Massivlar. Assemblerda tasvirlash va qayta ishlash
![Kirish
Massivlar, assembler dasturlash tilida katta ma'lumotlarni saqlash uchun
foydalaniladigan turli elementlarni o'z ichiga olgan o'zgaruvchi to'plamlaridir.
Assemblerda massivlar ko'rsatkich (index) orqali elementlarga murojaat qilish
va ulardan ma'lumotlarni o'qish, yozish va qayta ishlash imkoniyatiga ega
bo'lib, dasturlashda muhim asosiy qismni tashkil etadi.
Assemblerda massivlar tasvirlanish tartibi va qayta ishlash jarayoni bir
nechta qadamdan iborat bo'lishi mumkin:
1. Massivni tasvirlash: Massivni tasvirlash uchun quyidagi qadamalar
amalga oshiriladi:
a. Massivning nomi (identifier): Massiv nomi, massivning turi va
o'lchami bilan belgilanadi. Masalan: myArray DW 10 dup(0) - bu 10
elementdan iborat 16-bitlik massiv.
b. Elementlar soni: Massivning nechta elementdan iborat bo'lishi
kerakligini belgilaydi. Bu son o'zgaruvchi turi bilan bog'liq bo'lishi mumkin.
c. Boshlang'ich qiymatlar: Massiv elementlarining boshlang'ich
qiymatlari belgilanadi. Misol uchun, myArray ning barcha elementlari 0 bilan
boshlang'ichlangan.
2. Elementlarga murojaat: Massiv elementlariga murojaat qilish uchun
indeks (ko'rsatkich) va tartib raqami (index) ishlatiladi. Indeks tartib
raqamlarining 0 dan boshlanishi bilan belgilanadi. Murojaat uchun indeks
ko'rsatkichining qiymati o'zgaruvchi turi bo'lishi kerak. Masalan, myArray[0] -
massivning birinchi elementiga murojaat qilish.
3. Elementlardan ma'lumotlarni o'qish: Massiv elementlaridan ma'lumot
o'qish uchun murojaat qilinadigan indeks bilan xonadon ma'lumot o'qiladi va
unga qarab ishlanadi. Ma'lumotlarni o'qish uchun LOAD (yoki mov) komandasi
yoki ularning variantlari ishlatiladi.
4. Elementlarga ma'lumotlarni yozish: Massiv elementlariga ma'lumot
yozish uchun ham indeks bilan murojaat qilinadi va xonadagi ma'lumotga yangi
qiymat yoziladi. Ma'lumotlarni yozish uchun STORE (yoki mov) komandasi
yoki ularning variantlari ishlatiladi.
5. Qayta ishlash: Massivlar bilan qayta ishlash uchun sikl operatorlari
(loop) yoki indeksni o'zgartirish imkonini beruvchi komandalar ishlatiladi. Sikl
operatorlari yordamida massiv elementlarining barchasiga murojaat qilish,
ma'lumotlarni o'qish va yozish amalga oshiriladi.
Assemblerda massivlarni tasvirlash va qayta ishlash amaliyotlari
assembler tilining sintaksisiga, dastur yozuvchisi va operatorlariga qarab
o'zgarishi mumkin. Massivlarning to'g'ridan-to'g'ri adreslash rejimi, indekslar,
tartib raqamlar va elementlar bilan ishlash uchun foydalaniladigan komandalar
assembler dasturlash tilining asosiy qoidalaridan biridir.](https://docx.uz/documents/47d2f86c-4d92-46f1-9f3f-0af83ce937b4/page_2.png?v=1)
![mov si, 0; CX-dagi boshlang'ich element indeksi
go:; ishga tushirish tsikli
mov bh, i; i bh
mov mas[si], bh; i qatorga yozish
inc i; o'sish i
inc si; keyingisiga o'tish
; massiv elementiga
loop go; tsiklni takrorlang
; olingan massivni ekranga chiqarish
mov cx,10
mov si,0
mov ah,09h
lea dx,mes
int 21h
show:
mov ah,02h ;qiymatni chiqarish funktsiyasi
; al dan ekranga
mov dl,mas[si]
dl, 30h qo'shing; raqamni belgiga aylantirish
int 21h
inc si
loop show
exit:
mov ax ,4C00h; standart chiqish
int 21h
end main; dasturning oxiri
2.3.Massiv elementlariga kirish
Massivlar bilan ishlashda massivning barcha elementlari kompyuter
xotirasida ketma-ket joylashganligini aniq tasavvur qilish kerak.
Ushbu tartibning o'zi ushbu elementlarning maqsadi va foydalanish tartibi
haqida hech narsa aytmaydi. Va faqat dasturchi o'zi tuzgan ishlov berish](https://docx.uz/documents/47d2f86c-4d92-46f1-9f3f-0af83ce937b4/page_5.png?v=1)
Massivlar. Assemblerda tasvirlash va qayta ishlash