Mudofaa va xavfsizlik - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	64.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Mudofaa va xavfsizlik

Купить

Mavzu: MUDOFAA VA XAVFSIZLIK
REJA:
1. Mudofaa va xavfsizlikning ahamiyati
2. Qurolli kuchlarning vazifasi
3. Qurolli kuchlarni boshqarishda Prezidentning o’rni.

Har bir mamlakatda milliy xavfsizlikni ta’minlash asosiy masala bo ‘lib, bunda
davlat asosiy rolni o'ynaydi. “O'zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligini
mustahkamlash, uning hududida barqarorlikni ta’minlash, mamlakatimizning jahon
xo‘jaligi tizimida va jahon hamjamiyatida munosib joyni egallashiga erishish —
davrimizning asosiy vazifasidir” 1, - deb bu masalaning ahamiyatini ko‘rsatib
bergan edi Prezidentimiz. Shuning uchun, dastlabki yillardan boshlab milliy
xavfsizlikni ta’minlash konsepsiyasini ishlab chiqish, uning asosini yaratuvchi
qonunlarni yaratish ishlari amalga oshirildi. Milliy xavfsizlik masalasida yagona
davlat siyosati bo'lishiga, barcha siyosiy, iqtisodiy, tashkiliy, harbiy, huquqiy va
boshqa chora-tadbirlarning uyg'unlashgan tizimini yaratishga erishish yo‘lidan
borildi. Milliy xavfsizlik ko‘p jihatdan Vatanimiz mudofaa qudratining asosi -
mamlakatning iqtisodiy qudratiga bog'liq. Shuning uchun iqtisodiy qudratni
rivojlantirish ishlari to‘xtovsiz olib borildi. Mamlakatimiz xavfsizligini
ta’minlashning asosi yoshlar ekanligiga hamda yoshlarni vatanparvarlik ruhida
tarbiyalashga alohida e’tibor berildi. Milliy xavfsizlikni ta’minlash maqsadida
jahondagi mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar bilan yaqindan aloqalar o'rnatildi.
Milliy xavfsizlikni ta’minlash bo'yicha davlat siyosati va uning uzoq yillarga
mo'ljallangan strategiyasi tamoyillari 1995-yil 24-fevralda bo'lib o'tgan Oliy
Majlisning sessiyasida aniq bayon qilib berildi. 1996-yil 24-aprelda Oliy Majlis
sessiyasida “Milliy xavfsizlik to‘g ‘risida”gi Qonun muhokamaga qo'yildi. 1997-
yil avgust oyida bo'lib o'tgan Oliy Majlis sessiyasida esa, Respublikaning milliy
xavfsizlik konsepsiyasi qabul qilindi. Milliy xavfsizlik endi faqatdavlat
xavfsizligini ko'zda tutmay, shaxs huquq va erkinliklarini; jamiyatning moddiy va
ma’naviy boyliklarini; davlatning konstitutsiyaviy tuzumi, suveriniteti, hududiy
yaxlitligini saqlashni ham ko'zda tutadi. Prezidentimizning; “ Demokratik va
ijtimoiy-iqtisodiy o'zgarishlarni amalga oshirish, ma’naviy taraqqiyotga erishish,
shuningdek, O'zbekistonning jahon hamjamiyati bilan hamkorligini
kuchaytirishining asosiy sharti va garovi - mamlakatimizning xavfsizligini
ta’minlash, jamiyatimizda tinchlik, barqarorlik, millatlar va fuqarolar o'rtasida
totuvlikni saqlash va ko'z qorachig'iday asrashdir” 1 - degan so'zlari mamlakatimiz

xavfsizligining ahamiyatini yanada to'laroq ko'rsatadi. Mamlakat milliy
xavfsizligini saqlashda davlatning olib boradigan tashqi siyosati ham muhim rol
o'ynaydi. Shu tufayli milliy xavfsizlikni saqlash bilan bog'liq davlatimizning tashqi
siyosatining ustuvor yo'nalishlari 2005-yildagi Oliy Majlis Palatalarining qo'shma
majlisida Prezident tomonidan ko'rsatib o'tildi. M a’ruzada O'zbekiston tashqi
siyosatining mazmuni, maqsadi bitta - u ham bo'lsa, O'zbekiston manfaatidir, deb
alohida qayd qilindi. Hamda O'zbekistonning xavfsizligi Markaziy Osiyodagi
tinchlik va barqarorlikka, qo'shni davlatlardagi ahvolga bog'liqligi,
O'zbekistonning xavfsizligini ta’minlash yo'lida xalqaro va mintaqaviy tashkilotlar
bilan hamkorlikni kuchaytirish zarurligi e’tirof etildi. Xavfsizlik va uning
ta’minlash usullaridan bo'lgan mudofaa ahamiyati yuqoriligi e’tiborga olinib, shu
masalalarning asoslari Konstitutsiyaviy tartibda mustahkamlangan. O'zbekiston
Konstitutsiyasi mudofaa va xavfsizlikka alohida XXVII bobni ajratgan.
O'zbekistonning davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini, aholining tinch hayoti
va xavfsizligini himoya qilish konstit’utsiyaviy normada o'z ifodasini topgan-
(125-modda). Mamlakat mudofaasi va xavfsizligini ta’minlash doimo ustuvor
masalalari bo’lib kelgan.
2-§. Mudofaa va xavfsizlikni ta’minlashda Qurolli Kuchlarning o'rni Sobiq
Ittifoq davlati — SSSR o'zining ko'plab salbiy jihatlari bilan birga, eng kuchli
qurolli kuchlarga ega davlat edi. Uning 1 Qarang: Karimov l.A. Vatanimizning
tinchligi va xavfsizligi o‘z kuch-qudratimizga, xalqimizning hamjihatligi va
bukilmas irodasiga bog'liq. — Т .: O'zbekiston, 2004. 2 О zbekiston Respublikasi
Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2005-yil, 5—6-son, 151-modda. 536
www.ziyouz.com kutubxonasi qismlari butun ittifoq hududida, jumladan, 0
‘zbekiston hududida ham joylashtirilgan bo'lib, SSSR tugatilganidan son g Qurolli
Kuchlarda ham boshqaruv, intizom barbod bo'lib, turli tahdidlar kuchayib
borayotgan vaqtda 0 ‘zbekistonning o'z mudofaa vazirligini va joylarda
qo'mondonlik tuzilmalarini shakllantirish o'z vaqtida qabul qilingan va to'g'ri
bo'lgan qaror edi. Chunki, mustaqillikni saqlash xavfsizlikni saqlash bilan bog' liq
bo'lib, ularni saqlashda Qurolli Kuchlar asosiy va hal qiluvchi rol o'ynaydi. Undan

keyingi muhim qadam Qurolli kuchlarning mavjudligi, vazifasining
Konstitutsiyada mustahkamlanishi bo'ldi. Natijada Qurolli kuchlar
Konstitutsiyaviy institut hisoblandi. Bu ham ularning ahamiyatini ko'rsatadi.
Konstitutsiyaning 125-moddasida: “ O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari
O'zbekiston Respublikasining davlat suverenitetini va hududiy yaxlitligini,
aholining tinch hayoti va xavfsizIigini himoya qilish uchun tuziladi” , - deb qayd
qilingan. Bu bilan nima uchun qurolli kuchlarni tashkil qilish kerakligi va ularning
vazifasi aniq belgilangan. Demak, Qurolli Kuchlarning Konstitutsiyaviy vazifasi: -
davlat suverenitetini va hududiy yaxlitligini; - aholining tinch hayoti va
xavfsizligini himoya qilishdir. U shu maqsadda tuziladi. Bundan tashqari,
Konstitutsiyaga asosan qabul qilingan “Mudofaa to'g'risida”gi Qonunda Qurolli
Kuchlarga urushlar va qurolli mojarolarni qaytarish hamda oldini olish vazifasi
ham yuklatilgan. (Qonunning 6-moddasi). Qurolli Kuchlar davlat tomonidan
tashkil qilinadigan harbiy birlashmalar, qo'shilmalar, qismlar va boshqa harbiy
tuzilmalardan iborat bo'ladi. Qurolli Kuchlar va uning tarkibiy qismlari o'z
faoliyatini qonuniylik, markazlashgan rahbarlik va yakkaboshchilik, jangovar
safarbarlikka doimo tayyor hamda harbiy intizomga rioya etish asosida tashkil
etiladi. .... Ularning faoliyatidagi bu prinsiplar mamlakat xavfsizligini ta’minlash
imkonini berdi. Qurolli Kuchlar uiarning tarkibiy qismlari o'z vazifalarini
muvaffaqiyatli amalga oshirish imkoniyatiga ega bo'lish uchun, uiarning ixtiyoriga
harbiy obyektlar, binolar va inshootlar, qurolyarogiar, harbiy texnikaning barcha
zarur turlari va boshqa harbiy ashyo, mol-mulk berib qo'yiladi va ular davlat mulki
hisoblanadi. Konstitutsiyaning 126-moddasida: “0‘zbekiston Respublikasi o ‘z
xavfsizligini ta’minlash uchun yetarli darajada Qurolli Kuchlariga ega” , - deb
ko'rsatilgan. Bu Qurolli Kuchlarning tarkibiy qismlari, ularga zarur qurol-yarog',
texnika ashyolar hamda eng muhimi, Qurolli Kuchlarda xizmat qiluvchi tarkib
O'zbekiston mudofaa ehtiyojidan kelib chiqib belgilanishini anglatadi. Qurolli
Kuchlarda muddatli va muddatsiz xizmat o'tovchi shaxslar faoliyat ko'rsatadi.
Fuqarolar Konstitutsiyada belgilangan burchini o'tash uchun Qurolli Kuchlar safiga
muddatli xizmatga chaqiriladi. Bundan tashqari, Qurolli Kuchlarda doimiy maosh

olib ishlovchilar ham mavjud. Ular asosan zobitlar va boshqa xodimlardir.
Mamlakatimiz mustaqilligining dastlabki davrlarida iqtisodiy qiyinchiliklarga
qaramay, Qurolli Kuchlar uchun eng zarur va yuksak malakali zobitlar
tayyorlashga mo'ljallangan bir qancha harbiy o'quv yurtlari tashkil qilindi,
armiyani texnik jihatdan jihozlashning samarali choralari ko'rildi, harbiy
salohiyatni yetarli darajada ta’minlash uchun zarur mablag' ajratildi. Mamlakatimiz
harbiy doktrinasi mudofaani ta’minlash va xavfning oldini olish xarakterida
tuzildi1. O'zbekiston XXI asrga Qurolli Kuchlarni, chegara qo'shinlarini va ichki
qo'shinlarni yagona davlat siyosati asosida bosqichmabosqich isloh qilish maqsadi
bilan kirdi. Islohotlarning maqsadi - mamlakat tinchligi va osoyishtaligini
saqlashga va ishonchli himoya qilishga qodir, tezkor, har jihatdan yaxshi
ta’minlangan Qurolli Kuchlarni shakllantirish hisoblanadi. Shu maqsadda
mamlakat hududida harbiy-ma’muriy birliklar — harbiy okruglar tuzildi. Soni va
tuzilishi, professional tarkibi jihatidan eng maqbul armiya tuzish vazifasi
belgilandi va u amalga oshirdi.
3.Qurolli kuchlarning vazifasi.
O zbekiston respublikasi qurolli kuchlariʻ — O zbekiston Respublikasi milliy ʻ
manfaatlarini , suvereniteti , hududiy yaxlitligini hamda aholining tinch hayotini
himoya qilish, urushlar va qurolli mojarolarni qaytarish va oldini olish uchun
davlat tomonidan tashkil etilgan va saqlab turilgan harbiy birlashmalar,
qo shilmalar va qismlarni o z ichiga oladi.O zbekiston Respublikasida
ʻ ʻ ʻ Mudofaa
vazirligi tizimidagi qism va bo linmalar, Ichki ishlar vazirligining qorovul
ʻ
qo shinlari,
ʻ Favqulodda vaziyatlar vazirligi , O zbekiston Respublikasi Davlat ʻ
xavfsizlik xizmatining harbiylashtirilgan qismlari, Chegara qo shinlaridan
ʻ tashkil
topgan. 2022-yilga kelib O zbekiston armiyasi jahonning 106 mamlakati qurolli
ʻ
kuchlari o rin olgan jahon armiyalari reytingida 54-o rinni egallaydi.
ʻ ʻ [3]
Bu haqda
yangilangan Global Firepower reytingida axborot berilgan. [4]
Global Fire Power
(GFP) ma lumotlariga ko ra (ular 2022-yil martiga doir), O zbekiston ixtiyorida
ʼ ʻ ʻ
hozirgi vaqtda 420ta tank , 1215ta BTR ( zirhli transport vositasi ), 98

ta raketa tizimlari, 70ta qiruvchi samolyot, 65ta vertolyot , xususan, 35ta hujumkor
vertolyot va boshqa ko plab qurol-aslahaga ega, qurol ko tarib, armiyada xizmatʻ ʻ
qilishi mumkin bo lgan aholisi soni esa 15,7 milliondan oshadi.
ʻ [5]
GFP O zbekiston ʻ
haqidagi ma lumotlarni Markaziy razvedka boshqarmasi sayti, MRBning World
ʼ
Factbook to plami ma lumotlari, „Vikipediya“ va ochiq manbalardagi boshqa
ʻ ʼ
ma lumotlarga asoslanib tuzib chiqqan.Markaziy Osiyo mamlakatlari orasida
ʼ
O zbekistondan tashqari
ʻ Qozog iston ʻ ham reytingdan o rin olgan bo lib, GFP uni ʻ ʻ
80-o ringa joylashtirgan. O zbekistonga hududiy jihatdan yaqin mamlakatlar
ʻ ʻ
orasida Afg oniston 76-o rinni
ʻ ʻ
egallagan, Tojikiston , Qirg iziston
ʻ va Turkmaniston reytingga kiritilmagan. MDH ,
Boltiqbo yimamlakatlari va Gruziya orasida O zbekiston
ʻ ʻ Rossiya (2-o rin) ʻ
va Ukraina (21-o rin)dan keyingi 3-o rinni band etgan.
ʻ ʻ Ozarbayjon (50-
o rin),
ʻ Belarus (52), Gruziya (64), Qozog iston ʻ (80), Estoniya (96), Litva (103)
o rin olgan. Armaniston, Moldova, Latviya kabi mamlakatlar reytingga
ʻ
kiritilmagan.Reytingga ko ra,
ʻ AQSh armiyasi eng qudratli deb topilgan
bo lsa,
ʻ Rossiya va Xitoy armiyasi kuchli uchlikdan o rin olgan. ʻ Hindiston , Buyuk
Britaniya , Fransiya , Germaniya , Turkiya , Janubiy Koreya va Yaponiya armiyasi
esa kuchli o ʻ nlikka kirgan . Qayd etish joiz , GFP ’ ning 2014- yilgi reytingida ham
O ʻ zbekiston 48- o ʻ rinda borayotgan edi . [6]
Dunyo davlatlarining harbiy salohiyatini
belgilovchi Global Firepower Index’ saytining yangilangan reytingida O‘zbekiston
qurolli kuchlari Markaziy Osiyo hududida birinchi, MDH davlatlari orasida
beshinchi va dunyoning 145 davlati orasida esa 62-o‘rinni egalladi.O zbekiston
ʻ
Respublikasi Oliy Kengashining 1991-yil 31-avgustdagi „O zbekiston
ʻ
Respublikasining davlat mustaqilligi to g risida“gi Bayonotida „Davlat
ʻ ʻ
mustaqilligini, hududiy yaxlitligini, fuqarolarning Konstitutsiyaviy huquqi va
erkinligini himoya qilish maqsadida O zbekiston Respublikasida
ʻ Mudofaa ishlari
vazirligi va Milliy gvardiya tuziladi. Respublika hududida joylashgan sobiq SSSR
Ichki ishlar vazirligi, SSSR Davlat xavfsizlik qo mitasi hamda Ichki qo shinlari
ʻ ʻ
O zR yurisdiksiyasiga olinadi“, deb ko rsatilgan edi. Bu 1991-yil 31-avgustda
ʻ ʻ
qabul qilingan „O zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining asoslari
ʻ

to g risida“gi qonunda „O zbekiston Respublikasi Mudofaa ishlari vazirliginiʻ ʻ ʻ
tuzish, Milliy gvardiya va muqobil xizmatni tashkil etish huquqiga ega“ deb
huquqiy jihatdan mustahkamlandi. Bu amalda yosh respublikaga harbiy siyosatni
amalga oshirish huquqini berdi. O ʻ zbekiston Respublikasi Prezidentining 1991 - yil
6- sentyabrdagi farmoniga asosan , Mudofaa ishlari vazirligi tashkil etildi , uning
shtat tizimi va vakolatlari belgilandi . 1991- yil 10- sentyabrdagi farmonga binoan ,
Mudofaa Vaziri ayni vaqtda Milliy gvardiya qo ʻ mondoni etib tayinlandi .
O ʻ zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1991- yil 25- oktyabrdagi
qaroriga binoan , Mudofaa ishlari vazirligining huquqiy maqomi , tuzilishi va
nizomlari tasdiqlandi . Turkiston harbiy okrugi boshqaruv organlari negizida
Mudofaa ishlari vazirligi Bosh shtabi va boshqarmalari tuzildi .
3.Qurolli kuchlarning tarkibi
Qurolli kuchlar - harbiy harakatlar (hujum yoki mudofaa) olib borish hamda
davlat xavfsizligini ta minlash maqsadida davlat tomonidan ta minlanuvchi
ʼ ʼ
qurollangan kishilarning uyushgan birlashmasi; siyosiy hokimiyatning muhim
tarmog i.Qurolli kuchlarning vujudga kelishi jamiyatning sinflarga ajralishi va
ʻ
davlat paydo bo lishi bilan bog liq. Quldorlik davlatlarining qo shinlari, asosan,
ʻ ʻ ʻ
harbiy yo lboshchilar yoki shohlarning drujinalaridan, erkin xalq lashkarlaridan
ʻ
iborat bo lgan. Misr, Yuno-niston, Rim va boshqa davlatlarda harbiy-dengiz floti
ʻ
tuzilgan. Mulkchilik munosabatlari rivojlana borgan sari vassalliklar lashkarlari
Qurolli kuchlarning asosini tashkil etgan. Har bir mulkdor mohir jangchi bo lib,
ʻ
o z qurolli otryadiga ega bo lgan. G arbiy Yevropada piyoda askarlar ahamiyatini
ʻ ʻ ʻ
yo qotib, og ir qurollangan otliq ritsarlar asosiy kuchga aylangan. Sharqda arablar,
ʻ ʻ
turklar, mo g ullar va boshqalarning davlatlarida Qurolli kuchlar, asosan, og ir va
ʻ ʻ ʻ
yengil qurollangan otliq askarlardan iborat bo lgan (qarang
ʻ Armiya ) .XVIII-asr
oxirida Yevropa davlatlari (Fransiya va boshqalar)da umumiy harbiy xizmat
majburiyati joriy etildi. 19-asr oxirlariga kelib rivojlangan davlatlar Qurolli
kuchlari soni keskin ko paydi. 20-asr boshlarida yangi jangovar texnika paydo
ʻ

bo ldi, transportning rivojlanishi kadr prinsipi asosida tuzilgan armiya vaʻ
harbiydengiz floti yaratilishiga olib keldi. Keyinchalik qurollanish poygasi avj oldi
va yirik davlatlar qurolli kuchlari jadal ko paya boshladi. Fan va texnikaning eng
ʻ
yangi yutuklaridan harbiy maqsadlarda foydalanish keng yo lga qo yildi. Yangicha
ʻ ʻ
qo shin turlari vujudga keldi.Ikkinchi jahon urushi davrida Qurolli kuchlar ham
ʻ
miqdor, ham sifat jihatdan o sdi. Qo shinlar mexanizatsiyalashtirildi va
ʻ ʻ
motorlashtirildi, artilleriya va tanklar soni ortdi, reaktiv artilleriya va ballistik
hamda qanotli raketalarning dastlabki namunalari paydo bo ldi. Harbiy-havo
ʻ
kuchlari va harbiy-dengiz floti rivojlandi. Operativ birlashmalar (quruqlikdagi
qo shinlarda — front yoki armiyalar guruhi, harbiy-dengiz flotida — flot) vu-judga
ʻ
keldi. 1945-yil AQShda, 1949-yil sobiq SSSRda, keyinroq Buyuk Bri-taniya,
Fransiya va Xitoyda atom quroli paydo bo ldi.Qurolli kuchlar turlariga quyidagilar
ʻ
kiradi: quruqlikdagi qo shinlar, strategik maqsaddagi raketa qo shinlari,
ʻ ʻ
mamlakatni havo hujumidan mudofaa qilish qo shinlari, harbiy-havo kuchlari,
ʻ
harbiidengiz floti. Qurolli kuchlar turlari bo linma, qism, qo shilma, shuningdek,
ʻ ʻ
birlashma (asosan, urush davrida)larga uyushgan qo shin turlari va maxsus
ʻ
qo shinlardan tashkil topadi. Qurolli kuchlarda yagona tashkiliy tizim, shaxsiy
ʻ
tarkibni o qitish va tarbiyalashning, komandir kadrlarni tayyorlashning, xizmatni
ʻ
o tashning umumiy tartibi mavjud. Taraqqiy etgan davlatlarning zamonaviy
ʻ
Qurolli kuchlari eng yangi jangovar texnika, shuningdek, raketa-yadro quroli bilan
ta minlangan bo lib, yuksak tayyorgarlikka, keng jangovar imkoniyatlarga ega.
ʼ ʻ
4.Qurolli kuchlarni boshqarishda Prezidentning o’rni.
O zbekiston Respublikasining „O zbekiston Respublikasi davlat
ʻ ʻ
mustaqilligining asoslari to g risida“gi Qonuni hamda 1991-yil 30-
ʻ ʻ
dekabrdagi Mustaqil Davlatlar Hamdo stligi
ʻ Kengashining Qurolli Kuchlari va
Chegara qo shinlari
ʻ haqidagi Minsk qarori asosida 1992-yil 1-fevraldan sobiq
Ittifoq tizimidagi qo shinlarni mablag bilan ta minlanishi to xtatilishini inobatga
ʻ ʻ ʼ ʻ
olgan holda O zR Oliy Kengashi 1992-yil 10-yanvarda „O zbekiston Respublikasi
ʻ ʻ
hududida joylashgan SSSR Ichki ishlar vazirligining harbiy qismlari va o quv
ʻ

muassasalarini O zbekiston Respublikasi tasarrufiga olish to g risida“, 14-ʻ ʻ ʻ
yanvarda „O zbekiston Respublikasi hududida joylashgan harbiy qismlar va harbiy
ʻ
o quv muassasalari to g risida“ qarorlar qabul qildi. Unda O zR hududida
ʻ ʻ ʻ ʻ
joylashgan sobiq Ittifoqqa qarashli Ichki ishlar va Mudofaa vazirligining qismlari,
birlashmalari, qo shilmalari, oliy o quv yurtlari, harbiy tuzilmalari mamlakatning
ʻ ʻ
qonuniy tasarrufiga olinadi, deb belgilandi. Qaror asosida harbiy xizmatchilar,
ularning oila a zolari, harbiy muassasalardagi ishchi va xizmatchilar, sobiq Ittifoq
ʼ
armiyasida xizmat qilgan pensionerlarga ijtimoiy va huquqiy himoyalandi. Harbiy
qismlar va o quv yurtlari, muassasalar, tashkilotlar davlat tomonidan moddiy
ʻ
texnika va mablag bilan ta minlandi.1992-yil 24 martda O zbekiston Respublikasi
ʻ ʼ ʻ
Prezidentining „O zbekiston Respublikasi hududida joylashgan Chegara
ʻ
qo shinlari bo linmalari haqida“gi farmoni bilan Respublika Milliy Xavfsizlik
ʻ ʻ
Xizmati qoshida Chegara qo shinlari boshqarmasi tashkil etildi va O rta Osiyo
ʻ ʻ
Chegara qo shinlari bo linmalari uning tasarrufiga o tkazildi.1992-yil 18-mayda
ʻ ʻ ʻ
„O zbekiston Respublika hududida joylashgan havo desanti qo shinlari, harbiy
ʻ ʻ
transport aviatsiyasi, razvedka qo shinlari, ta minot qismlari haqida“gi farmon
ʻ ʼ
bilan bu qo shinlar respublika tasarrufiga o tkazildi. O zR Prezidentining 1992-yil
ʻ ʻ ʻ
12-noyabrdagi „O zbekiston Respublikasi hududida joylashgan havo hujumiga
ʻ
qarshi harbiy qismlar haqida“gi, 13-noyabrda „O zbekiston Respublikasi hududida
ʻ
joylashgan kimyoviy harbiy qismlar haqida“gi farmonlari bilan mamlakatimiz
hududida joylashgan mazkur turlardagi qo shinlar respublika tasarrufiga olindi va
ʻ
sifat jihatidan takomillashtirildi. Shu tarzda mustaqil mamlakat Qurolli Kuchlarini
barpo etishning tashkiliy davri yakunlandi.O zbekiston Respublikasi o z Qurolli
ʻ ʻ
Kuchlarini tuzishda Birlashgan Millatlar Tashkiloti ( BMT )ning huquqiy
me yorlari, Yevropada xavfsizlik va hamkorlik bo yicha
ʼ ʻ Xelsinki yakunlovchi
akti , MDH kollektiv xavfsizlik Shartnomasi kabi xalqaro hujjatlarning barcha
talablariga rioya qildi.O zbekiston Respublikasi Prezidentining
ʻ 1992 - yil 3-iyuldagi
farmoniga muvofiq, Mudofaa ishlari vazirligi Mudofaa vazirligiga aylantirildi.
O zbekiston Respublikasining „Mudofaa to g risida“, „Umumiy harbiy majburiyat
ʻ ʻ ʻ
va harbiy xizmat to g risida“ hamda „Muqobil xizmat to g risida“gi qonunlari
ʻ ʻ ʻ ʻ

qabul qilindi. 1993 -y ilning 22-noyabrda „O zbekiston Respublikasi Qurolliʻ
Kuchlari harbiy qismining Jangovar bayrog i to g risida“gi Prezident farmoni
ʻ ʻ ʻ
imzolanib, Qurolli Kuchlar Jangovar bayrog ining yagona namunasi belgilandi.
ʻ
O zR Oliy Kengashining 1993-yil 29-dekabrdagi O zbekiston Respublikasining
ʻ ʻ
„Vatan himoyachilari kunini belgilash to g risida“gi qonuniga binoan, 14-
ʻ ʻ
yanvar — Vatan himoyachilari kuni , deb e lon qilindi.
ʼ 1995 -yil avgustida qabul
qilingan O zR Harbiy doktrinasi mamlakatning harbiy sohadagi siyosatini belgilab
ʻ
berdi. Mintaqadagi harbiy siyosiy vaziyatdan kelib chiqqan hodda 2000 -yil 3-
fevral kuni O zbekiston Respublikasining Mudofaa doktrinasi qabul
ʻ
qilindi.O zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari tarkibiga Quruqlikdagi
ʻ
Qo shinlar, Havo Hujumidan Mudofaa Qo shinlari va Harbiy Havo Kuchlari,
ʻ ʻ
Maxsus Qo shinlar, Chegara va Ichki Qo shinlar, Milliy Xavfsizlik, Favqulodda
ʻ ʻ
Vaziyatlar Vazirligi va boshqa vazirliklar va muassasalarga qarashli harbiy
bo limlar kiradi
ʻ . O zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining MXX, Chegara ʻ
Qo shinlari va Ichki Ishlar Vazirligi Qo shilarining vazifalari.
ʻ ʻ Arxivlandi 2014-07-
26 Wayback Machine saytidaQuruqlikdagi Qo’shinlar Qurolli Kuchlarning eng
ko’p sonli xillaridan biri bo’lib, boshqa qo’shin xillari va turlari bilan o’zaro
harakatda O’zbekistonga nisbatan qilingan, qayerdan bo’lishidan qat’iy nazar,
tajovuzni qaytarishga oid vazifalarni bajarishga mo’ljallangan. Quruqlikdagi
Qo’shinlar tarkibiga Moto-o’qchi, Tank va Artilleriya Qismlari, Havo Hujumidan
Mudofaa bo’linmalari, Tezkor Harakat Qiluvchi Kuchlar qismlari, Ta’minot Qism
va Bo’linmalari kiradi.Moto-o’qchi qismlar Quruqlikdagi qo’shinlarning asosi,
ular jangovar tarkibning negizi hisoblanadi. Ular yerdagi va havodagi nishonlarni
yakson qilish uchun qudratli qurol-aslahalar, tanklar, to’plar va minomyotlar,
tankka qarshi boshqariluvchi raketalar, zenit komplekslari va qurilmalari, razvedka
va boshqaruvning samarali vositalari bilan ta’minlangan.Tank qismlari
quriqlikdagi qo’shinlarning zamonaviy jang olib borish sharoitlarida muhim
vazifalarni bajarishga qaratilgan bosh zarba beruvchi kuchi va qurolli jangning
qudratli vositasidir. Tanklar yuksak jangovarlik xususiyatlarga, ishonchli zirhli
himoyaga ega bo’lib, tog’-adirlik, notekis, yo’lsiz hudud sharoitlarida ham olis

masofalarni bosib o’tishga qodirdir. Ular hatto, yadro quroli qo’llanilgan
sharoitlarda ham jang olib borishga moslashgan.Artilleriya qismlari jangovar
vazifalarni bajarishda bosh (o’t purkovchi) kuch hamda muhim tezkor-taktik
vositadir. Ular arsenalida mavjud zamonaviy to’plar, reaktiv qurilmalar,
gaubitsalar, minomyotlar artilleriya qismlarining o’t ochish imkoniyatlari, jangovar
harakatlar samaradorligini yanada oshiradi.Tezkor harakat qiluvchi (mobil) kuchlar
qismlarining ahamiyati hozirgi kunda sezilarli darajadaortgan. Desantchilar
jangovar mashinalari, o’ziyurar artilleriya qurilmalari, tanklar, zirhli transportlar,
yuksak samarali tankka qarshi va zenit vositalari, stvolli va reaktiv artilleriya,
kuchli avtomatik qurollar, aloqa va boshqaruvning zamonaviy uskunalari bilan
ta’minlangan o’zbekistonliok desantchilar armiyaning yuqori darajada
tayyorlangan va tezkor (mobil) qismidir. Havo Hujumidan Mudofaa Qo’shinlari va
Harbiy Havo Kuchlari oldilariga qo’yilgan vazifalarni mos ravishda o’zaro
hamkorlikda amalga oshiradilar va eng yuqori manyovrli qo’shin xillaridan biri
hisoblanadi. Havo Hujumidan Mudofaa Qo’shinlari O’zbekiston Respublikasiga
havodan turib qilingan har qanday hujumni bartaraf etish borasida zudlik bilan
harakat qilishga doimo shay turuvchi va mamlakatimiz havo sarhadlarini
radiolokatsion razvedkasini ta’minlovchi qo’shin turidir.Havo Hujumidan
Mudofaa Qo’shinlari respublikaning ma’muriy-siyosiy, sanoat-iqtisodiy markazlari
va tumanlarini, qo’shinlar guruhlari, harbiy va boshqa muhim obyektlarni
dushmanning havo hujumidan himoya qilishga mo’ljallangan. Harbiy havo
kuchlari havodan turib dushmanning aviasiya, quriqlikdagi qo shinlari guruhlariga,ʻ
davlat va harbiy boshqaruv tizimi ob’ektlariga, frontlari va harbiy-iqtisodiy
salohiyatiga, transport kommunikasiyalariga talofat etkazish, havo razvedkasini
amalga oshirish, shuningdek, Quruqlik qo shinlarini aviasiya yordamida qo llab-
ʻ ʻ
quvvatlash, havo desntchilarini tashlash, qo shin va moddiy vositalarni havo orqali
ʻ
tashish va boshqa vazifalarni bajarishga mo ljallangan.Maxsus qo shinlar o ta
ʻ ʻ ʻ
muhim yo nalishlarda tashkil qilinadigan qo shinlar guruhlarini kuchaytirish
ʻ ʻ
hamda jangovar harakatlarni har tomonlama ta minlashga mo ljallangan bo lib,
ʼ ʻ ʻ
uning tarkibiga Razvedka Qilish Qo shinlari
ʻ , Maxsus operatsiyalar kuchlari ,

Texnikaviy Ta minot Qismlari, Qadioelektron Kurash Qismlari, Avtomobil, Yo lʼ ʻ
va Truboprovod Qo shinlari, Qo riqlash, Frontorti Ta minot Bo linmalari,
ʻ ʻ ʼ ʻ
Muhandislik Aerodrom va Aviation-texnikaviy, Topogeofizikaviy va
Gidrometeorologiya Qismlari kiradi.Muhandislik-quruvchilik qo shinlari tinchlik
ʻ
davrida Qurolli Kuchlar infrastrukturasi taraqqiyotini ta minlash va davlatning
ʼ
strategik iqtisodiy dasturini bajarishga, urush paytida mudofaa binolarini,
kommunikatsiya qurilishlari va qutqaruv-avariya ishlarini bajarishga
mo ljallangan. Harbiy shaharchalar va askar kazarmalari, ofitserlar tarkibi,
ʻ
muddatdan tashqari harbiy xizmatchilar va ularning oila a zolari uchun turar joylar,
ʼ
askar klublari, oshxona va choyxonalar; harbiy xizmatchilarning bolalari uchun
maktab, bog chalar binolari, gospital va tibbiy punktlar, jangovar texnika va qurol-
ʻ
yarog lar uchun park, ombor va garajlar qurish — bularning barchasi qurilish
ʻ
qismlari va bo linmalarining vazifalaridir.Chegara Qo shinlari 1999-yilgacha
ʻ ʻ
Milliy Xavfsizlik Xizmati tarkibida bo lishgan. O zbekiston Respublikasi
ʻ ʻ
Prezidentining 1999-yil 13-yanvardagi Farmoniga binoan Davlat chegaralarini
himoya qiluvchi qo mita tuzildi. Qo mita davlat boshqaruvining markaziy
ʻ ʻ
organlaridan biri bo lib, chegaraga doir siyosatni amalga oshiradi, davlat
ʻ
chegaralarini himoya qilish va qo riqlashni tashkil etishni
ʻ ta minlaydi;chegara ʼ
qo shinlari faoliyatini boshqarishni amalga oshiradi; joylardagi davlat boshqaruv
ʻ
organlari, mahalliy davlat hokimiyat organlari, nodavlat, notijorat tashkilotlarning
davlat chegarasini himoya qilish va qo riqlash sohasidagi faoliyatini
ʻ
muvofiqlashtirib turadi. Chegara Qo shinlari bugungi kunda qo shinning mustaqil
ʻ ʻ
turi bo lib, davlat chegaralari himoyasining birinchi eshelonini tashkil etadi. Davlat
ʻ
chegarasi chizig ining joylarda g ayriqonuniy tarzda o zgartirilishiga yo l
ʻ ʻ ʻ ʻ
qo ymaslik, davlat chegarasida harbiy va boshqa fitnalarning oldini olish, davlat
ʻ
chegarasini noqonuniy ravishda kesib o tilishiga yo l qo ymaslik, davlat
ʻ ʻ ʻ
chegarasini buzuvchilarni aniqlash va ushlash, davlat chegarasi rejimiga, chegara
oldi rejimiga va davlat chegarasi orqali o tkazish punktlaridagi rejimiga rioya
ʻ
qilinishi ustidan nazoratni amalga oshirish; shaxslar, transport vositalari, tovarlar,
boshqa mol-mulk va hayvonlarning davlat chegarasi orqali belgilangan tartibda

o tkazilishini amalga oshirish; davlat chegarasi orqali olib o tilayotganʻ ʻ
kontrabanda narsalarini hamda boshqa noqonuniy ravishda olib o tilayotgan
ʻ
tovarlar, boshqa mol-mulk va hayvonlarni, shuningdek transport vositalarini
aniqlash va belgilangan tartibda ushlab qolish; davlat chegarasi rejimini buzish
bilan bog liq huquqbuzarliklarning oldini olish, chegara oldi qidiruvlari va
ʻ
operatsiyalarini o tkazish - Chegara Qo shinlarining majburiyatlariga kiradi.Ichki
ʻ ʻ
Qo shinlar Ichki Ishlar Vazirligi tarkibida tashkil qilingan bo’lib, uning asosiy
ʻ
vazifalari Militsiya Organlari bilan hamkorlikda aholi yashaydigan joylarda,
toifalangan xalq xo’jaligi korxonalarida va boshqa jamoat joylarida jamoat tartibini
saqlash, fuqarolarni huquqiy va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, tashkilotlar,
idoralar, muassasalarni jinoyatchilikdan va boshqa jamiyatga qarshi harakatlardan
muhofaza qilishdan iboratdir. Milliy Xavfsizlik Xizmati, Favqulodda Vaziyatlar
Vazirligi va boshqa vazirliklar va tashkilotlar harbiy tuzilmalarining asosiy
vazifasi milliy xavfsizlikni ta minlashning o ziga xos vazifalarini bajarish, tabiiy
ʼ ʻ
va texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlarni oldini olish, ularning oqibatlarini
tugatish va inson hayotini ta minlovchi xalq xo jaligi, korxona va muassasalarni
ʼ ʻ
qo riqlash hisoblanadi.
ʻ
5.Qurolli Kuchlarni mustahkamlash yo’llari
Nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Bugungi kundagi globallashuv sharoitida
jahondagi va mintaqadagi harbiy-siyosiy vaziyatdan kelib chiqqan holda milliy
xavfsizlikka bo‘lgan harbiy tahdidlar O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari
harbiy xizmatchilaridan yuqori jangovar shaylikni, mustahkam iroda va jismoniy
mukammallikni talab qilmoqda.O‘zbekiston Respublikasining suvereniteti,
hududiy yaxlitligini, aholining tinch hayoti va xavfsizligini munosib himoya qilish
O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchilarining jismoniy
tayyorgarligi yuqori darajada bo‘lishiga bevosita bog‘liqdir.O‘zbekiston
Respublikasi Qurolli Kuchlarida yuqori kasbiy va jismoniy malakaga ega harbiy
xizmatchilarni tayyorlash borasida amalga oshirilayotgan ishlarning

samaradorligini yanada oshirish, qo‘shinlarning yuksak jangovar shayligini saqlash
maqsadida:
1. O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Favqulodda
vaziyatlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati va Milliy gvardiyasining kontrakt
bo‘yicha xizmat qilayotgan harbiy xizmatchilarning jismonan baquvvatligi va
chidamliligini aniqlash, ekstremal sharoitlarda ularning turli jismoniy
yuklamalarga ruhiy bardoshliligini intensiv sinovlardan o‘tkazish hamda intensiv
sinovlardan muvaffaqiyatli o‘tgan harbiy xizmatchilarni O‘zbekiston Respublikasi
Qurolli Kuchlarining “Dovyurak jangchi” farqlovchi nishoni bilan taqdirlash
to‘g‘risidagi takliflari ma’qullansin.
2. O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchilarini intensiv
sinovlardan o‘tkazish va ularni “Dovyurak jangchi” farqlovchi nishoni bilan
taqdirlash tartibi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
3. “Dovyurak jangchi” farqlovchi nishonining ko‘rinishi va tavsifi 2-
ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
4. O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Favqulodda
vaziyatlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati va Milliy gvardiyasi har yili bir
marta amaldagi reja va dasturlarga muvofiq intensiv sinovlarni o‘tkazsin.
5. Belgilansinki:intensiv sinovlar har yili 15-sentabrdan 30-sentabrga qadar har bir
vazirlik va idoraning intensiv sinovlarni tashkil etish va o‘tkazish to‘g‘risida ichki
idoraviy hujjatlariga muvofiq alohida-alohida o‘tkaziladi;intensiv sinovlardan
muvaffaqiyatli o‘tgan harbiy xizmatchilar “Dovyurak jangchi” farqlovchi nishoni
bilan taqdirlanadi hamda maxsus moddiy rag‘batlantirish jamg‘armasi mablag‘lari
hisobidan harbiy unvon va lavozim maoshining bir baravari miqdoridagi bir yo‘la
to‘lanadigan pul mukofoti bilan mukofotlanadi;harbiy xizmatchilarga berilgan
“Dovyurak jangchi” farqlovchi nishoni ularning butun xizmat faoliyati davomida
saqlanadi;intensiv sinovlarni o‘tkazish va ushbu sinovlardan muvaffaqiyatli o‘tgan
harbiy xizmatchilarni mukofotlash bilan bog‘liq xarajatlar O‘zbekiston

Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Favqulodda vaziyatlar
vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati va Milliy gvardiyaga har yili ajratiladigan
budjet mablag‘lari doirasida qoplanadi.
6. O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, O‘zbekiston Milliy axborot agentligi,
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va
ommaviy kommunikatsiyalar agentligiga intensiv sinovlarni o‘tkazish jarayonlarini
ommaviy axborot vositalarida yoritib borish tavsiya etilsin.
7. Mazkur qarorning ijrosini huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibi V.V.
Maxmudov zimmasiga yuklansin. Davlatimizning mustaqillikka erishgan dastlabki
kunlaridanoq, mamlakat mudofaasini tashkil etish hamda Qurolli Kuchlarimiz
faoliyatining huquqiy mezonlarini ishlab chiqish masalalariga O`zbekiston
Respublikasi Prezidenti tomonidan, Qurolli Kuchlar Oliy Bosh qo`mondoni
sifatida jiddiy ahamiyat qaratildi.Mintaqada yuzaga kelgan harbiy-siyosiy va
harbiy-strategik vaziyatdan kelib chiqqan holda va dunyoda kechayotgan siyosiy
jarayonlar rivojining tahlilidan kelib chiqib, davlat manfaatlarini himoya qilishga
qodir bo`lgan O`zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari yaratildi. O`zbekiston
Respublikasi Prezidenti tomonidan mamlakatimiz Qurolli Kuchlarini tashkil etish
bo`yicha bir necha me`yoriy hujjatlarni imzolandi. Ulardan birinchilar qatorida
O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 1992 yil 6 yanvardagi “O`zbekiston
Respublikasi Mudofaa ishlari vazirligi va Qurolli Kuchlar Bosh shtabining
yaratilishi to`g`risida”gi qarorining imzolanishidir. Ularning maqsadlari –
bosqichma-bosqich professional armiyani yaratish, tarkibi bo`yicha kam sonli,
ixcham, biroq harakatchan, zamonaviy harbiy texnika va qurol-yarog` bilan
jihozlangan, O`zbekiston xavfsizligini mustaqil va ishonchli himoya etishga qodir
armiyani yaratish edi.Mustaqillik yillarida Hukumat tomonidan qabul qilingan bir
qator qarorlar xalqimiz va mamlakat yoshlari orasida harbiy xizmat nufuzini
oshirdi. Bularning barchasi amalda Qurolli Kuchlarning O`zbekiston
Respublikasida tug`ilgan mahalliy harbiy kadrlar bilan ta`minlashga imkon
yaratdi.So`ngi yillarda milliy armiyani izchil qurish va isloh etish Qurolli

Kuchlarning qiyofasi, tashkiliy tuzilishi, qo`shinlarni boshqarish tizimi, harbiy
kadrlarni tayyorlash tizimi tubdan o`zgartirildi, qo`shinlar qurol-aslaha va
texnikaning eng yangi namunalari bilan ta`minlandi. Shu bilan birga,
respublikamizning geostrategik joylashuvi, shuningdek, mintaqada yuzaga
kelayotgan harbiy-siyosiy vaziyatni hisobga olib, harbiy okruglar
va qo`shinlarning tuzilishi va vazifalari qayta ko`rib chiqildi. Qo`shinlarni qurol-
aslaha va harbiy texnikaning eng zamonaviy namunalari bilan ta`minlash choralari
ko`rilmoqda. O`zbekiston Respublikasi amalda o`zining zamonaviy, ixcham,
harakatchan, mamlakatimiz xavfsizligi, barqarorligi, sarhadlari-mizning
daxlsizligi, xalqimizning tinch va osoyishta hayotini ishonchli himoya qilishga
qodir bo`lgan milliy armiyasiga ega. Shuni alohida ta`kidlash joizki, tinchlik
davrida Qurolli Kuchlar O`zbekiston Respublikasi hududiy yaxlitligi va
xavfsizligini ta`minlaydi, xavfsizlikka tahdidlarni bartaraf qilish vositalaridan biri
hisoblanadi, urush davrida esa Qurolli Kuchlar davlat xavfsizligi va suverenitetini
himoya qilish vazifalarini to`la bajarishga qodir. Bugungi kunda O`zbekiston
Respublikasi Qurolli Kuchlari qo`shinlarida harbiy xizmatchilarning kasbiy
mahorati, harbiy qism va bo`linmalarning jangovar qobiliyatini real oshirish,
qo`shinlar jangovar va ma`naviy-ma`rifiy tayyorgarligini tashkillashtirish tizimini
takomillashtirish borasida muntazam ishlar olib borilmoqda.Ketayotgan va xalqaro
munosabatlarning butun tizimi o`zgarib borayotgan sharoitlarda jahondagi harbiy-
siyosiy vaziyat xalqarova mintaqaviy xavfsizlikka xavf-xatar hamda tahdidlar
ko`lami tobora kengayib bormoqda. Buning oqibatida jahondagi vaziyat
murakkablashib, tanglik o`choqlarining global miqyosda keskinlashuviga hamda
yangilari paydo bo`lishiga olib keladi. Shunday bir globallashuv sharoitlarida
harbiy xavfsizlikni ta`minlashda Qurolli Kuchlarning o`rni va roli muhim ahamiyat
kasb etadi.
6.Qurolli Kuchlarni isloh qilishda hozirgi kunda amalga oshirilayotgan ishlar.
Davlatimizning harbiy sohadagi tashqi siyosatining asosiy yo‘nalishlari 1996-
yil 26-dekabrda qabul qilingan «O‘zbekiston Respublikasi tashqi siyosati

faoliyatining asosiy tamoyillari» haqidagi Qonunda mujassamlangan. Qonunda
«O‘zbekiston hech qanday harbiy-siyosiy bloklarda ishtirok etmaydi va harbiy-
siyosiy blokka transformatsiya qilingan vaqtda har qanday xalqaro tashkilotlardan
chiqish huquqini o‘z ixtiyorida qoldiradi» deb qonuniy rasmiylashtirilgan. Bu
Qonun O‘zbekistonning tinchliksevarlik siyosatini , uning dunyo hamjamiyatida
integratsiyaga intilishlarini tasdiqlaydi.O‘zbekiston Respublikasining Qurolli
Kuchlari — harbiy tuzilmalar, harbiy o‘quv yurtlari va boshqa harbiy qismlardan
iborat. U O‘zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligini, hududiy yaxlitligini,
aholisining tinch hayot kechirishini va xavfsizligini ta’minlashga
qaratilgandir.O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari davlatni himoya qilishda
butun mudofaa tizimining asosini tashkil etadi va tarkibiga quyidagilar kiradi:
Quriqlikdagi qo‘shinlar. Harbiy - havo va havo hujumidan mudofaa
qo ‘ shinlari . Maxsus qo ‘ shinlar . Milliy gvardiya brigadasi . Chegara va ichki
qo ‘ shinlar .
Milliy xavfsizlik xizmati.Favqulodda vaziyatlar vazirligi va boshqalar.
1999-yilgacha Chegara qo‘shinlari Milliy Xavfsizlik xizmati tarkibida bo‘lgan.
1999-yil 13-yanvar kuni O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoniga
binoan O‘zbekiston Respublikasi Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qo‘mita
tashkil etildi.
Qurolli Kuchlarni joylashtirish (dislokatsiya) O‘zbekiston Respublikasi hududlari,
chegaralari va havo bo‘shliqlarining mustahkam mudofaasini umumiy strategik
maqsad asosida ta’minlashdan kelib chiqib belgilanadi va harbiy doktrina
talablariga muvofiq strategik va operativ rejalar bo‘yicha amalga oshiriladi.
Qurolli Kuchlarga Oliy boshqaruvni Prezident amalga oshiradi. O‘zbekiston
Respublikasi Konstitutsiyasining 93-moddasi 20-bandiga muvofiq Prezident
mamlakat Qurolli Kuchlarining Oliy Bosh qo‘mondoni hisoblanadi, Qurolli
Kuchlarning oliy qo‘mondonlarini tayinlaydi va vazifasidan ozod qiladi, oliy
harbiy unvonlar beradi.
«Mudofaa to‘g‘risida»gi Qonunga muvofiq Prezident mamlakat mudofaa
qobiliyatini ta’minlash, qurolli tajovuz bo‘lgan hollarda davlat suvereniteti,

hududiy yaxlitligi va mustaqilligini himoya qilish yuzasidan zarur chora-tadbirlar
qabul qiladi, Mudofaa vazirini tayinlaydi. Qurolli Kuchlarga jangovar harakatlarni
olib borish to ‘ g ‘ risida qaror qabul qiladi va buyruq beradi . O ‘ zbekiston
Respublikasi Oliy Majlisining ikkinchi chaqiriq o ‘ ninchi sessiyasida (2002- yil 12-
dekabr ) « Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to ‘ g ‘ risida » hamda
« O ‘ zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervidagi xizmat to ‘ g ‘ risida » gi
qonunlar qabul qilindi . Mazkur qonunlarga ko‘ra, Qurolli Kuchlar safidagi
muddatli xizmat bir yarim yildan bir yilga qisqartirildi. Oliy o‘quv yurtlari
bitiruvchilari esa xizmatga faqat to‘qqiz oyga chaqiriladigan bo‘ldi.Davlat
tuzilmasi va davlat chegaralari daxlsizligini ishonchli himoya qilish, inson
huquqlari va erkinliklariga og‘ishmay rioya etish, jamiyatdagi millatlararo totuvlik ,
diniy bag‘rikenglik, tinchlik va osoyishtalik – demokratik huquqiy davlat
qurishning hamda mamlakatni jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning muhim
shartlaridan hisoblanadi.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati mamlakatning konstitutsiyaviy
tuzumi, suvereniteti, hududiy yaxlitligi, iqtisodiy va mudofaa salohiyatini tashqi va
ichki tahdidlardan himoya qilish tizimida alohida o‘rin tutadi.
Shu bilan birga, Milliy xavfsizlik xizmatining maqomi, vazifalari va vakolatlari
doirasini aniq belgilab beruvchi qonun hujjati yaratilmay turib, unga milliy
xavfsizlikni ta’minlashning barcha jihatlari yuklatilgani ushbu idoraning davlat
organlari faoliyatining barcha sohalariga asossiz aralashuviga shart-sharoit yaratib
berdi.
Mamlakatni rivojlantirishning hozirgi bosqichidagi ustuvor yo‘nalishlar, davlat va
ijtimoiy hayotning barcha sohalarini isloh qilish borasidagi vazifalarni samarali
amalga oshirish davlat xavfsizligini ta’minlashning sifat jihatdan yangi tizimini
shakllantirishni taqozo etadi.manfaatlarini tashqi va ichki tahdidlardan himoya
qilish borasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish maqsadida, shuningdek, 2017-
2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor
yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi vazifalariga muvofiq:
1. O‘zbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati O‘zbekiston Respublikasi

Davlat xavfsizlik xizmati sifatida qayta tashkil etilsin.
Belgilansinki, O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati O‘zbekiston
Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmatining huquqlari , majburiyatlari va
shartnomalari bo‘yicha huquqiy voris hisoblanadi.O‘zbekiston Respublikasi Davlat
xavfsizlik xizmati O‘zbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumi,
suvereniteti, hududiy yaxlitligi va manfaatlarini tashqi va ichki tahdidlardan
himoya qiluvchi maxsus vakolatli organ etib belgilansin.
2. O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati (bundan buyon Xizmat deb
yuritiladi) faoliyatini tashkil etishning ustuvor yo‘nalishlari etib quyidagilar
belgilansin:
Xizmatning maxsus vakolatli davlat xavfsizlik organi sifatidagi huquqiy maqomi,
vakolatlari va faoliyat yo‘nalishlarini aniq belgilab beruvchi mustahkam
qonunchilik bazasini yaratish;
bugungi kundagi xavf-xatarlar va tahdidlarga qarshi kurashishning ta’sirchan shakl
hamda uslublarini joriy etish;yuzaga kelayotgan ijtimoiy-siyosiy va sotsial-
iqtisodiy vaziyatni inobatga olgan holda davlat xavfsizligini ta’minlash borasidagi
vazifalarni bajarishda mavjud kuch hamda vositalardan samarali foydalanish
imkonini beruvchi tashkiliy tuzilmani shakllantirish;Xizmat faoliyatini davlat
xavfsizligini ta’minlash ishlarining shakl va uslublari, shuningdek, Xizmat harbiy
xizmatchilarining idoraviy mansubligi haqidagi ma’lumotlar oshkor bo‘lishini
istisno etuvchi konspiratsiya tamoyili asosida tashkil etish;fuqarolarning huquqlari,
erkinliklari va qonuniy manfaatlariga og‘ishmay rioya etilishini kafolatlaydigan
ta’sirchan mexanizmlarni joriy qilish ;
O‘zbekiston Respublikasining manfaatlarini munosib himoya qilishga qodir, har
tomonlama yetuk va vatanparvar yoshlarni Xizmatga jalb etishga qaratilgan
kadrlarni tanlash va tayyorlashning mutlaqo yangi tizimini yaratish;
mehnatga munosib haq to‘lash, uy-joy va maishiy shart-sharoitlarni yaxshilash,
sog‘liqni saqlash tizimini takomillashtirish orqali Xizmat harbiy xizmatchilarining
ijtimoiy himoyasini kuchaytirish.3. Xizmatning asosiy vazifalari va faoliyat
yo‘nalishlari etib quyidagilar belgilansin:O‘zbekiston Respublikasining davlat

xavfsizligi va manfaatlarini tashqi va ichki tahdidlardan himoya qilishni
ta’minlash, mazkur sohada qonuniylik va qonun ustuvorligini mustahkamlash,
huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga barham
berish;O‘zbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti va
hududiy yaxlitligiga tajovuzlarning oldini olish, ularni aniqlash hamda ularga
barham berish bo‘yicha razvedka va kontrrazvedka faoliyatini amalga oshirish;
O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegaralarini qo‘riqlash va himoya qilish;
O‘zbekiston Respublikasining Qurolli Kuchlari va mudofaa-sanoat majmuasini
davlat xavfsizligiga xavf-xatarlar hamda tahdidlardan himoya qilish , mamlakat
mudofaa qobiliyatini mustahkamlash bo‘yicha strategik tashabbuslarni amalga
oshirishda ishtirok etish;terrorizm, ekstremizm, uyushgan jinoyatchilikka, qurol-
yarog‘, giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning noqonuniy
muomalasiga qarshi kurashish;
davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi milliy, irqiy va diniy adovatni
targ‘ib etishga qaratilgan buzg‘unchilik faoliyatining oldini olish, uni aniqlash va
unga barham berish;iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, ijtimoiy va axborot sohalarida
davlat xavfsizligini ta’minlash, O‘zbekiston Respublikasi xalqining tarixiy-
madaniy va boy ma’naviy merosini himoya qilish;davlat organlari va boshqa
tashkilotlarda davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi korrupsiya
holatlariga qarshi kurashish;telekommunikatsiya va transport sohasida davlat
xavfsizligini ta’minlash, favqulodda holatlarni yuzaga keltiruvchi omillarning
oldini olish , aniqlash va ularga barham berish;
Xizmat tergov qilish vakolatiga kiruvchi jinoyat ishlari bo‘yicha tergovga qadar
tekshiruv va dastlabki tergov olib borish va tezkor-qidiruv faoliyatini amalga
oshirish;
davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat sirlari saqlanishi, maxsus aloqa
xavfsizligining ta’minlanishi hamda axborotlarni kriptografik himoya qilishni
tashkil etish ustidan nazoratni amalga oshirish;davlat manfaatlari va xavfsizligiga
tahdid soluvchi huquqbuzarliklar sodir etilishiga imkon beradigan sabab va shart-
sharoitlarni aniqlash hamda bartaraf etish;

Xizmatning jangovar va safarbarlik tayyorgarligi holatini takomillashtirish va
saqlab turish, kuch va vositalarni favqulodda vaziyatlar yuzaga kelgan hamda
harbiy holat joriy qilingandagi harakatlarga tayyorlash.4. 2018-yil 1-apreldan
quyidagi funksiyalar:O‘zbekiston Respublikasining o‘ta muhim va toifalangan
obyektlarida qo‘riqlashning texnik vositalarini loyihalash, montaj qilish, sozlash,
ta’mirlash va ularga texnik xizmat ko‘rsatish bo‘yicha ishlarni bajarishga ruxsat
berish – O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligiga;rejimli mudofaa
obyektlarini loyihalash, qurish, ulardan foydalanish va ularni ta’mirlash uchun
litsenziya talabgorlariga ruxsat etilganligi haqida ma’lumotnoma berish –
O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligiga o‘tkazilsin.5. O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining 2018-yil 22-yanvardagi PF–5308-son “2017-2021-
yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi
bo‘yicha Harakatlar strategiyasini “Faol tadbirkorlik , innovatsion g‘oyalar va
texnologiyalarni qo‘llab-quvvatlash yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi
to‘g‘risida”gi Farmoniga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi
Qonunchilik palatasining bir guruh deputatlari tomonidan “O‘zbekiston
Respublikasining Milliy xavfsizlik xizmati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi
qonuni loyihasi ishlab chiqilganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga mazkur Farmon
qoidalaridan kelib chiqqan holda qonun loyihasini qayta ishlash tavsiya etilsin.
6. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Xizmat bilan birgalikda bir oy
muddatda 2018-2022-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik
xizmatining harbiy xizmatchilari uchun arzon uy-joylarni qurish dasturini ishlab
chiqsin va tasdiqlasin.
7. O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining bayrog‘i va emblemasi
namunalari 1 va 2-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.
Belgilansinki, bayroq va emblemadan foydalanish tartibi Xizmat raisi tomonidan
tasdiqlanadi.
8. Xizmat ikki oy muddatda:
Xizmatning ta’lim muassasalari faoliyatini takomillashtirish;

O‘zbekiston Respublikasi Davlat chegarasini qo‘riqlash tizimining samaradorligini
oshirishni nazarda tutuvchi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari
loyihalarini kiritsin.9. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Xizmat va boshqa
manfaatdor idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga mazkur
Farmondan kelib chiqadigan o‘zgartish va qo‘shimchalar to‘g‘risidagi takliflarni
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.10. Mazkur Farmonning
ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N.Aripov va
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibi
V.V.Maxmudov zimmasiga yuklansin.
Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tomonidan yaqin qo‘shnilar bilan konstruktiv
va o‘zaro manfaatli munosabatlar o‘rnatish, mintaqaviy xavfsizlik va barqarorlikni
mustahkamlash O‘zbekiston tashqi siyosatining ustuvor yo‘nalishi sifatida belgilab
berildi.
Markaziy Osiyoda ishonch muhitini qaror toptirish yo‘lida amalga oshirilgan sa’y-
harakatlar Toshkentga chegara hamda suvdan foydalanish singari murakkab va
nozik masalalarda tub burilish yasash imkonini berdi. Bu muammolar yillar
davomida yechilmasdan, mintaqadagi tanglikka sabab bo‘layotgan edi. O‘tgan yili
O‘zbekistonning qo‘shni davlatlar bilan o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 20 foiz
o‘sib, qariyb 3 milliard AQSh dollariga yetdi. Prezidentimiz Markaziy Osiyo
davlatlari rahbarlarining Ostona shahrida bo‘lib o‘tgan maslahat uchrashuvida
yaqin yillarda o‘zaro savdo hajmini 5 milliard AQSh dollariga yetkazish
mo‘ljallanayotganini ta’kidladi.
Ayni paytda mintaqadagi barqarorlik hamda izchil taraqqiyot bevosita qo‘shni
Afg‘onistonda tinchlik va osoyishtalik qaror topishi bilan uzviy bog‘liqdir.
Binobarin, ushbu mamlakat Markaziy Osiyoning ajralmas qismi bo‘lgan hamda
shunday bo‘lib qolajak.Bizni umumiy tarix, din, madaniyat va urf-odatlar hamda
xavfsizlikni ta’minlash, savdo sotiqni rivojlantirish sohasidagi manfaatlar
birlashtiradi.
7. Mamlakat xavfsizligi va mudofaasini ta’minlashda yoshlarning o’rni.

Bugungi kundagi xavf-xatarlar va tahdidlarga qarshi kurashning ta’sirchan shakl
hamda uslublarini joriy etish;
- Yuzaga kelayotgan ijtimoiy-siyosiy va sotsial-iqtisodiy vaziyatni inobatga olgan
holda davlat xavfsizligini ta’minlash borasidagi vazifalarni bajarishda mavjud kuch
hamda vositalardan samarali foydalanish imkonini beruvchi tashkiliy tuzilmani
shakllantirish;
- Xizmat faoliyatini davlat xavfsizligini ta’minlash ishlarining shakl va uslublari,
shuningdek, Xizmat harbiy xizmatchilarining idoraviy mansubligi haqidagi
ma’lumotlar oshkor bo‘lishini istisno etuvchi konspiratsiya tamoyili asosida tashkil
etish;
- Fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga og‘ishmay rioya
etilishini kafolatlaydigan ta’sirchan mexanizmlarni joriy qilish;
- O‘zbekiston Respublikasining manfaatlarini munosib himoya qilishga qodir, har
tomonlama yetuk va vatanparvar yoshlarni Xizmatga jalb etishga qaratilgan
kadrlarni tanlash va tayyorlashning mutlaqo yangi tizimini joriy etish;
- Mehnatga munosib haq to‘lash, uy-joy va maishiy shart-sharoitlarni yaxshilash,
sog‘liqni saqlash tizimini takomillashtirish orqali Xizmat harbiy xizmatchilarining
ijtimoiy himoyasini kuchaytirish.
Xizmatning asosiy vazifalari va faoliyat yo‘nalishlari:
- O‘zbekistonning davlat xavfsizligi va manfaatlarini tashqi va ichki tahdidlardan
himoya qilishni ta’minlash, mazkur sohada qonuniylik va qonun ustuvorligini
mustahkamlash, huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga
barham berish;
- O‘zbekistonning konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti va hududiy yaxlitligiga
tajovuzlarning oldini olish, ularni aniqlash hamda ularga barham berish bo‘yicha
razvedka va kontrrazvedka faoliyatini amalga oshirish;
- O‘zbekistonning davlat chegaralarini qo‘riqlash va himoya qilish;
- O‘zbekistonning qurolli kuchlari va mudofaa-sanoat majmuasini davlat
xavfsizligiga xavf-xatarlar hamda tahdidlardan himoya qilish, mamlakat mudofaa
qobiliyatini mustahkamlash bo‘yicha strategik tashabbuslarni amalga oshirishda

ishtirok etish;
- terrorizm, ekstremizm, uyushgan jinoyatchilikka, qurol-yarog‘, giyohvandlik
vositalari va psixotrop moddalarning noqonuniy muomalasiga qarshi kurashish;
- davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi milliy, irqiy, va diniy adovatni
targ‘ib etishga qaratilgan buzg‘unchilik faoliyatining oldini olish, uni aniqlash va
unga barham berish;
- iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, ijtimoiy va axborot sohalarida davlat xavfsizligini
ta’minlash, O‘zbekiston xalqining tarixiy-madaniy va boy ma’naviy merosini
himoya qilish;
- davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat manfaatlari va xavfsizligiga
tahdid soluvchi korrupsiya holatlariga qarshi kurashish;
- telekommunikatsiya va transport sohasida davlat xavfsizligini ta’minlash,
favqulodda holatlarni yuzaga keltiruvchi omillarning oldini olish, aniqlash va
ularga barham berish;
- Xizmatning tergov qilish vakolatiga kiruvchi jinoyat ishlari bo‘yicha tergovga
qadar tekshiruv va dastlabki tergovni olib borish va tezkor-qidiruv faoliyatini
amalga oshirish;
- davlat organlari va boshqa tashkilotlarda davlat sirlari saqlanishi, maxsus aloqa
xavfsizligining ta’minlanishi hamda axborotlarni kriptografik himoya qilishni
tashkil etish ustidan nazoratni amalga oshirish;
- davlat manfaatlari va xavfsizligiga tahdid soluvchi huquqbuzarliklar sodir
etilishiga imkon beradigan sabab va shart-sharoitlarni aniqlash hamda bartaraf
etadi.
8.Mudofaa va xavfsizlikni ta’minlashda jamoatchilikning roli.
Bugun jahonda tinchlikka, xavfsizlikka bo‘layotgan turli tahdidlardan
ogohmiz. Dunyoning turli chekkalarida yuz berayotgan qurolli to‘qnashuvlar,
mojarolar, diniy nizolar, olov ichidagi shaharlar haqida eshityapmiz. Xalqaro
maydonda mafkuraviy, g‘oyaviy, informatsion kurashlar kuchayib bormoqda.

Murakkab va tahlikali shunday davrda osoyishtalikni asrash, tinchlik uchun
kurashish va bu yo‘nalishda xalqaro hamkorlikni samarali yo‘lga qo‘yish eng
dolzarb vazifalardan biridir. Qurolli Kuchlar akademiyasida tashkil etilgan
“Xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan zamonaviy yondashuvlar: nizolar va ularning
oldini olish yo‘llari” mavzusidagi xalqaro ilmiy onlayn konferensiya shunday
muhim ahamiyatga ega bo‘ldi.Konferensiya xalqaro xavfsizlikni ta’minlashga
bo‘lgan zamonaviy yondashuvlar, harbiy to‘qnashuvlar xarakteri va ularning paydo
bo‘lish omillari, kelajakda rivojlanish dinamikasi va transformatsiyasi, nizolarning
oldini olish chora-tadbirlari yuzasidan fikr almashish va tahlil qilish hamda
O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasini xorijiy davlatlarning
tadqiqot muassasalari bilan ilmiy hamkorligini yanada chuqurlashtirish maqsadida
tashkil etildi. Anjumanni Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkilotining
O‘zbekistondagi loyihalari muvofiqlashtiruvchisi, elchi Per Fon Arks ochib
berdi.Ta’kidlash joizki, bugungi kunda sun’iy intellekt, yangi axborot
texnologiyalarining hayotimizga kirib kelishi, ommaviy axborot vositalari va
zamonaviy qurollarning rivojlanishi, Qurolli Kuchlarni qo‘llashning an’anaviy va
noan’anaviy shakllarining o‘zgaruvchanligi, jahondagi harbiy-siyosiy
jarayonlarning jadallashuvi harbiy sohada taktika, operativ san’at va strategiya
prinsiplarini tubdan ko‘rib chiqishni taqozo etadi. Ayniqsa, zamonaviy harbiy
nizolarning axborot-mafkuraviy va kiberkenglikda ham olib borilayotgani
murakkab xarakter kasb etmoqda. Zero, bu nizolarda nafaqat armiya kuchlari, balki
harbiy bo‘lmagan subyektlar – moliyaviy-iqtisodiy tuzilmalar, ommaviy axborot
vositalari, xalqaro va nodavlat tashkilotlari hamda xususiy harbiy kompaniyalar
ham faol ishtirok etmoqda-ki, bu nizolarning qamrovi hamda xavfi qanchalik keng
va yuqoriligini anglatadi. Bugun jahonda tinchlikka, xavfsizlikka bo‘layotgan turli
tahdidlardan ogohmiz. Dunyoning turli chekkalarida yuz berayotgan qurolli
to‘qnashuvlar, mojarolar, diniy nizolar, olov ichidagi shaharlar haqida eshityapmiz.
Xalqaro maydonda mafkuraviy, g‘oyaviy, informatsion kurashlar kuchayib
bormoqda. Murakkab va tahlikali shunday davrda osoyishtalikni asrash, tinchlik
uchun kurashish va bu yo‘nalishda xalqaro hamkorlikni samarali yo‘lga qo‘yish

eng dolzarb vazifalardan biridir. Qurolli Kuchlar akademiyasida tashkil etilgan
“Xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan zamonaviy yondashuvlar: nizolar va ularning
oldini olish yo‘llari” mavzusidagi xalqaro ilmiy onlayn konferensiya shunday
muhim ahamiyatga ega bo‘ldi.Konferensiya xalqaro xavfsizlikni ta’minlashga
bo‘lgan zamonaviy yondashuvlar, harbiy to‘qnashuvlar xarakteri va ularning paydo
bo‘lish omillari, kelajakda rivojlanish dinamikasi va transformatsiyasi, nizolarning
oldini olish chora-tadbirlari yuzasidan fikr almashish va tahlil qilish hamda
O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasini xorijiy davlatlarning
tadqiqot muassasalari bilan ilmiy hamkorligini yanada chuqurlashtirish maqsadida
tashkil etildi. Anjumanni Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkilotining
O‘zbekistondagi loyihalari muvofiqlashtiruvchisi, elchi Per Fon Arks ochib
berdi.Ta’kidlash joizki, bugungi kunda sun’iy intellekt, yangi axborot
texnologiyalarining hayotimizga kirib kelishi, ommaviy axborot vositalari va
zamonaviy qurollarning rivojlanishi, Qurolli Kuchlarni qo‘llashning an’anaviy va
noan’anaviy shakllarining o‘zgaruvchanligi, jahondagi harbiy-siyosiy
jarayonlarning jadallashuvi harbiy sohada taktika, operativ san’at va strategiya
prinsiplarini tubdan ko‘rib chiqishni taqozo etadi. Ayniqsa, zamonaviy harbiy
nizolarning axborot-mafkuraviy va kiberkenglikda ham olib borilayotgani
murakkab xarakter kasb etmoqda. Zero, bu nizolarda nafaqat armiya kuchlari, balki
harbiy bo‘lmagan subyektlar – moliyaviy-iqtisodiy tuzilmalar, ommaviy axborot
vositalari, xalqaro va nodavlat tashkilotlari hamda xususiy harbiy kompaniyalar
ham faol ishtirok etmoqda-ki, bu nizolarning qamrovi hamda xavfi qanchalik keng
va yuqoriligini anglatadi.

Mudofaa va xavfsizlik

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish