Misr-Xett munosabatlari Ramzes II va Xattusilis III misolida - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	659.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Misr-Xett munosabatlari Ramzes II va Xattusilis III misolida

Купить

MAVZU: MISR-XETT
MUNOSABATLARI RAMZES II
VA XATTUSILIS III MISOLIDA

Mil.avv. II-ming yillik
o‘rtalaridan kuchaya
boshlagan Xettlar
davlati
Misrning mintaqadagi
yangi raqibiga aylandi.
Mohir diplomat,
sarkarda va
siyosatchi bo‘lgan
Suppiluliuma
(mil.avv.XIV asr)
davrida Old Osiyodagi
vujudga kelgan xalqaro
vaziyatdan unumli
foydalanib, mamlakat
qudratini
kuchaytirib, davlat
sarhadlarni
kengaytirdi. Misr qo‘l ostidagi Osiyo mulklariga daxl qila
boshladi. Ikki davlat raqobati markazi bo‘lgan Suriya va Falastin yerlari
uchun
bir necha o‘n yillik qonli kurash olib boradi
Ular o‘rtasidagi kurashning eng
cho‘qqisi Kadesh jangida (mil.avv. XIV asr oxiri, XIII asrning birinchi
yarmi
oralig‘idagi yillar bilan ko‘rsatiladi) sodir bo‘ldi. Xettlar podshosi
Mutavalli II
va Misr fir’avni Ramzes II o‘rtasidagi jang, garchi tomonlarning
qaydlarida
o‘zlarini g‘olib sifatida ko‘rsatishsada, aslida taktik durang bilan
tugagan, hech
bir tomon mutloq g‘oliblikka erishmagan.

Ana shu urushdan bir necha yil o‘tib,
XIII asr birinchi yarmida (tax. mil.avv.
1286-, 1285-, 1280-, 1278-, 1263- yoki
1258-yil deb ko‘rsatiladi) Ramzes II va
Xattusili III o‘rtasida tinchlik
shartnomasi tuzilgan.
Ikki tomon shartnoma matni tushirilgan, imzo va davlat muhri bilan
muhrlangan kumush doskalarni almashishgan. Misrcha matn bo‘lsa XIX asrda
Karnak va shartnomadan parchalar Fivadagi Ramesseum devorlaridan topilib,
fanga ma’lum qilingan bo‘lsa, xettcha variant XX asr boshlarida Xettlar
poytaxti Xattusadagi “Bo‘g‘azqoya arxivi” tadqiqotlarida topilgan.

Shartnoma uch qismdan iborat:
muqaddima, moddalar (asosiy
qism
sifatida) va xotima (xudolarga
ibodat va murojaat, shartnoma
shartini
buzmaslik bo‘yicha qasamyod va
buzuvchilarga yog‘diriladigan
la’natlar va
tahdidlar).
“ Xettlarning buyuk podshosi va Misrning buyuk
hukmdori Ramzesning
farzandlari o‘rtasida ajoyib tinchlik va birodarlik
bo‘lsin. Misr va Xettlar
mamlakati biz kabi tinchlik va birodarlikda abadiy
qoladi” deb qayd etilgan.

Xettlar bilan uzoq kurashlar sharoitida, Xattusili III bilan tinchlik
shartnomasini imzolagandan keyin Ramzes II Misrning xettlar davlati sharqiy
chegarasida mavqeyini mustahkamlash maqsadini ko‘zlab, Bobil bilan
do‘stona munosabatlar o‘rnatishga muvaffaq bo‘ldi.
Misr-xett tinchlik shartnomasi imzolanganidan 13 yil vaqt o‘tib, ya’ni
Ramzes II hukmronligining 34-yilida Ramzes II Xattusili III ning katta
qiziga
uylandi. Shartnomaga asosan ikki dushman davlat o‘rtasida nisbatan
barqaror
munosabatlar shakllanishi ushbu nikoh diplomatiyasi tuzilishiga o‘z
ta’sirini
ko‘rsatgan. Xettcha ismi noma’lum bo‘lgan xett malikasi onasi
hamrohligida
ko‘plab oltin, kumush, bronza, chorva, qo‘y va qullardan iborat
karvon bilan
yuborilgan.

Misrda Maatxornefrura, Maatnefrura
nomi bilan mashhur bo‘lgan xett
malikasining go‘zalligi Ramzes II maftun
etgan. Natijada u Misrda odatda
ajnabiy malikalar taqdiriga bitilinadigan
“ikkinchi darajali rafiqa” bo‘lish
odatini chetlab o‘tib, bosh malikalar
qatoridan o‘rin egalladi.Key in roq , t axm in an R am ze s II
huk m ron lig in ing 42 -y ilid a u
Xatt usili
IIIn ing ik kin ch i q izig a ha m
uyl an gan lig i h aq ida m a’ lum ot lar
bor . A mm o bu
xett m al ika sin ing is mi (m isr ch as i)
nom a’lu ml igi op as i si nga ri
ma qo mg a
eri sho lm ag an lig ini ko ‘rsa ta di.

Mazkur nikoh tuzilishi uzoq muzokaralar jarayonining mahsuli
bo‘ldi.
Bu haqidagi yozishmalar “Bo‘g‘azqoya arxivi”da uchraydi, unda
fir’avn
Ramzes II ning xett hukmdorini o‘z mamlakatiga tashrif
buyurishini so‘rab
yozgan maktubi bor. Misrning o‘zida shartli ravishda Ramzes II
ning “Nik oh yodgorlik toshi” deb ataluvchi toshdagi (Abu-
Simbelda) tasvirda bo‘lsa xett
malikasini shaxsan hukmdor Xattusili III kuzatib kelganligi va
nikoh
tantanalarida ishtirok etganligi aks etgan. Bu tashrifni va
nikohning tuzilishini
Ramzes II ning saroy ahli uning yana bir g‘alabasi sifatida e’tirof
etishgan.

Mil.avv.ll ming yillikda Xettlar davlarti mintaqada qaysi
davlatning asosiy raqibiga aylangan?
A. Mittani
B. Misr
D. Bobil
Ramzes ll hukmironligining nechanchi yilida Xattusilli lll
ning qiziga uylanadi?
A. 40
B. 42
D. 43 Shartnomadan qancha vaqt utib Ramzes ll
Xattusili lll ning katta qiziga uylanadi?
A. 11
B. 34
D. 13
Ikki urtada tuzilgan tinchlik shartnomasi necha qismdan
iborat edi?
A.3
B. 2
D.5 Usha davrda Xettlarga tahdid solayotgan davlat?
A. Bobil
B. Misr
D. Ossuriya

Misr-Xett munosabatlari Ramzes II va Xattusilis III misolida

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish