Mehnat bozori va uning hududiy jihatlari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	404.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Mehnat bozori va uning hududiy jihatlari

Купить

Mavzu: Mehnat bozori va uning hududiy jihatlari
Reja:
1. Mehnat bozori.
2. Mehnat bozorining hududiy jihatlari.
3. 2016-2021 yillarda Mehnat bozorida
amalga oshirilgan ishlar

Aholining hammasi mehnatga yaroqli hisoblanmaydi.
Erkaklarning 16 yoshdan 60 yoshga cha, ayol larning 16
yoshdan 55 yoshgacha bo‘lganlarigina mehnatga yaroqli
hisoblanadi. Ishlab chiqarishning ba’zi sohalarida 50 yosh, hatto 40
yoshdan nafaqaga chiqariladi. Ayni vaqtda nafaqa yoshidagilar
xohlasa ishlashlari ham mumkin. Shuningdek, 15 yoshga to‘lgan
o‘quvchilar o‘qishdan bo‘sh vaqtlarida ishlashlariga ruxsat etilgan.
Mehnatga yaroqlilar mamlakat jami aholisining yarmidan
ortig‘ini tashkil etadi. Mehnatga yaroqlilarning asosiy qismi
sanoatda, qishloq xo‘jaligida, qurilishda band. Ular foydali
qazilmalar, mashinalar, oziqovqat va sanoat mahsulotlarini ishlab
chiqaradi, paxta, g‘alla, kartoshka, uzum yetishtiradi, binolar
bunyod etadi, ya’ni moddiy boylik yaratishadi.
Ta’lim, fan, madaniyat, tibbiyot xodimlarining mehnat
natijalari boshqacharoq. Ularning mehnat natijalari ham foydali va
zaruriydir

Mehnatda band aholining iqtisodiyot
tarmoqlari bo‘yi c ha taqsimlanishi (2017-yil).

Aholining munosib va rasmiy ish bilan bandligini ta’minlash maqsadida
“O‘zbekiston Respublikasining 2021-2030 yillarda aholi bandligiga ko‘maklashish
strategiyasi” ishlab chiqildi. Ushbu strategiyani amalga oshirish natijasida erishiladigan
maqsadli ko‘rsatkich va indikatorlar 2030 yilgacha bo‘lgan davrda barqaror rivojlanish
sohasidagi milliy maqsad va vazifalar samarali va munosib ish bilan bandlikni oshirish
asosida barqaror va umumqamrovli iqtisodiy o‘sishga xizmat qiladi.
O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan barcha islohotlarning tub maqsadi – bu
inson farovonligi, uning munosib turmush darajasini ta’minlash hisoblanadi. Bu esa, o‘z
navbatida davlat tomonidan aholining samarali ish bilan band bo‘lishiga barcha shart-
sharoitlarni yaratib berishi, shu jumladan, tadbirkorlar uchun qulay biznes yuritish
muhiti, investitsiya, soliq siyosati, shaffoflik, sud-huquq tizimining adolatli bo‘lishi kabi
omillarga bog‘liq. Chunki mamlakatmizda yaratilayotgan ish o‘rinlarining 90 foizi
xususiy sektor hissasiga to‘g‘ri keladi va aynan iqtisodiyotning taraqqiyoti kichik va
o‘rta biznesning rivojlanishi bilan bog‘liq.

O‘zbekistonda demografik holatning keskinligi, aholi sonining yuqori
sur’atlarda o‘sishi va har yili 500 mingdan ortiq yoshlarning mehnat bozoriga kirib
kelishi aholining barqaror ish bilan bandligi masalasini o‘ta dolzarb qilib qolmoqda.
O‘zbekistonda 2021 yil 1 yanvar holatiga mehnat resurslari 19,1 mln. kishi, iqtisodiy
faol aholi 14,8 mln. kishi, jami ish bilan bandlar 13,2 mln. kishi, shundan
iqtisodiyotning rasmiy sektorida 5,7 mln. kishi (43,3%), iqtisodiyotning norasmiy
sektorida 5,6 mln. kishi (42,8%), ishga joylashtirishga muhtoj shaxslar 1,6 mln. kishi
(10,5%) va chet elda ishlash uchun ketganlar 1,8 mln. kishini tashkil qildi.
O‘tgan 5 yil ichida mehnat sohasida ham aksariyat jarayonlarni
raqamlashtirish, mehnat statistikasini Xalqaro mehnat tashkiloti standartlariga
moslash, uning real ko‘rsatkichlarini ta’minlash, ish bilan bandlikning yangi
shakllarini rivojlantirish va keng foydalanish, shaffoflikni ta’minlash va mumkin qadar
aholiga barcha xizmatlarni elektron platformalar orqali qulay va tezkor amalga
oshirishga erishildi.

« Aholi bandligi to‘g‘ r isida» gi Qonunning yangi tahr ir i 2020 y ilda qabul qilindi va
u to‘g‘ r idan-to‘g‘ r i amal qilish kuchiga ega Qonun bo‘ ldi. Unda davlatning bandlik
sohasidagi asosiy tamoy illar i aks etib, hozirgi zamon mehnat huquq normalar iga
asoslangan. Jumladan, mehnat bozor ini tar tibga solishning yangi vositalar i xususan,
tadbirkorlikni rag‘ batlantir ish, o‘ zini o‘ zi band qilish, ishsizlarni kasb-hunarga o‘qitish,
malakasini oshir ish, ish stajini hisobga olish, ishsizlik nafaqasini to‘ lash, ishga
joylashtir ish bo‘ y icha agentliklar, respublikadan tashqar ida vaqtinchalik mehnat faoliyati
amalga oshirayotgan fuqarolar va boshqa muhim yo‘nalishlardagi masalalar qamrab olindi.
Shuningdek, Mehnat kodeksi ham ilg‘or mamlakatlar tajr ibasi asosida qay ta
ishlandi va turli muhokamalardan o‘ tib, 2021 y ilda qabul qilinishi belgilangan. Unda
mehnat munosabatlar ini tar tibga solishning zamonavi y usullar i, ish beruvchi va yollangan
xodim o‘ r tasida, ijtimoiy sher ikchilik, yakka tar tibdagi mehnat munosabatlar va boshqa
masalalar o‘ z yechimini topgan.

O‘ zbekistonda norasmiy mehnat bilan bandlikning 2021-
2030 y illardagi maqsadli prognoz parametrlar i ( ming
kishi)

Ilk bor mamlakatimizda norasmiy mehnat bilan bandlik va yashir in iqtisodiyot muammolar i
ochiq muhokama qila boshlandi va davlatimiz tomonidan uning ko‘ lamini kamay tir ish bo‘ y icha keng
chora-tadbirlar qabul qilindi. Aholining norasmiy mehnat bilan bandligi hatto eng r ivojlangan
mamlakatlarda ham mavj ud bo‘ lib, u nafaqat salbiy balki ba’ zi muhim ijtimoiy va iqtisodiy vazifalarni
bajaradi.
Bir inchidan, iqtisodiyotning rasmiy sektor ida ish topa olmagan inson resurslar ini ish bilan va
natijada daromad olishlar ini ta’minlab, ishsizlikni kamay tiradi ( nochor qolganlar uchun haqiqiy ijtimoiy
himoya vositasi) , qashshoqlikni oldini oladi hamda o‘ z daromadlar ini rasmiy sektorda sar flab, ichki
talabni oshishi va YaIMning o‘sishiga tur tki bo‘ ladi.
Ikkinchidan, norasmiylik ko‘p hollarda biznes boshlashning bir usuli sifatida rasmiy sektorga
o‘ tishga qadam hisoblanadi.
Norasmiy mehnat bilan bandlik butun dunyoda keng tus olgan hodisa bo‘ lib, uning ko‘ lamini
kamay tir ish davlatning bu sohada tizimli kompleks siyosat olib bor ishini talab qiladi. Xalqaro mehnat
tashkilotining hisobotiga ko‘ ra, dunyoda 10 ta ishchidan 6 ta ( ish bilan bandlarning 61% ) va 5 ta
kor xonadan 4 tasi yashir in iqtisodiyotda norasmiy faoliyat yur itadi.

E’t iboringiz uchun rahmat !

Mehnat bozori va uning hududiy jihatlari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish