Mikroprotsessor va uning turlari. markaziy protsessor - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Mikroprotsessor va uning turlari. markaziy protsessor

Купить

MIKROPROTSESSOR VA UNING TURLARI. MARKAZIY PROTSESSOR.

Mikroprotsessor tarkibiga quyidagilar kiradi:
Boshqaruv Qurilmasi (BQ) – oldin bajarilgan operatsiyalarning
natijalari va ayni fursatda bajarilayotgan operatsiyadan kelib
chiqadigan muayyan boshqaruv signallarini (boshqaruv
impulslarini) shakllantirib, mashinaning barcha bloklariga
zaruriy fursatlarda uzatib boradi, bajarilayotgan operatsiyada
foydalaniladigan xotira uyalarining manzillarini shakllantirib,
ularni EHMning tegishli bloklariga uzatadi, mazkur boshqaruv
qurilmasi impulslarning asosiy izchilligini taktli impulslar
generatoridan oladi;
Arifmetik-Mantiqiy Qurilma (AMQ) – sonli va belgili
axborot bilan bajariladigan barcha arifmetik va mantiqiy
operatsiyalarni amalga oshirish uchun mo’ljallangan (ShKning
ayrim modellarida operatsiyalar ijrosini jadallashtirish uchun
AMQga qo’shimcha matematik soprotsessor ulanadi);
Mikroprotsessor Xotirasi (MPX) – mashina ishining
bevosita taktlarida bajarilayotgan hisob ishlarida
qo’llaniladigan axborotni qisqa muddatga yozib olish va aks
ettirish (uzatish) uchun xizmat qiladi. Negaki, asosiy xotira
qurilmasi (AXQ) doim ham tez ishlovchi mikroprotsessor
samarali ishlashi uchun zarur bo’ladigan axborot yozish,
qidirish va hisoblab chiqarish tezligini ta’minlay olmaydi;

Registrlar – uzunligi turlicha bo’la oladigan tez
ishlovchi xotira uyalari (standart uzunligi 1 bayt ga teng va
ish tezligi ancha past bo’lgan AXQ uyalaridan farq qiladi);
Mikroprotsessorning Interfeys Tizimi – ShKning boshqa
qurilmalari bilan ulanib, aloqa bog’lashni ta’minlaydi; o’z
ichiga MPning ichki interfeysi va xotirada saqlovchi bufer
registrlarni hamda kiritish-chiqarish portlari (KChP) va tizim
shinasini boshqarish sxemasini mujassam etadi.
Interfeys (ingl. interface) – kompyuterda mavjud
qurilmalarni o’zaro ulab, ular o’rtasida aloqa bog’lash va
unumli hamkorligini ta’minlash uchun mo’ljallangan
vositalar majmui. kiritish-chiqarish porti (ingl. IG’O –
InputG’Output port) – mikroprotsessorga ShKning boshqa
qurilmasini bog’lash imkonini beruvchi ulash apparati.

Shahsiy kompyuterlar uchun ishlab chiqariladigan
integrallashgan va integrallashmagan protsessorlar mavjud
bo’lib, CPU (Central Processing Unit)- operatsiyalar bajarish
uchun bo’lsa GPU (Graphics Processing Unit)- grafik
ma’lumotlarni tashish uchun kerak bo’ladi.
Integrallashgan – CPU va GPU bitta integrallashgan
platada joylashgan bo’lib yuqoridagi rasmda ham aniq ko’rinib
turibdi. Misol uchun oladigan bo’lsak Intel kompaniyasining
yangi Core iX turkumdagi mikroprotsessorlarida
integrallashgan platadan foydalanilgan
Inntegrallashmagan – CPU va GPU kata integrallashgan
platada alohida holatda joylashgan bo’ladi. Bu rasmda ham
chiroyli misol tariqasida keltirilgan.
Endi ularning texnik ko’rsatkichlari haqida fikr
yuritsak. Ularni qo’ldan kelgancha keltirib o’tsak
• Mikroprotsessorning arhitekturasi;
• Mikroprotsessorning yadrolar soni (Core);
• Mikroprotsessorning chastotasi (GHz);
• Mikroprotsessorning kesh xotirasi (Chache);
• Mikroprotsessorning o’lchamli texnologiyasi (nm);
• Mikroprotsessor shinasining chastotasi (FSB);
• Mikroprotsessor controller bilan bog’lanish tezligi (QPI); va
boshqalar

Mikroprotsessor arxitekturasi – foydalanuvchi nuqtai
nazaridan qaraladigan mantiqiy tuzilish bo’lib, MP tizimini tuzish
uchun zarur bo’ladigan funktsiyalarning apparatlar va dasturlar
vosita amalga oshirilishiga ko’ra mikroprotsessorda joriy
etiladigan imkoniyatlarni belgilab beradi. x86(x32) va x64 kabi
ifodalarga ko’plab duch kelammiz va shu protsesorning
arhitektusining belgisi hisoblanadi
Mikroprotsessorning yadrolar soni- parallel ravishda
ma’lumotlarni qayta ishlovchi ko’rsatkichi bo’lib bu qancha ko’
sinli bo’lsa kompyuter ma’lumotlarni tezroq qayta ishlashga
erishadi. Bu ikkaga karrali ravishda o’sib boradi. Masalan 1,2,4 va
hokazo Mikroprotsessorning chastotasi – bu kompyuterning
taktik tezligi bo’lib, hozirgi kunda GHz larda o’lchanmoqda
(operatsiyalar soni / sekund ) sekundiga sodir bo’la oladigan
amallar soni. Bu ko’rsatkich qancha yuqori bo’lsa ko’p funktsiyali
dasturlar va o’yinlarda qo’lkeladi.Hozirgi kunda normar chastota
2.5GHz3.6 GHz atrofida qo’llanilmoqda. Lekin odatda bu
parametr uncha katta qiymatda ishlamaydi. O’rtacha 400-1000
MHz qismini ishlatiladi. Bazan esa 100 Mhz ham ishlab
turaveradi.
Mikroprotsessorning kesh hotirasi – Kompyuter
platasidagi yagona sinxron ishlovchi hotira qismi bo’lib
operatsiyalarning ehtimolligini bashorat qiluvchi va
opratsiyalarni ketma ketlik algoritmini saqlab turuvchi vazifasini
o’taydi. Bu hotira hozirgi kunda 3 bosqichdan iborat bo’lib L1,L2
va L3 deb belgilanadi. Optimal variant L2 bosqich 2MB L3 bosqich
esa 4-6MB bo’lib kelmoqda.

Mikroprotsessorning o’lchamli texnologiyasi – Bu bo’lim
protsessorning quvvat sarflaydigan parametrini ifodalab uning
mikro ko’rinishdagi holati haqida ahborot beradi.Masalan hozirgi
kunda 40-9 nm lik ashyolardan foydalangan holda
mikroprotsessorlarni yasab kelishmoqda.
Mikroprotsessor shinasing chastotasi – Bu protsessorni
controller va RAM bilan bog’lovchi transport hisoblanadi. Ko’zga
ko’ringan holatlari 1333MHz 2666 MHz. Mikroprotsessor va
controller va boshqa mikrosxemalar bilan bog’lanish tezligi-
Parallel polosali uzatish liniyasi bo’lib ma’lumotlarni Core-Core va
CoreChipset yo’nalishda tashiydi Hozirgi kunda 5.6-25.6 GT/s
normal hisoblanadi.
Intel, AMD ,Motorola kompaniyalari ozlarining turi hil
mikroprotsessorlarini ishlab chiqarmoqda. Yetakchilari Intel va
AMD bo’lib hozirda juda kuchli protsessorlari mavjud. Intel
firmasining Celeron, Pentium, Core iX ,Xeon markali ; AMD
firmasining Ryzen, Athlon, A-Series, G- Series, R-Series, Epyc va
shu kabilari.

Endi birorta Intel protsessorini ko’rib chiqsak misol
uchun Intel Core i9 9900 seriyasi 10 yadroli, 3.5 GHz va max
4.4GHz lik CPU, 19.25 MB smart kesh hotira, QPI 8GT/s, Quvvati
165 W. Arxitekturasi x86 x64 AMD firmasining AMD Ryzen
Threadripper 3990x markali protsessorini ko’rib chiqsak
Yaderlar soni-64 ta, Potokar soni 128 ta, bazaviy chastota-
2.9 GHz, max chastota–4.3GHz L1=4MB, L2=32MB,e’tibor bering
L3=256MB(AMD EPYC 7742 da ham shunday), shina
chastotasi=3200MHz, arxitekturasi x32 x64 . Bu firmaning yana
bir a’zosi bo’lmish AMD EPYC 3000 bir hususiyati bilan lol
qoldiradi. Uning integrallashgan tizimi yordamida e’tibor bering 4
kanalli

Mikroprotsessor va uning turlari. markaziy protsessor

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish