Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.3MB
Покупки 0
Дата загрузки 20 Сентябрь 2024
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Медицина

Продавец

Bohodir Jalolov

Нуклеин кислоталар биосинтези

Купить
Нуклеин кислоталар биосинтези Кўриб чиқиладиган саволлар 1. ДНК ва ирсият. ДНК биосинтези (репликация). 2. Репликация – наслий ахборотни ўтказиш усули. 3. РНК биосинтези (транскрипция) – ДНКдаги ахборотни РНК сифатида шаклланиши. 4. Посттранскипцион ўзгаришлар – РНК нинг етилиши . DNA replication semiconservative by. • Kinds replication: • The conservative • The semiconservative • The dispersive In eucariot cages replication begins at once in several (thousand) DNA points • (dNMP) n + dNTP ® • (dNMP) n+1 + PP For DNA synthesis are necessary: • DNA-polimeraza DNA-dependent • Desoxribonucleozid threefosfate • DNA a matrix • Magnesium ions • DNA-helikaza • DNA-giraza • DNA-connecting of the squirrel Biosynthesis RNA Synthesis RNA is carried out by a transcription. • The way of transfer of the genetic information which has been written down in DNA, in RNA and through it to ribosomes is called as a transcription • The transcribed site of DNA is called transkripton. • It contains from 300 to 108 nucleotidi. Нуклеин кислотлар Нуклеин кислоталар – табий юқори молекулали полимерлар, ирсий ахборотни сақлаш ва наслдан наслдан ўтказиш вазифасини бажаради. • ДНК – дезокси рибонуклеин кислота • РНК – рибонуклеин кислота Нуклеотид тузилиши Нуклеотидлар – ДНК ва РНК мономерлари . Нуклеотид 3 кисмдан ташкил топган: 1. Азотли асослар 2. Моносахарид 3. Фосфат группа Нуклеозид –бу нуклеотид фосфат группасиз. Нуклеотид – бу фосфоэфир нуклеозид. Нуклеотид боғ Нуклеотидлар ўзаро фосфодиэфир боғи ёрдами боғланади. Фосфодиэфир боғини хосил бўлиши Фосфодиэфир боги Нуклеин кислоталар тузилиши • РНК ва ДНК рибонуклеотидлар ва дезоксирибонуклеотидларни ковалент боғлинишдан хосил бўлган . • Нуклеотидлар ўзаро фосфодиэфир боғлари билан боғланган , биринчи нуклеотидни 5 '-ОН группаси кейинги нуклеотидни 3'-ОН группаси билан боғланиши орқали ҳосил бўлади. • Занжир ҳосил булиши фосфат-карбонсув-фосфат-карбонсув ….. • Азотли асослар пентоза билан оқсилларда ён радикаллари боғланиши каби жойлашади. 5'-учи 3'-учиФосфодиэфир бог 3' → 5' ДНК размери Организм ДНК (п.н.) Генлар сони SV40 (хайвон вируси ) 5,0 ּ10³ 5 Т4 (бактериофаг) 2,0 ּ 10 5 200 E. сoli (бактерия) 4,6 ּ 10 6 4600 Одам гаплоид хужайраси 2,8 ּ 10 9 30000 - 40000 Одам геномини таркиби • 25000-30000 генлар (2004 й.), оксилни кодлайди – бу хромосомани ДНКасини 1,5-2 % ташкил килади • Геномни >70% куп кисми транскрипцияга инерт, эгоистик ДНК (selfish DNA) дейилади • Провирус ДНК • ДНК-транспозонлар • Теломерлар – ДНК учи кисмларида жойлашади Одам геномини таркиби Молекуляр генетикани марказий постулати (Ф.Крик) Тирик табиатда ирсий ахборотни наслдан-наслга ўтиши. Оксил РНКДНК ТрансляцияТранскрипцияРепликация Генетик ахборотни 3 босқичда узатилиши 1. Репликация – она ДНКасидан киз ДНКалари синтезланиши, синтез нуклеотидларни комплементарлик асосида амалга ошади. 2. Транскрипция – ирсий ахборотни ДНКадан м- РНК кучирилиши . 3. Трансляция –оқсил биосинтези : ирсий ахборот 4 харфли кодланган м-РНКдан, рибосомаларда 20-ҳарфли оқсил структурасига ўтказилиши. Репликация Репликация – бу ДНК икки кисса ортиши. • комплементар занжирни 2 қисмга локал ажралиши; • она ДНКасини хар бир занжири матрица вазифасини бажаради; • қиз ДНК синтези азотли асосларни комплементарли асосида амалга ошади; • буни натижасида ирсий ахборот икки хиссага ошади. ДНК ярим консерватив йўл билан репликация қилинади. Репликация турлари: консерватив ярим консерватив дисперс ДНК нинг ярим консерватив синтези Эукариот хужайраларда репликация бир вақтда бир неча (хатто минг) нуқталарда бошланади (dNMP) n + dNTP  (dNMP) n+1 + PP Репликация Репликация Репликация механизми ярим консерватив – 2та она ДНКаси занжирлари бошка- бошка киз ДНКалар Таркибида булади . Репликация Репликатив айри • Илғор (олдин) борувчи занжир узликсиз синтезланади движения репликатив айри йўналиши бўйича ( 5' → 3'). • Орта қолувчи занжир Оказаки фрагментлари (1000 п.н.) орқали синтезланади узлукли бўлиб кейин эса тикилади. Репликон ДНКани г игант молекуласида репликации – репликонлар бир вактни узида бир неча юз нуқтасида бўлади. Бу эса вактни тежайди ва ДНКани деспирализациясини олдини олади. ДНК-репликацион тизим (реплисома) Бу оқсил-ферментлар ва бошқа оқсиллар комплекси бўлиб (20 ортиқ): 1. ДНК-хеликаза ва дестабилловчи оқсиллар ДНКни очади ва Репликатив айрини хосил қилади. 2. ДНК-полимеразалар синтезни 5' → 3‘ йўналишида асосий ва орта қолувчи занжирларни хосил қилади. 3. ДНК-праймаза РНК-томизғини синтезини катализлайди (синтез охирида томизғи кесиб ташланади). 4. ДНК-лигаза Оказаки фрагментларини улайди. 5. ДНК-гираза закручивают спираль ДНК спиралини айланишини ва структурасини тиклайди. Репликация тезлиги ўта юқори: Прокариотларда – секундига 3000 ж.н. !!! Эукариотларда - секундига 100-300 ж.н. ДНК-репликазная система (реплисома) ДНК-репликазная система (реплисома) ДНК-репликазная система (реплисома) Инсон хромосомаси 150 млн. жуфт нуклеотидлардан ташкил топган, репликация тезлиги эса 50 нукл/дақ. бўлгани учун бунга 800 соат кетган бўлар эди. Шунинг учун репликация бир-неча сайтларда (ориджинларда) бошланади, улар оралиғи репликон деб аталади. Синтез икки йўналишда кетганлиги сабабли улар тўқнашадилар. ПРОКАРИОТЛАРДА ДНК -полимеразанинг 3 тури тафовут этилади: • ДНК-полимераза I • ДНК-полимераза II • ДНК-полимераза III Эукариотик ДНКлар синтезида 5 ДНК-полимераза иштирок этади: α,β, γ, δ, ε. Улар суббирликлар сони, молекуляр оғирлиги, турли ёрдамчи оқсиллар билан ассоциацияси, функционал вазифаси билан бир-биридан фарқланади. α,β, γ, δ, ε ДНК-полимеразалар хужайра ядросида ДНК синтезида қатнашади, ДНК-полимераза γ – митохондриал ДНК репликациясида. β, δ, ε - қиз занжирлар ҳосил бўлишини иницирламайди, чунки ДНК битта занжирига мос келайди. α ДНК-полимераза иницирлайди, чунки бир занжирли ДНК маълум сайтига комплементардир. 5 хил ДНК-полимераза • α-ДНК-полимераза – РНК-томизгини синтезлайди (8- 10 рибонуклеотид ва 50 дезоксиронуклеотидлар) • β-ДНК-полимераза- томизғиларни кесиб ўрнига дезоксирибонуклеотидлар билан тўлдиради; • γ-ДНК-полимераза- митахондриал ДНК репликациясини амалга оширади; • δ-ДНК-полимераза - 5-3 йўналиши бўйича синтезни томизғидан кейин давом этади репликатив айри йўналиши буйича; • ε-ДНК-полимераза – 5-3 йўналиши бўйича синтезни томизғидан кейин репликатив айри йўналишига карши ортта қолувчи занжирни Оказаки фрагментларини синтезлайди . Eukaryotic DNA Polymerases Polymerase Family Common Nomenclature Enzyme Function, Comments A γ (gamma) mitochondrial DNA replication; encoded by the POLG gene on chromosome 15q26.1 A θ (theta) DNA repair; encoded by the POLQ gene on chromosome 3q13.33 B α (alpha) initiation of chromosomal DNA replication, Okazaki fragment priming, also involved in double-strand break repair; functions as a multisubunit complex that included two primase proteins (encoded by the PRIM1 and PRIM2A genes), an accessory protein (encoded by the POLA2 gene) and the catalytic subunit encoded by the POLA1 gene on chromosome Xp22.1–p21.3 B δ (delta) chromosomal DNA replication elongation, nucleotide excision repair, double-strand break repair, mismatch repair; consists of a multisubunit complex that includes the four ДНКни метилланиши • Синтездан сўнг янги синтезланган занжирни – GATC - аденини N 6 -метиладенин ҳосил қилади, - GC- N 5- цитозин хам метилланиши мумкин; • 1-8% модификацияга учрайди; • Метилтрансфераза ва SAM (S- аденозинметионин) иштирокида; • Метилланиш комплементарлигини бузмайди; • Метил группалар хромасомаларни шакилланишида ва генларни транскрипциасини бошқаришда ахамиятга эга. • GATC - аденини метиллангани кичик вақт давомида ДНК молекуласида мавжуд бўлади фақат матрицали-ДНКда бу репарация ферментлари занжирларни ажратиш учун (факат янги синтезланган занжирни таниб олиш учун). Теломерлар Теломерлар – ДНК охири учлар 3 – 20 минг ж.н. Хужайрани хар бир бўлинишида хромасомани теломер қисимларини қисқариши (камаиши) 50 ж.н. кузатилади. Теломераза ва рак Мутация Мутация - бу ДНКани таркибидаги нуклеотидлар кетма-кетлигини ўзгариши, генетик хато бўлиб , ва кейинги барча хужайра авлодларида намоен бўлади . Мутацияни вужудга келишини мутаген омиллар оширади: • Физик (УФ-, ионизирловчи нурлар ва бошқа) • Кимиевий (турли хил моддалар) • Биологик (вируслар, баъзи бир ферментлар) ДНКани репарацияси • ДНК шикастланиши минимумга келтирилгани хужайрада репарация тизими мавжудлиги учун , улар шикастлар ва ҳатоларни топип тиклайди. • Репарация тизими эволюция жараёнида геномни стабиллигини сақлаш учун вужудга келган. • Хужайрада репарация тизими – бу ферментлар ва ферментатив реакциялар уларни таъсирида ДНКа структураси тикланади. Репарация • ДНК молекуласининг шикастланиши спонтан (депуринизация ва дезаминланиш) ва индуцирланган (физик ва кимёвий таъсиротлар) бўлади. • Депуринизацияни ва химёвий мутацияларни йўқотишда ДНК- инсертаза, дезаминланишни тиклашда – ДНК-N- гликозидаза, АП-эндонуклеаза, ДНК-полимераза β ва ДНК лигаза иштирок этади. • УФН таъсирида ҳосил бўлган пиримидин димерлари фотолиаза таъсирида йўқотилади. • ДНК репарацияси бузилиши билан кечадиган касалликларга пигментли склеродермия ва трихотиодистрофия киради. Репарация жараёни қуйидагилардан иборат Транскрипция Транскрипция – бу ирсий ахборотни ДНКадан м-РНКга кўчириб олиш жараени. РНК бирзанжирли бўлиб • м-РНК (75 -3000 н.) - ДНК молекуласини бир қисмини копияси бўлиб , оқсил синтези учун матрица вазифасини бажаради. • т-РНК (75 н.) –оқсил синтези учун аминокислоталарни м-РНКни бир қисмига ташилишини амалга оширади. • р-РНК (100 -3000 н.) – оқсиллар билан бирга комплекс хосил қилиб рибосомаларни шакиллантиради. • кя-РНК – эукариотларни хужайрасини ядросида бўлади. РНК - баъзи бир вирусларни ( ретровируслар ) ирсий аҳборот ташувчиси вазифасини бажаради. ДНКнинг транскрипция қилинадиган бўлагига транскриптон деб аталади. Унда 300дан 10 8 гача нуклеотидлар бўлади. Транскриптонда қуйидаги қисмлар тафовут этилади: Промотор Акцептор қисм Структур генлар Терминатор қисм Транскрипция 3 босқичда кечади: инициация элонгация терминация Прокариот ва эукариотларда транскрипция Транскрипция 3 босқичда амалга ошади: 1. Инициация –синтезни бошланиши, РНК- полимераза промоторга бирикади - ДНК бу қисми транскрипция бошланиш нуқтаси хисобланади. 2. Элонгация – эркин нуклеотидларни кетма-кет бирикиши матрицали – ДНКга асосларни комплементарлиги билан , м-РНК занжирини узаиши. 3. Терминация – м-РНК биосинтезини якунланиши терминатор қисмида , бу транскрипцияни туганланишини билдиради. РНК-полимераза (мол.оғир. 390000) олигомер оқсил бўлиб, қуйидаги суббирликлардан ташкил топган: • 2та α-суббирлик (мол.оғир. 36000). Инициация функциясини бажаради. • 2та β-суббирлик (мол.оғир. 151000 ва 155000). Каталитик функцияни бажаради (элонгация). • ω-суббирлик (мол.оғир. 11000). • δ-суббирлик . Промоторни танийди ва унга РНК полимераза боғланади. ДНКга боғлиқ РНК-полимеразанинг 3 тури тафовут этилади: • РНК-полимераза I - 5,8S, 18S, 28SрРНК синтезига жавобгар • РНК-полимераза II - мРНК синтезига жавобгар • РНК-полимераза III - тРНК ва 5sрРНК синтезига жавобгар Транскрипция Транскрипция • ДНКани 2та занжирдан бири матрица (андоза) вазифасини бажаради • м-РНК синтезида нуклеотидлар ДНК булагига комплементар . • Процессинг жараёни ўз ичига олади: • ноинформатив қисмлар пре-РНКдан узиб ташланади • информатив қисмлар уланади – сплайсинг • 5 1 ва 3 1 охирлар модификацияланади Процессинг – бу функционал фаол м-РНК молекуласини шакилланиши 1. Сплайсинг – интронларни кесилиши (кодламидиган генни қисимлари). Экзонлар – кодлайдиган генни қисмлари. 2. 3' -учига м-РНК poly(A) бириктирилиши . 3. Присоединение к 5 ' - учига м-РНК метилгуанозина (“кэп”) қолдигини бириктирилиши. Процессинг мРНК Процессинг мРНК Альтернатив бошқариладиган сплайсинг Альтернатив сплайсинг - хар хил мРНК хосил бўлишига олиб келади , ўз навбатида хар хил оқсилар синтезланади уларни асосида. Процессинг тРНК Процессинг рРНК
Купить
  • Похожие документы

  • Sog‘liqni saqlash tizimi va uning xususiyatlari
  • Rentgenologik tekshirishning umumiy, xususiy va maxsus usullari
  • Jigarda gormonlarning zararsizlantirilishi
  • Qon ivishi, qon guruhlari va rezus omili
  • Sust boruvchi neyrovirusli infeksion kasalliklar

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha