Mateorologik o‘lchav ishlari va asboblari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Mateorologik o‘lchav ishlari va asboblari

Купить

REJA:
1.QADIMGI O`LCHOV BIRLIKLARI
2. O`LCHASHLAR HAQIDA
3. MISR O`LCHOV TIZIMI• MAVZU:MATEOROLOGIK O’LCHAV ISHLARI VA ASBOBLARI.

• "METROLOGIYA" SO`ZI GREKCHA METROS-KENGLIK VA LOGOS O`QISH MA`NOSINI BILDIRIB, KENGLIK
HAQIDA O`QISH, ANIQROQ MA`NODA ESA O`LCHOVLAR HAQIDAGI FAN DEMAKDIR. ZAMONAVIY TARIXIY
METROLOGIYA FANINING VAZIFASI INSONIYAT TARIXIY TARAQQIYOTINING TURLI DAVRLARIDA
QO`LLANILGAN O`LCHOV BIRLIKLARI TARIXI VA ULARNI HOZIRGI DAVR O`LCHOV BIRLIKLARIGA
MUVOFIQLIGINI YORITISH, AJDODLARIMIZNING BEBAHO MEROSINI KELAJAK AVLODLARGA
YETKAZISHDAN IBORATDIR. TARIXIY METROLOGIYA IJTIMOIY-IQTISODIY, XO`JALIK, HUQUQ, MADANIY
TARIXNI O`RGANISHDA ZARURDIR. O`LCHOVLAR RIVOJI AVVALO JAMIYATNING ISHLAB CHIQARISH
HOLATLARI BILAN BOG`LIQDIR.

• QADIMGI O`LCHOV BIRLIKLARI
• UNING POYDEVORIGA AJDODLARIMIZ QADIMDAN TAMAL TOSHI QO`YIB KELISHGAN. DASTLAB ULAR,
KUNDALIK ISHLARIDA ZARUR BO`LGAN VAQT, UZUNLIK, YUZA, HAJM VA OG`IRLIKLARNI O`LCHASH UCHUN
KERAK BO`LGAN USULLARNI TOPIB, ULARDAN AMALDA FOYDALANISHGAN. ENG QADIMGI O`LCHASH
BIRLIKLARI ANTROPOMETRIK, YA`NI INSONNING MUAYYAN A`ZOLARIGA MUVOFIQLIKKA YOKI
MOYILLIKKA ASOSLANGAN HOLDA KELIB CHIQQAN O`LCHASH BIRLIKLARI HISOBLANADI.

Meteorologiya (yun. meteora — atmosfera va osmon hodisalari
va ...logiya) -— Yer atmosferasi va unda sodir boʻladigan fizik
jarayonlarni oʻrganadigan fan. M.ning asosiy boʻlimi — atmosfera
fizikasi. Atmosferadagi kimyoviy jarayonlarni kimyo atmosferasi,
atmosfera omillarining biologik jarayonlarga taʼsirini
biometeorologiya oʻrganadi.

• O`LCHOV VA O`LCHOV BIRLIKLARI TO`G`RISIDAGI BIR QATOR MA`LUMOTLAR BUYUK XORAZMLIK OLIM
ABU ABDULLOX MUHAMMAD IBN MUSO AL-XORAZMIY ALGEBRAIK RISOLASINING «O`LCHASHLAR
HAQIDA» DEB ATALADIGAN VA GEOMETRIYA (XANDASA) GA DOIR QISMIDA KELTIRILGAN. OLIM BUNDA
UZUNLIK, YUZA VA HAJMLARNI HISOBLASH VA O`LCHASH USULLARI BILAN TOPISHGA KATTA AHAMIYAT
BERGAN. UNDA TANOB, GAZ, BARMOQ KABI O`LCHOV BIRLIKLARI VA O`LCHOV YOG`OCHI KABI O`LCHASH
VOSITALARI TO`G`RISIDA YAXSHI MA`LUMOTLAR BERILIB, ULARNI AMALDA QO`LLASHNING YO`L-
YO`RIQLARI KO`RSATILGAN. XORAZMIY «QUYOSH SOATLARI TO`G`RISIDA RISOLA» ASARIDA HAM
O`LCHASH SOHASIGA MUNOSIB HISSA QO`SHGAN. ULUG` OLIM AHMAD FARG`ONIY DUNYODA BIRINCHI
BO`LIB (861 YIL) SUV SATXINI O`LCHAYDIGAN ASBOB KASHF ETGAN VA UNI YASAB AMALDA QO`LLAGAN.

• MAMLAKATIMIZ HUDUDIDA O`LCHASH ISHLARIGA, YA`NI O`LCHOVSHUNOSLIK SOHASIGA KATTA
AHAMIYAT BERILGANINI NOSHRUDDIN BURXONUDDIN O`G`LI RABG`UZIY TOMONIDAN 1310 - YILI TURKIY
TILDA YOZILGAN «QISSAI RABG`UZIY» ASARIDAGI, AMIR TEMUR, ALISHER NAVOIY, ZAXRIDDIN
MUHAMMAD BOBUR VA BOSHQA O`NLAB OLIMU-FOZILLARNING ASARLARIDAGI MA`LUMOTLARDAN
HAM BILSA BO`LADI.

• SUV SATHINI O`LCHASHDA QO`LLANILADIGAN O`LCHOV VA O`LCHOV BIRLIKLARI HAM XALQIMIZ TOMONIDAN
YARATILGAN, «QULOQ» , «TEGIRMON » SINGARI O`LCHOV BIRLIKLARI BUNGA MISOL BO`LA OLADI.
• 19-ASRDA ROSSIYA O`RTA OSIYONI BOSIB OLGANIDAN SO`NG U MAHALLIY AHOLIGA «OVRUPA MADANIYATI » NI
SINGDIRISH REJALARINI AMALGA OSHIRDI. 1894 YILI ROSSIYA HUKUMATI RAS O`LCHOVINI TURKISTONDA
SO`ZSIZ QO`LLASH TO`G`RISIDA KO`RSATMA E`LON QILDI. O`TISH MUDDATI YIRIK SAVDOGARLAR UCHUN 3 YIL,
BOSHQALAR UCHUN ESA 5 YIL QILIB BELGILANGAN EDI. SHUNDAN KEYIN QADIMGI MAHALLIY O`LCHOV VA
O`LCHOV BIRLIKLARIGA OID BARCHA MA`LUMOTLAR SEKIN-ASTA MUOMALADAN SIQIB CHIQARILA BOSHLADI.
MASALAN, 30-YILLARDK TAHLIL O`RNIGA ANALIZ, SARJIN O`RNIGA SAJEN, TANOB O`RNIGA DESYATINA ,
CHAQIRIM O`RNIGA VERSTA KABI O`LCHOV BIRLIKLARI QO`LLANILADI.

• JAHON XALQLARI TOMONIDAN ,BIR NECHA MING YILLAR DAVOMIDA KASHF ETILGAN VAQT, UZUNLIK, YUZA, HAJM,
OG`IRLIK VA BOSHQA O`LCHOV BIRLIKLARINING NOMLARI HAR XIL BO`LGANI BILAN ULARNING QIYMATLARI BIR-BIRIGA
JUDA YAQIN. INSONIYAT TARAQQIYOTINING DASTLABKI BOSQICHIDAYOQ ODAMLARDA U YOKI BU KATTALIKLARNI
O`LCHASH EHTIYOJI BO`LGAN. O`RTA OSIYODA QADIMDAN UZUNLIK O`LCHOVI INSON TANASINING BIROR A`ZOSI
YORDAMIDA AMALGA OSHIRILGAN, SHUNINGDEK DON ENI-YU OT YOLINING ENI QO`LLANILGAN BO`LSA, IKKINCHIDAN,
BUG`DOY, ARPA DONLARINING OG`IRLIK O`LCHOVI SIFATIDA QO`LLANILISHIDIR. O`RTA OSIYO HUDUDIDAN, BUYUK IPAK
YO`LINING O`TISHI, G`ARB BILAN SHARQ O`RTASIDA JOYLASHGANLIGI UCHUN AJDODLARIMIZ TOMONIDAN KASHF
QILINGAN O`LCHOV VA O`LCHOV BIRLIKLARI DUNYONING TO`RT TOMONIGA TARQALIB, O`SHA TOMON XALQLARI
TOMONIDAN BA`ZAN BIZNING TILIMIZDA, YOKI BO`LMASA, O`Z TILLARIGA TARJIMA QLINIB QO`LLANILGAN.

• ERAMIZDAN AVVALGI 283 - 263 YILLARDA MISR O`LCHOV TIZIMI PAYDO BO`LGAN.
• BU O`LCHOV TIZIMIDAGI BIR QANCHA O`LCHOV BIRLIKLARI O`ZBEKISTON HUDUDIDAGI O`LCHOV
BIRLIKLARIGA MOS KELADI.

• MISR O`LCHOV TIZIMIDAGI VAZN VA UZUNLIK O`LCHOVLARI OSIYO MAMLAKATLARI VA
HINDISTONDA, YUNONISTONDA, SO`NGRA BA`ZI O`ZGARISHLAR BILAN ITALIYADA, UNDAN
BUTUN YEVROPADA TARQALGAN. SHUNDAY QILIB, BIR MAMLAKATDAGI O`LCHOV
BIRLIKLARI IKKINCHI MAMLAKATGA O`TIB, BIR-BIRINI BOYITGAN.

XULOSA:
• AJDODLARIMIZ MAXALLIY O`LCHOV BIRLIKLARIGA ASOS SOLIBGINA QOLMASDAN O`LCHOVLARNI
TO`G`RI QO`LLANISHI USTIDAN QAT`IY NAZORAT OLIB BORISHGAN. TARIXIY MANBALARDA TAROZIDAN
YOKI GAZDAN XARIDOR HAQIGA XIYONAT QILGANLAR QATTIQ JAZOLANGANLIGI YOZIB QOLDIRILGAN.
• IBN SINO, ABU RAYHON BERUNIY, MIRZO ULUG`BEKLAR MAHALLIY O`LCHOV BIRLIKLARIDAN FOYDALANIB,
NOMLARI ABADIYATGA MUXRLANGANLIGI SIR EMAS. SAMARQANDU BUXORONING, SHAXRISABZU
XIVANING SALOBATLI INSON AQLINI LOL QOLDIRUVCHI MINORALARI О` SHA O`LCHOV BIRLIKLARI
ASOSIDA QURILGAN EDI.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI:
• G’.X. YUNUSOV, R.R.ZIYAYEV ‘’UMUMIY GIDRALOGIYA VA IQLIMSHUNOSLIK’’.
• INTERNET SAYTLARI

Mateorologik o‘lchav ishlari va asboblari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish