Nasl kasalliklari - Медицина - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	984.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Медицина

Nasl kasalliklari

Купить

Nasl kasalliklari www.arxiv.uz

REJA: • 1.Nasl kasalliklarining material asosi xromosoma va genlar mutatsiyasi haqida tushuncha. • - nasl kasalliklarining guruhlari: • - xromosoma nasl kasalliklar; • - genetik nasl kasalliklar. • 2.Tug`ma kasalliklar. • 3.Bolalarda sil kasalligi. www.arxiv.uz

• Nasl kasalliklarining material asosi xromasoma va genlar mutatsiyasi haqida tushuncha. • Nasl (irsiy) kasalliklari haqida so`z yuritishdan avval, bu kasalliklarning material asosi bo`lgan xromasoma va genlar haqida tushunchaga ega bo`lish lozim. • Odam organizmi barcha hujayra, to`qima, a`zolarining tuzilishi, shakli, funksiyasi, hayotiy jarayonlarining har bir odamga xos xususiyatlari, avloddan-avlodga (nasldan- naslga) xromasomalar va genlar orqali beriladi. Nasldan-naslga berilish (o`tish) qonunlarini genetika fani o`rganadi. Nasldan berilish xususiyatlarining material asosi xromasomalar va genlar hisoblanadi. • Xromasomalar odam organizmining, shuningdek, barcha mavjudodlarning, hujayralari yadrosida joylashgan.Barcha hayvon, hashorat organizmining har bir turi uchun xromasomalarning

• Somatik hujayralardan farqli o`laroq, ayol va erkak jinsiy hujayralari (ayol tuxum hujayrasi, erkak spermatozoidi) yadrosida xromasomalar soni 46 ta emas, balki 23 ta bo`ladi. Bularning 22 tasi autosomalar bo`lib, ular yuqorida aytilganidek, ota-ona (oldingi avlod) organizmlarining irsiy (nasl) belgilarini bo`lg`usi avlod (homila) ga o`tkazadi. Jinsiy hujayralardagi 23-nchi xromasoma esa ayol va erkak (ota-ona) jinsiy hujayralarini ayol ichki jinsiy a`zosida (bachadon yo`lida) qo`shilishi (birikishi) natijasida bunyod bo`lgan yangi hujayra (homila) ning jinsini belgilaydi. • Ayol jinsiy hujayrasi (tuxum hujarasi) dagi 23-nchi xromasoma iks-iks (XX), erkak jinsiy hujayrasi (spermatozoid) dagi 23-nchi xromasoma, iks-igrik (XY) bo`ladi.Erkak jinsiy hujayrasining iks (X) xromasomasi ayol jin

• Ayol va erkak jinsiy hujayralarining har ikkalasi ayol bachadon nayida bir-biri bilan qo`shilishi (urug`lanishi) natijasida yangi hujayra (homila) paydo bo`ladi. Bu yangi hujayra (homila) da 46 ta xromasoma bo`lib, ularning har qaysisida ko`plab genlar bo`ladi. Mazkur xromasomalar va genlar ota-ona va ulardan oldingi avlodlar organizmining irsiy (nasl) xususiyatlarini homilaga o`tkazadilar. Agar mazkur homilaning otasi yoki onasini (ular yaqin qarindosh bo`lsa ikkalasini) oldingi avlodining xromasoma va genlari mutatsiyaga uchragan bo`lsa (yoki irsiy kasalligi bo`lsa), mazkur kasallik bilan kasallangan (mutatsiyaga uchragan) xromasoma va genlar homilaga o`tishi va unda irsiy (nasl) kasallikni paydo qilishi mumkin. Er va xotinning birovini avlodida irsiy (nasl) kasallik bo`lgan bo`lsa, un

• Shuning uchun ham oilaviy turmush qurish bo`saxonasida bo`lgan yigit- qizga maslahat tariqasida aytish lozimki, ular bir-birlariga yaqin qarindosh bo`lmaganlari ma`qul. • Irsiy (nasl) kasalliklarning yuqorida aytilganidek, avloddan-avlodga o`tishidan tashqari, har bir odamning yashash jarayonida ichki jinsiy a`zosi kasallanishi (yallig`lanishi), turli xil kimyoviy moddalar bilan zaharlanishi tufayli unda ishlab chiqariladigan jinsiy hujayralar (erkakda spermatozoid, ayolda tuxum hujayra) yadrosidagi 23 tadan xromasomaning qaysi biridir va uning tarkibidagi ko`plab genlarning qaysi biridir mutatsiyaga uchrashi mumkin. Natijada, mazkur ayol va erkak jinsiy hujayrasining urug`lanishidan paydo bo`lgan homilada xromasoma yoki genetik kasallik yuzaga kelishi mumkin. Vaholanki, bu shaxsning avl

Nasl kasalliklarining guruhlari. • Nasl kasalliklarini genetika fani o`rganadi. Irsiy (nasl) kasalliklarining 2000 dan ko`proq turi aniqlangan. • Nasl kasalliklari 2 guruhga bo`linadi: • - birinchi guruh-xromasoma nasl kasallilari.Bular xromasomalarning mutatsiyasi tufayli yuzaga keladi; • - ikkinchi guruh-genetik nasl kasalliklari.Bular genlarning mutatsiyasi tufayli yuzaga keladi. www.arxiv.uz

Xromasoma nasl kasalliklari. • Sabablari. Xromasoma nasl kasalliklari xromasomaning mutatsiyalanishi (kasallikka uchrashi, o`zgarishi) natijasida yuzaga keladi.Xromasoma nasl kasalligi avloddan-avlodga beriladi. Shuningdek, erkak va ayolning hayoti jarayonida tashqi muhitning turli xil noqulay ta`sirlari (kimyoviy moddalar, yuqumli kasalliklarning viruslari, mikroblarining zahari, dori moddalar, narkotiklar, nurlanish va hokazolar ta`siri) natijasida uning organizmini qaysidir xromasomasi mutatsiyaga (o`zgarishga) uchrab kasallanishi mumkin. • Erkak yoki ayol jinsiy hujayrasidagi avlodidan berilgan mutatsiyaga uchragan xromasomani homilaga o`tishi, shuningdek, erkak yoki ayolning hayoti davomida tashqi muhitning turli xil zararli ta`sirlari natijasida jinsiy hujayra yadrosidagi qaysidir xr

• Yuqorida qayd etilgan xromasoma nasl kasalliklarida homilaning tana tuzilishida, ayrim to`qima-a`zolarining tuzilishida, shaklida, funksiyasida jiddiy nuqsonlar bo`ladi.Shu bois xromasoma nasl kasalligi bilan tug`ilgan chaqaloqning tashqi qiyofasidayoq bu o`ta og`ir xastalikning belgilari namoyon bo`ladi. • Xromasoma nasl kasalliklariga misol sifatida quyida Daun kasalligining belgilari bayon etiladi. • Daun kasalligi.Kasallikni Langdon Daun aniqlagan. Ma`lumki, odam tanasi hujayralari yadrosidagi 46 ta xromasomaning 23 tasi onadan, 23 tasi otadan berilgan. Shulardan 21-nchi xromasomaning mutatsiyasi natijasida Daun kasalligi yuzaga keladi. Mutatsiyaga uchragan xromasoma erkak yoki ayolning oldingi avloddan berilgan bo`lib, uning o`zida kasallikni namoyon qilmagan, ya`ni mutatsiyalangan

• Ilmiy ma`lumotlardan ma`lum bo`lishicha Daun kasalligi bilan tug`ilgan homila (chaqaloqning) otasi yoki onasiga ularning oldingi avlodidan mutatsiyalangan xromasoma berilmagan bo`lsa ham, yuqorida bayon etilganidek, mazkur erkak yoki ayolning jinsiy hujayrasi, uning yashah jarayonida tashqi muhitning zararli ta`sirlari natijasida mutatsiyaga uchrashi mumkin.Mutatsiyalangan xromasomani o`zida saqlagan ayol yoki erkak jinsiy hujayrasi urug`lansa, paydo bo`lgan yangi hujayra (homilaning) birinchi marta bo`linishida, ikkiga bo`lingan homila hujayrasining birida 47 ta, ikkinchisida 45 ta xromasoma bo`lishi natijasida Daun kasalligi yuzaga keladi. Bunday holat ko`pincha yoshi 40 dan o`tgan ayol homilasida ro`y berishi aniqlangan. Chunki, yoshi o`tgan ayol tuxumdoni ko`p marta yallig`lanishi, t

• Demak, Daun kasalligining sababi erkak va ayolga ota-bobo, ona- momolaridan (avlodidan) mutatsiyaga uchragan 21-xromasomaning berilishi bilan bog`liq bo`lishidan tashqari, yoshi ulg`aygan ayolning hayoti jarayonida uning jinsiy hujayrasi yadrosidagi xromasomasning tashqi muhitning turli xil zararli ta`sirlarida mutatsiyaga uchrashi natijasida, ayol tuxum yo`lida paydo bo`lgan yangi hujayra (homila) ning birinchi bo`linishida, xromasomalar sonini ikkita bo`lingan hujayralarga noto`g`ri taqsimlanishi (ya`ni birida 47 ta, birida 45 ta bo`lishi) bilan ham bog`liq. • Daun kasalligining belgilari. Kasallik belgilari bolaning chaqaloqlik davridayoq namoyon bo`ladi. Chaqaloqning vazni normaga nisbatan kam, boshi yapaloq, ensasi yassi, chakkasi bo`rtgan, burni kichik, burnining orqa tomoni pachoq

Genetik nasl kasalliklari haqida umumiy tushuncha. • Genetik nasl kasalliklarida, xromasoma nasl kasalliklaridan farqli ularoq, homila tanasining tuzilishi va shakli deyarli normal bo`ladi.Shu bois, chaqaloqning tashqi qiyofasi bo`yicha unda nasl kasalligi borligini aniqlab bo`lmaydi. • Genetik nasl kasalliklarida odam organizmining qaysidir to`qima va a`zosi funksiyasini, qaysidir modda almashinuvini normal bo`lishini ta`minlaydigan fermentning sintez qilinishini boshqaradigan gen mutatsiyaga uchragan (kasallangan) bo`ladi. • Jahon sog`liqni saqlash tashkilotining ma`lumotiga ko`ra dunyo mamlakatlarida chaqaloqlarning 4-6 foizi genetik kasalliklar bilan tug`ilmoqda. • Jahondagi bolalar shifoxonalari hamda psixonevrologiya, endokrinologiya, gematologiya, ko`z, LOR, jarrohlik, urologiya, ne

Genetik nasl kasalliklarning turlari. • Genetik nasl kasalliklar ikki guruhga bo`linadi: • Birinchi guruh - monogen nasl kasalliklari.Bularga quyidagi genetik nasl kasalliklar kiradi: • - galaktozemiya; • - fenilketonuriya; • - gemofiliya; • - Albinizm; • - Doltonizm va boshqalar. • Monogen nasl kasalliklarining belgilari bolaning chaqaloqlik davridayoq namoyon bo`ladi. Quyida galaktozemiya va fenilketonuriya monogen nasl kasallilari haqida tushuncha beriladi. • Galaktozemiya. Monogen nasl kasalligi bo`lib, ota yoki onaning mutatsiyaga uchragan (kasallangan) genini homilaga berilishi tufayli yuzaga keladi. • Kasallangan gen ona sutidagi laktoza (sut qandini) galaktozaga aylantirib, uni chaqaloq organizmida hazm bo`lishini ta`minlovchi fermentni sintez qilinishini (ishlab chiqarilishini) bo

• Chaqaloqni ichi ketadi, qayd qiladi, qorni damlaydi, ozadi, kuchsizlanadi, jigari zaharlanishi tufayli ko`zining oq pardasi, terisi sarg`ayadi, ko`z gavhari xiralashib katarakta kasalligi yuzaga keladi, bosh miya to`qimasi zararlangani uchun chaqaloqda vaqt-vaqti bilan tirishish holati kuzatiladi. • Kasallik o`z vaqtida aniqlanib, chora ko`rilmasa, chaqaloq nobud bo`lishi mumkin. • Tibbiy yordam. 1.Chaqaloqqa ona suti va tarkibida laktoza (sut qandi) bo`lgan sut mahsulotlari berilmaydi. • 2.Chaqaloq tarkibida laktoza (sut qandi) saqlamaydigan maxsus tayyorlangan aralashmalar bilan sun`iy ovqatlantiriladi. • 3.Keyinchalik meva, sabzavot, go`sht va tuxum mahsulotlari bilan ovqatlantiriladi. • Fenilketonuriya. Monogen nasl kasalligi bo`lib, ota yoki onaning mutatsiyaga uchragan (kasallangan

• Chaqaloqning bosh miya nerv hujayralari zaharlanadi.Unda tirirshish, qusish, ichining buzilishi holati kuzatiladi.Chaqaloq organizmida pigment almashinuvi buziladi. Shu bois, uning terisi oqaradi, sochi, kiprigi rangsizlanadi (oppoq bo`ladi), ko`zining oq pardasi ko`kish havorang tus oladi.Ko`rish qobiliyati pasayadi. O`z vaqtida kasallik sababi aniqlanib, chora ko`rilmasa, chaqaloq nobud bo`ladi. • Tibbiy yordam. 1.Chaqaloqni ona va boshqa sut mahsulotlari bilan ovqatlantirish to`xtatiladi. • 2. U tarkibida fenilalanin aminokislota bo`lmagan, maxsus tayyorlangan aralashma «Gipofinat» bilan ovqatlantiriladi. • 3.Shunigdek, sabzavot va meva suvlari beriladi. • Poligen nasl kasalliklariga quyidagilar kiradi:. • - qandli diabet; • - ateroskleroz; • - gipertoniya; • - glaykoma; • - shizofren

• Poligen nasl kasalliklarining mutatsiyaga uchragan (kasallangan) genlari ota-onadan, ularning avlodidan, keyingi avlodlarga beriladi. Bu kasalliklarning belgilari chaqaloqda va bolalik davrlarida namoyon bo`lmaydi. • Bolaning yoshi ulg`ayganda, ya`ni o`smirlik, yigitlik, katta odam yoshida, hatto keksalik davrida, uning hayoti jarayonida tashqi muhitning noqulay ta`sirlari (kimyoviy, fizikaviy, biologik, ayniqsa, psixogen ta`sirlar) natijasida yashirin shaklda saqlanayotgan mutatsiyaga uchragan genlar, faollashib, yuqorida ko`rsatilgan poligen nasl kasalliklarining bitta, ikkita, hatto uchta turini mazkur odamda yuzaga keltirishi mumkin.Shuning uchun ham qandli diabet, ateroskleroz, gipertoniya, glaukoma va boshqa poligen nasl kasalliklari hamma odamlarda ham paydo bo`lavermaydi.Bu kasal

• Ikkinchidan, shu odamning hayoti jarayonida, unga tashqi muhitning noqulay faktorlari ta`siri tufayli, ayniqsa, uning sog`lom turmush tarzi qoidalariga amal qilmasligi tufayli yashirin holda saqlanayotgan, mutatsiyaga uchragan genlar faollashib, yuqoridagi kasalliklarni vujudga keltiradi. • Poligen nasl kasalliklarini davolashga oid ma`lumotlar mazkur kasalliklarga taaluqli mavzularda batafsil beriladi. • Tug`ma kasalliklar. Tug`ma kasalliklarning yuzaga kelishi xromasoma va genlarning mutatsiyalanishi bilan bog`liq emas, ya`ni ular ota-onadan nasl orqali berilmaydi. • Tug`ma kasalliklar ayolning homiladorlik davrida ayrim yuqumli kasalliklar, ayniqsa, nizomiq, sitomegaliya, gripp bilan kasallanishi, shuningdek, unga kimyoviy va dori moddalarning zararli ta`sirining asorati sifatida yuza

• Homilador ayol giyohvand bo`lsa, u qabul qilgan narkotik modda kindik qoni orqali muntazam ravishda homilaga o`tib turishi natijasida, uning organizmi mazkur narkotik moddaga o`rganib qoladi va homila tug`ma giyohvand kasalligi bilan tug`iladi. • Homilador ayolning turli xil kasalliklari tufayli, homilaning qalqonsimon bezini funksiyasi pasayishi yoki butunlay yuqolishi natijasida, u tug`ma gipotireoz kasalligi bilan tug`iladi.Bunday bola umr bo`yi tireoidin gormonini qabul qilib yashashga majbur bo`ladi. Aks holda uning jismoniy, ayniqsa, aqliy rivojlanishi normal bo`lmaydi. www.arxiv.uz

Sitomegaliya. • Tug`ma kasallik bo`lib, so`lak bezlari va ichki a`zolarning zararlanishi bilan xarakterlanadi. Uni sitomegaliya virusi qo`zg`atadi. Virus homila tanasining hujayralarini zararlab, gigant hujayralar (sitomegallar) hosil qiladi. Bu hujayralarni so`lak bezlari suyuqligida, orqa miya suyuqligida, siydikda laboratoriya usuli yordamida aniqlab tashhis qo`yish mumkin. • Belgilari: Ko`pincha bola chala tug`iladi. Uning terisi sarg`aygan, jigar va talog`i kattalashgan bo`ladi. Ayrim chaqaloqlarda meningoensefalit, gemolitik kamqonlik, gemorragik diatez kasalliklarining belgilari yuzaga keladi. Chaqaloq vaqt-vaqti bilan tirishadi, tana harorati 38-400 gacha ko`tariladi. • Agar chaqaloq sog`lom tug`ilib, ikki-uch oydan keyin unda mazkur kasallikning belgilari paydo bo`lsa, virus bola

• Gipotireoz. Bolada qalqonsimon bez funksiyasining pasayishi yoki butunlay yo`qolishi bilan kechadigan tug`ma kasallik. Bu kasallikda qalqonsimon bezining tiroksin gormoni normadan kam ishlab chiqariladi yoki butunlay ishlab chiqarilmaydi. • Sababi. Homilador ayol organizmiga yod moddasining yetishmasligi tufayli homilaning qalqonsimon bezi rivojlanmaydi. • Belgilari. Kasallik belgilari chaqaloq tug`ilgach birinchi oyidayoq sezila boshlaydi. Ko`pincha chaqaloq katta vaznda tug`iladi. Terisi quruq, teri ostida shilimshiq modda paydo bo`ladi. Shuning uchun bola shishgandek, yoki semizdek ko`rinadi. Bolaning jismoniy va ruhiy rivojlanishida jiddiy kamchiliklar bo`ladi. Bola boshini kech tutadi, o`tirishi, tik turishi, tishlarining chiqishi kechikadi. Aqliy rivojlanishi juda sust bo`ladi. U 3

• Oldini olish . O`zbеkistоn Rеspublikаsi Hukumatining “Yod tanqisligi kаsаlliklаrining оldini оlish to`g`risida”gi 2007 yil 3 mаyda qabul qilingan qonuni d a osh tuzi va homilador ayollar hamda yosh bolalar uchun maxsus tayyorlangan ovqat mahsulotlari yodlashtiril ib, maxsus qutilarga joylashtirilishi, qutu ustiga qo`llash muddati aniq ko`rsatilgan (sertifikatlangan) holda sotuvga chiqarilishi belgilab qo`yilgan. Ushbu Rеspublikа m i z Hukumatining , ona va bola sog`lig`ini muhofaza qilishga qaratilgan g`amxo`rligining yorqin ifodasidir. • Bosh miya sholi - tug`ma kasallik bo`lib, homilaning rivojlanishi davrida onaning kasallanishi, zaharlanishi, shikastlanishi, chaqaloqning tug`ilish jarayonini qiyin kechishi tufayli chaqaloq bosh miyasining shikastlanishi natijasida yuzaga keladi. • Be

Siam egizaklari. • Egiz homilalar tanasi ona bachadonida bir-biriga yopishib qolgan holda rivojlanadi va yopishgan holda tug`iladi.Bir-biriga yopishgan holatda tug`ilgan egizaklarga tibbiyotda siam egizaklarlari deb nom berilgan. • AQSh ning Korolina shtatida 1986 yilda ikki nafar qiz egizaklar bir-biriga yopishgan holatda tug`ilgan.Ular bir yoshdan oshganida operatsiya qilingan.Tug`ilganda ikkalasi uchun ikkitagina oyoq bo`lgan.Tanasini ajratilganda, har birida bittadan oyoq qoldirilgan.Ular 3 yoshga kirganida ikkalasiga ham protezdan oyoq yasab o`rnatilgan (protez oyoqni xohlagan paytda olib, yana qo`ysa bo`ladi). • Tug`ma lab tirtig`ligi va tanglayning teshik bo`lishi. Operatsiya yo`li bilan davolanadi. • Yurakning tug`ma poroklari (norasoliklari). • Bularning o`ndan ortiq turi bor. Aso

• Displaziya - bu chanoq-son bo`g`imining chiqishdan oldingi holati bo`lib, homilada chanoq-son bo`g`imi qismlarining noto`g`ri o`sishi va noto`g`ri shakllanishi tufayli yuzaga keladi. • Ona-momolarning tajribasizligi oqibatida displaziya bilan tug`ilgan chaqaloqni qattiq yo`rgaklash, beshikka tang`ib bog`lash, ayniqsa, ko`krak yoshidagi bolaning raxit kasalligida ehtiyot qilmaslik tufayli, son suyagini tashqariga va yuqoriga siljishi natijasida son suyagining to`la chiqish holati yuzaga keladi.Bu jarayon og`riqsiz kechadi.Shu bois o`z vaqtida aniqlanmaydi va kasallik tobora murakkablasha boradi. www.arxiv.uz

• Chanoq-son bo`g`imi chiqishi belgilari. • 1.Tizza bo`g`imida bukilgan holatdagi oyoqni tanadan uzoqlashtirish cheklangan (qiyinlashgan) bo`ladi. • 2.Son ichki sathidagi teri burmalari past-baland joylashadi, ular bir- biriga to`g`ri kelmaydi. • 3.Bolani orqasida oyoqlarini uzatib yotqizganda, ikkala bo`g`im ham chiqqan bo`lsa, ikkala oyoq ham tashqariga burilgan holatda bo`ladi. Bir tomon chiqqan bo`lsa, bo`g`im chiqqan oyoq tashqariga burilib turadi. • 4.Bir tomonlama chiqqanda bir oyoq ikkinchisiga nisbatan kalta bo`ladi. • Yuqoridagi belgilardan birontasi chaqaloqda yoki ko`krak yoshidagi bolada aniqlansa, albatta ortoped-vrachga murojaat qilish kerak. • Uch oylikkacha ultratovush apparati yordamida, uch oylikdan keyin rentgenografiya usuli bilan diagnoz aniqlashtiriladi. www.arxiv.uz

• Tibbiy yordam. 1.Displaziya va chanoq-son bo`g`imining yarim chiqish holatida maxsus moslamalar yordamida bolaning oyog`iga “baqa” holati beriladi. • 2.Bo`g`im to`liq chiqqan bo`lsa, son suyagi joyiga solinib, gipsli boylam qo`yiladi. Gips qismasligi, og`ritmasligi kerak. • 3.Bu usul yordam bermasa, jarrohlik usuli qo`llanadi.Operatsiyadan keyin bola 8-12 oy oyog`iga bosmaydi va 16-18 yoshgacha ortoped- travmatolog nazoratida bo`lishi kerak. • 4.Operatsiyadan keyin bola tuzalgunicha jismoniy mashq, uzoq vaqt o`tirib ishlash, yuk kutarish, chopish, sakrash kabilarda qatnashmasligi kerak. • 5.Suzish, velosipedda sekin yurish tavsiya etiladi. • 6.Yuqoridagi tartib qoidalarning buzilishi, bo`g`im artroziga olib keladi (bog`im qotib qoladi). www.arxiv.uz

Bolalarda sil (tuberkulyoz) kasalligi. • Sababi. Sil yuqumli kasallik bo`lib, uni sil tayoqchasi qo`zgatadi. Infeksiya bemordan havo-nafas, idish-tovoqlar, o`yinchoqlar, sochiq orqali yuqadi. Shuningdek, kasallangan hayvon go`shti va suti orqali ham yuqishi mumkin. • Bola ovqatining sifatsiz bo`lishi, tez-tez shamollashi, kamqonlik, ichburug` va boshqa ichak kasalliklari bilan tez-tez xastalanishi organizmni zaiflashtirib, mikroblarning ko`payishiga sharoit yaratadi. • Belgilari. Nafas yo`llari orqali yuqqan mikroblar o`pkaning tomir (darvoza) qismida joylashib, shu sohadagi o`pka to`qimasini va limfa tugunlarini yallig`lantiradi. Natijada bolada sil bronxoadeniti yoki birlamchi sil kompleksi deb ataluvchi kasallik holati yuzaga keladi. • Bolaning ishtahasi pasayadi, rangi siniqadi, asta-s

• 37-37,5є gacha ko`tariladi.Bunga subfebril harorat deyiladi, ya`ni haroratning yuqori darajadan past degan ma`noni bildiradi. Tana haroratining subfebril bo`lishi bolada sil kasalligining asosiy belgilaridan biri hisoblanadi. • Bolaga sil kasalligi yuqqanini aniqlash (tashhis qo`yish) uchun yuqorida qayd etilgan belgilar sezilishi bilanoq Mantu sinamasi qo`yiladi. Buning uchun bolani silga qarshi dispanseriga olib borish kerak. • Mantu sinamasi musbat natija bersa, bolaning o`pkasi flyurografiya yoki rentgenografiya tekshiruvidan o`tkaziladi. • Tibbiy yordam. Sil kasalligi yuqqan bola shahar yoki tumanning silga qarshi dispanserida ro`yxatiga olinib, vaqt-vaqti bilan davo tadbirlari o`tkaziladi. • Oldini olish. 1.Barcha chaqaloqlar hayotining 2-5 kunida tug`ruqxonada sil kasalligiga qars

ASOSIY ADABIYOTLAR. • Bemorlarni uyda va shifoxonada parvarish qilish. F.G`. Nazirov. Toshkent-2003. • Odam anatomiyasi. E.Qodirov. Toshkent-2003. • Anatomiya. A.S.Gusev. Moskva-1970. • Hamshiralik ishi asoslari. Q.Inomov. Toshkent-2007. • Xirurgiya. A.J.Hamrayev. Toshkent-2002. • Xirurgiya va reanimatsiya asoslari. A.J. Hamrayev. Toshkent- 2002. • Bolalar kasalliklari. A.N.Buraya. Toshkent-1988. • Sog`lom va kasal bola parvarishi. A.N.Buraya. Toshkent-1988. • Klinikagacha bo`lgan xirurgiya. R.M.Axmedov. Toshkent-2001. • Инфекционные болезни. К.В. Бунин. Москва-1980. • Первая медицинская помощь в чрезвычайных ситуациях. Э.Икрамов 44 Тошкент – 2003. • Курс гражданской защиты. В.Ф.Зубков Тошкент-2004 www.arxiv.uz

E’TIBORINGIZ UCHUN TASHAKKUR! ZIYO KELAJAK © 2013 www.arxiv.uz

Купить

Похожие документы
Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar