Nafas fiziologiyasi

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	201.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Nafas fiziologiyasi

Купить

Shunday qilib , organizmda gazlar almashinuvi uchta jarayondan iborat : Tashki nafas yoki o ’ pka nafasi – organizm bilan tevarak muxit o ’ rtasida o ’ pka orqali gazlar almashinuvi . Ichki nafas yoki to ’ kimalar nafasi – ho ’ jayralarda ro ’ y beradigan jarayonlarni o ’ z ichiga oladi . Qonnig gazlarning tashishi , ya ’ ni qon orqali o ’ pkada to ’ qimalarga kislorod va to ’ kimalardan o ’ pkaga karbonat angidrid yetkazib berilish . Odam nafas olganda havo burunga , so ’ ngra burun halqumiga , hiqildokga , traxeyaga , bronxlarga , bronxiollalarga va nihoyat alviollarga kiradi .

Burun bo ’ shliga . Kichik yoshdagi o ’ quvchilarning burni ancha kichik bo ’ ladi . Taxminan bola besh yoshga borganda burun ko ’ tarmasi yuqolib ketadi . Burun bo ’ shligini tashkil topishida burun suyaklari tog ’ aylar qatnashadi . Burun bo ’ shlig ’ ining ichki shilliq yuzasini ko ’ pchilik qismida ko ’ p yadroli tukli silindrik epiteliya bilan qoplangan bo ’ lib , bu qismida shilliq ishlab chikaruvchi bezlar joylashgan bo ’ ladi . Burun bo ’ shligida shuningdek hid bilish peseptorlari joylashgan bo ’ ladi . Burun bo ’ shligidagi tuklar havo bilan kirgan changlarni ushlab qolib tashqari chiqarib tashlaydi .

$Bundan tashqari burun bo ’ shligi kapilyar qon tomirlari bilan yaxshi ta ’ minlangan bo ’ lib , tashqaridagi burun bo ’ shligi orqali o ’ pkaga o ’ tayotgan havo ilib o ’ tadi . Xiqildok – bir – briga birikkan xarakatchang tog ’ aylardan iborat bo ’ ladi . Bolalarda xiqildok tana uzunligiga nisbatan kattalarga qaraganda uzunroq bo ’ ladi . Xiqildok bolaning besh yoshida va jinsiy balog ’ at davrida intensive rivojlanadi . Qizlarning 3 yoshida xiqildok shu yoshdagi o ’ g ’ il bolalarga nisbatan kichikroq va torroq bo ’ la boshlaydi . Ayollar xiqildog ’ i erkaklarnikiga nisbatan 1\\4 qismga xiqilrokdir . Xiqildokning o ’ sishi odamning 20 – 30 yoshigacha davom etadi . Yosh bolalarda ovoz yorig ’ i tor , xiqildok va ovoz boylamlari mustaqil ovoz muskillari intensiv ravishda rivojlana boshlayd$

Traxeya – buyinning oldingi kismida joylashgan bo ’ lib , xiqildokning pastga qarab yunalgan davomi hisoblanadi . Uning pastki uchi 5 – 6 ko’krak umurtkasi damiga kelib ikkita bronxga bo’lindi. Traxeyaning ichki tomonidan nozik shillik parda bilan qoplangan . Uning yo’li shu qadar torki shillik pardasi yallig’laganda yoki traxeya ichiga yot jismlar tushib qolganda nafasning qiyinlashib qolishiga sabab bo’ladi. Traxeyaning uzunligi yangi tug’ilgan bolalarda 3 – 4 sm., 5 yoshda 5 – 6 sm., 10 yoshda 6,3 sm., 15 yoshda 7,5 sm., kattalarda esa 9 -12 sm. ga to’g’ri keladi. Bolalarda traxeyaning shillik qavati nozik, qon va limfa tomirlari bilan juda yaxshi ta’minlangan. Shuning uchun ba’zida kattalarga nisbatan ong zarrakari mikroblar bola traxeyasining shillik kavatiga tez o’rnashib qoladi.

Bronxlar – traxeya o’ng va chap broxga bo’lanadi. O’ng bronx o’z navbatida 3 bo’lakka bo’linsa, chap bronx esa 2 bo’lakka bo’linadi. Ung tomondagisi go’yo traxeyaning davomini bo’lsa, chap tomondagisi o’tni burchak ostida chiqadi. O’ng bronx ikkinchisidan kattaroq bo’ladi. Yot jismlar ko’pincha o’ng bronxga tushib qoladi. Kichik yoshdagi o’quvchilarning bronxlari tor, togaylari yumshoq, muskul va elastik tolalari ancha sust rivojlangan bo’ladi. Bronxlarni ko’plab turgan shillik parda qon bilan mo’l – qul ta’minlanadiyu, lekin bir muncha quruk to’radi. Bronxlarning o’sishi kichik maktab davrida sekin boradi va 13 yoshidan keyin ancha tezlashadi. Bronxlar mayda bronxlarga, o’ndan so’ng esa bronxiollarga bo’linib, xar bir bronx bronx daraxtini hosil qiladi. Bronxiollalar tarmoqlanib, oxiridi

O’pka – ko’krak qafasining tegishli yarmida joylashgan bo’lib, o’ng va chap o’pkadan iborat bo’ladi. 0020 ar bir o’pka konussimon bo’lib, o’stki qismi uchi, pastki kismi esa asosi deyiladi. Bolalarning yoshi o’rta boshlashi bilan o’pkaning og’irligi va xajmi ortib boradi. Yangi tug’ilgan bolalarda ikki o’pkaning og’irligi 50 – 57 g, 1 – 2 yoshda 225 g., 5 – 6 yoshda 350 g., 9 – 10 yoshda 395 g., 15 – 16 yoshda 690 – 700 g., kattalarda esa 1000 g. bo’ladi. O’pka xajmi yangi tug’ilgan bolalarda 70 sm3 , 1 yoshda 270 sm3, 8 yoshda 640 sm3, 12 yoshda 680 sm3, katta odamlarda esa 1400 sm3 bo’ladi. O’pkaning o’sishi asosan alviolla hujayralarining ortib borishi hisobiga bo’ladi. Bu nafasi va gaz almashinuviga ta’sir qiladi. Alviollalar – devorlari yupqa bo’lishi va ularning qon kopilyarlar to’ri

Yosh bolalarda organizmning kislorodga bo’lgan talabi juda yuqoridir, chunki bolalarda energiya va moddalar almashinuvi juda intensiv ravishda kechadi. Masalan: 1 kg. bola organizmi kislorod bilan normal ta’minlanishi uchun ushkasidan 1 minutda 1400 – 1500 sm3 xavo o’tishi kerak. Katta odamning 1 kg. tirik massasining kislorodga bo’lgan extiyojini qondirish uchun esa 300 – 400 sm 3 xavo o’tishi kerak. Bolalarning tinch holatida va ayniqsa mushkul ishida kattalarga nisbatan tez – tez nafas oladi. Agarda bolalar sistematik ravishda jismoniy mashq bilan, ayniksa qayikda suzish, voleybol, yengil atletika, suzish sporti bilan shugullansa, o’pkaning tiriklik sigimi ortadi. Bunga asosiy sabab jismoniy mashqlanish jarayonida organizmni kislorodga bo’lgan extiyoji ortadi, natijada o’pkaning nafasd

O’pka maxsus parda yoki plerva bilan qoplangan bo’ladi. Plervaning bir ---- ko’krak nafasi bilan diafragmaning ichki tomondan qoplab tursa, ikkinchi varag’i o’pkani o’rab turadi va bu varaqlar o’pka oldi yonida bir – biri bilan bilinmay qo’shilib ketadi. Yopik to’radigan varaklar orasida tirkishsimon bo’shlik – plerva bo’shligi bo’ladi. Unda bir oz mikdorda suyuklik bo’ladi, shu suyuklik varaklarni namlab turadi va bir – biriga ishkalanishga yul quymaydi.

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar

Информация о документе

Продавец

Nafas fiziologiyasi

Похожие документы