O‘qituvchining kasbiy faoliyatida padagogik texnikaning o‘rni
![- mehnat bozori talablari hamda ilm-fan, texnika, texnologiya va
iqtisodiyotning eng so’nggi yutuqlari asosida uzviy ravishda takomillashtirilib
turiladigan kasbiy ta’lim dasturlarini yaratish;
- uzluksiz ta’lim, ilm-fan va ishlab chiqarish orasidagi o’zaro
mustahkam integratsiyani yo’lga qo’yish;
- ta’lim muassasalarini zamonaviy moddiy-texnik baza va o’quv-
uslubiy adabiyotlar bilan ta’minlansh;
- oliy ta’lim tizimiga yuqori malakali o’qituvchi, metodist va
muhandis- pedagoglarni jalb etish;
- bo’lajak o’qituvchilarning bilish faolligi, kreativ qobiliyatlarini
rivojlantirish, shuningdek, ularda faol kasbiy motivatsiyani qaror toptirish;
- oliy ta’lim muassasalari o’quv amaliyotiga innovatsion o’qitish
texnologiyalarini keng tatbiq etish zaruriy omillardan hisoblanadi[5].
Kasbiy tayyorgarlik – maxsus nazariy bilim, amaliy ko’nikma va malakalar,
shuningdek, ma’naviy-axloqiy sifatlarni o’zlashtirish asosida shaxsning kasbiy
faoliyatni olib borishga nisbatan fiziologik, psixologik va jismoniy tayyorgarlik
darajasi. Kasbiy tayyorgarlikni shakllantirish – DTS talablari asosida shaxsda
maxsus nazariy bilim, amaliy ko’nikma va malakalar, shuningdek, ma’naviy-
axloqiy sifatlarni shakllantirish, bo’lajak mutaxassisni kasbiy faoliyatni
muvaffaqiyatli olib borishga nisbatan fiziologik, psixologik va jismoniy
tayyorgarlik jarayonidir. Bo’lajak o’qituvchilarning pedagogik amaliyoti
mobaynida ularga kerak bo’ladigan asosiy narsa bu – kasbiy bilimdir. Kasbiy
bilim – aniq mehnat faoliyati doirasida bajariladigan ishlar uchun zarur bo’lgan
axborotlar va o’zlashtirilgan nazariy ma’lumotlar birlashmasidir . Kasbiy
ko’nikma va malakalar – amaliy faoliyat jarayonida paydo bo’ladigan, shaxsning
o’zlashtirilgan kasbiy bilimlarini anglangan ish harakatlariga aylanishidagi
avtomatlashgan usuldir.
O’rta maktab o’qituvchisining ixtisoslashgan tavsifnomasi –
professiogrammasini yaratishda N.V. Kuzmina, Z.F. Esarova, M.G. Davletshin,](https://docx.uz/documents/93376061-1821-47e3-b604-713b0fd136fd/page_38.png?v=1)
![M. Abdullajonova, T. Hamroqulov va boshqalar quyidagi kasbiy malakalarni
farqlaydilar[4].
1. Gnostik malakalar.
2. Konstruktiv malakalar.
3. Kommunikativlik.
4. Tashkilotchilik malakalari.
Gnostik (yunoncha “gnosis” – “bilish”) malakalar tarbiyachining bilim
sohasiga taalluqli bo’lib, bolalarning individual-psixologik taraqqiyot darajasini
aniqlay bilish, o’zining tajribasi va pedagogik faoliyatiga refleksiv yondashish,
ilg’or tajribalarni o’rganish, novatorlik, pedagogik-psixologik adabiyotlardan
foydalana bilish, empatiya va pedagogik ziyraklik doirasidagi malakalarni
mujassam etadi. Konstruktivlik (loyihalash qobiliyatiga egalik) – bu
tarbiyachining pedagogik jarayonni metodik jihatdan to’g’ri loyihalashtirishi va
tashkil etishi ko’zda tutiladi. Bunda ta’lim jarayoni natijalarini prognoz qilish,
o’quv-tarbiya jarayonini maqsadli loyihalash, o’quvchilarning yosh va individual
xususiyatlaridan kelib chiqib ta’limiy, tarbiyaviy va rivojlantiruvchi maqsadlarni
to’g’ri belgilash va darsning texnologik tuzilmasini aniq belgilash, amalga oshirish
bilan bog’liq malakalar nazarda tutiladi.
Kommunikativlik – bu tarbiyachi-pedagogning alohida xususiyati bo’lib,
unda o’quvchilar va hamkasblari bilan o’zaro hamkorlik muloqoti nazarda tutiladi.
Bunda tarbiyachining bolalarni o’ziga jalb etishni bilishi, o’quvchilar va ota-
onalar bilan muloqotni tashkil etishi, boshqarishi va nazorat qilishi, ular bilan
pedagogikpsixologik nuqtai nazardan maqsadga muvofiq o’zaro aloqa bog’lashga,
shaxslararo munosabatlarni faollashtirishga qaratilgan malakalardir. O’quvchilar
bilan muloqotda pedagogik tayyorgarlikning muvaffaqiyatli bo’lishi ko’p jihadan
o’qituvchining kommunikativ ko’nikma va malakalarni uzluksiz ravishda egallab
borishi, uni qo‘llay olish layoqatiga bog’liq.](https://docx.uz/documents/93376061-1821-47e3-b604-713b0fd136fd/page_39.png?v=1)
O‘qituvchining kasbiy faoliyatida padagogik texnikaning o‘rni