Markaziy va Janubiy Afrikadan topilgan paleantropologik topilmalar tavsifi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	3.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Markaziy va Janubiy Afrikadan topilgan paleantropologik topilmalar tavsifi

Купить

Markaziy va Janubiy Afrikadan topilgan
paleantropologik topilmalar tavsifi
Reja:
1. Paleolit - tosh davrining dastlabki bosqichi.
2.Paleolit davrining o'rganilish tarixi.
3.Avstrapolotik odami


Tosh dav ri eng uzoq davom etgan tarixiy davr hisoblanib,
qadimgi odamlar tomonidan mazkur davrda asosiy mehnat
qurollari toshdan yasalgan. Tosh davri milodgacha IV ming
yillikkacha davom etgan.Tosh davri arxeologiyada qadimgi
( paleolit ) va yangi ( neolit ) tosh davrlariga bo’linadi.
Shuningdek , paleolitdan neolitga o’tish davrini bir-biriga
bog’lovchi o’rta tosh davri ( mezolit ) ga ham bo’linadi.

Tosh davrida insoniyat rivojlanishining natijasi o’laroq
ko’plab yirik kashfiyotlar qilingan. Ular sirasiga olovni olish
va undan foydalanish, kiyim-kechak tayyorlash, uy-joy
qurish, kamonning kashf etilishi, turli mehnat, ov va
baliqchilik qurollarining yasalishini alohida ko’rsatib o’tish
mumkin.


1813 yilda daniyalik tarixchi Vedel
Simonsen qadimgi davr - tosh,
bronza va temir davriga bo’linishini
taklif qilgan bo’sada arxeologik
jihatdan isbot qilib bera olmagan.
Buni yana bir daniyalik tarixchi,
Kopengagen muzeyining direktori,
arxeolog Krist ian Yurgensen
Tomsen (1788-1865) amalga
oshiradi. U topilgan moddiy
ashyolarni 3 davr bo’yicha
taqsimlab chiqadi. U aniq bir davrni
bermagan bo’lsada, mehnat
qurollarining yasalish uslublaridan
kelib chiqib bosqichlarga
bo’lganligini ko’rsatadi.


1832 yilda Fransiyaning Somma
daryosi bo’yidagi Abbiv i l shahri yaqinida
olib borilayotgan qurilish ishlari jarayonida
juda katta, hozirgi biror hayvonga teng
kelmaydigan suyak qoldiqlari , kremen toshi
topiladi. Bu topilmalar bojxona amaldori,
havaskor arxeolog Bushe de Pert ga katta
qiziqish uyg’otadi.XIX asrning 50-
yillarida Ol duv ay (Tanzaniya) dan keyin 2-
o’rinda turuvchi qadimgi manzilgoh - Se nt
A she l tolpiladi. Bu yerdan juda ko’plab
toshdan qilingan “ boltalar ” topiladi (800 ga
yaqin). Ular ustida 25 yil davomida tadqiqot
ishlarini olib boragan
arxeolog Rigollo ularni soxta emasligini
tasdiqlaydi.


Ilk paleolit davrida yashagan ibtidoiy
odamlar tosh qurollar yasagan va ulardan
o’zlarining mehnat faoliyatlarida
foydalangan. Bu davrning asosiy quroli –
cho’qmor bo’lib, u 20 sm uzunlikda va 1 kg
dan ortiq og’irlikda, ko’pincha
bodomsimon shaklda bo’lgan. Cho’qmor
chopqi deb ham ataladi. Cho’qmor shell
davrining asosiy quroli bo’lib, u ikki
tomonlama simmetriyali qilib, urib
to’g’rilash texnikasi (usuli) bilan yasalgan.
Cho’qmorning pastki qismi toshni kertib
ishlash texnikasi (usuli) bilan yasalgan
bo’lib, u o’tkirlangan, chetlari notekis, egri-
bugri shaklga ega bo’lgan. Har qanday
tosh shell davri qurolini yasash uchun
yaroqli bo’lmagan


So’nggi ashelda tabiat keskin o’zgara
boshlaydi. O’simliklar, hayvonot
dunyosi, iqlimning o’zgarishi ibtidoiy
odam xo’jaligiga ham ta’sir etadi.
Iqlimning o’zgarishi yer yuzini ulkan
muzliklar qoplashi bilan
xarakterlanadi. Muzlik – odamning
paydo bo’lishi davri bo’lgan kaynozoy
erasining to’rtlamchi bosqichida siljiy
boshlaydi. Muzlik izlarini olimlar
mo’tadil iqlim mintaqalarida
o’rganganlar. Tropik zonalarda
muzlikning siljishi plyuvia davrini
(plyuvia-yomg’ir) shakllantirgan.
Masalan, bu davrda Sahroi Kabirdan
daryolar oqqan.


Kimdan paleontologik va arxeologik
dalillar, Avstralopitek aftidan
Afrikaning sharqida taxminan 4.2
million yil oldin rivojlanib, butun qit'a
bo'ylab tarqalib, oxir-oqibat 1,9
million yil oldin yo'q bo'lib ketgan
(yoki 1,2 million yil oldin,
agar Parantrop kiritilgan). [8]
Odatda
ushbu guruhga to'g'ridan-to'g'ri
tayinlangan guruhlarning hech biri
omon qolmagan bo'lsa
ham, Avstralopitek tom ma'noda yo'q
bo'lib ketmagan (tirik avlodlar yo'qligi
ma'nosida), nasab sifatida Homo dan
paydo bo'lgan Avstralopitek turlari [2] [9]
[10] [11] [12]
3 milliondan 2 million yilgacha
bo'lgan davrda


Avstralopitek olingan uchta
takrorlangan genlardan ikkitasiga ega
edi SRGAP2 taxminan 3,4 va 2,4 million
yil oldin ( SRGAP2B va SRGAP2C ),
ikkinchisi sonining ko'payishiga va
migratsiyasiga yordam berdi neyronlar
inson miyasida. [14] [15]
Qo'ldagi sezilarli
o'zgarishlar avvalroq, keyinchalik
topilgan toshlarda paydo bo'ladi A.
afarensis taxminan 3 million yil oldin
(barmoqlar bosh barmog'iga nisbatan
qisqartirilgan va ular orasidagi
bo'g'imlarning o'zgarishi ko'rsatkich
barmog'i va trapeziya va taslim bo'lish


Birinchi Avstralopitek namuna,
turdagi namunalar , 1924 yilda
ishchilar tomonidan ohak karerida
topilgan Taung , Janubiy Afrika.
Namuna avstraliyalik anatomist
tomonidan o'rganilgan
Raymond Dart , keyin kim ishlagan
Witwatersrand universiteti yilda
Yoxannesburg . Qazib olingan bosh
suyagi uch yoshli boladan edi ikki
oyoqli u nomlagan primat
Australopithecus africanus . Birinchi
hisobot Tabiat 1925 yil fevralda.
Dart toshqotgan toshda bir qator
gumanoid xususiyatlar borligini
angladi va shu sababli u bu
odamning ajdodi bo'lgan degan
xulosaga keldi


Keyinchalik Shotlandiya paleontologi Robert
supurgi va Dart homininning dastlabki
namunalarini va yana bir nechtasini qidirishga
kirishdi A. afrika turli saytlardan qoladi.
Dastlab, antropologlar Ushbu kashfiyotlar
maymunlardan boshqa narsa emas, degan
g'oyaga umuman dushman edilar, ammo bu
1940-yillarning oxirlarida o'zgargan. [17]
1950
yilda evolyutsion biolog Ernst Valter Mayr
barcha ikki oyoqli maymunlar turkumga
kirishi kerakligini aytdi Homo va nomini
o'zgartirish haqida
o'ylashdi Avstralopitek ga Homo transvaalensis .
[18]
Biroq, 1954 yilda Robinson tomonidan
qabul qilingan qarama-qarshi nuqtai nazar,
avstralopitlarni hisobga olmaganda Homo ,
keng tarqalgan ko'rinishga aylandi


Jins Avstralopitek a deb hisoblanadi savat
taksoni , ularning a'zolari boshqa hominin
nasllari bo'yicha bir-biri bilan yaqin aloqada
bo'lishdan ko'ra, o'zlarining o'xshash
fiziologiyasi bilan birlashtirilgan. Shunday
qilib, jins parafiletik , umumiy ajdod va uning
barcha avlodlaridan iborat emas va uchun
ajdod hisoblanadi Homo , Kenyantrop va
Parantrop . [23] [24] [25] [26]
Ushbu muammoni hal
qilish barcha naslga o'tadigan turlarning
nomenklaturasida katta oqibatlarga olib
keladi.


Yoki yo'qligi haqida fikrlar bir-biridan
farq qiladi Parantrop ichida bo'lishi
kerak Avstralopitek , [30]
va Parantrop bilan
birga taklif etiladi Homo a qismi sifatida
rivojlangan bo'lishi qoplama bilan A.
afrika uning kabi bazal ildiz . [18]
A'zolari Parantrop nazokatli
avstralopitlar bilan solishtirganda aniq
bir mustahkamlikka ega bo'lib ko'rinadi,
ammo bu barcha a'zolarning umumiy
ajdoddan kelib chiqqanligini yoki shu
kabi joyni egallashdan mustaqil
ravishda rivojlangan o'xshash
xususiyatlarni ko'rsatadimi, aniq emas.


Avstralopitlar bir nechta
xususiyatlarni zamonaviy
maymunlar va odamlar bilan
bo'lishgan va ular bo'ylab keng
tarqalgan Sharqiy va Shimoliy
Afrika 3,5 million yil oldin (mya). Ikki
oyoqli gomininlarning dastlabki
dalillari 3,6 mln Laetolidagi qazilma
temir yo'l , Tanzaniya, bu zamonaviy
odamlarga o'xshaydi. Oyoq izlari
odatda avstralopit deb tasniflanadi,
chunki ular o'sha davrda o'sha
mintaqada bo'lganligi ma'lum
bo'lgan insonga qadar bo'lgan
homininlarning yagona shakli
hisoblanadi.


Ga ko'ra Shimpanze genomining loyihasi ,
odam-shimpanzening so'nggi umumiy
ajdodi mutatsiyaning doimiy tezligini
nazarda tutgan holda, taxminan besh-olti
million yil oldin mavjud edi. Shu bilan birga,
sanadan oldinroq bo'lgan gominin turlari
bu savolni tug'dirishi mumkin. [41]

Sahelanthropus tchadensis , odatda " Toumay ",
taxminan etti million yil va Orrorin
tugenensis kamida olti million yil oldin
yashagan. Ular haqida kam narsa ma'lum
bo'lganligi sababli, ular olimlar orasida
munozarali bo'lib qolmoqdalar, chunki
odamlarda molekulyar soat kamida million
yil o'tgach, odamlar va shimpanziyalar
genetik bo'linishga ega bo'lganligini
aniqladilar.

Foydalanilgan Adabiyotlar
Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – T., 2008.
Karimov I.A. Tarixiy xotirasiz kelajak yo’q. – T., 1998.
Annayev T., Tilovov B., Xudoyberdiyev Sh. Boysun arxeologik yodgorliklari. – T., 1999.
Kabirov J., Sagdullayev A. O'rta Osiyo arxeologiyasi. – Т., 1990.
Sagdullayev A. Qadimgi O’rta Osiyo tarixi. – T., 2004.
Авдусин Д.А. Основы археологии. – М., 1989.
Амальрик А.С., Монгайт А.Л. Что такое археология. – М., 1966.
Амальрик А.С., Монгайт А.Л. В поисках исчезнувших цивилизаций. М., Наук, 1966.
Археологи рассказывают. Таджикгосиздат. – Сталинабад, 1959.
Мартынов А.И. Археология СССР. – М., 1973.

Markaziy va Janubiy Afrikadan topilgan paleantropologik topilmalar tavsifi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish