Norbo‘tabiy madrasasi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Norbo‘tabiy madrasasi

Купить

Norbo'tabiy madrasasi.
Reja:
1. Norbo'tabiy madrasasi tarixi.
2. Norbo'tabiy madrasasi qurilishi uslubi.
3. Norbo'tabiy madrasasi hozirgi kundagi k ó rinishi.

1. Hijriy 1213, milodiy 1798 yilda
Qo‘qon hukmdori Norbo‘tabiy ibn
Abdurrahmonxon tomonidan
qurdirilgan. Sobiq Buljor, hozirgi
Yangi Chorsu maydonida
joylashgan. Norbo‘tabiyga „amir-al
muslimiyn“ unvoni berilgan.
Shuning uchun madrasa
„Madrasa-i amir-al muslimiyn“ deb
nomlangan. Xalq talaffuzida har
qanday nomni ixchamlashtirishga
intilish bor.

Shu bois madrasa nomi talaffuzda ixchamlashib, „Madrasa-i Mir“ degan shaklga keldi.
Madrasa nomi rasmiy doiralar va hujjatlarda „Madrasa-i Mir“ deb nomlangan bo‘lsada, xalq
ichida „Norbo‘tabiy madrasasi“ tarzida yuritib kelinmoqda. Bosh mudarrislikka Muhammad
Yaʼqub Oxund binni Muhammad Xoja Eshoni Sadr hazratlari tayinlanganlar. Hujralar soni —
50; tolibi ilmlar adadi — 114; mudarrislar adadi — 12 nafar.

Madrasa binosi tarxi to‘g‘ri to‘rtburchak
shaklda bo‘lib, tomonlari 52x72 metrdir.
Binoning ulkan, muhtasham peshtoq qismi
shimolga qaratilgan. To‘rt burchagiga katta
hajmdagi burjlar (minorasimon unsur)
qurilgan. Darvozaxona (miyonsaroy)ning g‘arb
tomonida madrasa masjidi, sharq tomonida
katta darsxona joylashgan. Miyonsaroydan
darsxonalar yo‘lagi orqali ichki hovliga kiriladi.
Ichki hovli murabbaʼ (kvadrat) shaklida bo‘lib,
tomonlari 38x38 metrdir. Ichki hovli qirq hujra
bilan o‘rab olingan. Darvozaxona, masjid,
katta darsxona tomlari gumbaz uslubida
yopilgan. Gumbazlarni arkali ravoqlar ko‘tarib
turadi. Gumbazlarning devorga tutashadigan
qismlari muqarnas, sharafa uslubida ganch
bilan bezatilgan.

Masjid mehroblari ganch muqarnaslar bilan ko‘rkam qilingan. Darvoza va eshiklar qayrog‘och
hamda yong‘oq yog‘ochidan tayyorlangan, ularga sayoz o‘yma naqshlar tushirilgan.
Naqshlarda pargori va islimiy uslublar uyg‘unligiga erishilgan. Madrasa-i Mir binosi Buxorodagi
Ko‘kaldosh, Abdulazizxon, Mir Arab madrasalari binolariga o‘xshab ketadi. Madrasa 1924
yilgacha faoliyat ko‘rsatadi.

Yuqorida aytib o‘tganimizdek, Norbo‘tabiy madrasasi boshqalardan birinchi navbatda o‘sha
davrlarga xos bo‘lmagan bino bezaklarsiz qurilganligi bilan farq qiladi.
Masjidning gumbaz osti sharafasi va mehrobining yulduzsimon bezaklari serhasham koʻrinadi.
Eshiklari girih naqshlar bilan bezatilgan, ichki qismida esa oʻymakori islimiy naqsh qoʻllanilgan.
G'ishtli devor bezaksiz, ichki qismlari ganch gipsining oqligi bilan porlaydi. Faqat old eshiklar
geometrik elementlarni gulli naqshlar bilan birlashtirgan o'yma naqsh bilan bezatilgan.
Madrasa Chorsu maydonida qurilgan hamda 52x72 metrli maydondan iborat bir qavatli bino
hisoblanadi. 2 asr davomida madrasa Qo‘qondagi yirik o‘quv markazlaridan biri bo‘lib, unga
Qo'qon xonligi hukmdorlaridan biri Norbo‘tabiy nomi berilgan. Bu yerda bir nechta turar
xonalari (hujralar) bo‘lgan.
Xalq orasida Madrasai Mir nomi bilan ham yuritiladi. Hovli (38x38 m) atrofiga qator ravoqli
xujralar joylashgan. Peshtogʻi shimolga qaragan. Madrasaning barcha yuqorida aytib o'tilgan
qismlari talabalar va tijorat binolari uchun mo'ljallangan 24 ta uy hujralari orqali yagona
majmuaga birlashtirilgan. Ulardan ba'zilari bugungi kungacha saqlanib qolgan. Norboʻtabiy
madrasasining tashqi koʻrinishi Buxoro meʼmorlik maktabi uslubiga xosdir.

Norbo‘tabiy madrasasi – bizgacha
saqlanib qolgan, ХVIII asrga oid
madrasalardan biri hisoblanadi. Bu
davrda Qo‘qonda 40 ga yaqin
madrasalar bo‘lib, ammo bunisi
o‘zining arxitektura va ornamenti
bilan alohida ajralib turadi

Hozirgi kunda Norboʻtabiy madrasasi Fargʻona viloyati
Qo'qon shaharida joylashgan. Norboʻtabiy madrasasining
hozirgi ko'rinishi shunaqa ahvolda.

1 . „Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк
объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш
тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар
Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й.
қарори“. Lex.uz. Qaraldi: 22-sentabr 2020-yil.

2. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000 yil.

3 . Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-
2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan

ETIBORINGIZ
UCHUN
RAHMAT.

Norbo‘tabiy madrasasi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish