Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 37.7KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Информатика и ИТ

Продавец

Bohodir Jalolov

Mashinaviy o‘qitishda klassifikatsiya(tasniflash) algoritmi

Купить
Mashinav iy  oʻqit ishda k lassifi k at siy a(t asnifl ash) algorit mi  
MUNDARIJA
Kirish ................................................................................................................................................................. 2
2. Unsupervizzatsiya asosidagi metodlar ................................................................................................ 7
Farqlar va o‘xshashliklar: ........................................................................................................................ 8
Logistik regressiya ............................................................................................................................................. 9
Logistik regressiyaning umumiy ko‘rinishi: ............................................................................................. 9
Logistik regressiyaning qo‘llanilishi: ........................................................................................................ 9
Asosiy G‘oya: ........................................................................................................................................ 10
Yadro mashinasining ishlash prinsiplar: ................................................................................................ 10
Yadro funksiyalari (Kernel Functions): .................................................................................................. 10
SVM ning afzalliklari: ............................................................................................................................ 11
SVM ning kamchiliklari: ........................................................................................................................ 11
SVMni qo‘llash: ..................................................................................................................................... 11
 Xulosa ............................................................................................................................................................ 12
........................................................................................................................................................................ 13 Kirish
Mashinaviy o qitish (machine learning) — bu kompyuter tizimlarining tajriba asosidaʻ
o‘rganish va o‘z xatti-harakatlarini yaxshilashga qodir bo‘lishi jarayonidir. Bu 
jarayon, ma'lumotlar asosida modellarning shakllanishi va yangi, ko‘rinmas 
ma'lumotlardan foydalangan holda qarorlar qabul qilishga imkon yaratadi. 
Mashinaviy o qitishning bir nechta turli metodlari mavjud bo‘lib, ularning eng 
ʻ
mashhur turlaridan biri klassifikatsiya (tasniflash) algoritmlaridir.
Klassifikatsiya — bu ma'lumotlarni biror bir kategoriya yoki toifaga ajratish 
jarayonidir. Masalan, elektron pochta xabarlarini spam yoki spam emas deb ajratish, 
tibbiy tasvirlarni kasallik turlari bo`yicha tasniflash, yoki foydalanuvchilarni har xil 
guruhlarga ajratish kabi amaliy misollarni keltirish mumkin. Klassifikatsiya 
algoritmlari, berilgan ma'lumotlar asosida, yangi, ilgari ko‘rilmagan ma'lumotlarni 
to‘g‘ri toifalashga yordam beradi.
Klassifikatsiya algoritmlari, odatda,  supervizzatsiya  (supervised learning) metodiga 
asoslanadi. Bu metodda, model o‘rgatish uchun etiketlangan ma'lumotlardan 
foydalaniladi, ya'ni har bir ma'lumot nuqtasi oldindan belgilangan biror toifaga (yoki 
kategoriya) tegishli bo‘ladi. Model o`rgatilib bo‘lganidan keyin, yangi ma'lumotlar 
kiritilganda, ularni to‘g‘ri toifaga ajratadi.
Klassifikatsiya algoritmlarining rivojlanishi va ularning turli amaliy sohalarda 
qo‘llanilishi, masalan, sog‘liqni saqlash, marketing, tabiiy tilni qayta ishlash (NLP), 
va tasvirlarni qayta ishlash sohalarida katta ahamiyatga ega. Bugungi kunda, 
mashinaviy o qitish yordamida yaratilgan klassifikatsiya modellari, katta hajmdagi 
ʻ
ma'lumotlarni tahlil qilishda, vaqtni tejashda va kutilmagan xatoliklarni 
kamaytirishda samarali vositalar bo`lib xizmat qiladi.
2 Mashinaviy o qitishga umumiy tushunchaʻ
Mashinaviy o qitish (Machine Learning, ML) — bu sun'iy intellektning bir tarmog`i 	
ʻ
bo‘lib, kompyuter tizimlariga ma'lumotlar orqali o‘rganish va tajriba asosida qarorlar 
qabul qilish imkoniyatini beradi. Mashinaviy o qitish kompyuterlarga ma'lum bir 	
ʻ
vazifani bajarish uchun aniq dasturlash kerak bo`lmasdan, faqatgina mavjud 
ma'lumotlar asosida o‘rganishni ta'minlaydi. Bu texnologiya, odamlarning ko`p vaqt 
va kuch sarflovchi murakkab tahlil ishlarini avtomatlashtirish, shuningdek, yangi va 
ilgari ko‘rilmagan holatlarda samarali qarorlar qabul qilish imkoniyatini yaratadi.
Mashinaviy o qitishning asosiy maqsadi, ma'lumotlar orqali modellarga o‘rgatish va 	
ʻ
ular orqali yangi, ko‘rinmas ma'lumotlarni tahlil qilishdir. Misol uchun, mashinaviy 
o qitish yordamida kompyuter tizimi o‘zining o‘rgangan tajribasi asosida, yangi 	
ʻ
rasmni tasniflash, yangi xatni spam yoki spam emas deb ajratish, yoki mijozlarga 
mos mahsulotlarni tavsiya qilish kabi vazifalarni bajarishi mumkin.
Mashinaviy o qitishning turlari odatda ikki asosiy toifaga bo‘linadi:	
ʻ
 Supervizzatsiya (supervised learning)  — Bu metodda ma'lumotlar oldindan 
belgilangan etiketlarga ega bo‘ladi, ya'ni har bir ma'lumot nuqtasining toifasi 
aniq bo‘ladi. Model bu etiketlar yordamida o`rganadi va yangi, etiketlanmagan 
ma'lumotlarga asoslangan qarorlar qabul qiladi.  Klassifikatsiya va regressiya 
masalalari supervizzatsiya asosida amalga oshiriladi.
 Unsopervizzatsiya (unsupervised learning)  — Bu metodda ma'lumotlar 
etiketlanmagan bo‘ladi. Model, o`zi yangi ma'lumotlarni tahlil qilib, ularni 
o`xshashliklar asosida guruhlashga harakat qiladi. Klasterlash (clustering) va 
o`lchamni kamaytirish (dimensionality reduction) kabi vazifalar 
unsupervizzatsiya metodlari orqali amalga oshiriladi.
Shuningdek, mashinaviy o qitishda 	
ʻ mustahkamlash o‘qitish (reinforcement 
learning)  kabi boshqa metodlar ham mavjud bo‘lib, bu metodda model muhit bilan 
3 o`zaro aloqada bo‘lgan holda tajriba orttiradi va mukofotlar yoki jazolar asosida 
o‘rganadi.
Mashinaviy o qitish texnologiyasi bugungi kunda turli sohalarda keng ʻ
qo`llanilmoqda. Ularning ba'zilari quyidagilar:
 Sog‘liqni saqlash  — kasalliklarni tashxislash, dori-darmonlarni tavsiya qilish
 Marketing  — mijozlarga mahsulotlarni tavsiya qilish, foydalanuvchi xatti-
harakatlarini tahlil qilish
 Moliyaviy texnologiyalar  — kreditni tasniflash, firibgarlikni aniqlash
 Transport  — o‘z-o‘zini boshqaradigan avtomobillar, yo‘l harakati tahlili
 Tabiiy tilni qayta ishlash  — matnni tahlil qilish, chat-botlar, tilni tarjima 
qilish
Klassifikatsiyaning asosiy tushunchalari
Klassifikatsiya — bu ma'lumotlarni belgilangan toifalarga ajratish jarayoni bo‘lib, 
mashinaviy o qitishning eng asosiy va keng qo‘llaniladigan metodlaridan biridir. 
ʻ
Klassifikatsiya yordamida kompyuter tizimlari berilgan ma'lumotlar asosida yangi, 
ilgari ko‘rilmagan ma'lumotlarni to‘g‘ri toifaga ajratish vazifasini bajaradi. 
Klassifikatsiyaning asosiy tushunchalariga quyidagilar kiradi:
1. Toifa (Class) : Toifa — bu klassifikatsiya jarayonida ma'lumotlar ajratiladigan 
kategoriyadir. Masalan, elektron pochta xabarlarini  spam  va  spam emas  
toifalariga ajratish, rasmni  yo‘lovchi  yoki  hayvon  toifalariga ajratish.  Har bir 
toifa ma'lum bir guruhni yoki xususiyatni ifodalaydi.
2. Etiket (Label) : Etiket — bu ma'lumotlar nuqtasining unga tegishli bo‘lgan 
toifani bildiruvchi belgi. Etiketlangan ma'lumotlar yordamida model o‘rganadi 
va keyinchalik yangi ma'lumotlarga mos etiketni tayinlashga harakat qiladi. 
Masalan, har bir tasvirning etiketida  yo‘lovchi  yoki  hayvon  degan belgi bo‘lishi
mumkin.
4 3. Trening (Training) va Test Ma'lumotlari : Klassifikatsiya modelini o‘rgatish 
uchun ma'lumotlarni ikkiga bo‘lishadi:
o Trening ma'lumotlari  — modelni o‘rgatish uchun ishlatiladigan 
ma'lumotlar.  Trening ma'lumotlari yordamida model etiketlarni 
o‘rganadi.
o Test ma'lumotlari  — modelni baholash uchun ishlatiladigan 
ma'lumotlar. Model o‘rganganidan keyin, test ma'lumotlari yordamida 
uning samaradorligi va aniqligi tekshiriladi.
4. Model (Model) : Model — bu mashinaviy o qitish jarayonida o‘rganilgan ʻ
matematik yoki statistik model bo‘lib, u ma'lumotlarni toifalash uchun 
ishlatiladi. Model, trening ma'lumotlari asosida o‘rganadi va yangi 
ma'lumotlarga to‘g‘ri etiket tayinlashga harakat qiladi. Model o‘rganish 
jarayonida statistik va matematik metodlarni qo‘llaydi.
5. Klassifikatsiya Algoritmi (Classification Algorithm) : Klassifikatsiya 
algoritmi — bu ma'lumotlarni o‘rganish va yangi ma'lumotlarni to‘g‘ri 
toifalash uchun ishlatiladigan matematik usul yoki metod. Misol uchun,  qaror 
daraxtlari ,  k-eng yaqin qo‘shnilar (KNN) ,  naiv Bayes ,  logistik regressiya , 
va  yadro mashinalari (SVM)  kabi algoritmlar klassifikatsiya uchun keng 
qo‘llaniladi.
6. To‘g‘rilik (Accuracy) : To‘g‘rilik — bu klassifikatsiya modelining umumiy 
samaradorligini o‘lchash uchun ishlatiladigan metrikadir. To‘g‘rilik, to‘g‘ri 
tasniflangan ma'lumotlar sonini umumiy ma'lumotlar soniga bo‘lish orqali 
hisoblanadi.  To‘g‘rilikni quyidagi formulada ifodalash mumkin:
Accuracy=True   Positives+True   NegativesTotal   Samples\text{Accuracy} = \
frac{\text{True Positives} + \text{True Negatives}}{\text{Total 
Samples}}Accuracy=Total   SamplesTrue   Positives+True   Negatives
Bunda,  True Positives  — to‘g‘ri topilgan ijobiy tasniflar,  True Negatives  — 
to‘g‘ri topilgan salbiy tasniflar, va  Total Samples  — jami ma'lumotlar soni.
5 7. Confusion Matrix (Xato tasnifi matritsasi) : Confusion matrix — bu 
modelning to‘g‘ri va noto‘g‘ri tasniflangan natijalarini ko‘rsatadigan matritsa. 
U quyidagi elementlarni o‘z ichiga oladi:
o True Positives (TP) : To‘g‘ri tasniflangan ijobiy holatlar.
o True Negatives (TN) : To‘g‘ri tasniflangan salbiy holatlar.
o False Positives (FP) : Salbiy holatni ijobiy deb noto‘g‘ri tasniflash.
o False Negatives (FN) : Ijobiy holatni salbiy deb noto‘g‘ri tasniflash.
8. Precision, Recall va F1-score :
o Precision (Aniqlik) : Ijobiy tasniflangan ma'lumotlarning qanchalik 
to‘g‘ri ekanligini o‘lchaydi. Ushbu metrikani yuqori qilish modelning 
noto‘g‘ri ijobiy tasniflarni kamaytirishga yordam beradi. 
Precision=True   PositivesTrue   Positives+False   Positives\text{Precision} 
= \frac{\text{True Positives}}{\text{True Positives} + \text{False 
Positives}}Precision=True   Positives+False   PositivesTrue   Positives
o Recall (To‘g‘rilik) : Modelning haqiqiy ijobiy holatlarni qanchalik 
yaxshi topayotganini o‘lchaydi. 
Recall=True   PositivesTrue   Positives+False   Negatives\text{Recall} = \
frac{\text{True Positives}}{\text{True Positives} + \text{False 
Negatives}}Recall=True   Positives+False   NegativesTrue   Positives
o F1-score : Precision va Recall o‘rtasidagi muvozanatni o‘lchaydi va 
ikkala metrikani optimallashtirishga yordam beradi. F1-score 
quyidagicha hisoblanadi: F1-
score=2×Precision×RecallPrecision+Recall\text{F1-score} = 2 \times \
frac{\text{Precision} \times \text{Recall}}{\text{Precision} + \
text{Recall}}F1-score=2×Precision+RecallPrecision×Recall
9. Overfitting va Underfitting :
o Overfitting (Ortiqcha moslashuv)  — bu modelning trening 
ma'lumotlariga juda moslashib ketishi holatidir.  Natijada, model yangi 
ma'lumotlarga yomon natijalar beradi.
6 o Underfitting (Kam moslashuv)  — bu modelning ma'lumotlarni 
yetarlicha o‘rganmasligi holatidir.  Bu holatda model ma'lumotlarni 
yaxshi tasniflashni amalga oshirolmaydi.
Supervizzatsiya asosidagi metodlar:
1. Klassifikatsiya :
o Ma'lumotlarni bir yoki bir nechta toifaga ajratish vazifasini bajaradi.
o Misol: Rasmni  yo‘lovchi  yoki  hayvon  toifasiga ajratish.
o Algoritmlar : Qaror daraxtlari, Naiv Bayes, KNN, Yadro mashinalari 
(SVM), Logistik regressiya.
2. Regressiya :
o Model ma'lumotlarni belgilangan raqamli qiymatga prognoz qilishga 
harakat qiladi.
o Misol: Uy narxini oldingi ma'lumotlarga asoslanib bashorat qilish.
o Algoritmlar : Lineer regressiya, Polinomial regressiya, K-eng yaqin 
qo‘shnilar (KNN).
3. Modelni baholash :
o Supervizzatsiya asosidagi metodlar modelning samaradorligini 
o‘lchashda  to‘g‘rilik (accuracy) ,  precision ,  recall ,  F1-score  kabi 
metrikalardan foydalanadi.
2.  Unsupervizzatsiya asosidagi metodlar
Unsupervizzatsiya  asosidagi metodlar esa etiketlanmagan ma'lumotlardan 
foydalanadi. Bu metodlar ma'lumotlar ichidagi o‘xshashliklarni yoki strukturaviy 
tuzilmalarning aniqlanishini ta'minlaydi. Bunday metodlar yordamida kompyuter 
ma'lumotlardagi yashirin strukturalar va o‘xshashliklarni topishga harakat qiladi.
Unsupervizzatsiya asosidagi metodlar:
1. Klasterlash  (Clustering):
7 o Ma'lumotlarni o‘xshashlikka qarab guruhlash (klasterlarga ajratish).
o Misol: Mijozlarni xarid qilish xulq-atvori asosida segmentlarga ajratish.
o Algoritmlar : K-means, Agglomerative clustering, DBSCAN, Gaussian 
Mixture Models (GMM).
2. O‘lchamni kamaytirish  (Dimensionality Reduction):
o Katta hajmdagi ma'lumotlardan faqat zarur bo‘lgan xususiyatlarni tanlab
olish, bu esa ma'lumotni sodda va tahlil qilishni osonlashtiradi.
o Misol: Tasvirni siqish, so‘zlar vektorini siqish.
o Algoritmlar : Principal Component Analysis (PCA), t-Distributed 
Stochastic Neighbor Embedding (t-SNE), Autoencoders.
3. Anomaliyalarni aniqlash  (Anomaly Detection):
o Ma'lumotlarda o‘zgacha va noan'anaviy namunalarni aniqlash. Bu, 
odatda, yomon ma'lumotlar yoki firibgarlikni aniqlashda ishlatiladi.
o Misol: Kredit kartalaridagi firibgarlikni aniqlash.
o Algoritmlar : K-means, DBSCAN, One-Class SVM.
4. Yashirin xususiyatlarni aniqlash  (Feature Learning):
o Ma'lumotlar ichidagi muhim xususiyatlarni o‘rganish va ularni yanada 
samarali tahlil qilish uchun yangi xususiyatlar yaratish.
o Misol: Avtomatik xususiyatlar ishlab chiqarish va ularni tahlil qilish.
o Algoritmlar : Autoencoders, Restricted Boltzmann Machines (RBM).
Farqlar va o‘xshashliklar :
 Supervizzatsiya  metodlari uchun ma'lumotlar to‘g‘ri etiketlangan bo‘ladi, ya'ni 
har bir ma'lumot nuqtasining toifasi yoki qiymati ma'lum. Bu metodlar yangi 
ma'lumotlar asosida qarorlar qabul qilishga imkon beradi.
 Unsopervizzatsiya  metodlari esa etiketlanmagan ma'lumotlardan foydalanadi, 
va ma'lumotlarni to‘g‘ri tasniflash uchun yashirin o‘xshashliklar yoki 
strukturalar asosida guruhlash yoki boshqa ma'lumotlarni olishga intiladi.
8 Logistik regressiya
  Logistik regressiya — bu tasniflash (klassifikatsiya) muammolarini hal qilishda 
ishlatiladigan statistika va mashinani o‘rganish usuli. Bu metod, natijada chiqadigan 
o'zgaruvchi ikkita yoki undan ortiq kategoriyaga ajratilgan (masalan, "ha" yoki 
"yo‘q", "1" yoki "0") bo‘lishi kerak bo‘lganda qo‘llaniladi.
Logistik regressiyaning asosiy g‘oyasi, kirish (mustaqil) o‘zgaruvchilari bilan chiqish
(qaram) o‘zgaruvchisi o‘rtasidagi munosabatni modellashdan iborat. Biroq, logistik 
regressiyaning asosiy farqi shundaki, u natijalarni chiziqli bo‘lmagan (logit) shaklda 
tavsiflaydi. Bu, ko‘pincha, ehtimollarni prognoz qilish uchun ishlatiladi.
Logistik regressiyaning umumiy ko‘rinishi:
 Model formulasi quyidagicha bo‘ladi:
P(Y=1 ∣ X)=11+e−( β 0+ β 1X1+ β 2X2+ ⋯ + β nXn)P(Y=1|X) = \frac{1}{1 + e^{-(\beta_0 + \
beta_1X_1 + \beta_2X_2 + \dots + \beta_nX_n)}} P ( Y = 1 ∣ X ) = 1 + e− ( β 0 + β 1 X1 + β 2 X2 + ⋯
+ β n Xn ) 1
Bu yerda:
 P(Y=1 ∣ X)P(Y=1|X) P ( Y = 1 ∣ X )  — chiqish o‘zgaruvchisining 1 bo‘lish ehtimoli.
 ee e  — Euler soni.
 β 0, β 1,…, β n\beta_0, \beta_1, \dots, \beta_n β 0 , β 1 , … , β n  — parametrlar (yoki 
koeffitsiyentlar).
 X1,X2,…,XnX_1, X_2, \dots, X_n X1 , X2 , … , Xn  — kirish o‘zgaruvchilari.
Logistik regressiyaning qo‘llanilishi:
1. Tasniflash : Masalan, spam email yoki non-spam emailni tasniflash.
2. Ehtimollarni hisoblash : Tibbiyotda kasallik xavfini aniqlash (masalan, yurak 
xastaligi bor yoki yo‘qligini prognoz qilish).
9 3. Risklarni tahlil qilish : Kredit olish imkoniyatlarini baholash.
Yadro mashinalari (Support Vector Machines, SVM) 
Yadro mashinalari (Support Vector Machines, SVM) — bu tasniflash va regressiya 
muammolarini hal qilishda ishlatiladigan mashinani o‘rganish algoritmidir. Yadro 
mashinalari asosan ikki yoki undan ortiq klasslarni ajratib ko‘rsatish uchun ishlatiladi
va ularning kuchli tomoni shundaki, ular murakkab va chiziqli bo‘lmagan 
chegaralarni ham samarali ajrata olishadi.
Asosiy G‘oya:
Yadro mashinasining maqsadi – ma'lumotlarni ajratish uchun optimal chegara (yoki 
"hyperplane") topishdir. Bu chegara maksimal marj (ya'ni, klasslarning chegarasi 
orasidagi eng katta masofa) bilan ajratiladi. SVM, ma'lumotlarni ikkita klassga 
ajratish uchun, chiziqli yoki chiziqli bo‘lmagan joylarda "yadro funksiyasi" (kernel 
function) orqali yangi o‘lchamli fazoga o‘tkazadi.
Yadro mashinasining ishlash prinsiplar:
1. Chiziqli SVM : Agar ma'lumotlar chiziqli tarzda ajralgan bo‘lsa, SVM bu 
klasslarni eng yaxshi tarzda ajratadigan chiziq (yoki hyperplane)ni topadi.
2. Chiziqli bo‘lmagan SVM : Agar ma'lumotlar chiziqli ajralmasa, u holda SVM 
ma'lumotlarni yuqori o‘lchamli fazoga "yadro funksiyasi" yordamida o‘tkazadi
va u yerda ma'lumotlarni chiziqli ajratishga imkon beradi.
Yadro funksiyalari (Kernel Functions):
Yadro mashinalarining eng muhim qismlaridan biri bu  kernel  funksiyasidir. Kernel, 
ma'lumotlarni yuqori o‘lchamli fazoga o‘tkazish jarayonini soddalashtiradi va 
hisoblashni samarali qiladi.  Asosiy yadro funksiyalari quyidagilar:
10  Lineyar kernel : Agar ma'lumotlar chiziqli ajralgan bo‘lsa, oddiy chiziqli ajratish 
amalga oshiriladi.
 Polinomial kernel : Polinomial funksiyalar orqali ma'lumotlarni yuqori 
o‘lchamli fazoga o‘tkazadi.
 Radial basis function (RBF) kernel : Bu eng mashhur kernel bo‘lib, ma'lumotlar
murakkab va chiziqli bo‘lmagan tarzda ajratilganda ishlatiladi.
 Sigmoid kernel : Neyron tarmoqdagi sigmoidal funktsiyaga o‘xshash.
SVM ning afzalliklari:
1. Optimal chegara : SVM klasslarni maksimal marj bilan ajratishga harakat qiladi,
bu esa modelni yaxshi generalizatsiya qiladi.
2. Yuqori o‘lchamli fazolar : Yadro funksiyalari yordamida SVM yuqori o‘lchamli 
fazolarda ishlash imkoniyatiga ega bo‘ladi, bu esa chiziqli bo‘lmagan 
ma'lumotlar uchun ham samarali.
3. Kichik o‘lchamli ma'lumotlar to‘plami uchun yaxshi ishlash : SVM kichik va 
o‘rta hajmdagi ma'lumotlar to‘plamlari uchun yaxshi ishlaydi.
SVM ning kamchiliklari:
1. Hisoblash qiyinligi : Katta hajmdagi ma'lumotlar bilan ishlaganda, SVMning 
hisoblash va xotira talablari yuqori bo‘lishi mumkin.
2. Yadro parametrlarini tanlash : Yadro va uning parametrlarini to‘g‘ri tanlash 
juda muhimdir.  Noto‘g‘ri tanlangan parametrlar modelning ishlashini 
yomonlashtirishi mumkin.
SVMni qo‘llash:
 Tasniflash : Elektron pochta spamini aniqlash, yuzni tanish, meditsina 
diagnostikasi.
11  Regressiya : SVM nafaqat tasniflash, balki regressiya masalalarini ham hal 
qilishi mumkin, ya'ni davomli qiymatlarni prognoz qilish.
  Xulosa
Mashinaviy o‘qitishda klassifikatsiya (tasniflash) algoritmlari — bu ma'lumotlarni 
oldindan belgilangan sinflarga ajratishga mo‘ljallangan asosiy texnikalardir. Ular 
o‘rganish jarayonida ma'lumotlarning xususiyatlari va strukturalarini tahlil qilib, 
yangi, ko‘rilmagan ma'lumotlarni to‘g‘ri sinflarga ajratishga qodir bo‘ladi.
Klassifikatsiya algoritmlari, asosan, quyidagi usullarni o‘z ichiga oladi:
1. Logistik regressiya  — ikkita yoki bir nechta sinf bo‘yicha tasniflash uchun 
ishlatiladi, ehtimollarni hisoblashga asoslanadi.
2. Yadro mashinalari (SVM)  — chiziqli yoki chiziqli bo‘lmagan ajratish 
chegaralarini topib, ma'lumotlarni eng yaxshi tarzda ajratishga harakat qiladi.
3. Karar daraxtlari  — qarorlarni oddiy qoidalar orqali qabul qiluvchi daraxt 
shaklida tasniflashni amalga oshiradi.
4. Naive Bayes  — statistik yondashuvga asoslangan, shartli ehtimolliklar 
yordamida tasniflashni amalga oshiradi.
5. K-najot o‘rtoq algoritmi (KNN)  — eng yaqinni topish orqali tasniflashni 
amalga oshiradi, ya'ni yangi ma'lumotning sinfi yaqinidagi mavjud ma'lumotlar
asosida belgilanadi.
Bu algoritmlar ko‘plab amaliy sohalarda, jumladan, moliya, tibbiyot, marketing va 
sun'iy intellektning boshqa sohalarida keng qo‘llaniladi. Masalan, spam xabarlarni 
tasniflash, mijozlarni segmentlash, kasalliklarni diagnostika qilish, yuzni tanish kabi 
vazifalarda ishlatiladi.
Klassifikatsiya algoritmlarining har biri o‘ziga xos afzalliklari va kamchiliklariga 
ega. Shuning uchun, muayyan vazifada eng yaxshi natijaga erishish uchun turli 
12 metodlarni sinab ko‘rish va to‘g‘ri parametrlarni tanlash juda muhimdir. To‘g‘ri 
tanlangan va o‘rgatilgan model, yangi ma'lumotlar bilan ishlashda yuqori aniqlik va 
samaradorlikni ta'minlaydi .
 
13 Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Delpech. M. Comparable Corpora and Computer Assisted Translation, 2014
2. Rensburg, A. v. Snyman, C. L. (2012): “Applying Google Translate in a 
higher education environment: translation products assessed”. Southern 
African Linguistics and Applied Languages Studies 30.4, 511-524.
3. E.M. Delpech. Comparable Corpora and Computer Assisted Translation, 
2014
4. Berikov V. S. Klaster tahlilining zamonaviy tendentsiyalari / V. S. Berikov, 
G. S. Lbov. - "Axborot va telekommunikatsiya tizimlari" ustuvor yo'nalishi 
bo'yicha ko'rib chiqish va tahliliy maqolalarning Butunrossiya tanlovi, 
2008. - 26 p.
5. Kotov, A. Ma'lumotlarni klasterlash [Elektron resurs]. – Kirish rejimi: 
http://logic.pdmi.ras.ru/~yura/internet/02ia-seminar-note.pdf. 
6. Mandel, I. D. Klaster tahlili / I. D. Mandel. - M .: Moliya va statika, 1988. - 
176 b.
7. Protasov, C.C. Qanday qilib katta ma'lumotlar IT sanoatining eng qiziqarli 
vazifalaridan biriga aylandi [Elektron resurs]. – Kirish rejimi: 
http://andrew-- r.github.io/bigdata/.
8. Suslov, S. A. Klaster tahlili: mohiyati, afzalliklari va kamchiliklari / S. A. 
Suslov. // Vestnik NGIEI. - 2011. - 1-son. - S. 51-56. 
9. Blanko-Silva, F.J. Raqamli va ilmiy hisoblash uchun fanni o'rganish / F. J. 
Blanko-Silva. – Packt nashriyoti, 2015. – 150 b.
10. https://www.unite.ai/uz/k-nima-degani-klasterlash-demakdir/   
11. https://www.linkedin.com/pulse/k-means-clustering-applications-real-   
world-mz4df
14

Mashinaviy o‘qitishda klassifikatsiya(tasniflash) algoritmi

Купить
  • Похожие документы

  • 3d-max dasturida obektlarni yaratish
  • Algoritm va ma’lumotlar strukturasi
  • 3D-MAX dasturi haqida
  • 3D Studio MAX dasturiga kirish. 3D Studio MAX dasturi haqida tushuncha
  • Adobe photoshop dasturida tasvirlarda ishlov berish,taqdimot yaratish

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha