Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.4MB
Покупки 0
Дата загрузки 17 Сентябрь 2024
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Медицина

Продавец

Bohodir Jalolov

Мушак биокимёси

Купить
Мушак биокимёси Куриб чикиладиган саволлар • Мушак функционал биокимёси • Мушак оксиллари, миофибриллалар асосий оксиллари, уларнинг молекуляр тузилиши • Мушак кискариши ва бушашининг биокимёвий механизмлари • Бир валентли ионлар ва кальций ионининг мушак кискаришини бошкаришдаги роли • Мушак кискаришининг энергетик манбалари • Мушак тўқимаси тана вазнини 40-42% ни ташкил этади. Мушакларни асосий динамик функцияси – қисқариш ва кейинчалик бўшашиши ҳисобига ҳаракатчанликни таъминлаш. Мушаклар қисқарганда кимевий энергияни механик энергияга айланиши билан боғлиқ бўлган иш амалга ошади. • 3 турдаги мушак тафовут этилади: • 1)скелет мушаги • 2)юрак мушаги • 3)силлиқ мушак • Мушак толалари диаметри 1мкм бўлган, кўндаланг жойлашган фибриллалардан тузилган, уларда кетма-кет келувчи қора ва оқ дисклар кўринади. Қора дисклар иккиламчи нур синдириш қобилиятига эга ва А-(анизатроп) дисклар деб аталади; оқ дисклар иккиламчи нур синдириш қобилиятига эга эмас, I- (изотроп) дисклар деб аталади. • I диск ўртасида кенглиги тахминан 80нм бўлган пишиқ Z чизиқ жойлашган. Бу чизиқ толани бутун кўндаланги бўйича кесиб ўтади ва фибриллаларни бир бойламда ушлаб туради ҳамда бир вақтда кўп фибриллалар А- ва I- дискларининг жойлашишини тартибга солади. • Бир Z-чизиқдан иккинчисигача бўлган миофибриллалар бойлами саркомерни ҳосил қилади. Ҳар бир саркомерга киради: • 1)кўндаланг найчалар тyри, улар толанинг кyндаланг ўқига нисбатан тўғри бурчак орқали жойлашган ва хужайранинг ташқи юзаси билан боғланади. • 2)Хужайранинг 8-10%ни ташкил этувчи саркоплазматик ретикулум • 3)Бир неча митохондрийлар Скелет мушаги саркомерининг тузилиши • Электрон микроскопда миофибрилл структураларнинг агрегатлар сифатида эканлиги аниқланди, улар диаметри 14нм, узунлиги 1500нм ва бир-биридан 20-30нм оралиқда жойлашган йўғон филаментлар ва улар ўртасида диаметри 7-8нм бўлган ингичка филаментлардан иборат. А-дискнинг кўндаланг кесимида филаментларнинг иккиламчи гексагонал тўр ҳосил қилиши кўринади, яъни филаментларнинг ҳар бири бошқа турдаги олти филамент билан ўралган. • Тинч ҳолатда Н зонада ингичка, I дискда эса қалин филаментлар бўлмайди. Қалин филаментлар миозиндан, ингичкалар – актиндан иборат. Қисқаришда саркомер ўзининг бирламчи узунлигига нисбатан 25- 30%га калталашади. Максимал қисқаришда тўқнаш келувчи ингичка филаментлар бир- бири бўйича силжийди ва қисман бир-бирини ёпади, айни вақтда қалин филамент учлари саркомер иккала Z-чизиқлари билан боғланади. • Катта ёшдаги одам ва ҳайвон мушак тўқимасида 72 дан 80% гача сув сақланади. Мушак массасини 20-28%ни қуруқ моддаларга асосан оқсилларга, тўғри келади. Оқсиллардан ташқари қуруқ моддалар таркибига гликоген ва бошка углеводлар, турли липидлар, азот сақловчи экстрактив моддалар, органик ва ноорганик кислоталар тузлари ва бошқа кимевий бирикмалар киради. • Мушак тўқимаси оқсиллари 3 асосий гуруҳга бўлинади: саркоплазматик, миофибрилляр ва строма оқсиллари. Барча мушак оқсилларидан биринчиси 35%, иккинчиси – 45%, учинчиси 20% ни ташкил этади. Бу оқсиллар сув ва турли ион кучланишга эга бўлган тузли эритмаларда эриши билан бир-биридан кескин фарқланади. • Миофибрилланинг муҳим оқсиллари бўлиб, юқори ион кучли тузларда эрувчи миозин, актин, актомиозин, шунингдек бошқарувчи оқсиллар тропомиозин, тропонин альфа- ва бетта-актинин ҳисобланади. Миозин миофибриллаларнинг асосий оқсили бўлиб, қуруқ массасини 50-55%ни ташкил этади. • Қалинлиги 2,4 нм ва узунлиги 150 нм бўлган таёқчасимон бўлган миозин молекуласи (м470000) молекуляр оғирлиги 215000 бўлган 2 та катта занжир ва 20000 бўлган 2 та кичик занжирдан иборат. Миозин АТФаза фаоллигига эга бўлиб, АТФни АДФ ва Н3РО4 га парчалайди. Миозин билан аденил кислотанинг ферментатив дезаминланиши боғлиқдир • Оғир занжирлар узун ўралган  - спирални ҳосил қилади. Ҳар бир оғир занжир охири енгил занжирлар билан глобулани (молекула «бошчасини») ҳосил қилади, у эса актин билан боғланиш қобилиятига эга. Бу бошчалар молекула асосий ўқидан бўртиб туради. Миозин бошчасида жойлашган енгил занжирлар миозиннинг АТФаза фаоллигини кўрсатишда иштирок этади. Миозин молекуласининг тузилиши • Актиннинг 2 шакли маълум: глобуляр (G-актин) ва фибриляр (F-актин). G- актин молекуласи 42000 мол оғирликка эга бўлиб 374 аминоккислота қолдиғидан иборат бўлган 1 та полипептид занжирдан иборат. F-актин G-актин полимерланиш маҳсулоти бўлиб, қўш спиралли структурага эга. • Тропомиозин молекуласи  -спиралдан иборат бўлиб, узунлиги 40 нм бўлган ўқ шаклига эга, молекуляр оғирлиги 65000. Тропомиозин миофибрилла оқсилларини 4-7% ни ташкил этади. • Тропонин глобуляр оқсил бўлиб, молекуляр оғирлиги 80000 дир. Скелет мушакда барча миофибрилла оқсилларини 2 % ташкил этади. Унинг таркибига 3 суббирлик – TN-I, TN-С киради. Тропонин тропомиозин билан бирикиб натив тропомиозин комплексини ҳосил қилади. Бу комплекс актин филаментларига бирикади ва склет мушаги актомиозинига кальций ионларига сезувчанлик хусусиятини беради. • Тропонин (унинг TN-Т ва TN-I суббирликлари) ц-АМФ га боғлиқ протеинкиназалар иштирокида фосфорилланиш қобилятига эга. • Саркоплазматик оқсиллар • Саркоплазматик оқсилларга миоген, миолглобин, глобулин Х ва миоальбумин киради. • Миоген – сувда ва тузли эритмаларда яхши эрийди. У мураккаб комплекс бўлиб, физик- кимёвий хусусиятлари яқин бўлган қатор оқсилларни сақлайди. Миоген комплекси оқсиллари билан турли биокаталитик функциялар боғланган. Масалан, миоген А фруктоза-1,6-дифосфатни парчаланишини катализловчи альдолаза, баъзи дегидрогеназа ва бошқа гликолиз, тўқима нафас олиш ферментлари хусусиятига эга. • Глобулин Х – глобулинлар хусусиятига эга бўлган саркоплазматик оқсил фракцияси. Глобулин Х мушак тўқимаси оқсил азотининг 20%ни ташкил этади. Молекуляр оғирлиги 140000-180000, изоэлектрик нуқтаси рH 5,0га тенг. • Миоальбумин –эмбрион мушаги ва силлиқ мушакларда кўп миқдорда сақланади. Баъзи хусусиятлари бўйича қон зардоби альбуминига ўхшайди. • Миоглобин хромопротеидларга киради, молекуляр оғирлиги 16700. Одам миоглобулинининг бирламчи структураси ўрганилган. Битта полипептид занжирдан иборат бўлиб, 153 аминокислота қолдиғини сақлайди. Рентгеноструктур анализ ёрдамида Дж.Кендрью томонидан миоглобиннинг учламчи структураси ўрганилган. • Миоглобин полипептид занжири гем атрофида ўралган эгилган, ихчам жойлашган найчага ўхшайди. • Миоглобиннинг асосий вазифаси мушакларда кислородни ташиш. Мушак қанча кўп иш бажарса, уларда миоглобин миқдори шунча кўп, шунинг учун улар қизил рангга бўялган. Организмга тушаётган кислороднинг 14% миоглобинда сақланади. Бу оқсилнинг кислород билан фаол боғланиш қобилияти (гемоглобинга нисбатан кислород билан боғланиши 5 маротаба юқори) мушак тўқимасида кислород заҳирасини ҳосил қилишга имкон беради. Мушак экстрактив моддалари • Скелет мушагида қатор мyҳим азот тутувчи экстрактив моддалар сақланади: аденил нуклеотидлари (АТФ, АДФ, АМФ), аденил қаторига кирмайдиган нуклеотидлар, креатинфосфат, креатин, креатинин, карнозин, анзерин, эркин аминокислоталар ва бошқалар. • Карнозин ва анзерин В.С.Гулевич томонидан очилган бўлиб, имидазол сақловчи пептиддир. Мия ва мускуллардан бошқа тўқималарда деярли топилмайди. Мускулларда уларнинг концентрацияси 100 г тўқимага 100-200 мг атрофида бўлади. • Карнозин ва анзерин чарчаш натижасида пасайган мушак қисқаришининг амплитудасини оширади. • Азотсиз моддалардан мушакда қуйидагилар бўлади: гликоген, глюкоза ва гексозафосфат қолдиқлари, сут кислотаси, пируват ва бошқа карбон кислоталар. Мушак тўқимасида нейтрал ёғлар ва холестерин, ноорганик тузлар ва микроэлементлар ҳам учрайди. • Мушак қисқариш муаммоси ўз ичига 3 аспектин олади: • 1.Энергетик • 2.Морфологик (мушак толаларини микро ва субмикроструктураси ўзгаради ). • 3. Биофизик-кимёвий энергия механик энергияга трансформация қилинади. Бир валентлик ион ва кальций иони градиентининг мушак қисқаришидаги роли • Нерв импульси таъсирида мионеврал пластинкада ацетилхолин ажралади, у мушак толаси мембранасининг Na+ ва K+ ионлари учун ўтказувчанлигини оширади ва уларнинг қайта тақсимланишини таъминлайди. Бу эса Na+ ва K+нинг мушак толаси ичи ва ташқарисида концентрацион градиентининг ўзгаришига олиб келади. • Содир бўладиган мушак қисқариши миофибриллаларнинг Са+2 концентрацияси 10-5 – 10-6Мда бўлганда АТФ билан боғланиш қобилиятига боғлиқ бўлади. Актомиозин системасининг Са+2 ионларига ”сезувчанлиги” - актин ипларида тропонин оқсилининг мавжудлигига боғлиқдир. Кальций тропонин билан боғланади ва унинг молекуласида конформацион ўзгаришлар вужудга келади, бу эса тропонин-тропомиозин комплексининг F-актин тарновида ҳаракатланишига олиб келади ва актин фаол марказлари блоксизланади, миозин билан бирикиш қобилиятига эга бўлади. Мушаклардаги энергетик алмашинувнинг ўзига хос томонлари • Мушакларнинг қисқариши ва бўшашиши учун энергия АТФ сифатида бўлади. Заҳира энергия кўп бўлмаган миқдордаги АТФ ва креатинфосфат ҳолатида бўлади. Бу заҳира 10-12 сек.га етади. • Мушак бетўхтов ишлаганда 40-50 сек.дан кейин гликогеннинг анаэроб парчаланиши энг юқори бўлади, 60-70 сек.дан кейин ишлаётган мушакка О 2 транспорти ортиши ҳисобига аэроб жараёнлар устун туради. Мушак толасини • АТФнинг ресинтези АДФнинг креатинфосфат билан трансфосфорланиши ҳисобига боради. Ушбу реакцияларни креатинкиназа ферменти катализлайди: • Креатинфосфат + АДФ  креатин + АТФ • Мускулда умумий АТФ миқдори мускул массасининг 1г га тахминан 5мкмоль ни ташкил этади. АТФ синтези тўхтаганида бу миқдор тахминан 1 секундли ишга етади. Бундан 1г мускулга ҳар секундда 5 мкмоль атрофида АТФ синтезланиб туриши керак деган хулоса келиб чиқади. Юрак мускулидаги энергия алмашинувининг хусусияти унинг табиатан бутунлай деярли аэроб бўлишидир. • Юрак мушагида АТФ ва креатинфосфатнинг миқдори скелет мушагига нисбатан кам, АТФнинг сарфланиши эса юқори. Шунинг учун миокардда АТФнинг ресинтези скелет мушагига нисбатан жадалроқ боради. • Юрак мушаги учун энергияга бой фосфорли бирикмаларнинг ҳосил бўлиш йўли бўлиб, кислородни сарфланиши билан боғлиқ бўлган оксидланувчи фосфорланиш ҳисобланади. Шунинг учун ҳам юрак мушаги кислороднинг етишмовчилигига жуда сезгир. • Скелет мушагига нисбатан юрак мушагидаги модда алмашинувининг ўзига хос томони бўлиб, унда ёғ кислоталарининг оксидланиши ҳисобланади. Юрак мушагида ёғ кислоталарнинг оксидланиши учун 65-70%, углеводларнинг оксидланиши учун эса 30-35% кислород сарфланади. Олеин кислота миокардда жуда яхши оксидланади.
Купить
  • Похожие документы

  • Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
  • Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
  • Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
  • Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
  • Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha