O‘quv fanining maqsadi va vazifalari, innovatsiya tushunchasi - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	78.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

O‘quv fanining maqsadi va vazifalari, innovatsiya tushunchasi

Купить

O‘quv fanining maqsadi va vazifalari, innovatsiya tushunchasi .
Reja.
1. O‘quv fanining maqsadi va vazifalari, innovatsiya tushunchasi.
2. «Innovatsiya» tushunchasining paydo bo‘lishi
3. Innovatsion jarayon, innovatsion faoliyat, innovatsion faoliyatning
asosiy belgilari

Fanni o‘qitishdan maqsad – bakalavr-talabalarni pedagogik innovatsiya,
integratsiya, texnologiyaga oid bilim, ko‘nikma va malakalar bilan
qurollantirish.
Fanning vazifasi – bo‘lajak o‘qituvchilarni zamonaviy pedagogik
texnologiyalarning nazariy asoslariga oid bilimlar bilan qurollantirish; yangi
texnologiya darajasida pedagogik jarayonni samarali tashkil etish uchun zarur
ko‘nikmalarni egallash; zamonaviy innovatsion texnologiyalarni keng
doirada qo‘llay olishga yo‘naltirish; pedagogik faoliyatni amalga oshirishda
ijodiy va metodik savodxonlikka tayyorgarlikni shakllantirishdan iborat.
Hozirgi vaqtda «Innovatsiya tushunchasi» juda keng qo‘llanilmoqda.
Innovatsiya so‘zi inglizcha so‘z bo‘lib – «innovatsion» yangilik kiritish
degan ma’noni bildiradi, ya’ni tizim ichki tuzilishini o‘zgartirish, deb
ta’riflanadi. Innovatsiya amaliyot va nazariyaning muhim qismi bo‘lib,
ijtimoiy-madaniy ob’ekt sifatlarini yaxshilashga yo‘naltirilgan ijtimoiy
sub’ektlarning harakat tizimidir.
Innovatsiyalar dolzarb, muhim ahamiyatga ega bo‘lib, bir tizimda
shakllangan yangicha yondashuvlardir. Ular tashabbuslar va yangiliklar
asosida tug‘ilib, ta’lim mazmunini rivojlantirish uchun istiqbolli bo‘ladi.
Shuningdek, umuman ta’lim tizimi rivojiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Innovatsiya – ma’lum bir faoliyat maydonidagi yoki ishlab chiqarishdagi
texnologiya, shakl va metodlar, muammoni echish uchun yangicha
yondashuv yoki yangi texnologik jarayonni qo‘llash, oldingidan ancha
muvaffaqiyatga erishishiga olib kelishi ma’lum bo‘lgan oxirgi natijadir.
Bugun ta’lim tizimidagi innovatsiyalarni quyidagicha tasniflash mumkin:
faoliyat yo‘nalishiga qarab (pedagogik jarayondagi, boshqaruvdagi)
kiritilgan o‘zgarishlarning tavsifiga ko‘ra (lokal, modulli, tizimli)
kelib chiqish manbaiga ko‘ra (shu jamoa uchun ichki yoki tashqaridan
olingan)

Innovatsiyalar odatda bir necha muammo kesishgan paytda vujudga keladi
va umuman yangi masalalarni hal qiladi, pedagogik jarayonning uzluksiz
yangilanib borishiga olib keladi.
«Yangiliklarni joriy qilish» tushunchasi bizningcha, yangilik, ham ana shu
yangilikni amaliyotga joriy etish jarayonidir. YAngilik – bu alohida olingan
shaxs uchun yangi bo‘lgan g‘oyadir, bu g‘oya ob’ektiv ravishda yangi yoki
yangi emasligi ahamiyat kasb etmaydi, biz uni vaqt bo‘yicha – yangilik
ochilgan payt yoki undan birinchi marta foydalanilgan paytda aniqlaymiz.
Yangilikni joriy qilish predmet mazmuniga ko‘ra uchta asosiy guruhga
bo‘linadi:
1) texnik-texnologik;
2) mahsuliy;
3) ijtimoiy.
O‘z navbatida bularga quyidagilar kiradi: iqtisodiy, tashkiliy- boshqaruv,
xususiy-ijtimoiy, huquqiy.
2. «Innovatsiya» tushunchasining paydo bo‘lishi.
«Innovatsiya» tushunchasi birinchi marta XIX asrda madaniyatshunoslar
o‘rganishlarida paydo bo‘ldi va bir madaniyat elementlarini boshqasiga joriy
qilish ma’nosini bildirgan. Uning bu ma’nosi hozirgacha etaografiyada
saqlanib qolgan.
XX asr boshlarida yangi bilim sohasi – yangiliklarni kiritish, qo‘llash
yuzaga keldi. U mahsulot ishlab chiqarish sohasida texnik yangiliklarni
kiritish qonuniyatlarini o‘rgana boshladi. YAngiliklarni kiritish haqidagi fan -
innovatika -
firmalarning yangi reja,xizmatlarni ishlab chiqish vatatbiq etish faoliyatiga ta
labalari keskin oshib borishi aks ettirilgan holda paydo bo‘ldi.
30 yillarda AQSHda «firma innovatsion siyosati», «innovatsion jarayon»
atamalari paydo buldi. 60-70 yillar da g‘arbda firmalar va boshqa

korxonalar amalga oshirilayotgan yangiliklarni empirik tekshirishlar keng
quloch yoyadi. Shu bilan birga diqqat ikki asosiy tekshirishlar sohasiga
qaratiladi, ularning har birida o‘z nazariy-metodologik madaniyati ustun
turadi.
Firma yangiliklarni kiritish tashabbuskori va yaratuvchisi sifatida bo‘lib,
uning yangiliklarni kiritishga sezuvchanligini», «ta’sirchanligini» va bu
ta’sirchanlik bog‘liqligi boshqarishning tuzilishi va uslublari bilan bog‘liqdir.
Pedagogik innovatsion jarayonlarni G‘arbda 50 yillar oxirlaridan
boshlab bizning mamlakatimizda keyingi 10 yillikdan boshlab olimlar
maxsus o‘rgana boshladilar.
Jahon pedagogik jamoatchiligining qiziqishi maxsus innovatsion
xizmat, nashriyot, jurnallar nnnovatsion maqolalar ko‘rinishida bo‘lyapti.
Xususan YUNESKO qoshida ta’limni rivojlantirish Osiyo pedagogik
innovatsiyalar markazi mavjud bo‘lib, dunyodagi turli mamlakatlardagi
pedagogik yangiliklarni umumlashtirib, ta’lim masalalari bo‘yicha xalqaro
byuro bilan birgalikda pedagogik jamoatchilikka maxsus nashrlarda ular
haqida ma’lumotlar tarqatadi.
Bizning mamlakatimizda pedagogik innovatsiyaning rivojlanishi keng
jamoatchi-pedagoglar harakati maktabning tez rivojlanishiga bo‘lgan talab va
uni pedagoglar amalga oshira bilmasliklari o‘rtasidagi yuzaga kelgan qarama-
qarshiliklar bilan bog‘liq.
Yangiliklarni qo‘llash umumiyligi kengaydi. Shu sababli yangi
bilimlarga bo‘lgan talab, yangi «yangilik», «yangi innovatsiya»,
«innovatsion jarayon» tushunchalarini anglash talabi keskinlashdi
3. Innovatsion jarayon, Innovatsion faoliyat, innovatsion faoliyatning
asosiy belgilari.

Innovatsiyaning amaliyotga kiritilishi innovatsion jarayonlarda amalga
oshiriladi. Innovatsion jarayon deb – innovatsion o‘zgarishlarga tayyorgarlik
ko‘rish va uni amalga oshirish jarayoniga aytiladi.
Innovatsion jarayon – bu pedagogik yangiliklar, bu yangiliklarning
pedagogik hamjamiyat tomonidan o‘zlashtirilishi va ulardan ilmiy asosda
amaliyotda samarali foydalanishning o‘zgarib boruvchi yaxlitligidir.
Ta’lim jarayonidagi innovatsion o‘zgarishlar, ta’lim tizimiga har qanday
yangilikning kiritilishi bevosita o‘qituvchi faoliyatini yangilash va
o‘zgartirish orqali amalga oshirilishi ham atroflicha o‘rganilgan.
Innovatsion faoliyat – bu uzluksiz ravishda yangiliklar asosida ishlash
bo‘lib, u uzoq vaqt davomida shakllanadi va takomillashib boradi.
O‘qituvchi innovatsion faoliyati xususiyatlarini o‘rganib chiqqan
pedagogik olimlar fikrlariga tayangan holda, quyidagilarni innovatsion
faoliyatning asosiy belgilari deb hisoblash mumkin:
- ijodiy faoliyat falsafasini egallashga intilish;
- pedagogik tadqiqot metodlarini egallash;
- mualliflik konsepsiyalarini yaratish qobiliyati;
- tajriba-sinov ishlarini rejalashtirish va amalga oshira olish;
- o‘zidan boshqa tadqiqotchi-pedagoglar tajribalarini qo‘llay olish;
- hamkasblar bilan hamkorlik;
- fikr almashish va metodik yordam ko‘rsata olishlik;
- ziddiyatlarning oldini olish va bartaraf etish;
- yangiliklarni izlab topish va ularni o‘z sharoitiga moslashtirib borish.
Innovatsion faoliyat davrida yangiliklar, innovatsiyalar, tom ma’noda
ta’lim jarayoniga kirib keladi. Shu sababli ta’lim tizimidagi innovatsiyalarni
pedagogik jarayonga kiritish 4 bosqichda amalga oshiriladi:
1. Muammoli tahlil asosida aniqlash.
2. Mo‘ljallanayotgan ta’lim tizimini loyihalash.

3. O‘zgarishlar va yangiliklarni rejalashtirish.
4. O‘zgarishlarni amalga oshirish.
Innovatsion faoliyatga tayyorlashdan maqsad — o‘qituvchining yangilikka
intiluvchanligini, mustaqil o‘z ustida ishlash ko‘nikmasi va malakasini
shakllantirish, yangi pedagogik texnologiyalar, interfaol metodlardan
foydalanib, dars va darsdan tashqari mashg‘ulotlarni o‘tkazish malakasini
takomillashtirishdan iborat.
Xulosa qilib aytganda, innovatsion faoliyat — yangi ijtimoiy talablar bilan
an’anaviy me’yorlarning mos kelmasligi yoxud amaliyotning yangi
shakllanayotgan me’yorining yuzaga kelgan me’yor bilan to‘qnashuvchi
natijasida vujudga kelgan qator muammolarni echishga qaratiladi.
Innovatsiyalar doimiy ravishda pedagogik faoliyatga yangiliklar olib kirish
orqali ta’lim rivojiga hissa qo‘shadi, pedagogik faoliyatga ijobiy ta’sir
ko‘rsatadi.
O‘qituvchining innovatsion faoliyati butun pedagogik jamoani harakatga
keltiruvchi, olg‘a boshlovchi, taraqqiy ettiruvchi kuch vazifasini bajaradi va
ta’lim jarayonining sifatini kafolatlaydi.
Shuning uchun ham innovatsiyani har bir o‘qituvchi tushunib, o‘qib va
o‘rganib, o‘zining pedagogik faoliyatiga olib kira olsa, ta’lim standartlarida
ko‘rsatilgan me’yoriy talablar amalga oshadi.
O‘qituvchi innovatsiya faoliyatga tayyor bo‘lib, darsga eng so‘nggi
yangiliklarni olib kirib, o‘quvchiga qiziqarli va uni ehtiyojiga mos ravishda
tashkil etsagina, sifat va samaradorlikni kafolatlashi mumkin.

Adabiyotlar
1. Lutfillaev M.X. Oliy ta’limda axborot texnologiyalari integratsiyasi.
Monografiya. – Samarqand: SamDU, 2005 y.
2. Mavlonova R.A. Boshlang‘ich ta’limning integratsiyalashgan
pedagogikasi. Metodik qo‘llanma. TDPU, Toshkent-2005 y.
3. Raxima Mavlvanova, Nargiz Raxmankulova Boshlang‘ich ta’lim
pedagogikasi, innovatsiya va intergatsiya “Boshlangich ta’lim”
mutaxassisligi: Bakaiavriyat yo‘nalishi - 5111700 bo‘yicha pedagogika
universitetining talabalari uchun o‘quv qo‘llanma.-T.: « Voris-nashriyoti »
2013y.
4. N.N.Azizxujaeva Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat. T.: Fan,
2003y.
5. Omonov X., Xo‘jaev N., Madyarova S., Eshchonov E., Pedagogik
texnologiyalar va pedagogik mahorat.-T.: IQTISOD MOLIYA, 2009.
6. Musurmonova O. Pedagogik texnologiyalar – ta’lim samaradorligi omili;
monografiya / T.: “YOshlar nashriyot uyi”, 2020 y .
7. Mavlonova R.A. Boshlang‘ich ta’limning integratsiyalashgan
pedagogikasi. Metodik qo‘llanma. TDPU, Toshkent-2005 y.

O‘quv fanining maqsadi va vazifalari, innovatsiya tushunchasi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish