Milliy xavfsizlik va mamlakat mudofaa qobiliyatining mustahkamlanishi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Milliy xavfsizlik va mamlakat mudofaa qobiliyatining mustahkamlanishi

Купить


O`zbekiston Qurolli kuchlari –
xavfsizlikning tayanchi

Milliy xavfsizlikni ta`minlash sohasida
olib borilayotgan islohotlar

Hamjihatlik – xavfsizlik omili

DXX-Vazifasi va Vakolatlari

Xulosa

Istiqlol yillarida mamlakatda davlat
mustaqilligini mustahkamlash, uning
hududida barqarorlikni ta`minlash
aso-siy vazifa sifatida hamisha
mamlakat xukumatining diqqat-
e`tiborida bo`ldi. Shu davr mobaynida
Uzbekistonda milliy xavfsizlikning
keng qamrovli konsepiiyasi ishlab
chiqildi.Milliy xavfsizlikni ta`minlash
masalalari mustaqillikning birinchi
kunlaridanoq mamlakat hududiy
yaxlitligini saqlash, davlat
suverenitetini himoya qilish,
fuqarolar tinchligi va milliy
barqarorlikni ta`minlash tamoyillari
o`rtaga tashlandi. Bir qator xalqaro
tashkilotlar bilan hamkorlikni
mustahkamlash yo`lini tutdi.

Lekin, milliy xavfsizlik masalasi davlat siyosati va uning uzoq
yillarga mo`ljallangan strategiyasi sifatida ilk bor mamlakat Oliy
Majlisining 1995 yil 24 fevralda bo`lib o`tgan birinchi sessiyasida
Prezident I. Karimov tomonidan aniq va batafsil yoritib berildi.
Unda jahonda yuz bergan yangi siyosiy-iqtisodiy voqelikdan so`ng,
davlatlararo munosabatlar muxoliflikka emas, balki xalqaro
huquqiy meyorlarga mos yangi tartibotga asoslangan bo`lishi
kerakligi to`g`risidagi g`oya ilgari surildi. Milliy xavfsizlikning keng
qamrovli konsepsiyasini ishlab chiqish, uning huquqiy asosini
belgilovchi qonunlar yaratish zarurligi ko`rsatib berildi. Ana shu
ko`rsatmalardan kelib chiqib mamlakatimizda ilk marta 1996
yil 24 aprelda Oliy Majlisning beshinchi sessiyasida ma`qullangan
to`rt bo`lim, yigirma sakkiz moddadan iborat bo`lgan «Milliy
xavfsizlik to`g`risida»gi Qonun loyihasi muxokama qilindi.

Tarixga nazar solsak, fuqarolari haq-huquqsiz, jamiyati-ning
moddiy va ma`naviy boyliklari poymol qilingan, suve-reniteti va
o`z xududini qo`riklay olmagan har qanday tuzum oxir-oqibatda
inqirozga yuz tutgan. Sobiq tuzum davrida milliy xavfsizlik
haqidagi masala-ni o`rtaga qo`yishning o`zi aqlga sigmasdi.
Chunki bunday sohani Krnun bilan tartibga solishdan davlat
manfaatdor emas edi. Qonun esa demokratik prinsiplarga to`liq
javob beradi hamda maqsadga erishish uchun har qanday
vositadan hazar qilmaydi-gan eski totalitar aqidani qat`iyan rad
etadi. Uning qator moddalarida ta`kidlanganidek, milliy
xavfsizlikni ta`min-lashdagi har qanday faoliyat faqat
Konstitutsiya, Qonun va xalqaro huquq normalariga asoslangan
bo`lishi kerak.

«Milliy xavfsizlik to`grisida»gi O`zbekiston Respubli-kasi Qonuni
mamlakatimizda o`ta murakkab va serqirra ijti-moiy
munosabatlarni tartibga solish uchun mo`ljallangandir.
Ma`lumki, XX asrning so`nggi yillari jahon taraqqiyo-tida burilish
yasadi. Bu mavjud ikki siyosiy tuzum o`rtasidagi raqobatning
yo`qolishi, yangicha ijtimoiy-siyosiy jarayonlar-ning vujudga
kelishi bilan bevosita bog`liq. Jumladan, sobiq Ittifoqning
tarqalishi jahon siyosatida shaklan va mazmunan yangi bosqichni
boshlab berdi. Mafkuraviy, iqtisodiy va ma`-naviy jihatdan ikki
qarama-qarshi blok ta`sirida shakllan-gan qurollanish poygasi,
harbiy zo`ravonlik, milliy xavf-sizlik tushunchalari butunlay
o`zgara bordi.


Ko`pchilik xalqaro tashkilotlar ham
ana shu ikki tuzum siyosati, ularning
o`zaro raqobati avj olgan davrlarda
vujudga kelgan va mazkur ijtimoiy
siyosat jarayonlari qobig`idan chi-qib
ketolmayotgan edi. Ular o`z mavqeini
saqlab turishga va ta`sirini o`tkazish
o`rniga ko`proq, xech bo`lmaganda,
ikki qara-ma-qarshi tomonning
muvozanatini muvofiqlashtirib turish-
gagina qodir edi, xolos. Shuning
uchun ham mazkur tashkilot-larning
faoliyati birmuncha sust, yuzaki tartib-
qoidalar doi-rasida qolib ketgan edi.
Shunday sharoitda xalqaro huquqiy
meyorlar va boshqa bir qator qonun-
qoidalarni qaytadan ko`rib chiqish,
yangicha qarash-lar va yangicha
tafakkur asosida umumjahon ijtimoiy-
siyosiy jarayonlar yo`nalishini
butunlay yangi o`zanga burib
yuborish lozim edi.

Buni Prezident I. Karimov
O`zbekiston rahbari sifatida qis
qila oldi va jahon siyosiy
maydonida har to-monlama
asoslangan xavfsizlik
tamoyillarini o`rtaga tashladi.
O`zbekiston o`z mustaqilligining
tarixan juda qisqa davrida jahon
siyosatiga salmokli ta`sir o`tkazdi.
Jahon siyosati yo`nalishlarida
uning o`ziga xos tamoyillari,
yondoshish usuli, ijtimoiy-siyosiy
jarayonlar borishini yo`naltirib
turishdagi uslubi vujudga keldi.
Buni qo`shni mamlakatlardagi
vaziyat bilan qiyoslash asosida
yaqqolroq ko`rish mumkin.

Birinchidan, 90 yillarning birinchi
yarmida bir qator mustaqil davlatlarda
siyosiy «o`yin»lar, turli darajadagi
bahsu munozaralar sun`iy ravishda avj
oldirib yuborildi. Demokra-tik
jarayonlarni chuqurlashtirish shiori
ostida asosiy maqsaddan chekinish -
mustaqillikni mustahkamlash,
umumxalq va umumiy davlat manfaati
yo`lida birlashib kurashish o`rniga
tarqoklikka yo`l ochib berildi. Bir qator
mamlakatlarda esa hatto ichki
ziddiyatlar kuchayib ketdi. Turli
guruxlarning jaholatga qorishgan
xudbinliklari, manfaatparastligi
umumiy mamlakat manfaatlaridan
g`olib keldi. Natijada fuqarolar
urushlari kelib chiqdiki, uning
asoratlarini tugatish uchun yillar kerak
bo`lardi.


O`zbekistonda esa aksincha, aql-idrokka, og`ir-
vazminlikka va andishalikka asoslangan sharqona
lemokratiya tartib-qoida-lariga qat`iy amal qilindi.
Xalq va mamlakat manfaatiga zid bo`lgan har qanday
«o`yin»larga, tadbirbozlik va ortiqcha shov-shuvlarga
qarshi turildi.Ikkinchidan, bir qator yesh mustaqil
mamlakatlarda iqti-sodiy tanglikdan talvasaga
tushish hollari yuz berdi. Ular natijada har qanday
yo`l bilan bo`lmasin «qorin to`yg`azish» tashvishiga
tuigib, kundalik yumushlar girdobida qolib ketish-di.
O`zbekistonda esa aholi umumiy ma`naviy-ruhiy
extiyojla-ridan kelib chiqib, xar tomonlama tub
islohotlarga keng yo`l ochib berildi. Uzoqni
ko`zlagan, hayot haqiqatiga tayangan das-turlar
asosida ish olib borildi.

Uchinchidan, O`zbekiston turli mustaqil davlatlarning iqti-sodiy, siyosiy,
ma`naviy jihatdan manfaatdorligini nazarda tutib, yangicha
sharoitlarda, yangicha shakl va mazmundagi ham-korlikni vujudga
keltirish tashabbusi bilan chiqdi. Bu Mus-taqil Davlatlar Hamdo`stligi,
Markaziy Osiye Mamlakatlari Hamdo`stligi singari ko`p tomonlama
ijtimoiy-iqtisodiy man-faatlar asosida ko`rilgan tashkilotlar sifatida
o`rtaga tash-landi.Hayot O`zbekiston ishlab chiqqan xalqaro
munosabatlar ri-vojlanish tamoyillarining asosli ekanligini ko`rsata
bosh-ladi. Jahon siyosatdonlari va jamoat arboblari xam uning yangicha
qarashlariga yuksak baho bera boshladilar va o`z vaqtida qo`llab-
quvvatladilar.

O`zbekiston rahbari I. Karimovning 1994 yil 23 sentabr-da
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 48-
sessiyasida qilgan nutqi bir jihatdan O`zbekiston imkoni-
yatlarini, uning ma`naviy, iqtisodiy va siyosiy taraqqiyot
yo`llarini jaxrn miqyosiga olib chiqqan bo`lsa, ikkinchi to-
mondan jahon siyosati yo`nalishlariga, ijtimoiy siyosiy ja-
rayonlar borishiga uning o`ziga xos yondashuvi, o`ziga xos
baho-lash usuli va yo`naltirish uslubi mavjudligini ochiq-
oydin ko`rsatdi.

O`shanda O`zbekiston rahbari jahrnda tinchlik va bar-
qarorlikni mustahkamlash, urush va tinchlik muammolarini
bar-taraf etish, qurollanish poygasini tugatish masalalari
haqida keskin gapirgan edi. Xalqaro tashkilotlarning
maqomlari, ularning nufuzli va jahon muammolarini hal
etishdagi roli xususida so`zlar ekan, u «Ko`p hollarda nufuzli
xalqaro tashkilotlar mojaroli vaziyatlarga, ifodali aytganda
yong`in hidi endigina chiqayotgan paytda emas, balki
batamom lovullab ketgan-da, bartaraf etish qiyin bo`lib
qolgandan keyingina e`tibor bera boshlaydilar.

Tojikiston voqealari, Tojikiston va Afgoniston muno-
sabatlari, umuman Markaziy Osiyodagi ma`naviy-siyosiy
vazi-yatni g`oyat chuqur, har taraflama asosli taxlil etar
ekan, ular-ning mamlakatlar ijtimoiy-siyosiy muhitiga
ta`siri haqida: mazkur mintaqaning jaqon taraqqiyotida
tutgan o`rni va xalq-aro tashkilotlarning vazifalari haqida
priniipial fikrlar yuritdi.
Ushandan buyon oradan ma`lum muddat vaqt o`tdi.
Mamlakat hayotida ham, jaxrn siyosatida ham bir
muncha o`zgarishlar yuz berdi. Ana shu ijtimoiy-siyosiy
jarasnlar yuz berayotgan yangi-dan-yangi hodisalarga
alohida e`tibor bilan qarashni taqozo etayotganligi
sababli Prszident I. Karimov dunyo va Yer yuzi taqdiriga
daxldor bo`lgan qator muammolar ustida doimiy va
uzluksiz yangi fikrlarni ilgari suradi.


Jumladan, u o`tmish-dagi «sovuq
urush» illatlariga barham berish,
g`oyaviy kurash-larga chek qo`yish
yo`li bilan tashqi siyosatni xalqlar va
mam-lakatlar ravnaqi asosida qayta
shakllantirish zarurligi g`oyasi-ni
o`rtaga tashlaydi. Davlatlararo
munosabatlar har tomonlama dunyo
taraqqiyotiga va mamlakatlar
fuqarolarning hayotiga daxl-dor
bo`lishini uqtirib o`tdi. U Yor yuzi
xavfsizligi bilan bir qatorda
O`zbekistonda chinakam
insonparvar siyosat tobora chu-
qurlashib borayotganini va u dunyo
kengliklariga chiqib olayot-ganini
yaqqol ko`rsatdi.

Ayni paytda mamlakatimiz rahbari
Markaziy Osiyo muammolari xususida
to`xtalar ekan, Yer shari-ning ana shu
mintaqasida yuz beradigan
hodisalarning salbiy yo ijobiy jarayoni
bevosita dunyo taraqqiyotiga, jahon
xalqlari takdiriga u yoki bu tarzda
kuchli ta`sir etishi mumkinligini
nihoyatda kuchli siyosiy-falsafiy mantiq,
jahon muammolari-ni o`rganishda
o`ziga xos dunyoviy tafakkur, chuqur
tahlil va undan kelib chiqadigan aniq-
ravshan xulosalar bilan isbotlab bergan
edi. Ko`tarilgan muammolar asosida
Toshkentda Bir-lashgan Millatlar
Tashkilotining doimiy seminarini tash-
kil etish hayot zarurati, jahon
taraqqiyotiga daxldor bo`lgan ehtiyoj
ekanligini ta`kidladi.

Prezident I.Karimov Markaziy Osiyo muammolari haqida
gapirar ekan, «Dunyo qariyb yuz yil davomida unutib
qo`ygan jug`rofiy sissiy makon bugungi kunda o`zining
yangi sifatini ko`rsatmoqsa va bu siyosiy sharoitda
kutilmagan o`zgarishlarni keltirib chiqaradi. Ayni paytda
bugungi kunda ko`pgina mamlakat-larning siyosiy va
iqtisodiy manfaatlarini jalb etayotgan Mar-kaziy Osiyo
ularning tashqi siyosat yo`li strategiyasini shakllan-
tirishda muhim va hal qiluvchi unsur bo`lib qolmoqda», -
dedi.

Darhaqiqat Markaziy Osiyoda yuz berayotgan ijtimoiy-siyo-
siy jarayonlar, uning siyosiy-jug`rofiy o`rni, iqtisodiy va
ma`naviy imkoniyatlari jahon xamjamiyatini istiqbolga yan-
gicha munosabatlar bilan qarashga, dunyo ahlini o`ziga ham,
olamga ham tiyrakroq nazar tashlashga majbur etmoqda.
Prezident I. Karimov ta`kidlaganidek, «biz yashayotgan
dunyo torgina emas, juda murakkab ekanligini idrok
qilmasdan turib bu muammo-larni qal qilish ancha qiyin». Bu
bilan u endi biz yashayotgan olam xuddi hozirgacha
o`ylaganimiz singari jo`n, oddiy emasli-gini, bu juda keng va
rang-barang, nihoyatda murakkab va zid-diyatli dunyo
haqida shunchaki fikr yuritib bo`lmasligini ang-lashga, har
bir davlat arbobining kundalik tashvishi butun olam va
odamlar tashvishi bilan bog`liqligini unutmaslikka
chaqirmoqda.

Qariyb yuz yil maboynida bir xil tarixiy, ijtimoiy-siyosiy jarayonlar
ta`sirida yashab, olam ahli, jumladan siyo-satdonlar ham qariyb bir xil
fikrlashga o`rganib qolishgan edi. Garbu Sharq o`rtasidagi dahanaki
janglar, ikki qarama-qarshi siyosiy tizim va mintaqalararo zo`ravonlik
jazavalari avj olgan yillarda dunyo taqdiri ham, Yer shari istiqboli
ham, olamu odamlar tashvishi ham ba`zan unutilganday edi. Ular
nuqul qandaydir siyosiy nufuzlar, olamga egalik qilish da`-volari,
ma`naviy ustivorlik dardu-o`ylari bilan yashashardi. Hayot esa
odamlar turmushi, ularning kechinmalari hamma vaqt, hamma
narsadan baland ekanligini ko`rsatib berdi.

•
O zbekiston Respublikasi Davlat ʻ
xavfsizlik xizmati O zbekiston
ʻ
Respublikasining konstitutsiyaviy
tuzumi, suvereniteti, hududiy yaxlitligi
va manfaatlarini tashqi va ichki
tahdidlardan himoya qiluvchi maxsus
vakolatli organ etib belgilangan.
•
Xizmat O zbekiston Respublikasining
ʻ
davlat xavfsizligi va manfaatlarini tashqi
va ichki tahdidlardan himoya qiladi.
•
O zbekiston Respublikasining
ʻ
konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti va
hududiy yaxlitligiga tajovuzlarning oldini
olish, ularni aniqlash hamda ularga
barham berish bo yicha razvedka va
ʻ
kontrrazvedka faoliyatini amalga
oshiradi.
•
O zbekiston Respublikasining Davlat
ʻ
chegaralarini qo riqlaydi va himoya
ʻ
qiladi .

•
O zbekiston Respublikasi xalqining tarixiy-madaniy va boy ma naviy merosini ʻ ʼ
himoya qiladi.
•
Davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid
soluvchi korrupsiya holatlariga qarshi kurashish, telekommunikatsiya va transport
sohasida davlat xavfsizligini ta minlash, favqulodda holatlarni yuzaga keltiruvchi
ʼ
omillarning oldini olish, aniqlash va ularga barham berish bo yicha kurash olib
ʻ
boradi.
•
Davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat sirlari saqlanishi, maxsus aloqa
xavfsizligining ta minlanishi hamda axborotlarni kriptografik himoya qilishni tashkil
ʼ
etish ustidan nazoratni amalga oshiradi.
•
Davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi huquqbuzarliklar sodir etilishiga
imkon beradigan sabab va shart-sharoitlarni aniqlash hamda bartaraf etish kabi
vazifalarni bajaradi .
www.arxiv.uz

Vatan himoyachisi oila
bag‘rida
kamolga yetadi
Tarixiy xotirasiz
kelajak yo`q


1: Mafkura - (arab. — fikrlar majmui) —
muayyan ijtimoiy guruh, qatlam, millat,
jamiyat, davlatning manfaatlari, orzulari,
maqsadlari ifodalangan qarashlar va ularni
amalga oshirish tizimi.

2: Markaziy Osiye Mamlakatlar -
Hamdo`stligi - davlatlararo mintaqaviy iqtisodiy tashkilot.
1993-yil iyul oyida O zbekiston Respublikasi bilan Qozog iston
ʻ ʻ
Respublikasi o rtasida 1994—2000-yillarda iqtisodiy integratsiyani
ʻ
chuqurlashtirish to g risida bitim imzolangan.
ʻ ʻ


Mintaqamizda OCHIQLIK va milliy manfaatlarni o zaro hisobga olish ʻ
tamoyillariga asoslangan siyosatni amalga oshirish doirasida Qurolli
Kuchlarimiz Markaziy Osiyo va dunyoning ko plab mamlakatlaridagi
ʻ
hamkasblari bilan yaqin sheriklik aloqalarini o rnatdi va
ʻ
mustahkamlamoqda. So nggi yillarda biz bir qator qo shma o quv
ʻ ʻ ʻ
mashg ulotlarini birgalikda o tkazdik. Shuningdek, yuqori darajadagi
ʻ ʻ
harbiy delegatsiyalarning tashriflarini tashkil etdik, tezkor va jangovar
tayyorgarlik borasida tajriba almashilmoqda. Tobora kuchayib borayotgan
bunday hamkorlig bugungi kunda mintaqaviy xavfsizlik va barqarorlikni,
Markaziy Osiyo deb atalmish umumiy uyimizda tinchlik va osoyishtalikni
ta minlashning muhim omiliga aylanib bormoqda. Dunyodagi standartlar
ʼ
darajasida tashkil etilgan uzluksiz harbiy ta lim tizimi izchil
ʼ
rivojlanmoqda. Hozirgi paytda yangidan tuzilgan, mohiyat e tibori bilan
ʼ
noyob bo lgan Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari aloqa harbiy
ʻ
instituti mamlakatimizdagi zamonaviy oliy ta lim muassasalari qatorida
ʼ
o’z o’rnini egallab kelmoqda munosib.

•
K а rim о v I. А . O`zb е kist о nning o`z istiql о l v а t а r а qqiyot yo`li. T о shk е nt.
«O`zb е kist о n», 1992.
•
K а rim о v
I. А . Istiql о l yo`li: mu а mm о l а r v а r е j а l а r. А s а rl а r, I- jild,3-36
b е tl а r.
•
K а rim о v
I. А . O`zb е kist о nning siyosiy, ijtim о iy v а iqtis о diy istiqb о lining
а s о siy t а m о yill а ri.
T о shk е nt. «O`zbеkistоn», 1995.
•
Must а qillik to`g`risid а d е kl а r а siya. «Sоvеt O`zbеkistоni», 23 iyun, 1990.
•
O`zbеkistоn Rеspublikаsining Kоnstitusiyasi. Tоshkеnt. «O`zbеkistоn»,
1992.
•
O`zbеkistоn Rеspublikаsi. Ensiklоpеdiya, 1997.
•
Jo`rа y еv
N., Fаyzullа y еv T., Usmоnоv Q. O`zbеkistоn tаriхi. Tоshkеnt.
«S h аrq», 1998.
•
Istiqlоlimizning tаriхiy ildizlаri. S h аrq Y u lduzi, 1995, 11-12-sоn.
Yusup о v
E. Istiql о l yo`lid а . Tоshkеnt. «Fаn», 1996.

I.A.Karimov
Qalbida vatan ishqi jo’sh urmagan insondan
jasorat kutma.
SH.M.Mirziyoev
“ Agar mendan sizni nima qiynaydi?” deb so‘rasangiz, farzandlarimizning ta’lim va tarbiyasi deb javob beraman.

Milliy xavfsizlik va mamlakat mudofaa qobiliyatining mustahkamlanishi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish