O‘quv markaz faoliyatini baholash uchun dasturiy ilova yaratish

Информация о документе

Цена	12000UZS
Размер	1.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Информатика и ИТ

O‘quv markaz faoliyatini baholash uchun dasturiy ilova yaratish

Купить

Kirish
Tizimli dastur shu bilan birga, kompyuter va unga tegishli periferiyalardan
foydalanishga imkon beradi. Tizimli dasturlarga oydalanuvchining ma’lumotlarga
ishlov berish tizimining ishlash tamoyillari bo’yicha keyingi texnik belgilarga ega
bo’lishini talab qilmasdan, masalani kiritish va chiqarish boshqaruvini
tayyorlaydigan operatsion tizimlarini o’z ichiga oladi.
Professional va kundalik masalalar qo’yilishini hal qilish uchun iqtisodiy,
texnik va ilmiy sohadan amaliy dasturlar foydalaniladi yoki ishlab chiqiladi.
Foydalanuvchilar va qo’llanish miqdoriga ko’ra soni va ushbu amaliy dasturlarni
yana bo’laklarga bo’lib chiqish mumkin.
Standart dasturiy ta’minot quyidagicha ko’rinishda deyarli har qanday
masala qo’yilishi uchun amal qiladi , masalan:
 Matnga ishlov berish (masalan , MS Word)
 Elektron jadvallar bilan ishlash (masalan , MS Excel)
 Ma’lumotlar bazalari (masalan, MS Access, Oracle)
 Grafiklar (masalan, Visio, CorelDraw)
 Nashriy tizimlar (Desktop Publishing) (mas . Adobe Pagemaker ,
QuarkXPress)
 Loyihalash (masalan , MS Project)
3

I.Nazariy qism
1.1.Vizual dasturlash haqida asosiy tushunchalar.
Microsoft Visual Studio – Microsoft mahsuloti bo’lib, dasturiy ta’minot
yaratish uchun integrallashgan muhitni va boshqa instrumentlar qatorini taqdim
etadi. Ushbu mahsulot konsolli ilovalar, grafik intefeys bilan ishlovchi ilovalar
yaratish imkoniyatini beradi, Windows Forms texnologiyasi qo’llagan holda web-
saytlar, web-ilovalar, web-xizmatlar, turli xil platformalar kodlarini boshqaruvchi
Windows, Windows Mobile, Windows CE, .NET Framework, Xbox, Windows
Phone, .NET Compact Framework va Silverlightlarni qo’llaydi.
Komponentlari. Visual Studio quyidagi bitta yoki bir qancha komponentlarni
qo’llaydi:
 Visual Basic .NET – u Visual Basic asosida paydo bo’lgan
 Visual C++
 Visual C#
 Visual F# (Bu Visual Studio 2010 dan boshlab ishlatiladi)
BIRINCHI LOYIHANI YARATISH
Visual Studio 2013 muhitida C++ tili yordamida Windows formalarni
yaratish haqida suhbatlashamiz. Avvalo shuni aytishimiz kerakki, VS 2012
muhitida mavjud bo’lgan Windows Forms ilovasi yangi muhitdan olib tashlangan.
Yangi muhitda bu ilova C# tili tarkibiga kiritilgan, lekin biz bu ishni C++ bilan
bajarishimiz kerak. Ro’yxatda Windows Forms yo’q bo’lsada, biz buni qanday
yaratishni o’rganamiz.
4

Birinchi loyihani ishga tushirish:
Файл → Создать → Проект
Пустой проект CLR punkti
Имя – qismiga loyiha nomi yoziladi (masalan „Loyiha_nomi“);
Расположение – qismiga loyihamiz saqlanadigan manzil ko’rsatiladi. (Обзор
tugmasi yordamida) Решение – qismiga, agar yangi loyiha yaratmoqchi
5

bo’lsangiz Создать новое решение, agar eski loyihangizga loyiha qo’shmoqchi
bo’lsangiz (Добавить в решение), agar oldin yaratilgan loyihaning xossalarini
saqlagan holda undan nusxa olmoqchi bo’lsangiz (Создать в новом экземпляре)
punktlaridan birini tanlashingiz kerak bo’ladi. Biz (Создать новое решение) ni
tanlaymiz. (Имя решение) –qismiga esa loyihangizning barcha fayllari
saqlanadigana asosiy katalog nomini kiritiladi (Biz Asosiy katalog deb nom
beraylik.) OK tugmasini bosamiz.
1.2Vizual muhit komponentlari
Ushbu komponenta komponentalarning “ Стандартные ” bo’limida joylashgan. Bu
komponentada formada sichqoncha tugmasi yordamida bosiladigan “tugma”
vazifasini bajaradi. Button komponentasi bir qancha xossalarga ega.
Ma’lumotlarga ishlov berish komponentasi. button komponentasi .
Bu yerdagi ko’plab xossalar bilan biz “Formaning xossalari” mavzusida
allaqachon tanishib ulgurdik.
Bizga tanish bo’lmagan xossalardan ba’zilarini ko’rib chiqamiz:
Anchor – komponentaning pozitsiyani mustahkamlashni aniqlaydi. Agar siz
formada shu ko’rinishida shakllantirgan bo’lsangiz, ilovadan foydalanish rejimida
foydalanuvchi formaning o’lchamlarini o’zgartirganda, komponenta ham sizning
formangizda o’z pozitsiyasini o’zgartirgan holda paydo bo’ladi. Anchor xossasi
o’zaro AutoSize ta’sirida yuzaga keladi.
AutoEllipsis – komponentaning o’lchami kichik bo’lib, unga yozilgan matn
esa uzun bo’lsa, u oxirida ko’p nuqta shaklida komponenta ustida paydo bo’ladi.
Mana shu holatlarda (ilovadan foydalanish rejimida) komponenta nomining to’liq
ko’rinishi haqidagi ma’lumotni foydalanuvchi yetkazish uchun ushbu xossa
6

qo’llaniladi. Agar uning true va AutoSize xossasining qiymati false bo’lsa, bu
haqida xabar yetkazish mumkin. Buni quyidagi rasmda to’liqroq ko’rish mumkin.
DialogResult – modal rejimida ochilgan formani yopishni ta’minlash uchun
xizmat qiladi. Uning qiymatlari berilgan ro’yxatdan tanlanadi (q. 1-bo’lim,
“Formaning metodlari”)
Dock – komponentani formaning turli tomonlari bo’yicha, yoki butun sathi
bo’yicha burchak yoki markaz tarafiga joylashtirish. Agar bunda boshqa
komponentalar ham mavjud bo’lsa, u holda bu komponentalar uning ustiga
joylashib qoladi. Bu xossaning qiymatini tanlash uchun, komponenta belgilanib,
ro’yxatdagi to’g’ri to’rtburchaklardan biri tanlanadi. Agar (none) qiymati tanlansa,
komponenta qanday joylashtirilgan bo’lsa, shu holatda qoladi. Uning qiymatlari
natijalarini ko’rishimiz mumkin.
FlatAppearance – bu xossadan foydalanish uchun, FlatStyle xossasining
qiymatini Flat deb belgilash kerak. Bu xossa o’zining bir qancha ichki xossalar ega
bo’lib, ularning barchasini tugmani bezash uchun ranglar bilan ishlashni anglatadi.
Ular quyidagilar:
BorderColor – komponentaning chegara rangini aniqlaydi
BorderSize – komponentaning chegarasi qalinligini aniqlaydi
MouseDownBackColor - komponentaning sichqoncha kursori bosilmagan
holati
MouseOverBackColor – komponentaning sichqoncha kursori bosilgan holati
ImageAlign – joylashtirilgan rasmning tugmachaning qaysi tarafida
joylashishi aniqlash uchun ishlatiladi. Keltirilgan qiymatlar ro’yxatida bir qancha
to’g’ri to’rtburchak shakllari bo’lib, ular birini tanlash orqali rasmning o’rnini
aniqlash mumkin.
Ma’lumotlarga ishlov berish komponentasi. button komponentasi
Ulardan ko’pchiligi forma hodisalari bilan analogik hisoblanadi. Ulardan
ba’zilarini ko’rib chiqamiz:
Click – Sichqoncha tugmasining bosilish hodisasi
7

Enter – tugmaning kiritish fokusini olish, ya’ni uni aktivlashtirish (uni
bosish
mumkin)
MouseHover – Tugmacha ustida joylashgan sichqoncha kursori holati.
Shuning uchun bu hodisa tugma xossalarini o’zgartiradi. (Ushbu tugmaning
ustiga sichqoncha kursori turganligini bildiradi).
MouseLeave – sichqoncha kursori olinganda yuz beradi.
1.3.Ma’lumotlarni formada tasvirlash va kiritish komponentalari. LABEL
KOMPONENTASI
Label (Nishon) komponentasi ham Стандартные элементы управления
bo’limida joylashgan. Bu komponenta o’zining maydonida matnlar va tasvirlar
joylashtirish imkoniyatini beradi, bu matnni ilovadan foydalanish rejimida
o’zgartirib bo’lmaydi.
8

TEXTBOX XOSSALARI
Ulardan ba’zilarini ko’rib chiqaylik:
AcceptsReturn – <Enter> tugmasini bosilishi natijasida kopsatrli rejimda
komponentada yangi satrli qator hosil qilish (true qiymatini qabul qilgan holda)
yoki formada jimlik bo’yicha tugmani aktivlashtirish (false) vazifasini bajaradi.
Agar ushbu xossa false (jimlik bo’yicha) qiymatini qabul qilsa, ko’psatrli
rejimda kiritishni tashkil qilish uchun <Ctrl>+<Enter> klavishlar kombinatsiyadan
foydalanishi kerak.
Agar forma uchun tugmacha ahamiyatsiz bo’lsa, AcceptsReturn
xossasining qiymatidan qat’i nazar, <Enter> klavishasi bosilishi har doim yangi
satrli qator qo’shishni bildiradi.
Tugmachada jimlik bo’yicha Свойства oynasida ko’rsatilmagan
AcceptButton xossasi o’rnatilgan bo’ladi. Bu xossa tugmacha avtomatik ravishda
<Enter> tugmasining ishlashini ta’minlaydi. Jimlik bo’yicha bu xossa mavjud
bo’ladi. Agar bu xossa aniqlanmasa, yuqoridagi qoida amal qiladi: AcceptsReturn
xossasining qiymatidan qat’I nazar, <Enter> klavishasi bosilishi har doim yangi
satrli qator qo’shishni bildiradi.
AcceptsTab – Yuqoridagi mavzularda keltirib o’tilgan TabIndex xossasini
eslang. Bunda biz tugmasini bosganimizda birin-ketin komponentalar navbati bilan
9

faollashardi. Agar komponentaning ushbu xossasiga False qiymatini bersak,
tugmasi bosilganda ushbu jarayon bajariladi. Aks holda true qiymatini qabul
qilganda ushbu tugma bosilganda, xuddi matn muharrirlarida bo’lgani kabi bir
nechta belgili joy tashlaydi (tabulyatsiya vazifasini bajaradi).
AutoCompleteCustomSource – ushbu komponentaning vazifasiga
to’xtalishdan avval bir misolni keltiraylik. Aytaylik, siz Brouzerlardan birining
manzil qatorida biror saytning manzilini yozmoqchisiz, masalan, ziyonet.uz. Agar
siz ushbu saytga oldin ham tashrif buyurgan bo’lsangiz ‘z’ harfini yozishingiz
bilanoq pastda ziyonet.uz va boshqa ‘z’ harfi bilan boshlanuvchi saytlar ketma-
ketligi hosil bo’ladi. Xo’sh, bu qanday sodir bo’ladi? Aynan mana shu xossa, shu
savolga javob beradi Bu xossaga qiymatlar berishdan avval, AutoCompleteMode
va AutoCompleteSource xossalariga qiymat berish lozim. Ulardan birinchisi taklif
turini aniqlasa, ikkinchisi qiymat turini aniqlaydi. Qiymat turlari: URL adreslari,
fayl nomlari, komandalar, kompyuterdagi manzillar. Shuni aytib o’tish kerakki, bu
faqat bir qatorli ma’lumotlar uchun o’rinlidir.
AutoCompleteCustomSource xossasining ishlashi
10

II.Asosiy qism
2.1.Visual studioda forma yaratish va visual ko’rinishni xosil qilish
Birinchi navbatda windows form yaratib olamiz:
2- qadam:
11

Endi loyiha uchun form yaratish va uni ishga tushirishni ko’rib o’tamiz:
13

2.2.O’quv markazda o’tiladigan kurslar ro’yhatini shakllantirish va ularni
vizuallashtirish
Bunda label, listview, textbox, button kompanentalaridan foydalandim.
Dastlab kurs turlarini label orqali chiqardim
Keyin kurs nomlari va narhlarini ko’rsatish uchun listviewdan foydalandim.
14

$Jadvallarda ma’lumotlarni chiqarish: listView1->View = View::Details; listView1->GridLines = true; listView1->FullRowSelect = true; listView1->Columns->Add("level name ", 120); listView1->Columns->Add("Price", 120); listView2->View = View::Details; listView2->GridLines = true; listView2->FullRowSelect = true; listView2->Columns->Add("Kurs nomi", 120); listView2->Columns->Add("Narhi", 120); // Add items to listView1 ListViewItem^ item1 = gcnew ListViewItem(gcnew array<String^> { "A1 level", "280.000 so'm"}); ListViewItem^ item2 = gcnew ListViewItem(gcnew array<String^> { "A2 level", "320.000 so'm"}); ListViewItem^ item3 = gcnew ListViewItem(gcnew array<String^> { "B1 level", "400.000 so'm"}); ListViewItem^ item4 = gcnew ListViewItem(gcnew array<String^> { "B2 level", "520.000 so'm"}); ListViewItem^ item5 = gcnew ListViewItem(gcnew array<String^> { "Intensive", "800.000 so'm"}); ListViewItem^ item6 = gcnew ListViewItem(gcnew array<String^> { "Frontend", "500.000 so'm"}); ListViewItem^ item7 = gcnew ListViewItem(gcnew array<String^> { "Backend", "700.000 so'm"}); listView1->Items->Add(item1); listView1->Items->Add(item2); listView1->Items->Add(item3); listView1->Items->Add(item4); listView1->Items->Add(item5); listView2->Items->Add(item6); listView2->Items->Add(item7); 16$

Va boshqa kerakli tugmalarni qo’shdim:
2.3.Kerakli kurs tanlangandan so’ng uni ro’yhatdan o’tkazish
17

Kurs tanlanib tugma bosilsa:
2.4.Dizayn qismini mukammallashtirish
18

Xulosa
"O'quv markaz" faoliyatini baholash uchun dasturiy ilova yaratishda birinchi
navbatda o’quv markazlar faoliyati o’rganildi va qanday kurslar o’tilishi, narhlar,
ishlash tizimlari haqida tushuncha hosil qilindi. Bunda birinchi kelgan mijoz
tomonidan qanday qulayliklar yaratish tog’risida tushuncha hosil qilindi. Bunda
turli kompanentlar va turli yangi tushunchalarni ishlatdim va yangi ko’nikmalarga
ega bo’ldim. Listviewga qanday yaratish unga qanday element qo’shish qanday
jadval hosil qilish haqida tushunchaga ega bo’ldim. CheckListBoxda tanlangan
elementlarni tahlil qilish, qayta ishlashlar ko’rildi.
19

Qisqa qilib aytilganda bu ilovada birinchi foydalanuvchi foydalanganda
o’quv markaz haqida tanishadi, ma’lumotga ega bo’ladi va keyin kurs tanlaydi va
ro’yhatdan o’tadi yoki chiqib ketadi yoki kursni o’zgartirishi ham mumkin.
20

Foydalanilgan adabiyotlar:
1. https://learn.microsoft.com/en-us/cpp/dotnet/dotnet-programming-with-
cpp-cli-visual-cpp?view=msvc-170
2. https://developercommunity.visualstudio.com/t/Visual-Studio-2022-
started-using-CCLI/10526781?sort=newest
3. https://blogs.embarcadero.com/a-complete-guide-to-programming-in-c-
visual-programming/
4. C++ Cheat Sheet, Syntax Table & Chart, Complete Reference Guide by
Examples: C++ Programming Syntax Book, Cover all Basic C++
Syntaxes, Quick Study Workbook. (Peggy Carson (Author), Ray Yao
(Author))
5. Program Design Including Data Structures (MindTap Course List) 008
Edition, Kindle Edition (D. S. Malik)
21

O‘quv markaz faoliyatini baholash uchun dasturiy ilova yaratish

Купить

Похожие документы
3d-max dasturida obektlarni yaratish
Algoritm va ma’lumotlar strukturasi
3D-MAX dasturi haqida
3D Studio MAX dasturiga kirish. 3D Studio MAX dasturi haqida tushuncha
Adobe photoshop dasturida tasvirlarda ishlov berish,taqdimot yaratish

Информация о документе

Продавец

O‘quv markaz faoliyatini baholash uchun dasturiy ilova yaratish

Похожие документы