Menejment texnologiyasi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	827.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Menejment texnologiyasi

Купить

Menejment texnologiyasi
•
Boshqaruv jarayoni va vazifalari1.
•
Boshqaruvda axborot va kommunikatsiyalar2.
•
Boshqaruv qarorlari3.

1. Boshqaruv jarayoni va vazifalari
Boshqaruv jarayoni — bu tashkilot resurslarini u tomonidan o‘z
maqsadlariga erishish uchun shakllantirish va foydalanish
bo‘yicha uzluksiz, izchil bajariladigan, o‘zaro bog‘langan
harakatlari majmuasidir. Bu harakatlarni boshqaruv vazifalari deb
ataydilar.
Shunday qilib, boshqaruv jarayoni barcha vazifalarning umumiy
yig‘indisi hisoblanadi.

Boshqaruv vazifalari - boshqaruv faoliyatining nisbatan mustaqil,
ixtisoslashtirilgan va ajratilgan turlaridir. Bunday hisoblanishning boshqaruv
vazifasi aniq aks ettirilgan mazmunga, uni amalga oshirishning ishlab
chiqilgan mexanizmiga va doirasida uning tashkiliy ajralishi yakunlanadigan
ma’lum tuzilmaga ega bo‘lishi kerak. Mazmun ostida aniq vazifa doirasida
amalga oshirilishi kerak bo‘lgan harakat tushuniladi.

Boshqaruv jarayonida amalga oshiriladigan harakatlar va
vazifalarning mazmuni tashkilotning turi (ma’muriy, ijtimoiy,
ta’lim va h.k.), uning faoliyati ko‘lami va sohalari (ishlab
chiqarish, savdo, xizmatlar ko‘rsatish), boshqaruv
iyerarxiyasidagi darajasi (boshqaruvning yuqori, o‘rtacha yoki
quyi darajasi), tashkilot ichidagi roli (ishlab chiqarish,
marketing, moliya, xodimlar) va bir qator boshqa omillarga
bog‘liq.

Boshqaruvning tashkilotdagi vazifalari turli-tumanligiga qaramay
faoliyatning bir xildagi turlari mavjud bo‘ladi. 1916-yilda ushbu
konsepsiyani birinchi bo‘lib ishlab chiqqan A.Fayolning yozishicha,
beshta dastlabki vazifalar mavjud bo‘ladi :

boshqaruvni oldindan aytib berish

rejalashtirish,

tashkil etish,

boshqarish,

muvofiqlashtirish va nazorat qilishni bildiradi.

Zamonaviy tadqiqotchilar boshqaruv
vazifalarining boshqa ro‘yxatini ishlab chiqqanlar:
rejalashtirish, tashkil etish, boshqarish (yoki
buyruqlar berish), motivatsiya, rahbarlik,
muvofiqlashtirish, nazorat, kommunikatsiyalar,
tadqiqot qilish, baholash, qarorlar qabul qilish,
xodimlarni tanlash vakillik va muzokaralar olib
borish hamda bitimlar tuzish.

boshqaruv ning besht a umumiy v azifalarini
ajrat ishni maqsadga muv ofi q
— rejalashtirish (maqsadlar va ularga erishish bo‘yicha harakatlar
rejasini tanlash);
— tashkil etish (vazifalarni bo‘linmalar yoki xodimlar o‘rtasida
taqsimlash va ular o‘rtasida o‘zaro hamkorlikni o‘rnatish);
— motivatsiya (ijrochilarni rejalashtirilgan harakatlarni
amalga oshirish va qo‘yilgan maqsadlarga erishishga rag‘batlantirish);
— muvofiqlashtirish (oqilona aloqalarni o‘rnatish yo‘li bilan
boshqarilayotgan tizimning har xil qismlari o‘rtasida moslik va
muvofiqlikni ta’minlaydi);
— nazorat (haqiqiy erishish mumkin bo‘lgan yoki erishilgan
natijalarni rejalashtirilganlar bilan taqqoslash).

2. Boshqaruvda
axborot va
kommunikatsiyalar Boshqaruv vazifalarini bajarish, yakka shaxslar
va ijtimoiy guruhlar o‘rtasidagi o‘zaro
hamkorliklar, kommunikatsiya va axborotlarni
almashtirish vositasida amalga oshiriladi. Axborot
va kommunikatsiya tushunchalari o‘zaro
bog‘langan, ammo kommunikatsiya o‘z ichiga
nimani (axborotni) uzatilishi va u qanday
uzatilishini oladi.

Har qanday rahbarning faoliyati quyidagi operatsiya va
tadbirlarni bajarilishi bilan bog'liqdir:
— axborotlarni
olish, tekshirish
va ishlab chiqish; — qarorlar ishlab
chiqish va amalga
oshirish; — ularni
bajarilishini
nazorat qilish va
tuzatishlar
kiritish; — bajarilgan
qarorlar bo‘yicha
ma’lumotlarni
tizimlashtirish va
saqlash

Kommunikatsiya jarayonida axborot bitta subyektdan boshqasiga uzatiladi. Alohida
shaxslar, guruh va tashkilotlar subyektlar bo‘lishi mumkin. Kommunikatsiyalarning quyidagi
tipologiyasi qabul qilingan:
— tashkilot va
tashqi muhit
o‘rtasidagi
kommunikatsiyalar; — bo’linmalar
o‘rtasidagi
kommunikatsiyalar; — ishlab chiqarish
va boshqaruv
bosqichlari
bo‘yicha
bo‘linmalar
ichidagi
kommunikatsiyalar — shaxslararo
kommunikatsiyalar; — norasmiy
kommunikatsiyalar.

Kommunikatsiyalar istalgan javobni olish maqsadida takliflar,
fikrlar, luqmalar yoki hissiyotlarni og‘zaki va boshqacha shaklda
(yozma shakl, imo-ishora, biror vaziyatda turish, oxirigacha
aytmaslik va h.k.) uzatish yo‘li bilan amalga oshiriladi.
Kommunikatsiyada uning ishtirokchilari ko‘rish, eshitish va
his qilishga qodir bo‘lishlari hamda ma’lum ko‘nikmalarga va
o‘zaro tushunishning ma’lum darajasiga ega bo‘lishlari kerak.

Boshqaruvda
foydalaniladigan
axborotlar
quyidagicha
tavsiflanadi: 
— boshqaruvning u yoki bu tizimchasiga tegishliligi bo‘yicha;

— uzatishning shakli bo‘yicha (verbal, so‘zli va noverbal);

— vaqtdagi o‘zgaruvchanligi bo‘yicha;

— uzatish usuli bo‘yicha;

— uzatish tartibi bo‘yicha;

— belgilanishi bo‘yicha;

— obyektning yashash davrasi bosqichlari bo‘yicha;

— boshqaruv obyektining subyektga munosabati bo ￡ yicha.
Axborotning sifatiga asosiy talablar quyidagilardir:

— o‘z vaqtidalik;

— to‘g‘rilik;

— yetarlilik;

— ishonchlilik;

— manzillilik;

— foydalanishning ko‘p martaligi;

— yig‘ish, ishlab chiqish va uzatishning yuqori tezligi;

— kodlashtirish imkoniyati;

— dolzarblilik.

Axborot massivi - boshqaruv idoralari tomonidan foydalaniladigan axborotlarning barcha turlari
yig‘indisini ma’lum alomatlar bo‘yicha tartibga solish.
U quyidagilarni ta’minlashi kerak: iste’molchilarni saqlanayotgan axborotlarga to‘g‘ridan to‘g‘ri
murojaat qilishlari, ularning axborot ehtiyojlarini to’liqroq qanoatlantirish, axborotlarni operativ
qidirib topish va berish, axborotlarni buzilishdan saqlash.
Axborot oqimi — axborotlarning manbalardan iste’molchilargacha harakatlanishidir.
Axborot hajmi — shartli birliklar (so‘z, xabar, belgilar, harflar, raqamlar va boshqalar)
yordamida o‘lchanadigan va boshqaruv idoralarining axborot to‘ldirilganligini belgilash,
boshqaruvni avtomatlashtirish bo‘yicha qarorlar qabul qilish uchun foydalaniladigan miqdoriy
ta’rifdir.

3. Boshqaruv qarorlari
Boshqaruv qarorlari
bu-
Amalga oshirishQarorlarni qabul qilish Qarorlarni ishlab chiqish, Hujjat (qaror, buyruq, tadbirlar rejasi va h.k.)

Boshqaruv qarorlari quyidagi alomatlari
bo‘yicha tasniflanadi:

— tovarning yashash davri bosqichlari bo‘yidia;

— menejment tizimining tizimchalari bo‘yicha;

— faoliyat sohalari bo‘yicha;

— ko‘lamlilik bo‘yicha;

— ishlab chiqarishni tashkil etish bo‘yicha;

— maqsadlarning turlari va miqdori bo‘yicha;

— harakatlarning davomiyligi bo ￡ yicha (strategik, taktik, operativ);

— vazifalarning bajarilishi bo‘yicha;

— ta’sir ko‘rsatish obyektlari bo‘yicha;

— rasmiyligi bo'yicha (rasmiy va norasmiylar);

— foydalanilgan axborotlar bo‘yicha;

— aks ettirish shakllari bo‘yicha;

— qarorlarni qabul qilish darajalari bo‘yicha (yakka shaxs,

bo‘linma yoki tashkilot darajasida);


— turkumlashtirilganlik darajasi bo‘yicha (kuchsiz turkumlashtirilgan

— dasturlashtirilmagan va yuqori darajada turkumlashtirilgan

— dasturlashtirilgan;

— mazmuni bo'yicha (ekologik, ijtimoiy, tashkiliy, ilmiy, texnik va h.k.);

— ta’sir ko‘rsatishning chuqurligi bo‘yicha (bir bosqichli, ko‘p bosqichli);

— qarorning yo‘nalishi bo‘yicha (tashkilot ichida yoki uning tashqarisida);

— qaror qabul qiladigan shaxs bo’yicha (yakka shaxsli yoki guruhli);

— majburiylik darajasi bo‘yicha (qat’iy xarakterga ega, tavsiya xarakteriga ega);

— iyerarxiyaning qarorlarini shakllantirishda ishga tushiriladigan bosqichlarning
soni bo‘yicha;

— oqilonaligi bo‘yicha oqilonalilar (oqilona asoslanganlar, maqsadga muvofiqlar)
va oqilona bo‘lmaganlar.

E’TIBORINGIZ
UCHUN
RAHMAT!

Menejment texnologiyasi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish