g iz u c h u n r a h m a t

markaziy afrika xalqlari manaviy madaniyati

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish