Migel de Servantes hayoti va ijodi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	569.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Migel de Servantes hayoti va ijodi

Купить

Migel de Serv ant es hay ot i v a
ijodi

Buyuk ispan adibi 1547-yilda
Alkala-de-Enares degan
manzilda omadi chopmagan
dorishunos oilasida dunyoga
keladi. Ota kasbi shahardan-
shaharga ko'chib yurishni
taqozo qilgani sababli,
Servantes muntazam
maktabga
qatnayolmaydi,binobarin,
uning bilim olishi ham
anchagina pala-partish
kechadi. Bu yillari Ispaniya
taraqqiyoti mislsiz gurullab
rivojlanayotgan edi.

20 yoshlarida Servantes Rim papasining Ispaniyadagi noibi-kardinal
Akvivaga xizmat qiluvchi jangchilar bo'linmasiga yollanadi.
Akvivaganing xizmat muddati tugab, Rimga chaqirilganda , Servantes
ham karvon safida Italiyaga yo'l oladi. Bu paytda Servantes hali
yozuvchi sifatida nom qozonmagan bo'lsa ham, ammo o'sha
paytlardagi davlat arboblaridan Don Karlos, qirolicha Izabellalarning
vafotiga bag'ishlab yozgan she'rlari tufayli ko'zga ancha ko'rinib
qolgan umidli qalamkash sanalgan.

1570-yilda u Ispaniya armiyasiga ko'ngillilar safida xizmatga kiradi,
dengiz urishlarida qatnashdi. Servantes mana shu janglarda
mardlarcha ishtirok etadi, uch marotaba yarador ham bo'ladi.
1573-1574-yillarda u Tunisdagi ispan garnizoniga madad uchun
jo'natilgan qo'shin safida Afrika qit'asiga ham o'tadi (ushbu safar
tafsilotlari "Don Kixot" romanida yoritilgan).

1575-yili Ispaniyaga qaytib kelayotganida, cho'ntagida Don Xuan
tomonidan taqdim etilgan zobitlik unvoniga musharraf qilish haqidagi
yorliq(aniqrog'i,tavsiyanoma) ham bor edi. Taqdirning o'yinini
qarangki, dengizda ularning kemasiga qaroqchi Berberlar hujum qilib,
kemani egallaydi. Servantes asirga olinadi, Jazoirga jo'natiladi va uning
boshi uchun tovon puli belgilanadi. Xuddi shu vaziyatda Servantesning
cho'ntagidagi tavsiyanoma pand berib qoladi, bo'lajak adibni katta
arbob deb o'ylagan Berberlar uning boshi uchun juda katta tovon puli
talab qiladilar. Servantes bir necha marotaba asirlikdan qochishga
urinib ko'radi. Ammo barcha harakatlari muvaffaqiyatsiz chiqaveradi.
Shu tariqa 5 yio tutqunlikda qolib ketadi. 1580-yildagina 500 dukat*
evaziga ozodlikka chiqadi.
*Dukat(lot.ducatus-gersoglik)- qadimgi kumush va oltin tanga(ba'zan
sexin yoki florin deyilgan). Og'irligi 3,44 gr atrofida.

Bir muddat Portugaliyada yashab, so'ng uyiga qaytgan Servantes
1582-yillarda yana o'zini yozuvchilik sohasida sinab ko'ra boshlaydi.
Vatanparvarlik mavzusidagi "Numansiya" tragediyasini yozadi.
Shoirning bu tragediyasi shoir Rafael
Albertining qayta ishlovida 1938-yil qamal
qilingan Madrid shahrida ham ashnaga
qo'yilgan. Uning intermediyalarini 1855-yilda
A.N.Ostrovskiy rus tiliga o'girgan.
Servantesning o'sha yillardagi ijodining
mahsuli bo'lgan "Galateya" romani
o'quvchilar tomonidan iliq kutib olinadi. Bu
roman 1783-yilda fransuz tiliga tarjima
qilinib, nashr etilgach, Yevropa
mamlakatlarida ko'plab kitobxonlarning
sevimli kitobiga aylanib qoladi

1584-yilda adib o'zidan 18 yosh kichik Katalina de Salasar-i-Palasos
bilan turmush quradi. Davlat lavozimlaridan umidvor bo'lib yurgan
Servantes nihoyat 1587-yili Angliya mamlakatiga bosib borish
ilinjidagi qo'shinga jadal tayyorgarliklar ko'rish bo'yicha komissar qilib
tayinlanadi. Bubjuda sertashvish-sermashaqqat ish edi, shafqatsizlik
talab etardi. Harbiy
qonun-qoidalarga qat'iy amal qilaman, deb
ish ko'rgan komissar Servantes ibodatxona
oziq-ovqat zahiralarini o'z hisobiga qo'shib
olgach, diniy xodimlarning qarg'ishiga
uchraydi.
1590-yilda u Amerikadagi Ispaniyaga qarashli
yerlarda ma'muriy rahbarlik lavozimiga
erishishga harakat qiladi-yu, ammo bu niyati
amalga oshmay qoladi. Aftidan yozuvchining
haddan ortiq haqiqatparastligi bunga
to'g'anoq bo'lgan.

Buning ustiga Servantes boshqa birovlarning aybi bilan ishda yo'l
qo'yilgan kamomadlar sabab bo'lib, 1592, 1597 va 1602-yillar
qamoqda ham o'tirib chiqadi. Hayotining oxirgi yillari haqida
saqlanib qolgan ma'lumotlar juda kam. Aftidan u umrining so'nggi
yillarida badiiybijoda butunlay berilib ketgan bo'lsa kerakki, Servantes
biograflari ham adib umrining nihoyasi borasida ko'p narsa yozib
qoldirishmagan.
1605-yili muallifga bir olam shuhrat keltirgan, uning nomini
mangulikka doxil qilgan asari - "Don Kixot" romaning birinchi qismi
nashr etiladi. Qizig'i shundaki, bu romanni avvaliga ko'pchilik
yozuvchilar(jumladan,buyuk dramaturg Lope de Vega ham) "ijobiy
bahoga arzimaydi", "hech kim o'qimaydigan asar" deb nazarga
ilishmagan edi. Biroq roman chop etilishi bilanoq tilga tushdi. uni
izlab yuradiganlar ko'paydi. Nafaqat adabiy davralarda,balki maishiy
hayotda xayolparast va tajang, hardamxayol va pokiza qalbli Don
Kixot,

uning o'ziga o'xshash yaroqbardori Sancho
Pansa haqida odamlar qizg'in bahs
yuritadigan bo'lib qoldilar, kishilar o'rtasida
"donkixotchilik"
degan tushuncha paydo bo'ldi. Kitob qo'shni
mamlakatlarga ham tez tarqaldi, muallif tirikli-
gidayoq boshqa tillarga o'girila boshlandi-yu,
ammo muallifning o'zi hech boyimadi, kamba-
g'alligicha qolaverdi. Asar chop etilib , kitob-
xonlar orasida tobora keng yoyila boshlangan
bir paytda Alonso Fernandes de Avelyaneda
ismli allaqanday bir shaxs 1614-yilda muallif-
dan ruxsat so'rab o'tirmay, romanning
davomini
yozadi-da, kitob qilib chop ettira boshlaydi.
Ana shundan keyin paytavasiga qurt tushgan
Servantes o'zi yaratgan asarning,

qahramonlarning taqdiridan
tashvishlanib, shosha-pisha
Don Kixotning 2-qismini
yozishga kirishadi va asar
davomini bir yildayoq yozib
bitirib, kitob holida chop
ettiradi.
Asar yakunida muallif o'zining
qalamdosh raqibi sha'niga ancha-
muncha achchiq-tizziq gaplarini ham
yog'diradi.

Hayotining so'nggi yillarida Servantes
"Ibratli novellalar" nomli turkumli hikoyalar
yaratdi. O'lim to'shagida yotib yozgan asari -
"Persilas va Sigizmunda" romani fantastik
voqealar tarixidan iborat.
Adib 1616-yili Madridda vafot etadi, biroq
qabri qayerdagili hanuzgacha
noma'lumligicha qolmoqda.

E'TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT !

Migel de Servantes hayoti va ijodi

Купить