o‘qitishda texnik vositalar va ko‘rgazmali qurollardan foydalanish - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1,013.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

o‘qitishda texnik vositalar va ko‘rgazmali qurollardan foydalanish

Купить

Tarix o’qitishda texnik vositalar va
ko’rgazmali qurollardan foydalanish .

Reja:

1.O’qitishda texnika vositalaridan foydalanish usullari va uning
dars samoradorligini o’stirishdagi ahamiyati.

2. Tarix o’qitishda o’quv filmlaridan foydalanish. Tarix o’qitishda
foydalaniladigan
teleeshittirsh turalari.


O’qitishning texnik vositalari (T.S.O)
ekran qo’llanmalar yani diafilmlar,
diapditivlar, kodopditivlar,
kinofilmlar, radio-
teleeshittirishlar
kiradi. Texnika
vositalarining o’qituvchi
qo’yidagi
o’ziga xos o’quv qo’llanmasi ekanligi
haqida uslubchi N.M.Shaxmaev
”O’rta
maktablarda o’qitishning
texnik vositalarini qo’llanma didaktik
talablar”
asarida keng aytiladi.


Ammo texnik vositalar o’qitish
jarayonida o’qituvchining o’rnini
bosa olmaydi. Amaliyotda
quyidagicha situatsiya yuz
berishi
mumkin, yani bitta mavzudagi
dars bo’yicha

darslikda illyustratsiyalar, devoriy
(tablitsa) jadvallar, doskaga sxematik
kuratlar ishlanishi

mumkin, yana bundan boshqa
diafilm, kinofilm
va boshqa xillari
ham
bo’lishi mumkin.


Albatta, h’ech bir darsda bularning h’ammasini foydalanish imkoniyati
yo’q. Demak, nimani tanlash kerak, ular bilan
ishlishni qanday tashkil
qilish mumkin. Bu
savollarga o’qituvchi o’qitish sharoitini va sinfning
xususiyatlarini hisobga olib javob beradi.
Dastavval bu
qo’llanmalarning mazmunligi, qulayliligiga etibor berish kerak.
Masalan, italyan
uyg’onish davrining sanati bo’yicha darsda ko’proq
rangli diapozitivlardan
yoki diafilmlardan parchalar deyarli muammosiz
asarning yaxshi qabul qilish imkoniyatini bera oladi.


Agarda rangli ekran qo’llanmalari bo’lmasa, D.N.Nikiforov
albomdagi tablitsalardan foydalaniladi.
Mavzuni uyda
mustaxkamlash va takrorlash
uchun darslik illyustratsiyalari
beriladi.
Kinofilmlar esa kelgusi darslarda parchalarda bo’lsa
ham
qo’llanilishi mumkin. Unda o’quvchilar ulardan yangi bo’lgan
tomonlarini anglay olishlari kerak.
Ekran ko’rsatmaliligining
o’qituvchi uchun eng qulaylisi bu-diafilm
va dipozitivlardir. Tarixiy
vaqealarni qamrab olish, syujetlarning har xilligi bo’yicha,
tasviriy
materiallarga boyligi bilan boshqalaridan ustun turadi.


Diapozitivlarni ko’rsatish izchilligini
o’qituvchining o’zi aniqlab beradi.
Kadrlarga tayanib o’qituvchi hikoya qilish,
tushuntirish va suhbat o’tkazish mumkin.
Agar
texnik imkoniyatlar bo’lsa ekranda
ikkita kadrni ko’rsatish mumkin. Bunda
masalan
taqqoslash uchun, o’zgarishlarni
aniqlash uchun kerak bo’ladi, aytaylik
shah’arlarning
kurinishida, meh’nat
kurslaridagi h’ar xil tarixiy davrlardagi
o’zgarishlar va h’okozolarni
ko’rsatish
mumkin bo’ladi.


Teleeshitirishlar, kinofilmlar qisqa
vaqt ichida keng malumot bera
oladi. Ular orqali tarixiy voqealar
qatnashchilarining (akterlar ijrasida)
jonli ovozini eshita
oladi.
Telekursatuvlar filmlarga
nisbatan (aktual) dolzrblikga ega.
Ular orqali ayniqsa
o’quvchilar
yaqin vaqtlardagi
voqealar bilan tanishib
boradi.
Bularga nisbatan filmlarni
ishlashning uziga
ancha vaqt ketadi.


Kinofilmni o’quvchilarga ko’rsatishdan oldin,
o’qitiuvchining o’zi uni sinchiklab kurib chiqishi va
o’rganishi lozim.
Tarix o’qitish tajribasida o’quv
filmlaridan
foydalanishning bir qancha usullari bor:
a) o’qituvchi o’z bayanini o’quv filmining
eng muh’im va
erqin sah’ifalarini ko’rsatish
bilan bog’lab olib boradi;
b) 10-15 minutda qisqa o’quv filmlariga bag’ishlab dars
o’tkaziladi;

d) massus kino darslari tashkil etiladi.


Hozirgi vaqtda O’zbekiston xalqlari tarixi va boshqa fanlarni o’qitishda
teleeshitirishlarning ikki xilidan foydalanilmoqda:

1) sinfda qabul qilish uchun beriladigan ertalabki teleko’rsatuvlar

2) o’qishdan tashqari vaqtdagi teleko’rsatuvlar


O’quv teleko’rsatuvlarini qabul qilish uchun maxsus tarix xonasi
bo’lishi kerak. Tarix
darsida o’quv teleko’rsatuvlarining ikki xil
turi qabul qilinadi.

a) 15 minutlik teleko’rsatuv

b) 30-40 minut davom
etadigan yangi materialni bayon qilishga
bag’ishlangan tematik
teledars yoki takrorlash darsi. O’qituvchi
darsda kinoparcha eki teleko’rsatuvni kirgazganda,
ularning
bilim
berish jarayonidagi funktsiyasini aniq bilish kerak bo’ladi.


Murakkab va masuliyatlisi, bu
kinofilm, teleko’rsatuvlarni
mavzu bo’yicha
asosiy bilim manbai sifatida qabul
qilish yani amalda
buni tele yani
kinodars deb atashadi.
Bunga
o’qituvchi
h’am
o’quvchilar h’am etiborsiz
qaramasligi kerak va u katta
tayergarlikni talab
qiladi. Dars
oldidan o’quvchilarni
ekrandan
qanday
malumot
olishlari kerakligini
aytib,tushundirilib, tayerlanish
h’am
yaxshi usul.


Unda film (kursatuv) ko’rish paytida
bajarishlari
lozim bulgan topshiriqlar berish mumkin.
Bunga
film bo’yicha savollar, reja tuzish (ular doskaga ezib
qo’yiladi) kiradi. O’quvchilar
javob izlashi kerak. Kurish
paytida bunday
topshiriqlar ko’pincha yuqori sinf
o’quvchilariga beriladi.
Ko’rish paytida o’qituvchi
muh’im
kadrlar paytida o’quvchilarning etiborini jalb
qilib,
tanish bulmagan terminlarga, geografik atamalarga
aniqlik beradi, ismlar, sanalar doskaga
yozib qo’yiladi.


Shuningdek, teleekran tarix
o’qitishda ko’rsatmalilikning
samorodorligini yanada
oshiradi. Tarix o’qitish
tajribasi teledars g’oyaviy-
tarbiyaviy va didaktik
jihatdan boshqa

kursatmali vositalardan ko’ra
ancha qulay va afzal
ekanligini isbotladi.

Adabiyotlar:

1. G’affarov Ya.X, G’affarova M. O’zxbekiston xalqlari tarixini o’qitish
usullari.T., 1996


2.Sadiev A.Maktabda tarix o’qitish metodikasi.T.,1988


3. Shaxmaev N.M. Didakticheskie problemı
primeneniya texnicheskix sredstv
obucheniya v

sredney shkole.M.,1973


4. Babanskiy Yu.K. Hozirgi zamon umumiy talim
maktabida o’qitish
metodlari.T.,1990


5. Metodika prepodovaniya istorii v sredney shkole.M.,1986

E’TIBORINGIZ UCHUN
TASHAKKUR
Uzoqov Sanjar

o‘qitishda texnik vositalar va ko‘rgazmali qurollardan foydalanish

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish