Milliy xavsizlikni ta’minlash borasida amalga oshirilayotgan ishlar - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	82.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	doc
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Milliy xavsizlikni ta’minlash borasida amalga oshirilayotgan ishlar

Купить

MILLIY XAVSIZLIKNI TA’MINLASH BORASIDA
AMALGA OSHIRILAYOTGAN ISHLAR
Reja:
I.Kirish
II.Asosiy qism
a) Milliy Xavsizlikni tizimini takomillashtirish
b) Davlat xavsizlik xizmati va Milliy gvardiya soxasidagi
o’zgarishlar
c) Davlat tuzilmasi va davlat chegaralari daxlsizligini ishonchli
himoya qilish
III.Xulosa
IV.Foydalanilgan adabiyotlar

KIRISH
Bugungi kunga kelib mamlakatimizda davlat boshqaruv tizimini isloh qilish, ushbu
tizimda faoliyat olib borayotgan xizmatchilarning kasbiy malakalarini
rivojlantirish masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Jumladan, O'zbekiston
Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoyev tomonidan 2017-yil 7-fevralda qabul
qilingan "O'zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo'yicha harakatlar
strategiyasi to'g'risida" 1 gi, 2022-yil 28-yanvarda qabul qilingan "2022 — 2026-
yillarga mo'ljallangan Yangi O'zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to'g'risida"gi
farmonlarda davlat boshqaruv tizimini isloh qilish va uni har tomonlama zamon
ruhiga moslashtirish masalalariga doir ko'plab taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.
Darhaqiqat, zamonaviy davlat boshqaruv tizimini to'g'ri talqin qilish, to'g'ri yo'lga
qo'yish uchun o'z davlatchilik tariximizni chuqur tadqiq etish, undagi tarixiy
tendensiyalarga asoslangan holda ilmiy xulosalar qabul qilishimiz lozim.
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017- yil 7- fevraldagi PF-4947- sonli
"2017-2021 yillarda O'zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta
ustuvoryo 'nalishi bo 'yicha "Harakatlar Strategiyasi" Farmoni.

Milliy Xavsizlikni tizimini takomillashtirish
Markaziy Osiyoda ishonch muhitini qaror toptirish yo‘lida amalga oshirilgan
sa’y-harakatlar Toshkentga chegara hamda suvdan foydalanish singari murakkab
va nozik masalalarda tub burilish yasash imkonini berdi. Bu muammolar yillar
davomida yechilmasdan, mintaqadagi tanglikka sabab bo‘layotgan edi. O‘tgan yili
O‘zbekistonning qo‘shni davlatlar bilan o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 20 foiz
o‘sib, qariyb 3 milliard AQSh dollariga yetdi. Prezidentimiz Markaziy Osiyo
davlatlari rahbarlarining Ostona shahrida bo‘lib o‘tgan maslahat uchrashuvida
yaqin yillarda o‘zaro savdo hajmini 5 milliard AQSh dollariga yetkazish
mo‘ljallanayotganini ta’kidladi.
Ayni paytda mintaqadagi barqarorlik hamda izchil taraqqiyot bevosita qo‘shni
Afg‘onistonda tinchlik va osoyishtalik qaror topishi bilan uzviy bog‘liqdir.
Binobarin, ushbu mamlakat Markaziy Osiyoning ajralmas qismi bo‘lgan hamda
shunday bo‘lib qolajak.
Bizni umumiy tarix, din, madaniyat va urf-odatlar hamda xavfsizlikni ta’minlash,
savdo-sotiqni rivojlantirish sohasidagi manfaatlar birlashtiradi. Tinch Afg‘oniston
Markaziy Osiyo davlatlarining Hind okeani va Fors ko‘rfazi portlariga eng qisqa
yo‘lini ta’minlashi, Hindiston, Eron hamda Pokistonni Yevropa va Yaqin Sharq
bozorlari bilan bog‘lashi mumkin.
Shuning uchun ham Afg‘onistonni mintaqaviy muammolar, tahdidlar manbai
sifatida emas, balki noyob strategik imkoniyatlar mamlakati sifatida qarash o‘rinli.
Bu esa, o‘z navbatida, butun Yevroosiyo mintaqasida keng transmintaqaviy
munosabatlarni rivojlantirishga turtki beradi.
O‘tgan davr mobaynida O‘zbekiston Afg‘oniston bilan ikki tomonlama
munosabatlarni sezilarli darajada kengaytirdi, afg‘on muammosini hal qilish
bo‘yicha xalqaro sa’y-harakatlarga faol qo‘shildi. O‘zbekiston — Afg‘oniston
munosabatlari yuqori sur’atlarda rivojlanayotgani mamlakatimiz rahbari 2017 yil
sentyabr oyida BMT Bosh Assambleyasining 72-sessiyasi, noyabr oyida

Samarqandda bo‘lib o‘tgan Markaziy Osiyo bo‘yicha yuqori darajadagi anjuman
hamda yaqinda Ostonada bo‘lib o‘tgan mintaqa davlatlari rahbarlarining maslahat
uchrashuvida ilgari surgan O‘zbekistonning yangi tashqi siyosat strategiyasining
amaliy natijasidir.
Bugun Toshkent Afg‘oniston bilan savdo-iqtisodiy, transport, energetika va
madaniy-gumanitar aloqalarni har tomonlama rivojlantirish bo‘yicha izchil hamda
qat’iy siyosat olib borayapti. Ikki mamlakat rahbarlarining muntazamlik kasb etgan
o‘zaro muloqotlari birgalikdagi hamkorlikka katta turtki bo‘lmoqda. Prezidentlar
do‘stona va samarali, o‘zaro ishonchga asoslangan muloqotni yo‘lga qo‘yishga
erishdilar. Shu ma’noda aytganda, o‘tgan yili dekabr oyida Afg‘oniston Prezidenti
Ashraf o‘anining mamlakatimizga rasmiy tashrifi tom ma’noda tarixiy voqea
bo‘ldi. Tashrif davomida siyosiy muloqot hamda amaliy hamkorlik aloqalari sifat
jihatidan yangi bosqichga chiqdi.
Muzokaralar natijasida tomonlar xavfsizlik, energetika va transport masalalarini
qamrab olgan 20 ta qo‘shma hujjatni, shuningdek, qo‘shni mamlakatga yarim
milliard dollarga teng bo‘lgan qurilish materiallari, oziq-ovqat mahsulotlari,
bug‘doy, maishiy texnika, avtotransport vositalarini yetkazib berishga doir 40 ta
tijorat shartnomasini imzoladi.
Vazirlik hamda idoralar rahbarlari darajasida muloqotlar faollashdi. O‘tgan bir
yarim yil ichida Afg‘oniston Islom Respublikasidan O‘zbekistonga 20 dan ortiq
yuqori martabali delegatsiyalar tashrif buyurdi. Qayd etish kerakki, bu o‘zbek —
afg‘on munosabatlari tarixida oldin kuzatilmagan.
Joriy yilning fevral oyida Toshkentda Xavfsizlik masalalari bo‘yicha O‘zbekiston
— Afg‘oniston qo‘shma komissiyasining ilk majlisi bo‘lib o‘tdi. Uchrashuvda
terrorizm va ekstremizmga qarshi kurashish, qurol savdosi hamda giyohvandlik
moddalarining noqonuniy aylanishi sohasida hamkorlikning dolzarb masalalari
atroflicha muhokama qilindi. Barcha darajadagi jadal va ishonchli muloqotlar,
mamlakatlar rahbarlarining siyosiy xohish-irodasi ikki tomonlama hamkorlikka
yangicha shukuh bag‘ishladi.

Birinchidan, 2017 yilning o‘zida o‘zaro savdo aylanmasi 15 foiz o‘sib, qariyb 600
million dollarni tashkil qildi. Joriy yilning boshida ushbu tendensiya davom etdi:
yanvar oyida tovar aylanmasi yillik kesimda qariyb 30 foiz o‘sdi. Va e’tiborlisi, bu
bir yilning alohida ko‘rsatkichlari emas, balki tizimli ishlar samarasidir.
Prezidentimiz topshirig‘iga ko‘ra, 2017 yilning boshida hamkorlikni
rivojlantirishning “yo‘l xaritasi” qabul qilindi. Bu hujjatning izchil amalga
oshirilishi yaqin yillarda o‘zaro tovar ayirboshlash hajmini 1,5 milliard dollarga
yetkazish imkonini beradi.
Kobulda O‘zbekiston savdo uyi ochildi. Unda doimiy ravishda “O‘zbekistonda
ishlab chiqarilgan” nomi ostida tovarlar ko‘rgazmasi faoliyat yuritadi. 2017 yilning
sentyabr oyida Mozori Sharifda “UzTrade” shourumi (ko‘rgazma zali) ochildi.
Unda o‘zbekistonlik ishlab chiqaruvchilarning turli mahsulotlari o‘rin olgan.
Bugungi kunga qadar “UzTrade” kompaniyasi afg‘onistonlik sheriklari bilan 29
million dollardan ortiq bitimlar imzoladi. Bundan tashqari, yurtimiz 25 ta avtobus,
3 ta traktor va tirkama texnikani beg‘araz yetkazib berdi.
Termizda faol hamkorlik uchun qulay sharoitlar yaratish maqsadida bojxona
terminaliga ega bo‘lgan xalqaro logistika markazi tashkil etildi. U ikki mamlakat
o‘rtasida eksport-import hamda tranzit yuk oqimlariga va Yevropa hamda Osiyo
bozorlariga chiqishga ko‘maklashadi.
Bundan tashqari, O‘zbekistondan Afg‘onistonga yiliga 300 ming tonna mineral
o‘g‘it, 2 ming dona qishloq xo‘jaligi texnikasi, 250 ming tonnagacha g‘alla va
afg‘on bozorida talab yuqori bo‘lgan boshqa mahsulotlarni uzoq muddatli yetkazib
berish bo‘yicha kelishuvlarga erishildi.
Shu bilan birga, avtomobil, qishloq xo‘jaligi mashinalarini ishlab chiqarish hamda
to‘qimachilik sohalarida hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rilayapti.
O‘zbekistonlik mutaxassislarning Shimoliy Afg‘onistonda istiqbolli neft va gaz
konlarini o‘zlashtirishga ko‘maklashishi imkoniyatlari o‘rganilmoqda.

Ikkinchidan, transport-kommunikatsiya sohasida hamkorlik natijasida Mozori
Sharif — Hirot yo‘nalishi bo‘yicha transafg‘on transport yo‘lagini yaratish
bo‘yicha muhim kelishuvga erishildi. Ushbu yo‘lak ilgari O‘zbekiston tomonidan
qurilgan birinchi transport yo‘lagi — Hayraton — Mozori Sharif temir yo‘lining
davomi hisoblanadi. U Afg‘oniston iqtisodiyoti uchun hal qiluvchi ahamiyatga
ega. Bugungi kunda mazkur magistral orqali Afg‘oniston importining katta qismi
olib kirilmoqda. Ular orasida insonparvarlik yuklarining hajmi katta o‘rin tutadi.
Osiyo taraqqiyot banki hisob-kitoblariga ko‘ra, Hayraton — Mozori Sharif temir
yo‘li foydalanishga topshirilishi natijasida mingdan ortiq kishilar ishli bo‘lishdi.
Temir yo‘l bo‘ylab afg‘onlar bandligi o‘sish sur’atlari yiliga 10-11 foizni tashkil
etdi. Mozori Sharif — Hirot temir yo‘li loyihasini amalga oshirish Afg‘oniston
iqtisodiyotini tiklashga katta hissa qo‘shadi. Qatnovning yo‘lga qo‘yilishi
Afg‘oniston tashqi savdo aylanmasini 50 foiz ko‘paytirish imkonini beradi.
Jumladan, temir yo‘l liniyasi qurilishi yakunlanganidan so‘ng birinchi yilda yuklar
tranziti hajmi taxminan 5,3 million tonna, istiqbolda esa yiliga 15 million tonnaga
yetishi mumkin.
Shu bilan birga, Afg‘oniston bilan transport hamkorligining boshqa yo‘nalishlari
ham jadal kengayib bormoqda. Masalan, 2017 yilning noyabridan Toshkent va
Kobul o‘rtasida doimiy aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yildi. Avtomobil tashuvlari
sohasida ham hamkorlik faol rivojlanmoqda. O‘tgan yili 2016 yildagiga qaraganda
O‘zbekiston hududi orqali olib o‘tilgan Afg‘oniston yuklari hajmi 70 foiz oshdi.
Uchinchidan, Afg‘onistonni ijtimoiy-iqtisodiy tiklash ishlarining muvaffaqiyatli
kechishida energetika sohasidagi aloqalar hal qiluvchi ahamiyat kasb etishi sir
emas. O‘zbekiston 15 yildan ortiq muddat davomida elektr energiyasi yetkazib
berish borasida Afg‘onistonning ishonchli sherigiga aylandi. Afg‘onistonga
yetkazib berilayotgan elektr energiyasi hajmi 2002 yildagiga qaraganda 30 baravar
ko‘paydi. 2018 yilning yanvaridan O‘zbekiston Afg‘oniston uchun eksport
qilinayotgan elektr energiyasi narxini 35 foiz arzonlashtirdi.

Afg‘oniston Prezidentining O‘zbekistonga tashrifi davomida 260 kilometrlik
Surxon — Puli Xumri elektr uzatish liniyasini qurish loyihasini amalga oshirish
bo‘yicha bitim imzolandi. Uning 45 kilometri O‘zbekiston hududidan o‘tadi.
Loyihalash uchun trassaning koordinatlari kelishildi. Hozirgi paytda loyihaning
texnik-iqtisodiy asosi ishlab chiqilayapti.
O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasida energetika sohasida amalga oshirilayotgan
qo‘shma loyihalar ko‘p jihatdan multiplikativ samara beradi. Ya’ni Kobulga elektr
uzatish liniyasi qurilishi aholi uchun o‘tkir — elektr tanqisligi muammosini hal
qilibgina qolmasdan, ishlab chiqarish quvvatlarini, yangi korxonalarni ishga
tushirish, ish o‘rinlari yaratishda qo‘shimcha imkoniyatlar eshigini ochadi.
To‘rtinchidan, ta’lim sohasidagi hamkorlik aloqalari ham sifat jihatidan yangi
bosqichga chiqmoqda. Masalan, O‘zbekiston Prezidenti tashabbusi bilan Termizda
Afg‘oniston fuqarolarini o‘qitish ta’lim markazi ochildi. Unda Afg‘oniston turli
sohalari uchun malakali kadrlar tayyorlanadi. Bu borada istiqbolli yo‘nalish
sifatida temir yo‘l transporti va servisi sohasi uchun kadrlar tayyorlash belgilab
olingan.
O‘zbekiston erishilgan yutuqlar bilan chegaralanib qolmoqchi emas. Toshkent
umummintaqaviy ahamiyatga ega transport loyihalarini amalga oshirish, kadrlar
tayyorlash, Afg‘onistondagi mojaroni siyosiy yo‘l bilan hal qilish jarayonini
qo‘llab-quvvatlagan holda, mamlakatning tinch-osoyishta ravnaqiga ko‘maklashish
bo‘yicha sa’y-harakatlarini davom ettiradi. Bular esa pirovardida butun Markaziy
Osiyo mintaqasi xavfsizligi hamda taraqqiyotining garoviga aylanadi.
Davlat tuzilmasi va davlat chegaralari daxlsizligini ishonchli himoya qilish, inson
huquqlari va erkinliklariga og‘ishmay rioya etish, jamiyatdagi millatlararo totuvlik,
diniy bag‘rikenglik, tinchlik va osoyishtalik — demokratik huquqiy davlat
qurishning hamda mamlakatni jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning muhim
shartlaridan hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati
mamlakatning konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti, hududiy yaxlitligi, iqtisodiy va

mudofaa salohiyatini tashqi va ichki tahdidlardan himoya qilish tizimida alohida
o‘rin tutadi.
Shu bilan birga, Milliy xavfsizlik xizmatining maqomi, vazifalari va vakolatlari
doirasini aniq belgilab beruvchi qonun hujjati yaratilmay turib, unga milliy
xavfsizlikni ta’minlashning barcha jihatlari yuklatilgani ushbu idoraning davlat
organlari faoliyatining barcha sohalariga asossiz aralashuviga shart-sharoit yaratib
berdi. Mamlakatni rivojlantirishning hozirgi bosqichidagi ustuvor yo‘nalishlar,
davlat va ijtimoiy hayotning barcha sohalarini isloh qilish borasidagi vazifalarni
samarali amalga oshirish davlat xavfsizligini ta’minlashning sifat jihatidan yangi
tizimini shakllantirishni taqozo etadi.

Davlat xavsizlik xizmati va Milliy gvardiya soxasidagi o’zgarishlar
1. O‘zbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati O‘zbekiston Respublikasi
Davlat xavfsizlik xizmati sifatida qayta tashkil etilsin.
Belgilansinki, O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati O‘zbekiston
Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmatining huquqlari, majburiyatlari va
shartnomalari bo‘yicha huquqiy voris hisoblanadi.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati O‘zbekiston Respublikasining
konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti, hududiy yaxlitligi va manfaatlarini tashqi va
ichki tahdidlardan himoya qiluvchi maxsus vakolatli organ etib belgilansin.
2. O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati (bundan buyon Xizmat deb
yuritiladi) faoliyatini tashkil etishning ustuvor yo‘nalishlari etib quyidagilar
belgilansin:
Xizmatning maxsus vakolatli davlat xavfsizlik organi sifatidagi huquqiy maqomi,
vakolatlari va faoliyat yo‘nalishlarini aniq belgilab beruvchi mustahkam
qonunchilik bazasini yaratish;
bugungi kundagi xavf-xatarlar va tahdidlarga qarshi kurashishning ta’sirchan shakl
hamda uslublarini joriy etish;
yuzaga kelayotgan ijtimoiy-siyosiy va sotsial-iqtisodiy vaziyatni inobatga olgan
holda davlat xavfsizligini ta’minlash borasidagi vazifalarni bajarishda mavjud kuch
hamda vositalardan samarali foydalanish imkonini beruvchi tashkiliy tuzilmani
shakllantirish;
Xizmat faoliyatini davlat xavfsizligini ta’minlash ishlarining shakl va uslublari,
shuningdek, Xizmat harbiy xizmatchilarining idoraviy mansubligi haqidagi
ma’lumotlar oshkor bo‘lishini istisno etuvchi konspiratsiya tamoyili asosida tashkil
etish;
fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga og‘ishmay rioya
etilishini kafolatlaydigan ta’sirchan mexanizmlarni joriy qilish;

O‘zbekiston Respublikasining manfaatlarini munosib himoya qilishga qodir, har
tomonlama yetuk va vatanparvar yoshlarni Xizmatga jalb etishga qaratilgan
kadrlarni tanlash va tayyorlashning mutlaqo yangi tizimini yaratish;
mehnatga munosib haq to‘lash, uy-joy va maishiy shart-sharoitlarni yaxshilash,
sog‘liqni saqlash tizimini takomillashtirish orqali Xizmat harbiy xizmatchilarining
ijtimoiy himoyasini kuchaytirish.
3. Xizmatning asosiy vazifalari va faoliyat yo‘nalishlari etib quyidagilar
belgilansin:
O‘zbekiston Respublikasining davlat xavfsizligi va manfaatlarini tashqi va ichki
tahdidlardan himoya qilishni ta’minlash, mazkur sohada qonuniylik va qonun
ustuvorligini mustahkamlash, huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va
ularga barham berish;
O‘zbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti va hududiy
yaxlitligiga tajovuzlarning oldini olish, ularni aniqlash hamda ularga barham berish
bo‘yicha razvedka va kontrrazvedka faoliyatini amalga oshirish;
O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegaralarini qo‘riqlash va himoya qilish;
O‘zbekiston Respublikasining Qurolli Kuchlari va mudofaa-sanoat majmuasini
davlat xavfsizligiga xavf-xatarlar hamda tahdidlardan himoya qilish, mamlakat
mudofaa qobiliyatini mustahkamlash bo‘yicha strategik tashabbuslarni amalga
oshirishda ishtirok etish;
terrorizm, ekstremizm, uyushgan jinoyatchilikka, qurol-yarog‘, giyohvandlik
vositalari va psixotrop moddalarning noqonuniy muomalasiga qarshi kurashish;
davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi milliy, irqiy va diniy adovatni
targ‘ib etishga qaratilgan buzg‘unchilik faoliyatining oldini olish, uni aniqlash va
unga barham berish;
iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, ijtimoiy va axborot sohalarida davlat xavfsizligini
ta’minlash, O‘zbekiston Respublikasi xalqining tarixiy-madaniy va boy ma’naviy
merosini himoya qilish;

davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid
soluvchi korrupsiya holatlariga qarshi kurashish;
telekommunikatsiya va transport sohasida davlat xavfsizligini ta’minlash,
favqulodda holatlarni yuzaga keltiruvchi omillarning oldini olish, aniqlash va
ularga barham berish;
Xizmat tergov qilish vakolatiga kiruvchi jinoyat ishlari bo‘yicha tergovga qadar
tekshiruv va dastlabki tergov olib borish va tezkor-qidiruv faoliyatini amalga
oshirish;
davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat sirlari saqlanishi, maxsus aloqa
xavfsizligining ta’minlanishi hamda axborotlarni kriptografik himoya qilishni
tashkil etish ustidan nazoratni amalga oshirish;
davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi huquqbuzarliklar sodir
etilishiga imkon beradigan sabab va shart-sharoitlarni aniqlash hamda bartaraf
etish;
Xizmatning jangovar va safarbarlik tayyorgarligi holatini takomillashtirish va
saqlab turish, kuch va vositalarni favqulodda vaziyatlar yuzaga kelgan hamda
harbiy holat joriy qilingandagi harakatlarga tayyorlash.
2018 yil 1 apreldan quyidagi funksiyalar: O‘zbekiston Respublikasining o‘ta
muhim va toifalangan ob’ektlarida qo‘riqlashning texnik vositalarini loyihalash,
montaj qilish, sozlash, ta’mirlash va ularga texnik xizmat ko‘rsatish bo‘yicha
ishlarni bajarishga ruxsat berish — O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar
vazirligiga; rejimli mudofaa ob’ektlarini loyihalash, qurish, ulardan foydalanish va
ularni ta’mirlash uchun litsenziya talabgorlariga ruxsat etilganligi haqida
ma’lumotnoma berish — O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligiga
o‘tkazilsin.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 22 yanvardagi PF–5308-son
“2017 — 2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta
ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini “Faol tadbirkorlik,
innovatsion g‘oyalar va texnologiyalarni qo‘llab-quvvatlash yili”da amalga

oshirishga oid Davlat dasturi to‘g‘risida”gi Farmoniga muvofiq, O‘zbekiston
Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining bir guruh deputatlari
tomonidan “O‘zbekiston Respublikasining Milliy xavfsizlik xizmati to‘g‘risida”gi
O‘zbekiston Respublikasi qonuni loyihasi ishlab chiqilganligi ma’lumot uchun
qabul qilinsin.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga mazkur Farmon
qoidalaridan kelib chiqqan holda qonun loyihasini qayta ishlash tavsiya etilsin.
6. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Xizmat bilan birgalikda bir oy
muddatda 2018 — 2022 yillarda O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik
xizmatining harbiy xizmatchilari uchun arzon uy-joylarni qurish dasturini ishlab
chiqsin va tasdiqlasin.
7. O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining bayrog‘i va emblemasi
namunalari 1 va 2-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.
Belgilansinki, bayroq va emblemadan foydalanish tartibi Xizmat raisi tomonidan
tasdiqlanadi.Xizmat ikki oy muddatda:Xizmat faoliyatini tashkil etish;
Xizmatning ta’lim muassasalari faoliyatini takomillashtirish;
O‘zbekiston Respublikasi Davlat chegarasini qo‘riqlash tizimining samaradorligini
oshirishni nazarda tutuvchi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari
loyihalarini kiritsin.
9. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Xizmat va boshqa manfaatdor
idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga mazkur Farmondan
kelib chiqadigan o‘zgartish va qo‘shimchalar to‘g‘risidagi takliflarni O‘zbekiston
Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
10. Mazkur Farmonning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh
vaziri A. N. Aripov va O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik
kengashi kotibi V. V. Maxmudov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. Mirziyoyev

Davlat xavsizlik xizmati va Milliy gvardiya soxasidagi o’zgarishlar
Geraldik belgi — O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati emblemasi
to‘q ko‘k rangli aylana tasmasi bo‘lgan kumush rang doiradan iborat.
Aylana tasmaning yuqori qismida oq rangli bosh harflar bilan lotin alifbosida:
«O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI», pastki qismida: «DAVLAT XAVFSIZLIK
XIZMATI» deb yozilgan. Ushbu yozuvlar hurlik ma’nosini anglatuvchi sakkiz
qirrali ikkita yulduz bilan ajratilgan.
Doira markazida davlat va jamiyatni tashqi va ichki tahdidlardan himoya qilish
ramzini anglatuvchi, pastki qismi cho‘zilgan, yuqori burchaklari kesilgan
uchburchak ko‘rinishiga ega qalqon tasvirlangan. Qalqon yuzasi kumush rangda.
Qalqonning markazida O‘zbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasvirlangan.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat gerbidan qalqonning kambar hoshiyalariga qadar
quyosh nurlarini ifodalovchi to‘g‘ri chiziqlar tortilgan.
Qalqonning kesilgan ikki yuqori va pastki burchaklarida shaxs, jamiyat va davlat
manfaatlari muhofazasini anglatuvchi uchta halqa tasvirlangan.
Qalqon ortida simmetriya o‘qi bo‘yicha tig‘i pastga yo‘naltirilgan qilich
joylashgan. Qilich kuch, sha’n, adolat, jasorat va hushyorlikni anglatadi.
Qilich kumush rangda. Qilich dastagi yettita halqadan iborat bo‘lib, ular
O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatining asosiy
tamoyillarini anglatadi.
Qalqon va qilich ortida simmetrik ravishda ikki tomonga hilpirayotgan
O‘zbekiston Respublikasi Davlat bayrog‘i tasvirlangan.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat bayrog‘ining qalqon va qilich ortida joylashuvi
konstitutsiyaviy tuzum, suverenitet, hududiy yaxlitlik va davlat manfaatlarining
tashqi va ichki tahdidlardan himoyalanganligini anglatadi.
* * *

“O`zbekiston Respublikasining davlat xavfsizligi tizimini takomillashtirish chora-
tadbirlari to`g`risida”gi O`zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoniga sharh
Mamlakat taraqqiyotining hozirgi bosqichida strategik vazifalar va eng muhim
islohotlarning muvaffaqiyatli amalga oshirilishi nafaqat davlat va xo‘jalik
boshqaruvi organlari, balki huquqni muhofaza qiluvchi tuzilmalar faoliyatini ham
takomillashtirishni talab etadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoyev
2017 yil 22 dekabrda Oliy Majlisga Murojaatnomasida O‘zbekiston Respublikasi
Milliy xavfsizlik xizmatini isloh qilish zarurligini ko‘rsatib berdi.
Davlat rahbari tomonidan Konstitutsiya va qonun normalariga og‘ishmay rioya
etilishini ta’minlash, huquqni muhofaza qiluvchi organlar tizimida o‘zaro tiyib
turish va manfaatlar muvozanati tamoyilini so‘zsiz amalga oshirish, boshqa
organlarning funksiyalarini bajarish va takrorlash holatlariga yo‘l qo‘ymaslik
vazifalari qo‘yilgan edi.
Bu borada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan qabul qilingan
“O‘zbekiston Respublikasining davlat xavfsizligi tizimini takomillashtirish chora-
tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmon xavf-xatar va tahdidlarga samarali tarzda qarshi
kurashishga qodir maxsus xizmatning zamonaviy qiyofasini belgilagan holda,
davlat xavfsizligini ta’minlashning sifat jihatidan yangi tizimiga asos soldi.
Farmonga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati
O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati etib qayta tashkil qilindi.
Idoraning nomidan “milliy xavfsizlik” tushunchasining chiqarilishi uning
vakolatlari asossiz tarzda kengayishiga shart-sharoit yaratgan omillarni bartaraf
etish zarurati bilan bog‘liq. Chunki lokal miqyosdagi har qanday muammo milliy
xavfsizlikka tahdid sifatida ko‘rilishi mumkin edi. Mazkur o‘zgartirish ushbu
idoraning diqqat-e’tiborini davlat ahamiyatiga ega real tahdidlarga qaratadi.
“Davlat xavfsizligi” atamasi xavfsizlikni ta’minlash doirasini aniq belgilaydi va
mazkur sohadagi faoliyat yo‘nalishlarini ajratib beradi.
Farmon bilan Davlat xavfsizlik xizmati O‘zbekiston Respublikasining
konstitutsiyaviy tuzumini, suverenitetini, hududiy yaxlitligini va manfaatlarini

tashqi va ichki tahdidlardan himoya qiluvchi maxsus vakolatli organ etib
belgilandi.
Davlat xavfsizlik xizmati faoliyatini tashkil etishning ustuvor yo‘nalishlari
belgilandi.
Birinchidan, mazkur idoraning maqomi, vakolatlari va faoliyat yo‘nalishlarini
belgilagan holda “O‘zbekiston Respublikasining Davlat xavfsizlik xizmati
to‘g‘risida”gi qonunni ishlab chiqish va qabul qilish nazarda tutilmoqda. 26 yil
oldin qabul qilingan Milliy xavfsizlik xizmati to‘g‘risidagi amaldagi nizom
faoliyatni samarali tashkil etishga imkon bermaydi hamda mamlakatning ijtimoiy-
siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy hayotida yuz bergan muhim o‘zgarishlarni aks
ettirmaydi.
Ikkinchidan, bugungi kundagi xavf-xatar va tahdidlarga qarshi kurashishning
ta’sirchan shakllari hamda uslublarini joriy etish, shu maqsadda idoraning samarali
tashkiliy tuzilmasini shakllantirish zarurligi belgilandi.
Uchinchidan, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga
og‘ishmay rioya etishning alohida muhim ahamiyati ta’kidlandi. Shundan kelib
chiqqan holda, Davlat xavfsizlik xizmati tomonidan inson huquqlari qonuniy
kafolatlarining qat’iy ta’minlanishiga ustuvor ahamiyat beriladi.
To‘rtinchidan, kadrlarni tanlash va tayyorlashning mutlaqo yangi tizimi tashkil
etiladi, harbiy xizmatchilarning ijtimoiy himoyasi kuchaytiriladi. Mazkur choralar
Davlat xavfsizlik xizmatiga har tomonlama rivojlangan va vatanparvar yoshlarni
jalb etishga imkon beradi. Shu o‘rinda idora vakillarining harbiy xizmatchi
sifatidagi maqomi ko‘rsatib o‘tildi, mazkur holat ularga nisbatan harbiy xizmatni
o‘tash bilan bog‘liq barcha cheklov va majburiyatlar tatbiq etilishini anglatadi.
Beshinchidan, Davlat xavfsizlik xizmati o‘z faoliyatini idora ishining shakllari va
uslublari hamda harbiy xizmatchilarning idoraviy mansubligi haqidagi
ma’lumotlar oshkor bo‘lishini istisno etadigan konspiratsiya tamoyillari asosida
tashkil etishi belgilandi. Bu davlat xavfsizligini ta’minlash vazifalarini bajarishda

mavjud kuch va vositalardan samarali foydalanishni ta’minlaydi.
O‘ziga xos bo‘lmagan vazifa va funksiyalarni istisno qilish maqsadida Milliy
xavfsizlik xizmati vakolatida bo‘lgan ayrim ruxsat beruvchi vakolatlar 2018 yil 1
apreldan boshqa idoralarga o‘tkaziladi yoki tugatiladi.
Farmon bilan Davlat xavfsizlik xizmatining bayrog‘i va emblemasi namunalari
tasdiqlandi.
Idoraviy ramzlarning ta’sis etilishi harbiy xizmatchilarning jangovor ruhini
oshirishga hamda ularni davlat xavfsizligini ta’minlash vazifalarini bajarishga
safarbar etishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmonida davlat xavfsizligini ta’minlash
sohasida to‘planib qolgan muammolarni hal etishga qaratilgan qator topshiriqlar
mavjud. Shu munosabat bilan:
idora faoliyatini tashkil etish, uning ta’lim muassasalari faoliyatini
takomillashtirish va Davlat chegarasini qo‘riqlash tizimining samaradorligini
oshirishga qaratilgan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlarini ishlab
chiqish;
2018 — 2022 yillarda Davlat xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilari uchun arzon
uy-joylarni qurish dasturini ishlab chiqish nazarda tutildi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining mazkur Farmoni tarixiy ahamiyatga ega
bo‘lib, davlat xavfsizligini ta’minlashning sifat jihatidan yangi tizimini
shakllantirishning huquqiy asoslarini yaratdi.
Davlat rahbarining mazkur qarorini amalga oshirish O‘zbekiston Respublikasi
konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti, hududiy yaxlitligi va manfaatlarini tashqi
hamda ichki tahdidlardan himoya qilish tizimining sifat jihatidan yangi bosqichga
ko‘tarilishini ta’minlaydi.
XULOSA

Xulosa o'rnida aytish lozimki, turli tarixiy viloyatlarda joylashgan yirik mustahkam
maskanlar atroflarida dastlabki shahar markazlari shakllanib, rivojlana
boshlaganligini tadqiqotlar isbotlaydi. Ilk shaharlar qishloqlardan iqtisodiy, siyosiy
va madaniy mavqei bilan ajralib turgan. Bunday shaharlar o'zlari joylashgan
vohalarning siyosiy, iqtisodiy, madaniy, diniy va harbiy markazlari vazifalarini
bajargan bo'lishi shubhasizdir.
Hozirgi kunga qadar olib borilgan arxeologik tadqiqotlar natijalari O'rta Osiyo
hududida temir davridagi ijtimoiy-siyosiy rivojlanishning ayrim muhim
masalalarini yangi asosda izohlashga imkoniyat yaratadi. Ammo, shunga
qaramasdan bu masala to'liq yechimini topmagan. Xususan, O'rta Osiyo eng
qadimgi davlatlari tipologiyasi va xronologiyasi, davlatchilik taraqqiyotida ilk
shaharlarning ahamiyati muammosi shular jumlasidandir.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1. A. Asqarov O'zbek xalqining etnogenezi va etnik tarixi. - T., 2007. - B. 340.
2. A.S. Sagdullayev. O'zbekiston tarixi, I kitob [Matn]. - Toshkent: Donishmand
ziyosi, 2021. - 624 b.
3. Bahodir Eshov. O'zbekistonda davlat va mahalliy boshqaruv tarixi.-Toshkent:
2014. - 281 b.
4. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017- yil 7- fevraldagi PF-4947- sonli
"2017-2021 yillarda O'zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor
yo'nalishi bo'yicha "Harakatlar Strategiyasi" Farmoni.

Milliy xavsizlikni ta’minlash borasida amalga oshirilayotgan ishlar

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish