Nodavlat ish bilan bandlik xizmati rivojlanishining asosiy yo‘nalishlari - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	105.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

Nodavlat ish bilan bandlik xizmati rivojlanishining asosiy yo‘nalishlari

Купить

NODAVLAT ISh BILAN BANDLIK XIZMATI RIVOJLANIShINING
ASOSIY YO‘NALIShLARI
REJA
1. Nodavlat ish bilan bandlik xizmatini shakllanish mezonlari bo‘yicha
tasniflash
2. Hududiy darajada nodavlat ish bilan bandlik xizmatlari shakllanishi
2.1. Mehnat bozorida v ertual agentliklar xizmati ning asosiy
yo‘nalishlari
2.2. Davlat va nodavlat ish bilan bandlik xizmatlari faoliyatlarining
o‘zaro aloqadorligi

1. Nodavlat ish bilan bandlik xizmatini shakllanish mezonlari bo‘yicha
tasniflash
Iqtisodiyotdagi tarkibiy o‘zgarishlar davrida talab qilingan darajada inson
resurslarining zamonaviy ishlab chiqarishdagi ta’minoti - ish bilan bandlik xizmati
oldida turgan asosiy masalalardan biri hisoblanadi.
Respublikamizda bozor munosabatlarining shakllanib borishi mehnat
bozorining tashkiliy tuzilmalari sifatida davlat ish bilan bandlik xizmati organlari
bilan birga turli ixtisoslashgan va universal tijorat ish bilan bandlik organlari,
mehnat birjalari, o‘quv markazlari, kadrlarni tanlash bo‘yicha agentliklar mehnat
bozorida ahamiyatli rol o‘ynay boshladilar. Korxona va firmalarga mehnat
bozorida ish bilan bandlikka ko‘maklashish va ishga joylashtirish maqsadida ishchi
kuchi yollashning tashqi manbalaridan biri sifatida kasbiy mehnat vositachiligidan
foydalanish hisoblanadi. Shunday ekan, davlat mehnat vositachiligi faoliyatini
qonuniy jihatdan tartibga solish va ijrosini nazorat qilishi zarur.
Nodavlat ish bilan bandlik xizmati mehnat vositachiligi bilan
shug‘ullanishda davlat ish bilan bandlik xizmati singari o‘zining faoliyatida bir
qancha yo‘nalishlarga ega.
Nodavlat ish bilan bandlik xizmatini bir necha mezonlar bo‘yicha tasniflash
mumkin.
Mehnat vositachiligining ko‘rinishlari bo‘yicha ular quyidagilarga bo‘linadi:
- Tijorat ish bilan bandlik xizmati;
- Notijorat ish bilan bandlik xizmati.
- Nodavlat ish bilan bandlik xizmati orasida ish beruvchilarni o‘zlarining
mijozlari sifatida faoliyat yuritishni maqul ko‘radilar.

Shuning uchun mehnat bozorida funksiyalarning taqsimlanishi bo‘yicha ish
bilan bandlik xizmatlari quyidagilarga bo‘linadi:
- xodimlarni tanlash bo‘yicha agentlik (rekrut agentliklari);
- fuqarolarni ishga joylashtirish bo‘yicha agentlik, mehnat birjasi.
Ish bilan bandlikka ko‘maklashishda fuqarolarni tanlash va ishga
joylashtirish bilan shug‘ullanuvchi agentliklarning alohida faoliyat yuritishlari
qoida tariqasida yo‘q. O‘z faoliyatining boshlang‘ich bosqichida agarda qandaydir
agentlik ikki yo‘nalishdagi faoliyat bilan shug‘ullansa, keyinchalik bitta
yo‘nalishdagi faoliyatga ixtisoslashadi.
Xodimlarni tanlash agentliklari, ya’ni rekrut agentliklari yollanma
xodimlarni tanlashda quyidagi mezonlardan foydalanishlari mumkin:
- vaqtinchalik ish bilan bandlik;
- doimiy ish bilan bandlik.
Mehnat bozorida faoliyat yurituvchi nodavlat ish bilan bandlik xizmati
organlari konkret tarmoqlardagi korxonalar uchun xodimlarni tanlashda
ixtisoslashishi yoki barcha kasbiy-malaka belgilari bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatishi
mumkin. Shuningdek, ma’lum bir tarmoqqa tegishli ish joylarida fuqarolarni ishga
joylashtirish bo‘yicha ham xizmatlar ko‘rsatishi mumkin. Shunday ekan, ishga
joylashtirish bo‘yicha agentliklar quyidagilarga bo‘linadi:
- universal;
- ixtisoslashgan.
O‘z navbatida, ixtisoslashgan kadrlar agentligi, tijorat mehnat birjalarini
quyidagi mezonlar bo‘yicha ajratish mumkin: firma ichidagi vertikal bosqichlar
bo‘yicha rahbarlik lavozimlariga xodimlarni tanlash; boshqaruv lavozimlariga
xodimlarni tanlash; o‘rta darajadagi mutaxassisliklar bo‘yicha, yuqori malakali
ishchi mutaxassislarni tanlash; malaka va tarmoq xususiyatlari bo‘yicha ish
joylariga xodimlarni tanlash.
Shunday qilib, ish bilan bandlik xizmatini faoliyat doirasiga qarab quyidagi
turlarga bo‘lish mumkin:
- kasbiy belgilari bo‘yicha xodimlarni tanlash;

- malaka belgilari bo‘yicha xodimlarni tanlash.
Mehnat bozorida barcha ish bilan bandlik xizmatlari turli xil korxonalar va
firmalar bilan qandaydir malaka belgilari bo‘yicha faoliyat olib boradilar.
Ish beruvchilar va yollanma ishchilar o‘rtasida kadrlar agentligi vositachi
sifatida mehnat bozorida muhim ahamiyatga ega.
Xorijiy manbalarning bildirishicha, chet elda (xususan, AQShda) kadrlar
agentligi orqali ishga joylashgan ishsizlar 5% ni tashkil qiladi. Bizningcha,
O‘zbekistonda bu ko‘rsatkich (xususan, Samarqand viloyatida) hali rivojlangan
mamlakatlardagi kabi ahamiyatli salmoqqa ega emas.

2. Hududiy darajada nodavlat ish bilan bandlik xizmatlari shakllanishi
Hududiy darajada Samarqand viloyatida kadrlar agentligi yaqin davrlardan
boshlab shakllanib bormoqda. Viloyatda Samarqand viloyat sotsiologlar va
Psixologlar Assotsiatsiyasi (SVSPA) mutaqil nodavlat notijorat tashkilot sifatida
tashkil topdi.
Uning tarkibida tashkiliy tuzilmalar sifatida, imtc&Metropolis (Samarqand)
Kadrlar Agentligi, Samarqand Kadrlar Klubi va boshqa tuzilmalar mavjud bo‘lib,
kadrlar agentligi 1999 yil oktyabr oyidan faoliyat yuritmoqda. imtc&Metropolis
Kadrlar agentligi hududimizdagi birinchi va yagona hisoblanib, Samarqanddagi va
O‘zbekistondagi mahalliy va chet el kompaniyalari uchun personal tanlab borish,
shuningdek o‘z mijozlari va hamkorlariga kasbiy xizmatlar ko‘rsatish bilan
shug‘ullanadi. Agentlik ish beruvchilar bilan berilgan buyurtmalarga muvofiq
tuzilgan yozma shartnomalar asosida ish olib boradi.
Sotsiologik tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, respondentlarning 79,5%i
kadrlar agentligi to‘g‘risida to‘liq ma’lumotga ega emaslar (2-ilova).
Agentlik oliy o‘quv yurtlari, o‘rta maxsus ta’lim muassasalari, litsey va
kolledj talabalarining keng ma’lumotli bazasiga ega. Agentlik iqtidorli
talabalarning amaliyot o‘tishi to‘g‘risida ish beruvchilar bilan muzokaralar olib
borish bilan birga, har yili bitiruvchilar yarmarkasini tashkil etadi. Agentlik
nomzodlarni izlahda keng miqiyosdagi usullarni qo‘llaydi:
 oyda 500-300 kishiga ko‘payib boruvchi 5 mingga yaqin qisqacha
xulosalardan (rezyume) iborat bo‘lgan shaxsiy ma’lumotlar bazasidan izlash;
 gazetalarda va televideniyada e’lonlar berish, taqdimotlar va agentlar
tarmog‘i orqali izlash;
 o‘quv yurtlari orqali izlash;
 Moskva, Toshkent, O‘zbekiston va Rossiya hududlaridagi hamkor
agentliklar orqali izlash;
 Rahbarlar va “ eksklyuziv ” mutaxassislarni to‘g‘ridan - to‘g‘ri izlash;
 Internet tarmog‘i orqali izlash.

Agentlikda nomzodlarni tanlash va baholashning asosiy usullari: hujjatlarni
tahlil qilish; shaxsiy va telefonlar orqali suhbatlar o‘tkazish; tavsifnomalarni
tekshirish; psixologik va kasbiy test sinovlarini o‘tkazishdan iborat.
Agentlik orqali ishga qabul qilingan nomzodlar o‘rniga bir oydan bir
yilgacha bo‘lgan muhlatlarda bepul almashtirish kafolatlanadi.
Mitropolis Kadrlar Agentligining ish beruvchi mijozlari bo‘lib «O‘zBAT»
qo‘shma korxonasi, «Tong» birlashmasi, «Sherdor LTD» birlashmasi, «Oriyon»
qo‘shma korxonasi, «Pulsar» konserni va boshqalar hisoblanadi. Agentlik ushbu
korxonalar bilan turli kasblardagi malakali xodimlarni tanlash va ishga
joylashtirish masalalarida hamkorlik qiladi.
Agentlikda nomzodlarning malakasini oshirish va kasbga tayyorlash
bo‘yicha ta’lim berish tizimi ham keng yo‘lga qo‘yilgan. Agentlik o‘zining mijoz
korxonalariga xodimlarni tanlash va ishga joylashtirish bo‘yicha bir oyda o‘rtacha
6-7 ta talabnomani bajaradi.
Shuningdek, davlat tashkilotlari va korxonalariga xodimlarni tanlash va
ishga joylashtirishda bepul xizmatlar bajariladi.
Samarqand Kadrlar Agentligi davlat ish bilan bandlik xizmati organlari bilan
bo‘sh ish o‘rinlari banki bo‘yicha keng miqyosda hamkorlik o‘rnatilgan bo‘lib,
viloyat ish bilan bandlik xizmati bu masalada kadrlar agentligiga yaqindan
ko‘maklashib kelmoqda. Bu esa, viloyat ish bilan bandlik xizmati bilan kadrlar
agentligining mehnat bozoridagi faoliyatlari asosida ish beruvchilar va ishlashni
xohlovchilar hamda axborotlar almashishi haqida ma’lumotlar bankining tuzilishi
ikki tomonga ham samarali ma’lumotlar olish imkonini beradi.
Agentlikda xodimlarni ishga joylashtirish kafolat muddati 6 oydan 1
yilgachadir. Masalan, «UzBAT» qo‘shma korxonasiga malakali xodimlarni ishga
joylashtirish kafolati 1 yilgacha.
Alohida “eksklyuziv” mutaxassislarni tanlash va ishga joylashtirish bir yilda
o‘rtacha 6-7 ta talabnomani bajaradi. O‘tkazilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki,
Samarqand Kadrlar agentligining mehnat bozori segmentidagi talab tuzilmasi
asosan malakali xodimlarga qaratilgan va bu ko‘rsatkich 70-80%ni tashkil etadi.

Hozirgi kunda agentlik nomzodlarni izlash usuli sifatida o‘zining
ma’lumotlar bazasidan foydalanadi.
Viloyatda Samarqand kadrlar klubi Samarqand shahar kadrlar xizmati
ishchilarining ijtimoiy birlashmasi bo‘lib, u 1999 yil 9 dekabrda tashkil etilgan. Bu
hamkorlik inson zahiralarini boshqarish sohasidagi ikki tomonlama tajriba
almashinuviga va klubning keyingi rivojlanishiga olib keladi. Kadrlar klubi
bugungi kunda O‘zbekistondagi personal bo‘yicha ishlovchi menejerlar bilan ish
olib boruvchi yagona klub bo‘lib, viloyatdagi 365 kadrlar bilan ishlovchi
xodimlarni o‘z ichiga oladi. Kadrlar texnologiyasini rivojlantirish bo‘yicha
tadbirlar o‘tkazish mehnat bozorida sifat ko‘rsatkichlarning rivojlanishi uchun
muhim ahamiyatga ega.
Kadrlar klubining asosiy maqsadi kasbga doir qiziqishlari umumiy bo‘lgan
kishilarni kasbiy o‘sishga va rivojlanishlari uchun xizmat yuzasidagi muloqotlarni
tashkil etish, mehnat bozorida mehnat muomalasi madaniyatini rivojlantirish va
personalni boshqarish institutini takomillashtirishdan iborat.
Ma’lumki, mehnat bozori infratuzilmasi tarkibiy qismlari o‘rtasidagi
sog‘lom raqobatchilik muhitining shakllanib borishi mehnat bozori samarali
shakllanishining muhim asosi hisoblanadi. Shunday ekan, kadrlar agentligining
yaqin kelajakdagi raqobatchisi sifatida, internet tarmog‘idagi vertual rekrut
agentliklari bo‘lishi mumkin. Keyingi yillarda internet tarmog‘ida paydo bo‘lgan
ko‘pchilik mehnat birjalari (yoki vertual agentliklar) o‘zlarining ma’lumotlar
bazalariga ega bo‘lib, kasbiy belgilar bo‘yicha aniq axborotlar olish imkoniyatini
beradi. Vertual agentliklardagi, «ishchi» saytlarning asosiy ustunligi shundaki,
axborotlar olish tez, hammabop va bepul amalga oshiriladi.
Vertual agentliklar ish beruvchilar uchun qulay shart-sharoitlarni yuzaga
keltiradi. Chunki, gazetalardagi ish bilan bandlikni ta’minlash bo‘yicha e’lonlarga
nisbatan internetdagi ishchi saytlar orqali nomzodlarga to‘liq va aniq ma’lumotlar
asosida talabni mukammal ravishda shakllantirish imkoniyatlari yaratiladi. Bu
holat ish izlash sifatini oshiradi va ish izlovchilarning bundan faol foydalanish
imkoniyatlarini yuzaga keltiradi.

Tajribaning ko‘rsatishicha , kadrlar agentliklarining o‘zlari ham ma’lumotlar
bazasini to‘ldirish maqsadida internetdan foydalanadilar.
imtc&Metropolis Samarqand Kadrlar Agentligining 40% ga yaqin rezyume
(nomzodlar to‘g‘risida qisqacha xulosa)larini internet orqali jo‘natadilar.
Ko‘pchilik ish beruvchilar uchun vertual agentliklaridan foydalanish
imkoniyatlarining yaratilishi ish bilan bandlikning samaradorligini oshiradi. Lekin
ish izlovchilar uchun bir muncha imkoniyatlar chegaralangandir. Agar ish izlovchi
mutaxassisning ish tajribasi yetishmasa ish bilan bandlikni ta’minlash bo‘yicha
ularning internetdagi imkoniyatlari ko‘tarilmaydi.
2.1. Mehnat bozorida v ertual agentliklar xizmati ning asosiy
yo‘nalishlari
Rivojlangan mamlakatlarning ish bilan bandlik sohasidagi tajribasidan
ma’lumki, Internet tarmog‘idagi Vertual agentliklar xizmatidan bepul foydalanish
bilan birga pullik ma’lumotlar bazasidan foydalanish ham keng yo‘lga qo‘yilgan.
Bizda hali Internet orqali ish bilan bandlikka ko‘maklashish bo‘yicha ma’lumotlar
bazasidan foydalanishda pullik xizmatlar amalda yo‘q, shuningdek, MDH
davlatlarida ham.
Internetning ma’lumotlar bazasida ish izlovchilar to‘g‘risidagi to‘liq
qimmatga ega bo‘lgan va yetarlicha axborotlar hamda keng miqiyosdagi ko‘p
omilli izlash imkoniyatlari joylashtiriladi. Ish beruvchi pullik xizmatlar uchun haq
to‘lash asosida o‘zini qiziqtirgan nomzodning adresini internetning «ishchi
saytlari»dagi ma’lumotlar bazasidan izlashi orqali topishi mumkin.
Davlat ish bilan bandlik xizmati xodimlari, kadrlar agentligi rahbarlari bilan
o‘tkazilgan og‘zaki so‘rovlar natijalari shuni ko‘rsatdiki, internet tarmog‘idagi
ma’lumotlar bazasidan foydalanish bo‘yicha pullik xizmatlar to‘g‘risida quyidagi
xulosalarni chiqarish mumkin. Qarshi fikrni bildirganlar bo‘yicha:
- nomzodlar to‘g‘risida to‘liq ma’lumotlar va ishga yollashdagi
kafolatlarning yo‘qligi;

- ko‘pchilik ish beruvchilar qandaydir ma’lumotlar bazasidagi
nomzodlarga emas, balki kadrlar agentligi orqali malakali mutaxassisni yollash
bo‘yicha murojaat qilishni ma’qul ko‘radilar.
Internetning ma’lumotlar bazasidan foydalanishni to‘lovli xususiyatga ega
ekanligini qo‘llab quvvatlovchilar fikriga ko‘ra:
- o‘nlab xorijiy pullik vertual agentliklarning samarali faoliyatlarining
ta’minlanishini misol sifatida keltirish mumkin;
- bepul Internet xizmatlari chegaralangan, chunki malakali mutaxassislar
hech qachon bepul Internetga o‘zlarining rezyumelarini joylashtirmaydilar;
- pullik vertual agentliklari xizmati kadrlar agentligi xizmatiga nisbatan
ancha arzondir, shunday ekan talab vertual agentliklarga oshadi. Shunday qilib,
pullik vertual agentliklar mijozlarning vaqtini va pulini tejash imkoniyatini
yaratadi.
Ya qin kelajakda vertual agentliklar faoliyat hajmining kengayib borishi
natijasida Internet tarmog‘ida turli xil testlar va videokameralar orqali ish bilan
bandlik bo‘yicha to‘g‘ridan – to‘g‘ri muloq o tlarning o‘tkazilishi mehnat bozori
infratuzilmasida sifat ko‘rsatkichlar oshishiga sharoit yaratadi.
Tadqiqotlar natijalari bo‘yicha tijorat bandlik xizmatlari haqidagi axborot
tahlillari shuni ko‘rsatdiki, nodavlat ish bilan bandlik xizmati faoliyatining ustun
yo‘nalishlari quyidagilardan iborat:
1. Tashkilotlar va korxonalar uchun xodimlarni tanlash. Bu yo‘nalishda
xodimlarni tanlash bo‘yicha imt c & Metropolis Samarqand Kadrlar Agentligi o‘z
faoliyatini rivojlantirmoqda. Agentlik xodimlarni tanlash xizmatidan tashqari
maslahat xizmatlarini ham ko‘rsatadi.
Har bir agentlik tijorat mehnat birjalari singari malaka yoki kasbiy tanlashga
bog‘liq holda ixtisoslashgan va universal bo‘lishi mumkin.
Tijorat mehnat birjalari ham shunday xizmatlarni ko‘rsatadi va ularning
mijozlari bo‘lib fuqarolar, ish izlovchilar, ish beruvchilar hisoblanishadi.
2. Ish izlovchi fuqarolarni ishga joylashtirishga ko‘maklashish.

Bu yo‘nalishda ixtisoslashgan va universal tijorat mehnat birjalari faoliyat
yuritadilar. Birjalarning ixtisoslashishi aniq aholi guruhlari b ilan yoki birorta
kasbiy guruhlar b ilan ishlashdan iborat.
3. Ish bilan bandlik sohasida maslahat xizmatlari ko‘rsatish.
Muallif kadrlar agentliklari faoliyatining tahlili asosida quyidagi xulosaga
keldi, ko‘pchilik ish beruvchilar agentlik mutaxassislariga maslahat xizmatlari
bo‘yicha murojaat qilishadilar. Ish beruvchilar mehnat qonunchiligining ba’zi
yuridik jihatlariga qiziqadilar. Har bir tashkilot to‘qnash keladigan xodimlarni
tanlash bo‘yicha masalalarga va mehnat bozoridagi vaziyat to‘g‘risida axborotlar
olishni hoxlaydilar.
Bunday xizmatlarni asosan viloyatda yagona hisoblangan Samarqand
Kadrlar Agentligi ko‘rsatadi. Yuridik masalalar bo‘yicha vaqti-vaqti bilan
o‘tkaziladigan ilmiy seminarlarga viloyat davlat ish bilan bandlik xizmatidan
mutaxassislar taklif etilishi mumkin.
4. Kasbga tayyorlash.
Ish bilan band bo‘lmagan fuqarolarni kasbga tayyorlash va qayta tayyorlash
tijorat birjalari va agentliklar o‘quv markazlarida o‘tkaziladi.
Birjalar kadrlarni o‘qitishda o‘quv yurtlari bilan shartnoma tuzishlari
mumkin. Shuningdek, tijorat mehnat birjalari o‘zlarining mijozlariga kasbiy
tayyorgarlikni o‘tkazish uchun davlat ish bilan bandlik xizmati o‘quv markazlari
yordamiga murojaat qiladilar.
5. Mehnat bozoridagi marketing xizmatlari.
Mehnat bozori infratuzilmasi tarkibiy qismlari o‘rtasida mehnat vositachiligi
sohasida o‘zaro hamkorlikning o‘rnatilishi muhim ahamiyatga egadir.
2.2. Davlat va nodavlat ish bilan bandlik xizmatlari faoliyatlarining
o‘zaro aloqadorligi
Davlat va nodavlat ish bilan bandlik xizmatlarining munosabatlari bo‘yicha
qo‘shma faoliyat quyidagi masalalarni nazarda tutishi zarur:

1) Konkret bo‘sh ish o‘rinlariga xodimlarni tanlash . Ko‘pincha kadrlar
agentligi ish beruvchilarning konkret bo‘sh ish o‘rinlariga xodimlarni tanlash
taklifi bilan davlat ish bilan bandlik xizmatiga murojaat qiladilar. Davlat va
nodavlat ish bilan bandlik xizmatlari o‘rtasida konkret bo‘sh ish o‘rinlari bo‘yicha
o‘zaro hamkorlikning ta’minlanishi, mutaxassislarni tanlash bo‘yicha
qiyinchiliklarni yuzaga keltirmaydi.
Davlat ish bilan bandlik xizmati qancha bepul xizmatlarni ko‘rsatsa, ishga
joylashtirish bo‘yicha agentlik ham ishsizlarni ishga joylashtirishga ko‘maklashish i
bepul amalga oshiriladi.
2) Xodimlarni maqsadli tanlash. Turli variantlar bo‘yicha xodimlarni
tanlash maqsadli bo‘lishi mumkin, agarda ish beruvchilarning ish kuchiga talabi
keng ko‘lamda (ish haqi yuqori, qattiq shartlar asosida, tanlash vaqti
chegaralangan) va agentlik uni mustaqil bajarish kuchiga ega bo‘lmasa, davlat ish
bilan bandlik xizmati ko‘magiga tayanishi mumkin.
3) Konkret mutaxassislar uchun bo‘sh ish joylarini izlash. Ba’zida
shunday holatlar keladiki, nodavlat tashkilotlarning ishga joylashtirish bo‘yicha
ma’lumotlar bankida yuqori malakali mutaxassislar va kam uchraydigan
kasbdagilarni ishga joylashtirish uddasidan chiqa olmaydilar. Bu holatda davlat
ish bilan bandlik xizmati ish beruvchilar bilan oldin ishlagan davrlardagi aloqalari
bo‘yicha ko‘rsatilgan fuqarolarni ishga joylashtirishga ko‘maklashadi. Bunda ishga
joylashtirish xizmatlari bepul ko‘rsatiladi.
4) Ijtimoiy himoyaga v a ish bilan bandlik xizmatidan foydalanishga
muhtoj fuqarolarni ishga joylashtirish bo‘yicha hamkorlik. Fuqarolarni ishga
joylashtirishga ko‘maklashish bo‘yicha davlat ish bilan bandlik xizmati kadrlar
agentliklari va tijorat mehnat birjalari bilan o‘zaro aloqadorlikda fuqarolarga
xizmat ko‘rsatish, ijtimoiy himoyaga muhtojlarga ijtimoiy himoyani ta’minlashi
zarur.
Biroq, Samarqand viloyatida turli yo‘nalishlarga asoslangan ixtisoslashgan
mehnat birjalarining shakllanmaganligi, bu masala bo‘yicha davlat va nodavlat ish
bilan bandlik xizmati o‘rtasida o‘zaro hamkorlik ta’minlanmaganligini ifodalaydi.

Shunday qilib turli yo‘nalishlarga ixtisoslashgan mehnat birjalarini
shakllantirish va ular o‘rtasidagi erkin raqobatchilik muhitini yuzaga keltirish ,
mehnat sohasida ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar rivojlanishiga asos yaratadi.
Qisqacha xulosalar
Respublikamizda bozor munosabatlarining shakllanib borishi mehnat
bozorining tashkiliy tuzilmalari sifatida davlat ish bilan bandlik xizmati organlari
bilan birga turli ixtisoslashgan va universal tijorat ish bilan bandlik organlari,
mehnat birjalari, o‘quv markazlari, kadrlarni tanlash bo‘yicha agentliklar mehnat
bozorida ahamiyatli rol o‘ynay boshladilar. Nodavlat ish bilan bandlik xizmati
mehnat vositachiligi bilan shug‘ullanishda davlat ish bilan bandlik xizmati singari
o‘zining faoliyatida bir qancha yo‘nalishlarga ega.
Nodavlat ish bilan bandlik xizmatini bir necha mezonlar bo‘yicha tasniflash
mumkin.
Ma’lumki, mehnat bozori infratuzilmasi tarkibiy qismlari o‘rtasidagi
sog‘lom raqobatchilik muhitining shakllanib borishi mehnat bozori samarali
shakllanishining muhim asosi hisoblanadi. Shunday ekan, kadrlar agentligining
yaqin kelajakdagi raqobatchisi sifatida, internet tarmog‘idagi vertual rekrut
agentliklari bo‘lishi mumkin. Keyingi yillarda internet tarmog‘ida paydo bo‘lgan
ko‘pchilik mehnat birjalari (yoki vertual agentliklar) o‘zlarining ma’lumotlar
bazalariga ega bo‘lib, kasbiy belgilar bo‘yicha aniq axborotlar olish imkoniyatini
beradi. Vertual agentliklardagi, «ishchi» saytlarning asosiy ustunligi shundaki,
axborotlar olish tez, hammabop va bepul amalga oshiriladi.
Vertual agentliklar ish beruvchilar uchun qulay shart-sharoitlarni yuzaga
keltiradi. Chunki, gazetalardagi ish bilan bandlikni ta’minlash bo‘yicha e’lonlarga
nisbatan internetdagi ishchi saytlar orqali nomzodlarga to‘liq va aniq ma’lumotlar
asosida talabni mukammal ravishda shakllantirish imkoniyatlari yaratiladi. Bu
holat ish izlash sifatini oshiradi va ish izlovchilarning bundan faol foydalanish
imkoniyatlarini yuzaga keltiradi.

Adabiyotlar ro‘yxati:
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. -T.:O‘zbekiston, 2009.
2. O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi.-T.:Adolat, 2007.
3. O‘zbekiston Respublikasining «Aholini ish bilan ta’minlash
to‘g‘risida»gi qonuniga sharhlar, -T.: “Sharq”, 2000.
4. Abdurahmonov Q.X., Xolmo‘minov Sh.R. Mehnat iqtisodiyoti va
sotsiologiyasi (o‘quv qo‘llanma). -T.: “O‘zbekiston yozuvchilar uyushmasi
Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti”, 2004.-207 b.
5. Abdurahmonov Q.X. Mehnat iqtisodiyoti (darslik). - T.: “Mehnat”, 2009.
6. Arabov N.U. Mehnat bozori infratuzilmasining rivojlanishi. 08.00.10.-
“Aholishunoslik va mehnat iqtisodiyoti” ixtisosligi bo‘yicha Iqtisod fanlari
nomzodi ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiyasi. – T.: 2008.
7. Vladimirova L.P. Ekonomika truda (uchebnoe posobie) -2e izd. pererab.-
M.: Izdatels kiy dom “Dajkov i K”, 2002.
8. Volgin N.A.Ekonomika truda: (sosialno-trudov ы e otnosheniya)/ Pod
red. N.L. Volgina, Yu.D.Odegova. M.: «EKZAMEN», 2009.
9. R ы nok truda:Uchebnoe posobie/Pod.obsh.red.Abduraxmonova K.X.,
Odegova Yu.G. – T.: TFREA, 2009.
10. Smirnov S.N., Sidorina T.Yu. Sotsialnaya politika (uchebnik). - M.:
Izdatel skiy dom “GUVShE”, 2004.
11. Trenev V.N. i dr. U pravlenie chelovecheskimi resursami pri realizatsii
proektov. Metodika i op ы t. - M.: Izdatelstvo “ PRIOR ”, 2002.
12. Xolmo‘minov Sh.R., Xomitov K. Malakali agrar mehnatbozorining
shakllanishi. - T.: “Fan”, 2003.

Nodavlat ish bilan bandlik xizmati rivojlanishining asosiy yo‘nalishlari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish