Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 31.5KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

Nazorat tizimining tarkibi va uning vositalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni kuchaytirish omillari

Купить
Nazorat tizimining tarkibi va uning vositalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni kuchaytirish omillari Reja 1.O‘zbekistonda mustaqillik yillarida nazorat tizimini shakllanishi va rivojlanishi. 2.Nazorat tizimini samarali ishlashiga to‘siqlar. 3.Nazorat tizimini kuchaytirishda siyosiy-huquqiy madaniyatning o‘rni. 1.O‘zbekistonda mustaqillik yillarida nazorat tizimini shakllanishi va rivojlanishi Mustaqillik yillarida O‘zbekiston dunyoni ng rivojlangan mamlakatlari qatori demokratik taraqqiyot yo‘lini tanladi va demokratik islohotlarni amalga oshirib , fuqarolik jamiyatini shakllantirib, jahon da o‘zini ng munosib o‘rniga ega bo‘lmoqda. Xalq hokimiyatini anglatadigan demokratiya va fuqarolik jamiyati ijtimoiy tartibni o‘rnatishning eng maqbul yo‘li deb tan olingan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev “Kuchli fuqarolik jamiyati barpo etishda jamoatchilik nazoratini tizimli yo‘lga qo‘yish eng maqbul yo‘ldir” 1 deya ta’kidlaydi. Chunki fuqarolik jamiyatining asosiy funksiyasi ijroiya hokimiyat ustidan nazoratni amalga oshirish hisoblanadi. Fuqarolik jamiyati nazoratining kuchliligi demokratik siyosiy tartibotning kuchliligiga bog‘liq. Ayni paytda demokratiyaning kuchliligi fuqarolik jamiyatining kuchliligiga bog‘liq. Ular bir- biriga bog‘liq va bir-birini taqozo etadi, ularning birligi nazorat faoliyati bilan bog‘liq. Chunki demokratiya ham, fuqarolik jamiyati ham nazorat faoliyati bilan bog‘liq. Adolatli ijtimoiy tartib barqarorligining ta’minlanganligi xalq hokimiyatini amalga oshirish ga va nazorat mexanizmiga , ya’ni davlat va jamiyat nazoratiga bog‘liqdir. O‘zbekiston jahon hamjamiyati bilan hamnafas bo‘lib , demokratik taraqqiyot yo‘lini tanladi va bu yo‘ldan og‘ishmay jadal harakat qilmoqda. Demokratiya esa, yuqorida ta’kidlaganimizdek, nazorat faoliyati bilan bog‘liq. Boshqacha qilib aytganda, demokratiya nazorat faoliyatida namoyon bo‘ladi. Shuning uchun M amlakatni modernizatsiyalash konsepsiyasi va Harakatlar strategiyasi da demokratiya talablaridan kelib chiqib , ijtimoiy tartibni o‘rnatish yo‘lida davlat bilan birgalikda jamiyat nazoratini ham tashkil qilish vazifasi belgilab berildi. Respublikamiz Birinchi Prezidenti Islom Karimov davlat nazorat i funksiyalariga nisbatan jamoatchilik nazoratining afzal va muhim ekanligiga 1 Мирзиёев Ш.М. Ижтимоий барқарорликни таъминлаш, муқаддас динимизнинг софлигини асраш – давр талаби мавзусидаги анжуманда сўзлаган нутқи. 2017 йил 15 июн to‘xtalib, jumladan, quyidagilarni ta’kidla gan e di: “Shuni unutmaylikki, biz davlatning nazorat funksiyalarini qancha kuchaytirsak, nazorat bilan shug‘ullanuvchi davlat tuzulmalari va organlarini qancha ko‘paytirsak, amaldorlarning zo‘ravonligi va korrupsiya shuncha avj olaveradi. Shuning uchun biz jamoatchilik nazoratini, davlat faoliyati, shu jumladan, uning kuch ishlatuvchi tuzulmalari faoliyati ustidan ham jamiyat nazoratini har tomonlama kuchaytirishga alohida e’tibor qaratishimiz lozim. Bu masalada bundan boshqa muqobil yo‘l yo‘q ” . 2 Mamlakatimizda shakllanayotgangan nazorat tizimi davlat va jamiyat nazorat i vositalaridan iborat bo‘lmoqda. Ushbu nazorat tizimining ishlab turishini ta’minlaydigan mexanizmni shakllantirish qiyin kechmoqda. Har qanday mexanizmni harakatga keltiradigan kirish qismi bo‘lgani kabi, nazorat mexanizmini harakatga keltiradigan qism ham bo‘lishi lozim va bunday qism jamoatchilik nazorati hisoblanadi. Xalq hokimiyati tamoyilini amalga oshirish mexanizmida jamoatchilik nazorati hal qiluvchi rol o‘ynaydi deb aytish mumkin, chunki jamoatchilik nazorati davlat va jamiyat nazorat i vositalaridan iborat bo‘lgan nazorat mexanizmini harakatga keltiradigan asosiy kuch hisoblanadi. Lekin buning uchun jamoatchilik nazoratini ng o‘zini harak a tga keltiradigan kuch bo‘lishi lozim va bunday kuchni topish bugungi kunning eng dolzarb muammolaridan biridir. Jamiyat xalq hokimiyatini ifodalashi va o‘z nazorat funksiyasini amalga oshirishi uchun uning siyosiy-huquqiy madaniyati yuksak bo‘lishi lozim. Boshqacha qilib aytganda, xalq demokratiya sharoitida yashashga qodir bo‘lishi kerak. Jamiyatning siyosiy-huquqiy madaniyati rivojlanish darajasining hozirgi holati unga xalq hokimiyatini amalga oshirish va nazorat mexanizmini to‘liq ishlatish uchun yetarli bo‘lmayapti. Hozircha jamiyat hokimiyatni shakllantirish jarayonida faol ishtirok etmoqda, ammo hokimiyatni nazorat qilish jarayonida faollik orqada qolmoqda. Xalq hokimiyatini anglatadigan har ikkala jarayonda, ya’ni hokimiyatni shakllantirish va hokimiyatni nazorat qilish jarayonida jamiyatning faolligi siyosiy-huquqiy madaniyatning yuksakligini taqozo etadi. 2 Каримов И.А. Биз танлаган йўл – демократик тараққиёт ва маърифий дунё билан ҳамкорлик йўли. Т.11- Тошкент: Ўзбекистон, 2003.-б.28-29 Mamlakatni modernizatsiyalash konsepsiyasi va Harakatlar strategiyasi da jamiyatning siyosiy va huquqiy madaniyatini oshirish borasida kompleks chora- tadbirlar ishlab chiqish vazifasi belgilab berilgan. Ushbu vazifaning ijrosini ta’minlash uchun O‘ zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qoshidagi fuqarolik jamiyati institutlariga ko‘maklashuvchi Parlament komissiyasi nazoratga doir bilimni tadqiq va targ‘ib qilishga qaratilgan loyihani moliyaviy jihatdan qo‘llab- quvvatlamoqda. Ushbu loyiha asosida nazoratga doir bilimni ishlab chiqadigan tadqiqotlar olib borilmoqda va ziyolilar o‘rtasida targ‘ib qilishga qaratilgan tadbirlar o‘tkazilmoqda. Ushbu tadqiqotlar nazorat tizimi, uning vositalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni kuchaytirish va nazorat mexanizmini harakatga keltirish omillarini topishga qaratilgan. Ushbu omillar xalq hokimiyatini amalga oshir adigan va nazorat mexanizmini har a katga keltiradigan jamoatchilik nazoratini kuchli qilishga xizmat qiladi. Xalq hokimiyatini amalga oshirishga xizmat qiladigan omillarni topishga qaratilgan tadqiqotlarda, nazorat, nazorat tizimi va nazorat mexanizmi tushunchalarining mazmun-mohiyatini anglab olishga hamda davlat nazoratini, jamiyat nazoratini, siyosiy partiyalar nazoratining nazorat tizimidagi o‘rnini o‘rganish va uni yanada kuchaytirish masalalariga alohida e’tibor qaratilmoqda. Tadqiqotchilar mamlakatda ijtimoiy tartib o‘rnatilishi uchun davlat va jamiyat nazoratidan iborat bo‘lgan nazorat tizimi shakllanishi lozimligini asoslab berishga harakat qilishmoqda. Qachon va qaerda huquq va axloq normalariga rioya qilish borasida davlat va jamiyat o‘rtasida hamkorlik va sheriklik o‘rnatilsa, o‘sha vaqtda va o‘sha joyda adolatli ijtimoiy tartib o‘rnatilishi mumkin bo‘ladi. Mamlakatni modernizatsiyalash konsepsiyasi taklif i asosida qabul qilingan ”Davlat hokimiyati va boshqaruv organlari faoliyatining ochiqligi to‘g‘risida”gi, “O‘zbekistonda jamoatchilik nazorati to‘g‘risida”gi va “Ijtimoiy sheriklik to‘g‘risida” gi qonunlar davlat va jamiyatning nazorat jarayonidagi hamkorligi hamda sherikligiga huquqiy asos bo‘lib xizmat qil moqda . 2.Nazorat tizimini samarali ishlashiga to‘siqlar. Tadqiqotlarda nazorat tizimining samarali ishlashiga to‘siq bo‘lgan sabablar o‘rganilib , tahlil qilinmoqda. Bunda jamiyatning siyosiy-huquqiy madaniyati zamon talabi darajasidan biroz orqada qolayotganligi va aholining ayrim qismida befarqlik kayfiyati mavjudligi ana shunday sabablar sifatida qayd qilindi. Ushbu sabablarni bartaraf etish ma’lum bir vaqtni taqozo qiladigan va evolyusion tarzda amalga oshiriladigan jarayon ekanligi ta’kidlandi. Chunki jamiyatning siyosiy-huquqiy madaniyatini oshirish va befarqlik kayfiyatidan xalos etish , daxldorlik hissini shakllantirish insonning bilimi va ma’naviyatini yuksaltirish bilan bog‘liq. Bilimni rivojlantirish ta’lim tizimiga bog‘liq, ma’naviyatni rivojlantirish tarbiya tizimiga bog‘liq bo‘lgan evolyusion jarayondir. Shuning uchun ta’lim va tarbiya tizimida odamlarda daxldorlik hissini shakllantiradigan bilim va g‘oyalarni berish choralarini ko‘rish lozim. Mamlakatni modernizatsiyalash konsepsiyasi va Harakatlar strategiyasi da davlatni demokratlashtirish va jamiyatni liberallashtirish vazifalari belgilab berilgan. Ana shu vazifalarni amalga oshirish jamiyatning siyosiy-huquqiy madaniyatini oshirish va befarqlik kayfiyatining jilovlanib, daxldorlik hissining shakllanganligiga bog‘liq. Konsepsiya va Strategiya ning mazmun-mohiyatini tushunish uchun mamlakat davlat va jamiyatdan iborat ekanligini hamda ularning funksiyalarini anglab olish lozim. Davlatning asosiy funksiyasi xilma-xil m a nfaatlardan iborat bo‘lgan odamlar jamiyatini murosaga solib, kelishtirib va jipslashtirib , taraqqiyot sari yetaklashdan iborat. Jamiyatning asosiy funksiyasi taraqqiyot sari borishda huquq va axloq me’yor lariga rioya qilishni nazorat qilib, ijtimoiy tartibni o‘rnatishda davlatga sherik bo‘lish. Bugungi kunda bizda kuchli davlat va nisbatan kuchsiz jamiyat mavjud. Shuning uchun jamiyat o‘zining nazorat funksiyasini to‘liq bajara olmayapti. Muammo shundaki, jamiyatni kuchli qilish faqat evolyusion jarayon tarzida amalga oshirilishi mumkin. Chunki kuchli fuqarolik jamiyati deganda kuchli fuqarolik jamiyati institutlari tushuniladi. Kuchli fuqarolik jamiyati institutlari deganda esa, kuchli fuqarolar tushuniladi. Kuchli fuqaro deganda bilim va ma’naviyati yuksak bo‘lgan hamda fuqarolik pozitsiyasi shaklanagan fuqaro tushuniladi. Fuqaroni kuchli qilish faqat evolyusion tarzda amalga oshirilishi mumkin, chunki insonning bilim va ma’naviyatini oshirish faqat evolyusion tarzda amalga oshiriladi. Ta’kidlaganimizdek, ozod va obod , farovon jamiyat qurishning muhim sharti – bu adolatli ijtimoiy tartib barqarorligi ning ta’minla nganli dir. Adolatli ijtimoiy tartibni o‘rnatish muammosi qadimdan eng murakkab va eng dolzarb mavzu bo‘lib kelgan va bugungi kunda ham shunday bo‘lib qolmoqda. Bugungi kunga kelib insoniyat ijtimoiy tartib o‘rnatilishi uchun faqat yuqoridan amalga oshiriladigan davlat nazorati yetarli emasligini anglab ye t di. Shuning uchun M amlakatni modernizatsiyalash konsepsiyasi va Harakatlar strategiyasi da ijtimoiy tartibni o‘rnatish yo‘lida davlat bilan birgalikda jamiyat nazoratini ham tashkil qilish vazifasi belgilab berildi. Jamiyat o‘z nazorat funksiyasini amalga oshirishi uchun , yuqorida ta’kidlaganimizdek, uning siyosiy va huquqiy madaniyati yuksak bo‘lishi lozim. Mamlakatni modernizatsiyalash konsepsiyasi va Harakatlar strategiyasi da jamiyatning siyosiy va huquqiy madaniyatini oshirish borasida kompleks chora- tadbirlar ishlab chiqish vazifasi belgilab berilgan. Ushbu vazifaning ijrosini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qoshidagi fuqarolik jamiyati institutlarini q o‘ llab-quvvatlovchi Parlament komissiyasi nazoratga doir bilimni targ‘ib qilishga qaratilgan loyihaga alohida e’tibor qaratmoqda . U shbu loyiha asosida Samarqand viloyatida o‘qituvchilar , nuroniylar va mahalla raislari o‘rtasida nazoratga doir bilimni targ‘ib qiladigan tadbirlar o‘tkazil di . T adbirlar nazorat tizimi va uning vositalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni kuchaytirish omillarini topishga qaratil di . Insoniyat jamiyatining rivojlanish evolyusiyasiga nazar solsak , oddiylikning murakkablashib borayotganiligiga guvoh bo‘lamiz. Hayot qanchalik murakkablashib borsa, unda ijtimoiy tartibni o‘rnatish shunchalik murakkablashib boradi. Insoniyat jamiyatining ilk davrlarida hayot oddiy bo‘lib, odamlar o‘rtasidagi munosabatlar asosan baz a viy ehtiyoj bo‘lgan oziq-ovqat, kiyim-kechak va boshpanaga bo‘lgan ehtiyojni qondirish borasida bo‘lgan. Bu davrlarda odamlar o‘rtasidagi munosabatlarda tartibni ta’minlash uchun alohida ijtimoiy regulyatorlarga ehtiyoj bo‘lmagan. Shuning uchun ijtimoiy tartib ni o‘rnatish nisbatan osonroq bo‘lgan va asosan stixiyali tarzda amalga oshirib kelingan. Asta- sekinlik bilan insoniyat jamiyati rivojlanib borishi natijasida ijtimoiy tartibni o‘rnatishga xizmat qiladigan regulyatorlarga ehtiyoj kuchayib borgan. Natijada uzoq evolyusion jarayonda insoniyat jamiyatida ijtimoiy tartibni o‘rnatishga xizmat qiladigan ikkita ijtimoiy regulyator paydo bo‘ldi. Ularning biri h uquq bo‘lsa, ikkinchisi axloqdir. Bugungi kunda ana shu huquq va axloq ijtimoiy tartibni o‘rnatadigan asosiy regulyatorlar hisoblanadi. Ijtimoiy tartib o‘rnatilishi uchun odamlar o‘zaro munosabatda o‘z harakatlarini tartibga solishlari kerak. Buning uchun ularda o‘z erkinliklarini cheklab borishlari zaruriyati paydo bo‘ladi. Insoniyatning yovvoyilikdan varvarlikka, varvarlikdan sivilizatsiyaga o‘tishi odamlarning erkini cheklab borishi bilan bog‘liq ravishda kechgan. Boshqacha qilib aytganda, inson hayvondan farq qilishi uchun u mutlaq erkin bo‘lishi kerak emas. Inson mutlaq erkin bo‘lsa, u hayvondan farq qilmay qoladi, chunki hayvonlarda o‘z harakatini cheklaydigan regulyatorlar yo‘q va ular o‘rtasidagi munosabatlarda tartib stixiyali ravishda ta’minlanadi. Masalan, ibtidoiy jamiyat davrida odamlar o‘rtasidagi jinsiy munosabatlar biror bir normalar orqali tartibga solinmagan promiskuitet tartibiga asoslangan. Bunda jinsiy munosabatlarda hech qanday cheklov bo‘lmagan, barcha yoshdagi erkak va ayollar o‘rtasida jinsiy munosabatlar bo‘lib turgan. Insoniy jamiyatning rivojlanib borishi jarayonida jinsiy munosabatlarda cheklovlar o‘rnatil a bordi va nihoyat nikoh instituti shakllandi. Xuddi shunday, ijtimoiy hayotning barcha sohalarida odamlar o‘z ehtiyojlarini qondirish jarayonida ma’lum bir me’yorlarga rioya qilib o‘z harakatlarini cheklash tartibi shakllanib bordi. 3.Nazorat tizimini kuchaytirishda siyosiy-huquqiy madaniyatning o‘rni. Insoniyat jamiyatida tartib o‘rnatilishi uchun faqat odam o‘z harakatini o‘zi cheklab borishi yetarli bo‘lmay qoldi. Buning uchun odam harakatini tashqaridan nazorat qilinishi zaruriyati paydo bo‘ldi. Boshqacha qilib aytganda, odam o‘z x ulqini tartibga solishi, erkini cheklashi uchun faqat ichki nazorat yetarli emas, buning uchun tashqi nazorat ham kerak. Nazorat shaklan yuqoridan va quyidan, mazmunan esa ichki va tashqi tomondan amalga oshiriladi. Ichki nazorat odamning o‘zini o‘zi nazorat qilishi, tashqi nazorat e sa odam x ulqining davlat va jamiyat tomonidan nazorat qilinishidir. Yuqoridan bo‘lgan nazorat davlat nazorati, quyidan bo‘lgan nazorat e sa jamiyat nazoratidir. Qachon m amlakatda nazoratning shakli ham, mazmuni ham mavjud bo‘lsa, o‘shanda ijtimoiy tatibning barqarorligini ta’minlashga qodir bo‘lgan nazorat tizimi ham shakllanadi. Insoniyat jamiyati shunchalik murakkabki, faqat yuqoridan bo‘lgan nazorat yoki faqat quyidan bo‘lgan jamiyat nazorati, yoki faqat ichki nazorat ijtimoiy tartibni o‘rnata olmaydi. Buning uchun nazorat tizimining samarali ishlab turishini ta’minlaydigan mex a nizm ham shakllangan bo‘lishi kerak. Inson shunday mavjudotki, u kim bo‘lishi va q aerda ishlashidan kat’i nazar, nazorat ostida bo‘lishi kerak, chunki insonda tabiatan egoizm hususiyatlari mavjud. Egoizm esa nazoratni taqozo etadi. Nazorat bo‘lmagan joyda odam o‘zi egoistik manfaatlarining quliga aylana boradi va natijada u huquq va axloq me’yor larini buzishga moyil bo‘ladi. Shuning uchun barcha odamlar nazorat ostida bo‘lishlari kerak, hatto eng yuqori lvozimdagi mansabdor shaxslar ham. Shuning uchun ijtimoiy tartib o‘rnatilishi faqat davlat nazor a tigina emas, balki davlat va jamiyat nazorat idan iborat bo‘lgan tizimga bog‘liq. Agar biror bir kishi huquq va axloq normalarini buzsa, unga jazoni faqat davlat emas, balki jamiyat ham berishi kerak, chunki agar faqat davlat jazolashi kerak bo‘lsa, jinoyat jazosiz qolib ketishi mumkin. Chunki yuqoridan kelgan davlat vakili bilan kelishib olish mumkin yoki pora berib sotib olish mumkin, lekin tizim bilan na kelishib yoki tizimga na pora berib bo‘ladi. Insoniyat jamiyati tabiatan nazoratga muhtoj, chunki, har bir odamda tabiatan egoizm bor va jamiyat odamlar majmuidan iborat. Egoistik hususiyatlarga ega bo‘lgan odamlar majmuidan iborat bo‘lgan insoniyat jamiyatida tartib o‘ratish muammosi eng murakkab va eng dolzarb muammo bo‘lib qolmoqda. Ijtimoiy tartibning barqarorligi jamiyatning rivojlanish darajasiga, odamlarning demokratiya sharoitida yashay olish qobiliyatiga va fuqarolik jamiyatining kuchliligiga bog‘liqdir. Shuning uchun O‘zbekiston Respublikasida ”Kuchli davlatdan – kuchli fuqarolik jamiyati sari ” tamoyili asosida demokratlashtirish va liberallashtirish jarayoni chuqurlashtirib borilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti I.A.Karimov tomonidan 2010 yil 12 noyabrda bayon qilingan mamlakatni modernizatsiyalash konsepsiyasida ham asosiy e’tibor demokratlashtirish va liberallashtirishni takomillashtirish orqali ijtimoiy tartibni barqarorlashtirish masalalariga qaratilgan. Demokratlashtirish va liberallashtirishni yanada chuqurlashtirish nazorat tizimining samarali ishlashini ta’minlaydigan mexanizmni shakllantirishga xizmat qiladi. Chunki demokratlashtirish va liberallashtirish jamiyatning siyosiy va huquqiy madaniyatini oshirish bilan bog‘liqdir. Siyosiy va huquqiy madaniyati yuksak odamda fuqarolik pozitsiyasi kuchli bo‘ladi. Fuqarolik pozitsiyasi esa fuqarolik jamiyatini kuchli qilishning muhim shartidir. Fuqarolik jamiyatining kuchliligi ijtimoiy tartibning barqarorligini ta’minlaydigan muhim kafolatdir. “Kuchli davlatdan – kuchli fuqarolik jamiyati sari” tamoyili asosida ishlab chiqilgan M amlakatni modernizatsiyalash konsepsiyasi va Harakatlar strategiyasi jamiyatning siyosiy va huquqiy madaniyatini yuksaltirishni ustuvor vazifa sifatida belgilab berdi. Kuchli fuqarolik jamiyati shak l lanishi uchun demokratiya sharoitida yashay oladigan siyosiy va huquqiy madaniyati yuksak avlod shakllanishi lozim. Ana shunday avlodning shakllanishi fuqarolik jamiyatini kuchli qilishga xizmat qiladi. Fuqarolik jamiyatining kuchliligi esa adolatli ijtimoiy tartibning barqarorligini ta’minlaydi. Ijtimoiy tartibning barqarorligini ta’milash muammosi barcha vaqtlarda, barcha davlat rahbarlarini va donishmandl a rni o‘ylantirgan eng murakkab muammo bo‘lib kelgan. Demak, ijtimoiy tartibning o‘rnatilishi fuqarolik jamiyatining kuchliliga bog‘liq ekan , asosiy e’tiborni fuqarolik jamiyatini kuchli qilishga qaratish lozim. Fuqaroni kuchli qilish faqat evolyusion tarzda amalga oshirilishi mumkin, chunki, insonning bilim va ma’naviyatini oshirish faqat evolyusion tarzda amalga oshiriladi gan jarayon hisoblanadi . Obrazli qilib aytganda, insonning dunyoqarashini o‘zgartirish va rivojlantirish bir loyqalangan daryo singariki , uning tinishi ma’lum bir vaqtni taqozo etadi. Fuqaroni kuchli qilish deganda , o‘zining nazorat funksiyasini oshirishga qodir bo‘lgan va shunga yarasha bilim va ma’naviyatga ega bo‘lgan inson tushuniladi. Bunday insonni ng shakllanishi ta’lim va tarbiya tizimi bilan bevosita bog‘liqdir. Shuning uchun ta’lim - tarbiya tizimida fuqarolik pozitsiyasini shak l lantiradigan va rivojlantiradigan bilim va ma’naviyatni yuksaltirishga qaratish lozim. Bu esa ta’lim va tarbiya tizimida ma’lum bir chora- tadbirlar ko‘rishni taqozo etadi. Jamiyatning siyosiy va huquqiy madaniyatini oshirishda nazoratga doir bilim alohida ahamiyatga ega, chunki nazoratga doir bilim siyosiy va huquqiy bilimlarni qamrab oladi. Boshqacha qilib aytganda, nazoratga doir bilimni targ‘ib qilish barobarida jamiyatning siyosiy va huquqiy madaniyati oshib boradi. Siyosiy- huquqiy madaniyat bir-biriga bog‘liq bo‘lgan nazorat tizimi vositalarini harakatga keltirishni va ularning muntazam ishlab turishini ta’minlaydigan mexanizmni shakllantirishning muhim sharti hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi huzuridagi Parlament komissiyasi va fuqarolik jamiyati institutlarini ko‘llab-quvvatlash jamg‘armasining “Ijtimoiy nazoratga doir bilimni targ‘ib qilish” loyihasini moliyalashtirishi ushbu jarayonda muhim ahamiyatga ega. Chunki nazoratga doir bilim nazorat tizimining samarali ishlashini va nazorat mexanizmining harakatga kelishini ta’minlaydigan muhim omil hisoblanadi. Bugungi kunda nazoratga doir bilimni targ‘ib qilish, ertangi kunda nazorat funksiyasini amalga oshirishga qodir bo‘lgan avlodni shakllantiradi. Bunday avlod o‘z nazorat funksiyasini amalga oshira borib , ijtimoiy tartibni o‘rnatadi va farovon jamiyatni qurishga qodir bo‘ladi. Foydalanilgan manba va adabiyotlar: .Mirziyoev Sh.M. Tanqidiy tahlil, kat’iy tartib intizom va shaxsiy javobgarlik barcha darajadagi rahbarlarning kundalik hayot qoidasi bo‘lishi kerak. Toshkent. O‘zbekiston. 2017 yil. 2. Mirziyoev Sh.M. 2017-2021 yillvarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning besh ustuvor yo‘nalishi bo‘ycha Harkatlar strategiyasi. Toshkent. O‘zbekiston. 2017 yil. 3.Mirziyoev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. Toshkent, 2021 yil.- 464 b. 4.Karimov I. A. Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi. T. O‘zbekiston. 2010 y. 5.Bafoev Sh. Jamoatchilik nazorati demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati qurishning muhim omili sifatida // Ijtimoiy fikr. Inson huquqlari. – 2007 № 1. 6.Mustafoev M. Jamoatchilik nazorati – jamiyat muvozanati // Muloqot 2004 y. № 4 7.Muxtorov N. Amnistiya aktlarini qo‘llanilishida jamoatchilik nazorati: davlat boshqaruv organlari va fuqarolik jamiyati institutlarining hamkorligi // Fuqarolik jamiyati – Grajdanskoe obщestvo – Civil Society. 2010 y. № 3 8.Nabiev T., Soleev A. O‘zini o‘zi boshqarish organlari jamoatchilik nazoratining sub’ekti sifatida // Fuqarolik jamiyati – Grajdanskoe obщestvo – Civil Society. 2008 y. № 4 9.Nabiev F. X. Obespechenie i sovershenstvovanie obщestvennogo kontrolya v programmnыx dokumentax politicheskix partiy Uzbekistana // Fuqarolik jamiyati – Grajdanskoe obщestvo – Civil Society. 2010 № 3 10.Nabiev F. X. Ijtimoiy nazorat. Samarqand. 2016 yil.

Nazorat tizimining tarkibi va uning vositalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni kuchaytirish omillari

Купить