Markaziy Osiyo davlatlarining jahon geosiyosatidagi o‘rni - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	594.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Markaziy Osiyo davlatlarining jahon geosiyosatidagi o‘rni

Купить

z

Mavzu: Markaziy Osiyo davlatlarining jahon
geosiyosatidagi o’rni

Reja:

1. Markaziy Osiyo geosiyosiy manfatlar
to’qnashuvchi mintaqa

2. Markaziy Osiyo davlatlarining jahon
geosiyosatidagi o’rni

3. Markaziy Osiyi davlatlari va Amerika o’rtasidagi
geosiyosiy vaziyat

z

Markaziy Osiyo - ge Markaziy Osiyo - geosiyosiy manfaatlar
to'qnashuvchi mintaqa . Tahlilchilar nazarida Markaziy
Osiyo qudratli davlatlarning geosiyosiy manfaatlari
doirasida qolmoqda. Mintaqada Amerika, Rossiya va Xitoy
o’rtasida o’ziga xos kurash ketmoqda. Strategik joylashuv
har bir respublika taraqqiyotiga ham, tanazzuliga ham
sabab bo’lishi mumkin, deydi bu kuzatuvchilar. Mintaqa
kelajagi haqida gapirganda tojik ijodkorlaridan biri
Zayniddin aytadiki, Rossiya ham, G’arbu-Xitoy ham
Markaziy Osiyoga o’z manfaatlari nuqtai nazaridan
qaraydi, ularning suyosatidan ehtiyot bo’lish zarur .

z

Bir vaqtlar ruslar o’lkamizda o’rnashib, ruslashtirish
siyosatini olib borgandi, hammani ruslashtirdi, deydi u.

"Ularning manfaati shuki, xalqni o’zidek qilsa, bo’ysundirsa.
Bu narsalarga juda ehtiyotlik bilan yondoshish kerak,
bo’lmasa qul bo’lib qolamiz. Shunday ham xalqimiz
Rossiyada quldek ishlapti", - deydi Zayniddin.

Tojik yozuvchisi Muhiddin Xo’jazod bugungi dunyo syosatiga
baho berarkan, yangi texnologiyalar tufayli qurol, bosqin
shart emas deydi, xalqlarni asoratga solishning boshqacha
yo’llari paydo bo’lganini ta’kidlaydi, Markaziy Osiyo
davlatlari kuchsizligini urg’ulaydi.

z
Markaziy Osiyo ko‘ptomonli yondashuvga ega mintaqadir.
Mintaqada joylashgan mamlakatlar o‘z yo‘nalishlarini bir kuchli
davlatdan ikkinchi kuchli davlat tomon doimo o‘zgartirib turadi.
Tez o‘zgarib turadigan milliy manfaat ular uchun asosiy tashqi
yo‘nalishdir .

Yana bir narsa – Markaziy Osiyo mamlakatlari moliyaviy-
iqtisodiy hamkorlik olib bormoqchi bo‘lganlar bilan har doim
ham munosabat o‘rnata olmaydilar garchi mustaqil deb
hisoblansalarda!

Darhaqiqat, kuchsizliklari uchun turli kutilmagan yakun bilan
tuzilgan shartnomaviy “tuzoq”lar ularni doimiy ravishda kutib
turadi. Markaziy Osiyo respublikalari uchun, ayniqsa, ularning
geosiyosiy “baxtsizligi” – Rossiya, Xitoy va Eronga
yaqinligidadir.

z
Markaziy Osiyo kimga va nima uchun kerak? Kimga
kerak emas degan savolga javob berish osonroq.

Mintaqa birinchi navbatda Qo‘shma Shtatlar (jamoaviy
G‘arb), Rossiya, Xitoy, Eron va Turkiya uchun muhimdir.
Shuningdek, Hindiston, Saudiya Arabistoni,
Afg‘onistonga ham. Qancha ko‘p “ko‘zlar” va
“manfaatlar” unga yo‘naltirilgan bo‘lsa, u shunchalik
himoyasiz. Undan foydalanmoqchi bo‘lganlarning
barchasining maqsadlari bir-biriga qarama-qarshidir. Bu
esa mintaqani yanada kuchsizlartiradi.

z

Bu shuni anglatadiki, ko‘p vektorli tashqi siyosat, ma’lum bir davlatning
suverenitetini mustahkamlash, dunyo o‘yinchilari o‘rtasida muvozanatni saqlash,
ular uchun “kerakli” bo‘lish shu bilan birga mustaqillikni ta’minlash juda qiyin.
Chunki, ba’zi tashqi sheriklar Markaziy Osiyoda barqarorlikka, boshqalari esa
noqonuniy va jinoiy manfaatlar lobbisi uchun betartiblikka muhtojdir.

Masalan, Markaziy Osiyodagi beqarorlik Vashington uchun manfaatli – bu
avtomatik ravishda Xitoy, Rossiya va Eron xavfsizligiga zarba beradi. Shuningdek,
Afg‘onistonni Markaziy Osiyodan turib “boshqarish” osonroq.

Boshqa tomondan, Xitoy Markaziy Osiyodan barqarorlikni, o‘z chegaralarining
xavfsizligini, mintaqadan energiya manbalarining kirib kelishini va tovarlarni
sotishni – to‘g‘ridan-to‘g‘ri va tranzit bilan Yevropaga chiqishga muhtoj. XXRning
ekspansiyalash siyosati asosan moliyaviy, iqtisodiy, texnologik va logistik
xususiyatga ega.

z
Bugunda ilmiy faoliyat yuritayotgan sobiq mahalliy bir tojik
demokrat AQShning Tojikistondagi bugungi siyosatiga nazar
solarkan, Amerika mintaqada ehtiyotkorlik bilan siyosat olib
bormoqda, bu yerda ularning Rossiya va Xitoy manfaatlariga
zid harakati sezilmaydi, deydi.

Uning fikricha, regionda inson huquqlari vayron etilsa ham
G’arb mamlakatlari ovoz ko’tarmaydi, noziklik bilan
ochilgan yo’llaridan mahrum bo’lishni istamaydi.

Moskvadan tahlilchi Leonid Gusev AQShning Markaziy
Osiyodagi siyosati uzoq yillarga mo’ljallangan, maqsad -
Xitoyga yaqin mintaqadan foydalanish deydi.

z
AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Tojikiston rahbari Emomali Rahmon
bilan, Dushanbe, 3-noyabr, 2015

z

1990-yillarning oxiri, 2000-yillar boshidan Markaziy Osiyo AQSh
diqqat markazida edi. Region mamlakatlarining asosiy qismi Xitoy
bilan chegaradosh, Xitoy esa Amerika tashqi siyosatida juda muhim
ahamiyat kasb etadi. AQSh Markaziy Osiyo davlatlarida demokratiya
targ’iboti va ustuvorligi yo’lida pragmatik qarashlarga ega. Ular bu
yerdagi davlatlarning uzoq yillardan beri hukmronlik qilayotgan
rahbarlari siyosatiga panja orasidan qarashadi. Iqtisodiy-energetik
va geosiyosiy omillar muhim, hammani hammasi qoniqtiradi.
Dunyoning bu burchagida ko’pgina mamlakatlar manfaati
tutashadi, shuning uchun ham inson huquqlariga ko’z yumish
holatlari bor", - deydi Gusev.

z

Tojik eksperti Abdujabbor Yo’ldoshev Xitoyning
mintaqadagi siyosati haqida gapirarkan, uning
harakatlarida G’arbdan ustunlikni ajratib ko’rsatadi.

"Xitoy regionda Anerikaga muqobil turish uchun atrofiga
islomiy davlatlarni birlashtira oldi. Ular Tojikistonda ham,
O’zbekistonda ham shunday ish tutishmoqdaki, elita ham,
hukumatdorlar ham rozi, harakatlari zamirida esa o’z
xavfsizliklari - Sharqiy Turkistonni qattiq nazorat qilish
siyosati yotadi, hatto Tojikistonning bir parcha yerini ham
o’zlariniki qilib olishdi.

z

Markaziy Osiyoda Rassiya ham ancha oldindan geosiyosiy
mavqega ega. Uning o’rni Markaziy Osiyoda anchagina muhum
sanaladi.Xusussan bir olim ham shunday deydi Rassiyaning ro’li
Tojikistonda ham Ozbekistonda ham yetarlicha ahamiyatli. U
xohlagan vaqti Markaziy Osiyo davlatlariga xavf solishi mumkim
deb aytadi.Rossiya iqtisodiyoti uchun ham Markaziy Osiyo
davlatlarining ahamiyatli tomoni bor. Xususan ishchi kuchi yoki
zarur maxsulotlar bilan ta’minlashi ham uning uchun katta
ahamiyatga ega sanaladi. Xususan Qozoqiston bilan ham
sherikchilik asosida ishlab chiqarish ishlarini yo’lga qòygan va bu
ham davlat budjetiga anchagina foyda keltirmoqda.

Markaziy Osiyo davlatlarining jahon geosiyosatidagi o‘rni

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish