Miloddan avvalgi 1 ming yillikda yaqin sharqdagi vaziyat - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Miloddan avvalgi 1 ming yillikda yaqin sharqdagi vaziyat

Купить

Miloddan avvalgi | ming
yillikda yaqin sharqdagi
vaziyat.

Bronza asri halokati
Ko chmanchi qabilalar bosqinlariʻO rta yer dengizi bo yidagi davlatlar
ʻ ʻ01
02
03 Reja:

O‘tgan mil.avv. II-ming yillikning oxirida kuzatilgan “Bronza asri
halokati” Yaqin Sharq mintaqasi qiyofasini keskin o‘zgartirib yubordi.
Ungacha dunyo sivilizatsiyalari beshiklaridan biri bo‘lgan mintaqa insoniyat
tamandduni tarixida katta o‘ringa ega bo‘lgan yutuqlarga vatan bo‘lgan edi.
Mintaqada yil bo‘yi hosil olish imkonini beruvchi sug‘orma dehqonchilik, ilk
yozuv madaniyati, kulolchilik va boshqa ko‘plab kashfiyotlar qilindi, bunday
ilgari siljishlar oxir-oqibat ilk davlatchilik munosabatlarining shakllanishiga
olib keldi. Lekin tarixiy nuqtai nazardan olib qaraganda bronza asri oxiri va ilk
temir davriga o‘tishda kuzatilgan “halokat” o‘z ortidan katta-katta
vayronkorrliklarni keltirib chiqardi, iqtisodiy inqiroz, madaniy tushkunlik
boshlandi. O‘z davrining katta madaniyati bo‘lgan Miken, Xett, Suriya va
Anatoliyadagi katta-kichik davlatchiliklarga yakun yasadi, iqtisodiy aloqalar
izdan chiqib ketdi, qator yozuv madaniyatlari unitildi, mintaqada mavjud
ko‘plab shaharlar vayron bo‘ldi, aksariyati butunlay insonlar yashamaydigan
tashlandiq makonlarga aylandi (Xattusa, Miken kabi).

A m m o m il .a v v. I -m in g
yi ll ik n in g b o shl a ri ga
ke lga n d a “ h a lo k at d a n ”
ke y in g i ij o bi y o ‘z g a ri sh lar
ku za ti ld i. “ Halokat” boshlab
bergan inqiroz aksariyat
xalqlar tarixida bir necha
asrlar davom etgan
“ qorong‘ulik asri”ga yo‘l
ochib berdi, natijada
“halokatdan” keyin umuman
oldingi davrga “merosxo‘r”
bo‘lmagan yangi
davlatchiliklar vujudga kela
boshladi.

Add your words here ,according to your need to draw
the text box size.Please read the instructions and more
work at the end of the manual template.
ADD TITLE
add your words
here ,according to your need
to draw the text box size
ADD TITLE
add your words
here ,according to your need
to draw the text box size

Bir vaqtlar qudratli bo‘lgan davlatlardan (Xett podsholigi, Mitanni)
faqatgina boshqa yangi qudratga chiqayotgan davlatlarning domiga
tortilayotgan “parcha”lar qolgan edi. Boshqa birlari bo‘lsa (Misr, Bobil kabi)
garchi hamon mavjud bo‘lsalarda, ammo ular ham ichki va tashqi siyosiy
tanazzulga tortilgan ediki, uning oqibatida bir paytlar jahon siyosatida
yetakchilik o‘rnini yangi gullab-yashnayotgan davlatlarga, ular orasida
Ossuriya ajralib turardi, bo‘shatib berishgga majbur bo‘ldi. Lekin shu bilan birga mil.avv. I-ming
yillikda Yaqin Sharqda sodir
bo‘lgan ayrim voqeliklar oqibatida
mazkur mintaqa deyarli tuganmas
urushlar
o‘chog‘iga aylanib qoldi. Mintaqadagi
qadimgi davlatlarining noteng
ijtimoiyiqtisodiy va siyosiy taraqqiyoti
natijasida Yaqin Sharqning siyosiy
xaritasi va
mintaqaning kuchlar muvozanatija
o‘zgarish boshlandi.

Bir paytlar mintaqa atrofida tinch va osuda turmush guzaronlik qilib
kelgan ko‘chmanchilar (qabilalar) dunyosi mil.avv. I-ming yillikning
boshlaridan e’tiboran Yaqin Sharq davlatlari taqdirida muhim rol o‘ynay
boshlaydi.
Ko‘chmanchi turmush sharoiti, eski yaylovlarning kamayishi va
yangilarini izlash, cho‘l va dashtlar qa'ridan boshqa ko‘chmanchi qabilalarning
bosimi va buning natijasida kelib chiqqan etnik harakatlar, urug‘chilik tuzumi
inqirozi sharoitida ushbu qabilalarning kuchaygan jangovarligi yirik qabilaviy
ittifoqlarning Qadimgi Sharq davlatlari bilan to‘qnashuvlari rivojiga ta’sir
ko‘rsatdi.
Bu juda ayanchli edi.

Skif qabilalari.

O‘z navbatida, Yaqin Sharqdagi
barcha hududlar
allaqachonlar taqsimlanganligi va
ularni bo‘lish yo‘lidagi istalgan
xattiharakatlar va urinishlar qonli
urushlarga, bu yerlarda
hukmronlik qilgan
davlatlarning qattiq qarshiligiga va
ko‘chmanchilar dunyosi
tomonidan
egallangan zaminlarning
ichkarisigacha kirib borishiga olib
keldi. Vaqti-vaqti bilan bunday
to‘qnashuvlar davlatchilik
bosqichidagilar
uchun halokatli oqibatlar bilan
tugadi, jumladan,
kimmereylarning Urartu,
Frigiya va Lidiya davlatlarining
zaiflashuvidagi roli hammaga
ma’lum, skif
qabilalari yigirma sakkiz yil
davomida Midiyada va Old
Osiyoning boshqa
yerlarida “gegemonlik” qildi.

Masalan,
Yangi Ossuriya va Yangi Bobil davlatlari Arabiston
yarim orolining ichkarisigacha, Fors davlati Shimoliy
Qora dengizbo‘yi va O‘rta Osiyo
hududlarigacha kirib bordi. Agar mil. avv. III-ming yillikda asosiy kurash
cheklangan mintaqa
chegaralari doirasida hukmronlik uchun
raqobatga kirishilgan bo‘lsa (masalan,
Shumer shahar-davlatlar o‘rtasidagi, Shumer va
Akkad davlatlari o‘rtasidagi
kurashlar), mil.avv. II-ming yillikka kelganda
Bobil, Misr, Xett va Ossuriya
davlatlari o‘rtachidagi kurashlar o‘zlarining asl
hududlariga qo‘shni begona
yerlarni qo‘shib olish va “hududiy podsholik”
deb ataluvchi davlat yaratish
uchun olib borildi.

1) b ro n za a s ri h al ok a ti q ac h on so d ir b oʻ lg an ed i.
A) 2 -m ing yil lik . B ) 3- m in g y ill i. D ) m il. a vv 2 - m in g y ill ik
2 ) Q ay s i h u du d la r da g i d a v la tc hi lik k a ya k u n ya s al di .
A) m ike n x et t. B ) su r iy a an a to li ya . D ) ha m m a s i t o ʻg ʻri .
. 3 ) Q ay s i s h ah a rl ar in s o n ya s ha m a y di ga n t as h la n di kq a
ay la n di
A) L iv an b a s ra . B ) x at tu s a m ik en . D ) m ii sh r i m ike n
4 ) ha lo la t da n s o ʻn g ni m a b o ʻld i.
A) y an g i da v la tc h al ar t as h ki l t op d i. B ) Es k i d a vl at la r
tik la n d i.
5 ) qa c ho n i jo bi y o ʻzg a ri sh b o ʻld i
A) m il a vv 1 m in g y illi k B ) m ilo d iy 1 m ing y il lik

Miloddan avvalgi 1 ming yillikda yaqin sharqdagi vaziyat

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish