O‘simlik hujayrasining tuzilishi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	6.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

O‘simlik hujayrasining tuzilishi

Купить

O'SIMLIK
HUJ AY RASIN IN G
TUZILISHI

O'SI MLIK HUJ AY RA SI N I N G
TUZI LI SHI

Hujay ra hay ot ning
t uzilma v a funk sional
birligidir. Hujay ra
(grek cha-cy t os y ok i
lot incha-cellula) so'zini
birinchi bor Robert Guk
1665 y ilda qo'llagan.
Biologiy a fanining asosiy
y ut uqlaridan bo'lgan
hujay ra nazariy asi 1839 y.
M.Shley den v a T.Shv ann
t omonidan y arat ilgan

O` SI MLI K HUJ AY RA LA RI TURLI
KO` RI N I SHLA RI

HUJ AY RA PO'STI

U huj ay ra v a t o'qi mal arga mex ani k
must ahk aml ik ni beradi v a prot opl azmat ik
membranani v ak uol a shi rasi ni ng
gidrost at i k bosimidan hi moy a qil adi hamda
moddal arni y ut il ishida i sht irok et adi . Yosh
hujay ralarda po'st o'sish qobi li y at i ga ega. U
prot oplast k omponent lari dan hosi l bo'ladi.
Ona hujay ra bo'li nay ot ganda 2 dona y osh
hujay ra oral ig'ida parda, y a'ni t o'siq hosi l
bo'l adi v a u esk i po'st bil an qo'shi l ib k et adi
v a hosi l bo'lgan 2 dona y angi huj ay ra ham
av v al gi qat t i q po'st ga o'ral adi. Shuni ay t i b
o` t ish l ozi mk i, huj ay ra qobi g'i ni ng 100
mk m2 y uzasi da 10-30 donaga y aqin
plazmodesmalar uchray di . Huj ay ra po'st i
t ark i bida sel ly uloza, gemisel ly ul oza v a
pek t i n modda lari (k o’pchi l ik holl arda
ul arni ng nisbat i mos rav i shda 30% ; 40% ;
25% nisbat da) uchray di . Hujay ra po'st i ni ng
y ug'onlashishi a sosan ichk i t omondan
k uzat il adi .

YADRO

Irsiy belgilarni saqlov chi organoid bu
y adrodir. O'simlik hujay rasi
y adrosining diamet ri 10 mk m
at rofi da bo'lib ik k it a membrana
(ichk i v a t ashqi) bilan o'ralgandir.
Ushbu membranalarda 10-20 nm
o'lchamdagi t eshik cha-k analchalar
bo'lib ular orqali nuk leoplazmaga
oqsil v a nuk lein k islot alar t ashiladi.
Ko'rinishi dumaloq, ov al v a ipsimon
bo'lishi mumk in. O'simlik hujay rasida
k o'pincha bit t a y adro uchray di, biroq
k o'p y adroli hujay ralar ham bor. Yosh
hujay rada y adro mark azga y aqin
bo'ladi. Yadro ik k i qav at li membrana
bilan o'ralgan bo'lib unda 1-6 dona
y adrocha bo'ladi

ENDOPLAZMATIK RETIKULUM (ER).

Ular kanalcha, pufakcha sisternachalardan, konus va
yarim shar shaklidagi tutashgan tanachalardan iborat
bo'lgan, tutashgan to'r sistemasini hosil qiladi. U juda
keng tarqalgan membrana tuzilmasidir. Membranasi 5-7
nm qalinlikda, ichki diametri esa 30-50 nm. Ichki qismi
suyuqlik bilan to'lgan

MI TOX ON DRI YALA
R

Mitoxondriyalar ham xuddi xloroplastlarga
o'xshash yadro membranalaridan uzilib chiqqan
pufakcha-initsial tanalardan hosil bo'ladi.
Mitoxondriyalar ham qo'sh membranali
organoiddir

LI ZOSOMA LA R
Membranalar bilan chegaralangan organoidlardir. Ular
endoplazmatik to'r yoki Golji apparatidan hosil bo'ladi. Ichki
qismi enximma bilan to'lgan bo'lib ularda asosan gidrolitik
fermentlar joylashadi. Ular asosan nordon fermentlar bo'lib,
ribonukleaza, dezoksirabonukleaza, katepsin va boshqalar kiradi.
Ushbu fermentlar hujayradagi moddalarni suv yordamida
parchalashi tufayli ularga lizosomalar nomi berilgan. Lizosomalar
barcha tirik hujayralarga xos organoidlardir.

MI KRON AYCHA LA R

Sitoplazmaning tashqi qatlamida naychasimon organoid uchraydi. Uzunligi 20-30
nm, qalinligi 5-14 nm. Mikronaychalar bir-biriga parallel joylashgan bo'lib hujayra
o'qiga nisbatan esa perpendakulyardir. Ular globulyar oqsil, tubilinning α va- β
monomerlaridan tashkil topgan, membranasi yo'q. Mikronaycha tubulinning 13
dona subbirligidan tashkil topgan. Sitoplazmaning mikronaycha subbirliklari bir-
biridan ajralib va yig'ilib turishi mumkin. Ularning yig'ilishi uchun muhit pH
ko'rsatkichi nordon bo'lib, GTF, ATF va Mg2+ bo'lishi zarur. Ammo past harorat va
Ca2+ ionlari miqdorining ortishi mikronaychalar subbirliklarini tarqalishiga olib
keladi. Mikronaychalar yordamida sitoplazmaning harakati sodir bo'ladi.

E’ TIBORIN GI Z
UCHUN
RA HMAT

O‘simlik hujayrasining tuzilishi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish