Mulоqоt jаrаyonini bоshqаrish uslublаri - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	27.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Mulоqоt jаrаyonini bоshqаrish uslublаri

Купить

MULОQОT JАRАYONINI BОSHQАRISH USLUBLАRI.
Reja:
1. Аvtоritаr uslubdаgi mulоqоt.
2. Libеrаl uslubning o‘qituvchi fаоliyatidа nаmоyon bo‘lish
хususiyatlаri.
3. O‘qituvchining dеmоkrаtik uslubdаgi mulоqоti – o‘quvchilаr fikrigа
tаyanish, ushbu fikrlаrni mа`qullаsh shаkli.
4. Ilmiy pеdаgоgik аdаbiyotlаrdа bеrilgаn mulоqоt turlаri (do‘stоnа
mulоqоt, qo‘rquv аsоsigа qurilgаn mulоqоt, hаzil-mutоyibаgа аsоslаngаn
mulоqоt vа bоshqаlаr) hаqidа.

Mulоqоt jаrаyonini bоshqаrish uslublаri
Pedagog va psixolog olimlarning ko‘p yillik ilmiy izlanishlari, kuzatishlari va
ilmiy tajribalariga asoslangan holda o‘qituvchilarning rahbar sifatida sinf jamoasini
boshqarishida qo‘llaydigan muloqot uslublari quyidagicha tavsiflanadi:
1. Avtoritar uslubda faoliyat ko‘rsatuvchi o‘qituvchilar.
2. Demokratik uslubda faoliyat ko‘rsatuvchi o‘qituvchilar.
3. Liberal uslubda faoliyat ko‘rsatuvchi o‘qituvchilar.
Avtoritar uslub da faoliyat olib boradigan o‘qituvchi ish faoliyati va
xarakterida quyidagi xususiyatlar mujassamlashgan bo‘ladi:
- o‘zi yakka holda guruh faoliyatining yo‘nalishlarini belgilaydi;
- o‘zi o‘quvchilarga ko‘rsatmalar va buyruqlar beradi;
- ta’lim-tarbiyaviy jarayonga javobgarlikni o‘z zimmasiga oladi;
- o‘quvchilarning unga so‘zsiz bo‘ysunishini da’vo qiladi;
- qattiq intizom asosida ish olib boradi;
- topshiriqlarning to‘liq bajarilishini talab qiladi;
- gap qaytargan, fikr bildirgan o‘quvchini yoqtirmaydi;
- aytgan tashakkuri ham buyruqdek chiqadi, so‘zlari qattiq va qo‘pol;
- o‘quvchilarga biror muammoni to‘liq tushuntirmasdan talab qiladi.
Avtoritar uslublarda pedagogik faoliyat olib boruvchi o‘qituvchi “Mening
aytganim aytgan, deganim degan” shaklidagi prins ip asosida pedagogik faoliyat
olib boradi. U sinf jamoasi bilan muloqotga kirishishda quyidagi uslublarni
qo‘llaydi: buyruq, ko‘rsatma berish, qattiqqo‘llik bilan ishlash, tarbiyaviy jazo
turlarini tez-tez qo‘llash. O‘qituvchi o‘quvchilar bilan muloqot jarayoniga qo‘pol,
dag‘al, do‘q-po‘pisa, majbur etish, qo‘rqitish, cho‘chitish orqali kirishadi. Ushbu
uslub o‘qituvchi asab tizimini doimiy taranglashib yurishiga sabab bo‘lib, uning
sog‘ligiga putur etkazishi mumkin. Natijada o‘qituvchi tez charchaydi. Avtoritar
usulning ijobiy tomonlari ham bor: ya’ni, ular faqat favqulodda vaziyatlar
jarayonida ishlatilishi (yong‘inda, suv toshqinida, aholini evakuatsiya qilishda)
mumkin. O‘qituvchi muloqotining ushbu uslubda boshqarilishi sinf jamoasini
tarqoqlikka, hamjihatlikning buzilishiga olib keladi.

Demokratik uslub asosida faoliyat olib boradigan o‘qituvchining bosh shiori
o‘quvchilarda mustaqil va erkin fikr yuritish ko‘nikmalarini va ongli intizomni
hosil qilishdan iborat. O‘qituvchining muloqoti barcha demokratik talablar asosida
quriladi. Zero, «Demokratik jamiyatda bolalar, umuman har bir inson erkin
fikrlaydigan etib tarbiyalanadi»1. Ushbu uslubni mukammal egallagan o‘qituvchi
o‘z pedagogik faoliyati va xarakterida quyidagi xususiyatlarni mujassamlashtiradi:
1 Karimov I.A. Barkamol avlod orzusi. – Toshkent, O‘zbekiston, 2000. – 97-
bet.
- pedagogik faoliyatda sinf jamoasining fikr mulohazalariga tayanib ta’lim-
tarbiyaviy ishlarni tashkil etadi;
- sinf jamoasining tashabbusini ma’qullaydi, rivojlantiradi, o‘quv-chilarning
erkin fikr bildirishlariga imkoniyat yaratadi;
- muloqot jarayonida o‘quvchilar fikr-mulohazalarini inobatga olib,
pedagogik faoliyatida qo‘llaydi;
- muloqotga kirishishning asosiy shakllari: iltimos, maslahat berish, samimiy
muomala.
Demokratik uslubda muloqotni tashkil etuvchi o‘qituvchi hozirgi zamon
talablariga, ta’lim sohasida olib borilayotgan islohotlardan kutilayotgan
maqsadlarga javob bera oladi. O‘qituvchining vazifasi barkamol inson tarbiyasini
davlat siyosatining ustuvor sohasi deb bilgan holda, yuksak ongli, mustaqil fikrlay
oladigan, xulq-atvori bilan tengdoshlariga namuna bo‘ladigan bilimli, ma’rifatli,
aql-zakovatli, yuksak ma’naviyatli o‘quvchilarni tarbiyalash uchun qizg‘in
pedagogik faoliyat olib borishi lozim. Muloqot jarayonida o‘quvchilarning jamoa
bo‘lib birlashishlari, ularda o‘zaro yordam tuyg‘usini o‘stirishga xizmat qilishi
kerak. Samarali demokratik tarbiyaviy jarayon, sinf jamoasi a’zolarining qobiliyat
va iste’dodlarini yuzaga chiqaradi, o‘quvchining jamoada har tomonlama
rivojlanishi uchun keng imkoniyatlar paydo qiladi. O‘quvchilar bilan muloqotning
erkin demokratik asosda tashkil etilishi sinfning ahil jamoa bo‘lib birlashib,
tarbiyaviy ishlarni amalga oshirishda muvaffaqiyatlarga erishishiga zamin yaratadi.
Yaxshi uyushgan jamoada har bir o‘quvchining fikri ulkan tarbiyaviy kuchga ega.

Liberal uslub asosida faoliyat olib boruvchi o‘qituvchi xususiyatlariga
sho‘rolar zamonidan qolgan ta’lim-tarbiya tizimiga xos mafkuraviy qarashlar
mujassamlashgan. O‘qituvchining pedagogik faoliyati va xarakterida quyidagi
xususiyatlar mavjud:
- tashabbussiz, eski qolipda pedagogik faoliyat olib boradi;
- sinf jamoasining tarbiyaviy faoliyatiga aslo aralashmaydi;
- ta’lim-tarbiyaga oid muammolarga yuzaki qarab chiqadi;
- o‘z mustaqil fikriga ega emas, javobgarlikdan o‘zini olib qochadi;
- o‘quvchilarga berilgan topshiriqlarning natijalari bilan qiziqmaydi;
- o‘quvchilar kelajagiga, taqdiriga e’tiborsiz, beg‘am qaraydi;
- o‘z pedagogik faoliyatiga sovuqqonlik bilan munosabatda bo‘ladi.
Biroq, yillar o‘tib, zamonlar o‘zgargan sari, XXI asrda jamiyatning ijtimoiy
talablaridan kelib chiqib, o‘qituvchining xulq–atvori, pedagogik va psixologik
bilimlar saviyasi, o‘z kasbiy faoliyatiga nisbatan muno-sabati, pedagogik va
axborot informatsion texnologiyalarini puxta o‘z-lashtirish saviyasi ham
o‘zgarmoqda. Shu sababli, o‘qituvchilar o‘z bilim va tafakkurlari nuqtai nazaridan
kelib chiqib, sinf jamoasini bosh-qarishning turli shakl va metodlarini amalda
qo‘llamoqdalar. Sinf jamo-asining har qanday boshqaruv uslubi o‘qituvchi
muloqoti asosida tashkil etiladi. Muloqotdan kutilayotgan natija, tarbiya asosida
o‘quvchining ongini va tafakkurini boyitish va o‘zgartirishdir.
3. O‘qituvchining o‘quvchilar bilan muloqotni tashkil etish usullari va
muloqotda tarbiyaviy jarayon tamoyillari
O‘qituvchining o‘quvchilar bilan muloqoti samarali bo‘lishi uchun
suhbatdoshni o‘ziga moyil qilib olish zarur. O‘zaro moyillikka erishish uchun
amalda qo‘llanilib kelinadigan bir qator murakkab bo‘lmagan pedagogik ta’sir
etuvchi usullardan foydalaniladi. Ularning eng muhim-lari o‘quvchi ishonchini
qozonish hamda ta’sir etish va ma’qullash usullaridir.
Iishonchini qozonish usuli o‘quvchilar bilan muloqot asosida ta’sir
ko‘rsatishning yuqori samara beradigan usulidir. U o‘quvchi ongiga qaratilgan

bo‘lib, idrok qilish orqali o‘quvchilar ishonchini qozonishni va ularning roziligini
nazarda tutadi. Ishonchini qozonish dalillash, isbotlash orqali olib boriladi.
Ishonchini qozonish usuli muloqot dasturi sifatida darsdan tashqari jarayonlarda,
o‘quvchi bilan yakka holda suhbatlarda, ma’naviy-tarbiyaviy soatlarda qo‘llaniladi.
Ishonchini qozonish usuli yordamida o‘qituvchi o‘quvchilarning dunyoqarashini
shakllantiradi, ularda o‘z-o‘zini tarbiyalashga nisbatan javobgarlik hissini oshiradi.
Ishonchini qozonish usuli nafaqat o‘qituvchi bilan muloqot jara-yonida, balki
ta’lim-tarbiyaviy faoliyatdan tashqari holatlarda ham o‘quvchiga ta’sir qiladi.
O‘quvchi ishonchini qozonish ijobiy yoki salbiy natijalar paydo qilishi ham
mumkin. O‘qituvchi ishontirish bilan o‘quvchida ijobiy hislatlarni uyg‘otishi
uchun tarbiyaviy metodlarni o‘z o‘rnida qo‘llashi shart. Tarbiya jarayonida har bir
o‘quvchining o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olishi zarur. Chunki bir xil
yoshdagi o‘quv-chilar psixik jihatdan turli xarakterga ega bo‘lishi mumkin. O‘quv-
chilarning qobiliyat va iqtidorlari, qiziqishlari, irodaviy hislatlari har xil bo‘lgani
uchun bir o‘quvchiga nisbatan foydali bo‘lgan ishonchini qozo- nish usuli,
boshqasiga zararli bo‘lishi mumkin. Shuning uchun har bir o‘quvchining
ruhiyatini, psixologiyasini, ichki dunyosini o‘qituvchi mun-tazam o‘rganib borishi,
o‘quvchilarning o‘ziga xos xususiyatlarini, tarbiyalanuvchi temperamentining
umumiy tiplarini o‘rganish meto-dikasini bilish lozim. Masalan, ko‘rish va eshitish
qobiliyati, faolligi, tez anglashi, sust fikr yuritishi, hovliqma yoki vazminligi,
sergap yoki kamgapligi, serg‘ayrat yoki g‘ayratsizligi, yalqov yoki tirishqoqligi,
pala-partish va chala ishlaydigan, yoki ishga tez kirishib ketishi kabilar nerv
faoliyati tizimiga bog‘liq bo‘lib, o‘qituvchi o‘quvchilar ishonchini qozonishi uchun
ularni bilishi va zarur bo‘lgan xulosalarni ishlab chiqishi shart.
O‘quvchilar ishonchini qozonishning yana bir muhim xususiyati
o‘quvchilarni shaxs sifatida rivojlanishida o‘z-o‘zini tarbiyalashidir. O‘z-o‘zini
tarbiyalash o‘quvchining o‘zini o‘zi idora qilishi, o‘zida erkinlikni, ijtimoiy
mavqeini, tashabbuskorlik va mustaqillikni shakllantirishdir. O‘quvchining
yashirin qobiliyatlari o‘z-o‘ziga ishonch orqali yuzaga chiqadi. O‘quvchi uchun
o‘z-o‘zini baholash qiyin jarayon. O‘quvchi ta’lim - tarbiya berayotgan

o‘qituvchilarga ishonch bilan ergashib, o‘ziga nisbatan ishonch ruhida tarbiyalanar
ekan, unda avvalo, mustahkam iroda shakllanadi, o‘z burchini to‘g‘ri tushunadi,
bilish va o‘rganishga qiziqishi kuchayadi, o‘z-o‘zini har tomonlama
takomillashtirishga intiladi, o‘ziga atrof-muhitdagi o‘rtoqlari ko‘zi bilan xolisona
baho beradi, o‘ziga ishonadi va unda qoniqish hissi paydo bo‘ladi. Xarakteridagi
salbiy odatlarni, zararli sifatlarni tez anglab, ularni yo‘qotish va bartaraf etishga
intiladi.
Ta’sir etish va ma’qullash usuli muloqotning umumiy jarayonidir. Ikki
suhbatdoshning bir-birlariga ta’sir ko‘rsatishlari, tarbiyaviy maq-sadni
ma’qullattirish vositasi sifatida o‘ziga xos xususiyati shundan iboratki, ushbu usul
vositasida o‘qituvchi o‘quvchi ruhiyatiga va xulq-atvoriga tarbiyaviy maqsadni
ko‘zlab sezilarsiz ravishda psixologik ta’sir ko‘rsatadi. O‘quvchi psixikasida
nazoratsiz kiradi. Ushbu usul, muloqot jarayonida o‘qituvchi o‘quvchilarda
axloqiy-irodaviy hislatlarni faol takomillashtiradi. O‘qituvchi xushmuomalaligi,
muosharat odobining cheksiz qudrati bilan o‘quvchilar psixikasining anglanmagan
qirralariga pedagogik ta’sir etadi, o‘qituvchi va o‘quvchining yaqindan muloqotda
bo‘lishini, bir-birlariga ishonchini, topshiriqlarni ma’qullab vaqtida bajarish uchun
javobgarlik hissini shakllantiradi.
O‘qituvchi o‘quvchilar jamoasi bilan pedagogik muloqotni har to-monlama
mukammal tashkil etish va ko‘zlangan maqsadga erishishi uchun tarbiyaviy
jarayonning jamiyat talablariga mos keluvchi yetakchi tamoyil laridan o‘rinli
foydalanishi lozim:
1. Tarbiyaviy maqsadni amalga oshirishda demokratik yondashuv.
Muloqot jarayonida o‘qituvchi o‘quvchini ijtimoiy qadriyat deb tan olishi, har bir
bola, o‘smir va o‘spirinning betakror va o‘ziga xos xususiyatlarini hurmat qilishi,
uning ijtimoiy xulqi va erkinligini e’zozlashi lozim. Zero, ta’limni isloh qilishdan
asosiy maqsad, tarbiyada demokratiyaning ustunligi, tarbiyani ma’muriy ehtiyoj va
qiziqishlardan yuqori qo‘yish, tarbiyachi va tarbiyalanuvchining bir-birlariga
o‘zaro ishonchi, hamkorlik asosida pedagogik munosabat mohiyatini ijobiy
tomonga yo‘naltirish demakdir. Muloqotni demokratik uslubda tashkil etishdan

maqsad, ta’lim-tarbiyani insonparvarlashtirish, pedagogik faoliyat markazida inson
shaxsi turganini unutmaslik, insonga nisbatan bebaho boylik sifatida munosabat
tuyg‘ularini o‘quvchilarda ham shakllantirish vazifasi bajariladi.
2. O‘quvchilar bilan do‘stona munosabat. Aslida muloqotdan maqsad
o‘quvchilar bilan do‘stona munosabatni ro‘yobga chiqarishdir. O‘quvchi shaxsini
hurmat qilish o‘qituvchining insonparvarlik tuyg‘u-laridan kelib chiqadi. O‘quvchi
shaxsini hurmat qilish, ularga cheksiz mehr-muhabbat ko‘rsatish va ularga ishonish
shart. Bolalarga nisbatan hurmat tuyg‘usi ularning kuchiga kuch qo‘shadi, o‘z
imkoniyatlariga ishonch tuyg‘usini shakllantiradi, tarbiyaning samaradorligini
oshiradi. O‘quvchi shaxsini hurmat qilish va munosabatni adolatli talabchanlik
mezonlari asosida qurishdir. Do‘stona muloqot o‘qituvchi bilan o‘quvchi
o‘rtasidagi bilimlarni puxta o‘zlashtirilishini ta’minlaydi va mukammal shaxsiy
fazilatlarni tarkib toptirishga xizmat qiladi. Pedagogik jarayonda sodir bo‘ladigan
muomala odobi o‘qituvchilarning axloqiy madaniyati, tarbiyalanganlik darajasida
aks etadi. O‘qituvchining o‘ziga va o‘z kas-biga, o‘quvchilarga bo‘lgan
munosabati uning muloqotida yaqqol namoyon bo‘lishi mumkin.
O‘z faoliyatini endigina boshlagan o‘qituvchilar ayniqsa, har bir o‘quvchining
kelajagiga umid bilan qarashlari, unga individual yonda-shishga harakat qilishlari,
tarbiyaviy jazolash usullarini tartibsiz qo‘lla-masliklari, o‘quvchilar jamoasi oldiga
istiqbolli tarbiyaviy maqsadlarni qo‘yishga intilishlari lozim. Yosh o‘qituvchilar
ma’lum bir pedagogik mahorat sirlarini egallashga intilmasalar, o‘z fanidan
bilimlari sayoz bo‘lsa, shaxslararo munosabatlarga ijodiy yondashmasalar,
kommu-nikativ qobiliyatini takomillashtirib bormasalar, o‘quvchilar uni asta -
sekin tan olmay qo‘yishadi. Natijada o‘qituvchi va o‘quvchilar mulo-qotida tuzatib
bo‘lmas xatoliklar paydo bo‘lishi mumkin.
3. Muloqotni ijtimoiy hayot qonuniyatlari bilan bog‘lab olib borish. Yosh
avlodning o‘sib ulg‘ayishi va shakllanishiga hayot, ijtimoiy muhit qonuniyatlari
ham muntazam ta’sir etadi. Muhit ijtimoiy omil-larning eng muhim xususiyati
bo‘lib, u shaxsga ijobiy yoki salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Muhit deganda,
shaxsning tarbiyalanib, shaklla-nishiga ta’sir etuvchi tashqi olam voqealari,

hodisalar majmui tushu-niladi. Muhit tushunchasi o‘zida geografik-hududiy,
ijtimoiy va mikro-muhit xususiyatlarini ifodalaydi. Ayniqsa, oila, maktab, do‘stlar
davrasi, tengqurlar kabilarni o‘z ichiga oladigan mikromuhit shaxsni tarbiyalash
jarayoniga muhim ta’sir etishi pedagog va psixolog olimlar tomonidan e’tirof
etilgan. Oila muhiti o‘quvchining tarbiyasi va barkamol inson sifatida
shakllanishida o‘ziga xos muhim tarbiyaviy ta’sirga ega. Shuning uchun o‘qituvchi
muloqotni tashkil etishda ota-onalar, mahalla faollari, o‘quvchilar jamoasi faollari,
uchastka nozirlari bilan doimiy aloqada bo‘lib, ular bilan birgalikda faoliyat olib
borishi kerak. Muloqotda ijtimoiy hayot qonuniyatlarini hisobga olish,
o‘quvchilarni maqsadli tarbiyalashda muvaffaqiyatlarga erishish uchun zamin
yaratadi.
4. Muloqotni tashkil etishda mehnat faoliyatining o‘rni. Ta’lim
muassasalarida o‘quvchi mehnat faoliyati bilan o‘z qobiliyati va iste’-dodini
namoyon qiladi. Mehnat – yosh avlodni yuksak ongli, mustaqil fikrlay oladigan,
xulq-atvorini namoyon qiluvchi, kasbiy qobiliyatlarini uyg‘otuvchi, tarbiyaviy
jarayonning eng qadimiy va sinalgan vositasidir. O‘quv mehnati va ijtimoiy
foydali mehnat o‘quvchi shaxsiga ijobiy ta’sir etadi, bu ikki faoliyat birligi bolani
jismonan chiniqtiradi va faollashtiradi, xulq mukammalligini ta’minlaydi,
tashabbuskor va izla-nuvchan qilib shakllantiradi. Shunday ekan, o‘qituvchi
o‘quvchilar bilan muloqotni ularning mehnatsevarligiga yoki dangasaligiga qarab
belgilasa ham bo‘ladi. Ta’lim muassasalarida bolalarni ilk yoshidan boshlab
mehnatsevarlik ruhida, mehnatga muhabbat va mehnat qiluvchilarga hurmat ruhida
tarbiyalashda o‘zaro muloqotning o‘rni cheksiz. Ta’lim muassasalarida o‘qishning
o‘zi ham mehnatdir. Muloqotdan maqsad, ta’lim-tarbiyaviy faoliyatda
muvaffaqiyatlarga erishish uchun u mehnat tarbiyasi bilan aloqadorlikda olib
borilishi lozim.
5. Qo‘rquv va hayajonga asoslangan muloqot uslubi. Bunday muloqot
uslubiga odatda yosh, tajribasiz o‘qituvchilar tushib qolishi mumkin. Ushbu uslub
asosida boshlangan muloqot, ko‘pincha, o‘quv-chilarni tez-tez ogohlantirish, ularni
qattiqqo‘llik bilan tarbiyalashga harakat qilish, o‘qituvchi yoqtirmagan o‘quvchilar

xatti-harakatini ta’qiq-lash vaziyatida olib boriladi. O‘quvchilar faolligi,
tashabbuskorligi inkor etiladi. Natijada o‘qituvchi bilan o‘quvchilar orasida ko‘z
ilg‘amas qarama-qarshiliklar paydo bo‘ladi.
Muloqot jarayonidagi ushbu qarama-qarshiliklar o‘quvchilarda o‘z
tushunchalariga muvofiq paydo bo‘lgan dastlabki sifatlar bilan o‘qituv-chining
o‘quvchilarga qo‘yadigan talablari va ularni bajarish imkoni-yatlari o‘rtasida
ziddiyatlarning kelib chiqishidan paydo bo‘ladi. Ba’zan o‘quvchining ongi bilan
xulqi bir-biriga muvofiq kelmasligidan, yoki o‘qituvchining o‘quvchilar yosh
xususiyatlarini, fe’l-atvori, xarakteri, qiziqishlari, jismoniy, ruhiy hamda fiziologik
jihatdan sog‘lomligini bil-masliklari oqibatida ziddiyatlar kelib chiqadi. Muloqot
jarayonidagi ush-bu ziddiyatlarni bartaraf etishda asosan o‘qituvchining o‘zi
qizg‘in fao-liyat olib borishi, ustoz o‘qituvchilar tajribalaridan foydalanishi, lozim
bo‘lganda, tortinmasdan ulardan yordam so‘rashi maqsadga muvofiqdir.
O‘quvchilar ta’lim-tarbiya jarayonida milliy va umuminsoniy qadri-yatlarni,
axloqiy normalarni o‘zlashtiradilar. O‘quvchi eng yaxshi insoniy fazilatlarni,
axloq - odobni, muloqot madaniyatini asosan o‘qituvchi timsolida anglab olishini
unutmaslik kerak. O‘quvchilar jamoasida o‘qituvchilar bilan o‘zaro munosabatlar
insonparvarlik tamoyillariga asoslanadi. Ular odatda ikki xil bo‘lib biri rasmiy,
ikkinchisi norasmiy muomala deyiladi.
Rasmiy muomala munosabatlari O‘zbekiston Respublikasining Qonunlari,
direktiv hujjatlariga asoslanadi.
Norasmiy muomala pedagogik etika va estetikaning qonuniyatlariga va
o‘qituvchi odobiga asoslanadi va jamoaning har bir a’zosi tomonidan ixtiyoriy
ravishda bajariladi. Muloqot odobi psixologik qonuniyatlar, odob normalari va
qoidalari, talablari hamda o‘qituvchilar jamoasining fikri asosida boshqariladi.
4. O‘qituvchining muloqot asosida sinf jamoasini boshqarish usullari
Ijtimoiy munosabatlar ko‘lamining kengayishi o‘qituvchidan o‘sib kelayotgan
yosh avlodni o‘ta murakkab xususiyatga ega munosabatlar jarayonida har
tomonlama chuqur bilimga ega, barkamol inson qilib tar-biyalash vazifasini
qo‘ymoqda. Psixologik, intellektual va fiziologik jihatdan sog‘lom muhitda

mukammal tarbiyalangan inson hayotiy qara-ma-qarshiliklar, xususan turli
buzg‘unchi g‘oyalar ta’siriga tushib qolish, nosog‘lom turmush kechirish va
noqonuniy xatti-harakatlarni sodir etishdan o‘zini saqlab qola oladi. Shuningdek,
shaxsning aqliy salohi-yatga egaligi jamiyat ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini
ta’minlovchi asosiy omildir.

FOYDALANILADIGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
Asosiy adabiyotlar:
1. Хоliqоv А. Pеdаgоgik mаhоrаt (darslik). -T., 2011.
2. Аzizхodjаеvа N.N. Pеdаgоgik texnologiya va pеdаgоgik mаhоrаt (o‘quv
qo‘llanma) . –T., 2006.
3. Зиёмухаммедов Б. Педагогик махорат асослари. (ўқув қўлланма). -Т.,
2009.
4. Боубекова Г.Д., Холикова Г.Т., Магзумова Г. Педагогичес k ое
мостерство. Учебное пособия. Т.: 2002
Qo‘shimchа аdаbiyotlаr
1. Ibragimov X., Yoldoshev U. va boshqalar Pеdаgоgik psixologiya (o‘quv
qo‘llanma) . -T., 2007.
2. Оchilоv Mаllа. Muаllim qаlb mе`mоri. – T., 2000.
3. Pirmuhаmmеdоvа M. Pеdаgоgik mаhоrаt аsоslаri.-T.: 2001.
4. Kаrimоvа V. “Mustаqil fikrlаsh” mеtоdik qo‘llаnmа. -T.: - 2000 y.
5. Hаmdаmоvа M. Yoshlаrning intеllеktuаl sаlоhiyatini rivоjlаntirish
mехаnizmining pеdаgоgik-psiхоlоgik аsоslаri (uslubiy tаvsiyalаr), 2007.
6. Tоlipоv O‘.Q., Usmоnbоеvа M. Pеdаgоgik tехnоlоgiyalаrning tаtbiqiy
аsоslаri.-T.. 2006.
7. Hоdiеv B.Y., Bоltаbаеv M.R. “Оliy o‘quv yurtidаgi tаrbiyaviy ishlаrgа
psiхоlоgik yondаshuvlаr”. -T.: 2009.

Mulоqоt jаrаyonini bоshqаrish uslublаri

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish