Nutqiy tafakkur rivojlanish muammolari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1,019.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

Nutqiy tafakkur rivojlanish muammolari

Купить


Mavzu: Nutqiy tafakkur rivojlanish
muammolari
REJA:
1. Til va tafakkur
2. Nutqning to’liq rivojlanmaganligi
3. Tafakkur jarayonlari

Nutq tafakkur bilan chambarchas
bog`langandir .Odam nutq bo`lmasa ,til
vositalari bo`lmasa,til vositasi bo`lmasa fikr
qila olmaydi.Nutqi to`liq rivojlanmagan
bolalarning bilish faoliyatida taffakurning
o`rni yetakchidir. Nutq fikrlash
qobiliyatidir.Tafakkur bo`lmasa nutq til
bo`lishi mumkin emas.Taffakur va nutq turli
hodisalardir ,lekin ayni vaqtda bu ikki
hodisa bir-biri bilan chambarchas
bog`langan.Nutqi to`liq rivojlanmagananligi
muammosini ilk bor nazariy jihatdan
R.Y.Levina asoslab bergan.

Nutqning to`liq rivojlanmaganligi
deb,intelekti normada bo`lgan
nutqning fonetik va
fonematik ,leksik va Grammatik
tomondan rivojlanmaganligiga
aytiladi.Nutq to`liq rivojlanmagan
bolalarda tovushlar talafffuzi va
ularni eshitib farqlash u yoki bu
darajada buzilgan
bo`ladi.Morfemalar sistemasini
o`zlashtirish ko`nikmalari yaxshi
egallanmaydi.

Lug`at boyligi yosh normasida ham
miqdor ham sifat ko`rsatgichlari
bo`yicha orqada qoladi,bog`lanishli
nutq yetrli darajada
rivojlanmaydi.Bunday bolalar bilish
faoliyatida tafakkurning roli juda ham
kata.Nutqning toiiq
rivojlanmaganligini R.Ye. Levina
(1961) uch daraja bilan belgilaydi:
nutqiy aloqa vositalarining umuman
yo‘q bolishidan to fonetik-fonematik
va leksik-grammatik jihatdan
rivojlanmaganlik elementlariga ega
boigan mukammal nutq buzilishigacha.

Nutq to'liq rivojlanmaganligining 1-
darajasi nutqning boimasligi bilan
xarakterlanadi. Bunday bolalar nutqsiz
bolalardir. 4—6 yoshdagi bunday
bolalarning lug‘at boyligi kambag‘al,
noaniq boiadi. Nutqiy tovushga
taqlid qilish, tovushlar kompleksi bilan
chegaralangan boiadi. Narsa va borishi
xarakterli xususiyat hisoblanadi: "tu-
tuM-mashina, parovoz, samolyot, qayiq;
"taq"-yiqildi, tushurib yubordi, sindirdi,
buzdi.

Bu nutqni tushunish pasaygan boiadi,
ular ko‘p so‘zlarning ma’nosini bir-biri
bilan almashtiriladi, fonematik o‘quv
buzilgan boiadi. Nutq toiiq
rivojlanmaganligining bu darajasiga
ega boigan bolalar uchun tovushlar
analizi bo‘yicha berilgan topshiriqlar
tushunarsiz boiadi.Nutq to'liq
rivojlanmaganligining 2-darajasi
dastlabki keng qollanadigan odatdagi
nutqning boiishi bilan xarakterlanadi.

Bolalar oddiy jumlalardan foydalana
biladilar, ma’lum lug‘at boyligiga ega
boladilar. Ular narsalar, hodisalar ,
alohida belgilar nomini ajrata
oladilar. Lekin bunday bolalarda
nutqing qo‘pol darajada
rivojlanmaganligi yaqqol ifodalangan
boiadi. Ular ikki-uch so‘zdan iborat
gaplardan foydalanadilar. Lug‘at
boyligi shu yoshga mos keladigan
normadan kam boiadi.

Nutq to'liq rivojlanmaganligining
3-darajasi — nutqda
leksik- grammatik va fonetik-
fonematik jihatdan
rivojlanmaganlik elementlari
kuzatiladi. Bolalar nutqqa ega
boMgan holda kishilar bilan aloqa
bog`lay oladilar, lekin buni ota-ona
(tarbiyachi) ishtirokida, ulaming
muayyan tushuntirishlari yordamida
bajaradilar. Bunday bolalar uchun
erkin holda aloqada boMish juda
qiyin .

Nutqiy tafakkur rivojlanish muammolari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish