Muskullar fiziologiyasi - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.8MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Muskullar fiziologiyasi

Купить

Mavzu : « Muskullar fiziologiyasi » www.arxiv.uz

Reja: Skeletning kundalang yulli muskul tukimasi. Yurakning kundalang yulli muskul tukimasi. Sillik muskul tukimasi. Nerv xujayrasi, nerv uchlari, neyrospektor xujayralar. Neyrogliyalar. Nerv tukimalarining rivojlanishi va regeneratsiyasi. www.arxiv.uz

Muskul tuzilishlari Muskul bu – kiskarish xususiyatiga ega bulgan, tirik organizmning u yoki bu bulgani xarakatga keltiradigan organ: u aksariyat, kundalang yulli va sillik muskul tukimalaridan tuzilgan. Muskulatura – butun gavdaning yoki uning biror kismining, organning muskullar majmuasi. Shunga kura muskullarni belgilariga karab kuyidagicha klassifikatsiyalash mumkin: 1) tuzilishi buyicha: kundalang yulli muskullar. b) sillik muskullar. v) ikkiyoklama kiya muskullar. 2) organizmda joylashish xolati buyicha: a) ichki a’zolar muskullari. b) yurak muskullari. v) osmatik muskullar. 3) funksiyalari buyicha: a) tonik muskullar. b) tetanik muskullar. v) kulfdosh (bekitish) funksiyasiga ega bulgan muskul tukimalari. 4) kelib chikishi buyicha: a) ektodermal muskullar. b) entodermal muskullar. v)

Muskul tuzilish ko’rinishi Skeletning kundalang yulli muskul tukimasi asosini uzun, kup yadroli kora va ok disklardan iborat tolachalar tashkil etadi. Xar bir tolacha yupka parda – sarkolemma bilan uralgan. Xar bir muskul tolachasi uziga tegishli biriktiruvchi tukimadan iborat kavat bilan uralib turadi. Bu kavatga endomizium deyiladi. www.arxiv.uz

Yurak muskuli bajaradigan vazifasiga va mikroskopik tuzilishiga kura aytib utilgan muskullarga uxshaydi. Bu muskul sillik muskullarga uxshab ritmik ravishda kiskarib charchamaydigan xususiyatga ega. Miofibrillalari ingichka (aktin) va yugon (miozin) protofibrillalardan tashkil topgan. Ular xuddi skelet muskulaturasidagiga uxshab sarkolemma ichida geksagonal shaklda joylashadi. Yurakning ritmik ravishda kiskarib turishi unda boradigan fiziologik regeneratsiyani xam bir yula ta’minlab turadi. Uz vazifasini utab bulgan xujayralar regeneratsiya jarayonida yangilari bilan almashinib turadi. Yurakning muskul xujayralari xam, odatda, kupayish xossasiga ega. Ma’lum bulishicha, odam va xayvonlarning yuragida miokard infarkti yuz berganda ulgan muskul tukimasi urni ana shu mexanizmlar orkali tiklana

Nerv tukimalari ja’mi bir butun bulib, organizmda yukori darajada ixtisoslashgan va taksimlashgan murakkab nerv sistemasini tashkil etadi. Nerv sistemasi orkali organizmda doimo tashki va ichki muxit bilan uzluksiz boglanish bulib turadi. Xayvonlar organizmida uchraydigan neyronlar uzidan chikadigan usimtalarning soniga karab kuyidagilarga bulinadi: 1. Unipolyar (lotincha bir degani) – bir kutbli,ya’ni bir usimtali neyronlar. 2. Biopolyar ( lotincha ikki degani) –ikki kutbli, ya’ni usimtali neyronlar. 3. Multipolyar (lotincha kup degani) – kup kutbli, ya’ni kup usimtali neyronlar. Unipolyar neyronlarning tanasidan, odatda, bitta usimta yakkalanadi. Biopolyar neyronlar karama-karshi kutblaridan ikkita usimta chikadi. Nerv xujayrasi morfologik tuzilishiga kura, tana, ya’ni perikarion va usim

Kundalang yulli muskul tolalaridagi xarakat nervi uchlariga nerv-muskul (aksomuskul) sinapolari deyiladi. Sarkoplazma bilan nerv uchlari urtasida kichik 50 A ga teng bushlik bulib, unga sinaps bushligi deyiladi. Neyronlararo sinapslar nerv xujayrasi kismlarining bir-biri bilan birikadigan joyi bulib, ular asosan uch xil buladi. 1. Akosomatik sinaps-birinchi neyronning akson usimtasi, ikkinchi somatik neyron tanasi bilan tutashgan joy. 2. Aksodendritik sinaps – bu, birinchi neyron aksoni bilan ikkinchi neyron dendridi usimtasi tutashgan doy. 3.Aksoaksonal sinaps. Ikkita akson usimtasi urtasida sodir bulib ma’lum bulishicha, bunday sinapslardan kuzgatuvchi ta’sir utmaydi. Ishlab chikaradigan mediatorlariga karab, neyronlar xam xar xil buladi: www.arxiv.uz

1. Xolinergiksinaps (atsetilxolin ishlab chikaradi). Adrenergik sinaps (dofamin, noradrenalin, ya’ni katexolaminlar ishlab chikaradi). Seratonin-ergis sinaps. (seratonin ishlab chikaradi). Peptiergik sinaps (peptid va aminokislotalar ishlab chikaradi). Elektrotonik sinaps- bunda nerv xujayralari bir-biri bilan zich birikib urtasida sinaptik yorik deyarli kolmaydi. Gipotalamus soxasidagi neyrosekretor xujayralar maxsulotining ximiyaviy tarkibiga kura ikki guruxga bulinadi: 1) peptidergik xujaralar; 2) monaminergik xujayralar. Neyrogliyalar nerv tukimalaridagi yordamchi struktura elementlari katoriga kiradi. Ular nerv tukimalarida tayanch, chegaralab turish, gomeostatik, ximoya va trofik vazifalarni bajaradi. Neyrogliya ikkiga bulinadi: makrogliya-glissitlar va mikrogliya-glial makrofaglar.

Skilet muskul to’qimalari Nerv tukimalari organizmning embrional rivojlanishi davrida ektodermadan xosil buladi, ya’ni dastlabki davrda ektodermaning dorzal kismida kam tabakalangan, kupayish xususiyatiga ega xujayralardan nerv plastinkalari xosil buladi. Neyronlar xosil bulishida dastlab nerv sistemasining uzagi deb atalmish neyroblastlar xosil buladi. Neyroninng shikastlangan joyidan buyogidagi kesik usimta yemirilayotganda multipotensial glial xujayralar bilan astrotsitlar nobul bulmaydi, aksincha zur berib mitstik bulina boshlaydi. Shikastlangan nerv tolasi urnida shu usulda yangi tolalar xosil buladi. www.arxiv.uz

Nerv tukimasining xujayraviy regeneratsiyasi bulmasligi, xujayra ichki regeneratsiyasining bulishi uning vazifasiga boglikdir. Xujayra ichida regeneratsiya bulganda esa neyronlarning boglanishi buzilmay koladi, xujayra ichidagi elementlar esa yangilanadi. Nerv tukimalarining bunday regeneratsiyasi aniklangach shu vaktgacha fanda nerv xujayralari kupaymaydi xayvonlar embrionida kancha neyron bulsa, shuncha neyron bilan yashab utadi, degan nazariyaga chek kuyildi. Tukimalarning normal patologik xolatlardagi tuzilishini yoki uzgarishini bilish bilangina ularning funksiyasi xususida anik va tugri xulosa sikarish mumkin. Chunki tukimalarning tuzilishi bilan funksiyasi bir-biriga chambarchas boglangan. www.arxiv.uz

Asosiy muskul qismlari www.arxiv.uz

Xotira muskullari va nerv faoliyati makoni www.arxiv.uz

Adabiyotlar: Narziyev D.X. Xayvonlar anatomiyasi, T.: “Mexnat”1986 Kodirov E. “Gistologiya” T.: “Ukituvchi” 1994 Alimov D.A. Gistologiya va Embriologiya. T. “Ukituvchi” Vrakin V.F. “Morfologiya selskoxozyaystvennix jivotnix” M.: “Kolos” 1984. Sidorova M.V. M.: VO “Agropromizdat” 1991 Akayevskiy A.I. Anatomiya domashnix jivotnix M.: ”Kolos” 1975 Sidorova M.V. Davidova Praktikum po anatomii s osnovami gistologii L.: “Selxozizdat” 1985 Vrakin V.F. i embriologii selskoxozyaystvennux jivotnux M. “Kolos” 1982. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar