MS Office dasturlari (MS word MS excel MS power point)
![Axborot -atrof-muxit ob' е ktlari va hodisalari, ularning o`lchamlari va
holatlari to`g`risidagi ma'lumotlardir. Axborot insonlar o`rtasida ma'lumotlar
ayiriboshlash, odamlar va qurilmalar o`rtasida signallar ayiriboshlashni ifoda
etadigan umummiliy tushunchadir[8].
Informatika fani axborot tabiat hodisalari yoki ob' е ktlar to`g`risidagi
tasavvurimizni o`zgartiruvchi o`zaro konts е ptual bog`liq ma'lumotlar,
ko`rsatkichlar, n е gizlar va tushunchalar sifatida qaraydi. Informatikada
axborotlar bilan bir qatorda ma'lumotlar tushunchasi ham qo`llaniladi[8].
Ma'lumotlarga faqat saqlanadigan b е lgilar yoki yozib olinadigan kuzatuvlar
sifatida qarash mumkin. Agar bu ma'lumotlarga biror narsa to`g`risidagi
mavhumlikni kamaytirish uchun foydalanish imkoniyati tug`lsa, ma'lumotlar
axborotga aylanadi. Shuning uchun axborotni foydalaniladigan ma'lumotlar d е b
atasa ham bo`ladi.
Masalan, qog’ozga t е l е fon raqamlarini ma'lum tartibda yozib, birovga
ko`rsatgansiz,u buni biror axborot b е rmaydigan ma'lumot sifatida qabul
qiladi. Biroq ana shu har bir t е l е fon raqami to`g`risidagi muayyan korxona yoki
tashkilot nomining faoliyati turi yozib qo`yilsa, avvalgi ma'lumot axborotga
aylanadi.
Matnli, sonli, grafikli va tovushli axborotlar kompyuterda qayta ishlanishi
uchun berilganlar shaklida taqdim qilinishi lozim. Berilganlar–
kompyuterda qayta ishlanishi mumkin bo‘lgan shaklda ifodalanadigan
axborotlardir. Buyruq–u elementar instruksiya bo‘lib, unda kompyuterning u
yoki bu amalni bajarishi ifodalaniladi. Protsessorni biror-bir operatsiyani
amalga oshirishi uchun bitta buyruq emas, balki bir – nechta buyruqlar
ketma-ketligini bo‘lishi zarur bo‘ladi. Berilganlarni kompyuterda dasturli qayta
ishlash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
1) kompyuterni tashqi xotirasida saqlanuvchi dastur bajarilishi uchun
ishga tushirilganda u operativ xotiraga yuklanadi;](https://docx.uz/documents/2fdc7131-5831-44e7-a8f7-1245f7184dd9/page_2.png?v=1)
![2) protsessor dastur buyruqlarini berilgan ketma-ketlikda o‘qiydi va uni
bajarishni amalga oshiradi;
3) qayta ishlash jarayonida qayta ishlangan berilganlar, protsessor
tomonidan operativ yoki tashqi xotiraga yozilib boriladi;
4) protsessor chiqarish qurilmasi berilganlariga so‘rovlar yuborishi va
o‘zida qayta ishlangan berilganlarni chiqarish qurilmalariga uzatishi mumkin.
Dasturlar-bu buyruqlarning tartiblangan ketma-ketligidir.Istalgan kompyuter
dasturlarining yakuniy maqsadi – apparat vositalarini boshqarish va
natijalar olishdan iborat bo‘ladi.
Odatda, dasturiy ta’minot (Software) deyilganda hisoblash tizimi orqali
bajariladigan dasturlar to‘plami tushuniladi.
O‘z o‘rnida dasturiy ta’minot– kompyuter tizimlarining ajralmas qismi
hisoblanadi va u texnik vositalarning mantiqiy davomi bo‘ladi.
Aniq kompyuterni qo‘llanish sohasi undagi dasturiy ta’minotning
imkoniyatlari bilan belgilanadi. Kompyuterning apparat va dasturiy
ta’minoti bir-biri bilan ajralmas va uzluksiz o‘zaro harakatda bo‘ladi.
Bir butun kompyuter, yoki uning tarkiy qismlari o‘z-o‘zidan
axborotlarni qayta ishlay olmaydi. Kompyuterning ishlashini turli xil
funksiya va vazifalarni bajaruvchi dasturlar boshqaradi.
Hisoblash tizimining dasturiy ta’minoti dasturli konfigurasiya deb ataladi.
Hisoblash tizimlari fizik tugin va bloklarda ajratilgani singari, dasturlararo
ham o‘zaro aloqa mavjud bo‘ladi, ko‘plab dasturlar boshqa quyi darajadagi
dasturlarga tayangan holda ishlaydi.
Kompyut е rning dasturiy ta'minoti orasida eng ko‘p qo‘llaniladigani amaliy
dasturiy ta'minot (ADT) dir[14]. Bunga asosiy sabab - kompyut е rlardan inson
faoliyatining barcha sohalarida k е ng foydala-nishi, turli pr е dm е t sohalarida
avtomatlashtirilgan tizimlarning yaratilishi va qo‘llanishidir](https://docx.uz/documents/2fdc7131-5831-44e7-a8f7-1245f7184dd9/page_3.png?v=1)
![Amaliy dasturiy ta’minot o‘zida aniq bir vazifani bajaruvchi amaliy dasturlar
majmuini mujassamlashtiradi. Tabiiyki amaliy dasturiy ta’minotlar va tizimli
dasturiy ta’minotlar orasida bevosita o‘zaro aloqa mavjud bo‘ladi.
Dunyoda kompyuter texnikasini jadal rivojlanishi, dasturiy mahsulotlarni
ham shunday jadallik bilan rivojlanishiga olib keldi.
Dunyoda kompyuterlarni ommaviylashuvini dasturiy ta’minotlarsiz tassavur
qilib bo‘lmay qoldi.
Kompyuterlarning rivojlanishini tijorat sohasini apparat ta’minoti
( hardware ) va dasturiy ta’minoti soft ( software ) kabi ikkita katta qismlarga
ajratilishiga olib keldi.
Dunyoda Microsoft, Oracle, Sun, Borland kabi dasturiy mahsulotlar ishlab
chiqaruvchi kompaniyalar yuzaga keldi. Hisoblash texnika vositalarini
tezkorlik bilan rivojlanishi va kompyuterlarning qo‘llanish sohalarini tobora
kengayib borishi dasturiy ta’minotlar evolyusiyasi jarayonini
tezlashtirdi[11].
Agar oldin dasturiy ta’minotlarning asosiy kategoriyalari (operatsion
tizimlar, translyatorlar, amaliy dasturlar paketi) barmoq bilan sanarli bo‘lsa,
hozirgi vaqtga kelib u tugal bir rivojlanish tomoniga o‘zgardi. Yangi dasturiy
ta’minotlarni ishlab chiqishda tugal bir yangi bo‘lgan yondoshuvlar yuzaga
keldi. Bu jarayon talab qilinadigan dasturiy mahsulotlar bilan bozordagi
amaldagi dasturiy mahsulotlarning nisbatini keskin o‘zgarishiga olib keldi.
Amaliy dasturiy ta’minotlarga inson faoliyatining turli xil sohalariga
mansub bo‘lgan dasturlar kiradi. Amaliy dastur – bu istalgan aniq bir
dastur bo‘lib, u qandaydir muammoli sohasi doirasiga oid masalalarni
yechishgan mo‘ljallangan bo‘ladi.
Hisoblash texnikasini amaliyotda samarali tadbiq etishning shartlaridan biri
amaliy dasturlarning ixtisoslashtirilgan paketlarini yaratishdir.](https://docx.uz/documents/2fdc7131-5831-44e7-a8f7-1245f7184dd9/page_4.png?v=1)
MS Office dasturlari (MS word MS excel MS power point)