O‘simliklarni parvarishlash va himoyalash mashinalari - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	794.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

O‘simliklarni parvarishlash va himoyalash mashinalari

Купить

O‘SIMLIKLARNI PARVARISHLASH VA H IMOYALASH
MASHINALARI
Reja:
8.1. O‘simliklar qator orasiga ishlov berishning o‘ziga xos xususiyatlari va
agrotexnik talablar;
8. 2. Kultivatorning tuzilishi va ish jarayoni. Ishlov berish ishlarining
samaradorligini oshirish tadbirlari.
8.3.O‘simliklarni himoya qilishning o‘ziga xos xususiyatlari;
8.4 . Kimyoviy ishlov berish mashinalarini tuzilishi va ish jarayoni;
8.5 . O‘simliklarni himoya qilishda biologik usulning ahamiyati.
Tayanch iboralar : qator orasiga ishlov berish usullari, agrotexnik talablar,
texnologik jarayonlar va mashinalar turi, mashinaning ishchi qismlari, ilg’or
texnologiyalar. O’simliklarni himoya qilish usullari va tadbirlari, agrotexnik
talablar, texnologik jarayonlar, mashinalar turi va ishchi qismlari, ilg’or
texnologiyalar.
G‘o‘za qator oralariga ishlov berishda asosan KRN-4 va KXU-4 chopiq
kultivatorlari qo‘llaniladi.
8 . 1- rasm. O‘simlik qator oralariga ishlov berish mashinalari.

8. 1. O‘simliklar qator orasiga ishlov berishning o‘ziga xos
xususiyatlari va agrotexnik talablar
Qishloq xo‘jaligi ekinlarini parvarishlash ishlarining asosiy vazifasi -
o‘simliklarni ekish yoki o‘tqazishdan boshlab, to ularni yig‘ib-terib olishgacha
bo‘lgan muddatda ularni o‘sishi va rivojlanishi uchun qulay sharoitlar yaratishdan
iborat.
Bu ishlarga quyidagilar :
qatorlar himoya yo‘lagidagi qatqaloqni yumshatish;
qatorlar orasidagi tuproqni yumshatish;
begona o‘t ildizlarini kesib, yo‘qotish;
sug‘orilgandan keyin qatorlar orasini yumshatish;
qatorlar orasidagi tuproqqa mineral o‘g‘it solish;
sug‘orish uchun egatlar ochish kiradi.
Bunday tadbirlarni bajarish natijasida ekinlar serhosil bo‘lib o‘sishi uchun
qulay sharoitlar tug‘diriladi, tuproqdagi namlik uzoq saqlanadi, havo miqdori ortadi,
kasalliklarning oldi olinadi.
Qatorlar oralig‘iga ishlov berishni o‘z vaqtidan kechiktirmasdan o‘tkazish
muhimdir (8.1-jadval).
8 .1-jadval
Maqbul muddatda kultivatsiya o‘tkazishni
paxta hosiliga ta’siri
Paxta hosili, s/ga Hosildorlikni pasayishi
Maqbul muddatda
o‘tkazilganda 4-6 kunga
kechiktirilganda s/ga %
20.5 15.1 5.4 26.4
29.5 22.3 7.2 25.2
34.1 27.6 6.5 19.1
Sug‘orilganidan so‘ng qatorlar orasidagi tuproq tobiga kelgandan (namligi 16-
18% gacha tushganida) darrov kultivatsiya qilinishi lozim. Kultivatsiya maqbul
muddatdan 4-6 kunga kechiktirilsa, paxta hosildorligi 20-25 foizga pasayib ketishi
mumkin.
Qator orasiga ishlov berish ishlariga qo‘yiladgan agrotexnik talablar:
ishchi qismlarini ishlov berish chuqurligi bo‘yicha yurish notekisligi ko‘pi
bilan ±
1 sm;
himoya yo‘lagini kengligi bo‘yicha notekisligi, ko‘pi bilan ±
2 sm;
g‘o‘za ko‘chatlarining shikastlanishi, ko‘pi bilan: bir o‘tishda 1%; butun
mavsum davomida 5%;
begona o‘tlarni yo‘qotish darajasi, kamida 98%;
qator orasiga ishlov berishda tuproqni uvalanish sifati: o‘lchami 25 mm dan
kichik fraksiyalar miqdori, kamida 55%;

o‘lchami 50 mm dan katta fraksiyalar miqdori, ko‘pi bilan 20%;
o‘g‘it solgichlari o‘g‘itlarni g‘o‘zaning rivojlanishiga qarab 23-24 sm dan 14-
16 sm gacha chuqurlikda va g‘o‘za qatoridan 15-18 sm dan 28-30 sm gacha
uzoqlikda tuproqqa ko‘mib ketishi lozim.
8. 2. Kultivatorning tuzilishiva ish jarayoni. Ishlov berish ishlarining
samaradorligini oshirish tadbirlari
G‘o‘za, makkajo‘xori, kartoshka, sabzavot va boshqa texnik ekinlar qator
oralariga ishlov berishda asosan chopiq traktorlariga o‘rnatilgan holda
ishlatiladigan KRN-4 va KXU-4 rusumli paxtachilik kultivatorlari qo‘llaniladi.
Kultivatorlar o‘simlik qator orasiga ishlov berishda kutilgan samara keltirishi
uchun 7 turdagi ishchi qismlar (2.25-rasm) bilan to‘liq jihozlangan bo‘lishi zarur.

2.25-rasm. Kultivatorning ishchi qismlari va ularni ishlov berish chuqurligi :
1-lappak (disk); 2-yulduzcha; 3-pichoq; 4-chuqur yumshatgich; 5-panja-yumshatgich;
6-o‘g‘it solgich; 7-egat olgich

2.25-rasm. 60 sm qator oralig’ida begona o’tlarni yo’qotish uchun pichoq va
chuqur yumshatkich panja bilan birgalikda yumshatkich lappaklarni
joylashtirish sxemasi.
Bajaradigan ishlov berish usuliga qarab kultivatorga ekinlar qatorlari orasi 60-
70 sm bo‘lganda, har qatorga ko‘pi bilan 7 ta, jami 28 ta , 90 sm bo‘lganda har
qatorga 9 ta, jami 36 tagacha ishchi qismlar o‘rnatiladi.
Begona o‘tlarni yo‘qotish va himoya yo‘lagini yumshatib ketish (odatda 1- va 2-
chopiq) uchun kultivatorlarga qatqaloq yumshatgich- yulduzchalar va pichoqlar bilan
birgalikda chuqur yumshatkich yoki o‘qyoysimon panjalar o‘rnatiladi. Tuprog‘i
zichlashib ketgan dalalarda pichoqlar orqasidan qo‘shimcha ravishda yumshatkich
panjalar o‘rnatilsa maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Kultivatorning birinchi yurishi odatda past tezlikda amalga oshiriladi va ishchi
qismlarning ishi kuzatib boriladi. Egat oxirida ish organlar transport holatiga
ko‘tariladi.
Traktorning bir g‘ildiragi tormozlanib, shunday buriladiki, bunda chetki ishchi
qismlar ishlov berib kelingan yondosh qator oralig‘iga tushishi kerak. Ekinlarni
sug‘orish uchun 90 sm kenglikdagi qatorlar orasidagi chuqurligi 20-25 sm , 60 sm
kenglik uchun 14-18 sm bo‘lgan jo‘yak ariqchalari olinadi.
Meva qatorlari orasiga ishlov berishda yoppasiga ishlov berish kultivatoridan
(2.26-rasm) foydalaniladi. Uning hamma qismlari rama 1 ga o‘rnatilgan bo‘lib, u
ikkita tayanch g‘ildiraklarga 8 tayanib turadi.

2.26-rasm. Bog‘ kultivatorini
tuzilishi va ish jarayoni:
1-rama, 2-ishlov berish
chuqurligini sozlovchi mexanizm,
3-avtoosgich, 4-prujinasimon
tirma uchun rama, 5-o‘toqlovchi
yon tishni sozlovchi mexanizm,
6-chap tish, 7-o‘q-yoysimon tish,
8-tayanch g‘ildiragi, 9-
o‘toqlovchi o‘ng tish; 10-
o‘g‘itlash apparati.
Ramaga bikr holatda begona o‘t ildizlarini kesadigan, tuproqni qisman
yumshatadigan tig‘lari deyarli yotiq bo‘lgan o‘q-yoysimon tishlar 7 ikki qatorlab
o‘rnatilgan. Ramaning ikki chetiga tuproqni deyarli yumshatmaydigan, ammo begona
o‘t ildizlarini yotiq tig‘lari bilan to‘liq kesib ketadigan o‘toqlovchi tishlar 6 va 9
qo‘yilgan.
Ramaga nisbatan tishlarni ko‘tarib-tushirib, ishlov berish chuqurligini
o‘zgartiradigan mexanizm vintlari 2 mavjud. Rama orqasiga tuproqni yumshatib
ketadigan prujinasimon tirma ramasi 4 joylashtirilgan.
O‘toqlovchi tishlarning 9 holatini o‘zgartiradigan mexanizm 5 yordamida
ularning ishlov berish chuqurligi hamda kengligi sozlanadi.
Kultivatorga o‘g‘itlash apparati 10 ni o‘rnatib, meva daraxtlari orasiga mineral
o‘g‘itlar solish mumkin.
Ishlov berish ishlarining samaradorligini oshirish tadbirlari
Ekinlarni parvarishlashda amalga oshiriladigan ishlarning samaradorligini
oshirishda quyidagi tadbirlarga alohida ahamiyat berish zarur:
1) Qatorlar oralig‘iga ishlov berishda har bir ekin ildizining rivojlanish
xususiyatlarini e’tiborga olgan holda agrotexnik talablarga mos ravishda bajarilishi
kerak.
Masalan, chigit ekilganidan so‘ng, bir oy ichida g‘o‘za bo‘yi 11-13 sm ga, o‘q
ildizi 30 sm chuqurlikkacha, yon tomoniga o‘sgan ildizlar 6-8 sm, qatorlar
o‘rtasidagilar 12-14 sm chuqurlikkacha rivojlanib ulguradi. Ekinlar ildizlariga zarar
keltirmaslik uchun, qatorlar orasidagi tuproq har xil chuqurlikda yumshatish kerak,
ya’ni g‘o‘za tuplari atrofida sayozroq, qator o‘rtasini esa chuqurroq ishlov berish
foydali bo‘ladi.
2) Kultivator ishchi qismlarini agrotexnik talablarga mos o‘rnatish kerak.
Masalan, ekin niholiga yaqin ishlov berish chuqurligi talabga ko‘ra 5-6 sm o‘rniga
15-18 sm chuqurlikda ishlov berilsa, begona o‘tlar ikki barovar kamayadi, ammo
g‘o‘zaning yon ildizlarining 30-35% shikastlanadi.
3) Ma’lumki, issiq iqlim ta’sirida sug‘orilgan yerdagi tuproq usti namligini tez
yo‘qotib, zich qatlam (qatqaloq) hosil bo‘lishi hisobiga kengligi 1-3 sm, chuqurligi 6-

10 sm bo‘lgan yoriqlar paydo qilishi mumkin. Natajada o‘simliklarning yon
ildizlarini uzilishi ro‘y beradi. Bunday holatga yetkazmasdan, obi tobida tuproqqa
ishlov berilib, uning yuzasini mayin tuproqqa aylantirish kerak bo‘ladi.
4) Har safar ekinlar qator oralariga ishlov berishda kultivator albattda ekish
agregati yurgan izdan yurishi va uning harakat sxemasini takrorlashi kerak. Chunki
hamma vaqt ham chetki qatorlarning orasidagi masofa bir xil bo‘lmasligi (o‘zgarishi)
natijasida kultivator ishchi qismlari tomonidan ekinlar nihollarini nobud qilinishining
oldi olinadi.
5) Sug‘orish egatlari qator oralig‘ining qoq o‘rtasidan va barcha qatorlarda bir
xil chuqurlikda olinishi kerak. Aks holda keyingi kultivatsiya vaqtida agregatni
boshqarish qiyin bo‘ladi va kultivatorni to‘g‘ri yurmasligi natijasida ko‘chatlar
ko‘plab shikastlanishi mumkin.
6) Qator orasiga birinchi marta ishlov berishda iloji boricha nihollarga
yaqinroq masofada ishlov berish, keyingi ishlashlarni o‘simlik ildizlarining
rivojlanish xususiyatlarini hisobga olgan holda ularning ishlash kengligi va
chuqurligini qisqartirib borish talab etiladi.
Ushbu tadbirlarni o‘z vaqtida sifatli qilib bajarilishi ekinlar hosildorligini
oshirishga, mahsulot tannarxini kamaytirishga imkon beradi.
Tavsiyaviy xulosa. Kultivatsiya-tuproqning yuza qatlamlarini g‘ovak, mayda-
donador holda saqlash, namning bug‘lanishga va kam isrof bo‘lishiga, sho‘rlangan
yerlarda quyi qatlamdagi tuzlarning yuqoriga ko‘tarilishiga yo‘l qo‘ymaydi va
tuproqdagi namlikni uzoq vaqt saqlanishini ta’minlaydi.

8.3. O‘simliklarni himoya qilishning o‘ziga xos xususiyatlari
O‘simliklarni himoya qilishda hozirgi kunda asosan mahalliy va xorijiy OVX-
28A, OVX-600 va KIORITZ SSV5045F/EPKN rusumli ventilyatorli va OPSHX-
12/15 va UNTAR 1000 LT.TARLA rusumli shtangali purkagichlar vositasida amalga
oshirilmoqda.
a
b
v
d
2.27-rasm.O‘simliklarni himoya qilish mashinalari. a- KIORITZ
SSV5045F/EPKN rusumli o‘ziyurar ventilyatorli purkash agregati, b-UNTAR
1000 LT.TARLA rusumli shtangali purkagich, v- OVX-600 ventilyatorli
purkash mashinasi, d-xorijiy shtangali purkagich
Madaniylashtirilgan o‘simliklarning zararkunandalari, kasalliklari va begona
o‘tlar ekinlarning hosildorligini kamaytirgan holda qishloq xo‘jaligiga katta ziyon
keltiradi. O‘simliklarni himoya qilishda samarador usullarni qo‘llash orqali
olinadigan mahsulotlar hajmini 10 foizgacha oshirish mumkin .
Qishloq xo‘jaligi ekinlarining zararkunandalari, kasalliklari va begona o‘tlarga
qarshi kurashishda profilaktika, agrotexnika va yoppasiga yo‘qotish tadbirlaridan
foydalaniladi.
7

Proflaktika tadbirlariga karantin (kasallik va zararkunandalarni kirib kelishini
to‘xtatish) va kasallik qo‘zg‘atuvchilarni yo‘qotish uchun urug‘larga kimyoviy ishlov
berish, agrotexnika tadbirlariga almashlab ekishni joriy etish va kasalliklarga
chidamli ekinlar navini qo‘llash, yoppasiga qirish tadbirlariga kimyoviy, fizik,
mexanik va biologik kurashish usullari kiradi.
O‘simliklarga kimyoviy ishlov berish eng ko‘p tarqalgan usullardan biri bo‘lib,
bunda zararkunanda, kasallik va begona o‘tlar bilan zararlangan maydonlarga zaharli
ximikatlar kiritiladi.
Kimyoviy ishlov berishda quyidagi tadbirlar: urug‘larni zaharlash; purkash
(suyuq aralashma holatida); changlash (kukunsimon holda); aerozollash (tuman
ko‘rinishida); fumigatsiyalash (tuproqqa solish); zaharlangan xo‘raklar sochish
(kemiruvchi va hashoratlarga) qo‘llaniladi.
Urug‘larni zaharlashda kasallik tarqatuvchilarni (virus, mikrob va boshqalar)
yo‘qotish uchun urug‘lar quruq, yarim quruq, ho‘l ko‘rinishdagi kimyoviy preparatlar
bilan yoki issiq ishlov berish usullari qo‘llaniladi.
Purkash usulida zaharli suyuqlik juda mayda tomchilar tarzida o‘simlik
barglarining butun sirtiga bir tekis purkaladi. Bunda purkalish sifati ish suyuqligining
tomchilarini maydaligiga (100-400 mk) bog‘liq bo‘lib, suyuqlik qancha mayda
to‘zitilsa, o‘simliklarga ko‘p zahar o‘tadi.
C h anglash usulida zaharli dorilar kukunsimon holatda changlatiladi.
Aerozollashda zaharli suyuqliklarning tomchilari tuman shaklida (0,5...100 mk)
purkaladi.
Fumigatsiyalash usulida zaharli suyuqlik yerni haydashdan oldin sepiladi va
peshma-pesh yer haydalib tuproq ostiga tashlanadi. Tuproqqa ishlov berishda esa
zaharli suyuqlik tuproq ichiga aralashtiriladi.
Zaharli xo‘raklar sochish usulida kemiruvchi va hashoratlarga qarshi maxsus
zaharlangan xo‘raklar tayyorlanib dalalarga sochib chiqiladi.
Kimyoviy preparatlarni purkashga qo‘yiladigan agrotexnik talablar
quyidagilardan iborat:
o‘simliklarning yuqori qismi 80%, ostki qismi 60% tomchilar bilan qoplanishi;
tekis purkalish farqi ± 5%;
kimyoviy preparat miqdorini o‘zgarishi ±15%;
suyuqlik to‘zitgichlarning purkash me’yorlari farqi ±15%;
qamrash kengligi bo‘yicha notekisligi 20% dan ko‘p bo‘lmasligi kerak.
8.4 . Kimyoviy ishlov berish mashinalarini tuzilishi
va ish jarayoni
Qishloq xo‘jaligi ekinlarining zararkunandalari va kasalliklariga hamda begona
o‘tlarga qarshi kurash uchun mo ‘ljallangan mashinalarga zaharlagichlar,
purkagichlar, changlatgichlar, aerazol generatorlar, fumigatorlar va xo‘rak sochish
mashinalari kiradi.
Urug‘larni zaharlashda PS-10A, PSSH-5 zaharlagichlar, o‘simliklarga
kimyoviy ishlov berishda ventilyatorli OVX-600, shtangali OPSHX-12/15 va
8

tirkalma OVM-900/1200 rusumli purkagichlar, OSHX-12-1A rusumli gerbitsid
purkash moslamalari, OSHU-50A changlatgichi, AG-UD-2 azrozol generatori,
fumigatorlardan g‘o‘za, bog‘, uzumzor, butazor, sabzavot va texnik ekinlarga
kimyoviy ishlov berishda foydalaniladi.
O‘simliklarning zararkunandalariga qarshi kurashishda asosan paxtachilikda
qo‘llaniladigan OVX-600 purkagilaridan foydalaniladi.
Kimyoviy ishlov berish mashinalarini ishga tayyorlash ularning bajaradigan
ishiga qarab to‘liq jihozlanganligi (komplektligi) hamda sozligini tekshirishdan
boshlanadi. Barcha mexanizmlarning ishlashi tekshirib ko‘rilgandan keyin agregat
ishlash uchun dalaga chiqariladi.
Zaharli ximikatlarni erta tongda va kechqurun, shamolning tezligi 3 m/sek dan
oshmagan vaqtda sepish lozim.
O‘simliklarning ekish usullariga, ularning o‘sish balandlgiga qarab
mashinalarning mexanizmlari to‘g‘ri rostlanganda o‘simliklarga sifatli ishlov
beriladi, uning mexanizm va detallari puxta va uzoq muddat buzilmasdan ishlaydi.
Mashinalar bilan dorilab bo‘lmaydigan joylarni (tog‘li mintaqalar, qalinlashib ketgan
g‘o‘zalar va baland bo‘yli makkajo‘xori va boshqalar) samolyot hamda vertolyotlar
yordamida kimyoviy ishlash mumkin.
Aviatsiya ish unumining yuqoriligi, qamrash kengligining kattaligi,
harakatchanligi juda katta maydonlarni ham qisqa muddatlarda ishlashga imkon
beradi. Uning yana bir muhim afzalligi shuki, zaharli preparatlar ishlanayotgan
dalaga bir tekis taqsimlanadi va ishchi kuchi ancha tejaladi.
Bu usulning kamchiligi samolyotlar uchayotganda zaharli ximikatlarni
o‘simliklar tomonga yo‘naltirib haydaydigan kuchli havo oqimini hosil qila olmaydi.
Samolyotdan chiqayotgan havo bilan aralashgan kimyoviy zaxar oqimi kerakli joyga
juda sekin, o‘z og‘irligi ta’sirida tushadi, bunda changsimon zarrachalarning ma’lum
bir qismi atrofga uchib ketadi. Samolyotdan tashlangan zaharli ximikatlar
o‘simlikning shoh-shabbalari orasiga, ayniqsa barglarining pastki qismiga to‘liq kirib
bora olmaydi.
Preparatlar vertolyot bilan sepilganda bu kamchiliklar bo‘lmaydi, chunki uning
parraklari pastga yo‘naltirilgan kuchli havo oqimini vujudga keltiradi. Zaharli
ximikatlar yaxshi purkaladi va o‘simliklarga 40...45° burchak ostida tushadi.
Samolyot va vertolyotlarni boshqarish ishlari birmuncha murakkab bo‘lganligi
sababli ularga xizmat ko‘rsatuvchi ishchilar maxsus tayyorgarlik va instruktajdan
o‘tishlari lozim.
Aviatsiya yordamida ishlov berishning eng muhim afzalligi ularning yuqori
unumli va tejamli ishlashidir. Masalan AN-2 samolyoti yordamida bir ish kunida 270
gektardan ortiq maydonga kimyoviy ishlov berish mumkin. Lekin shunga qaramay
qishloq xo‘jaligi zararkunandalariga qarshi kurashda aviatsiyadan foydanilanish
cheklangan, chunki ular yer usti agregatlariga nisbatan tashqi muhitni zaharli
ximikatlar bilan ko‘proq ifloslantiradi.
8.5. O‘simliklarni himoya qilishda biologik
usulning ahamiyati
9

O‘zbekistonda o‘simliklarni himoya qilish majmuasi ichida biologik usulga
alohida ahamiyat beriladi. Biologik usulda o‘simliklarni himoyalashda 20 turdan
ortiq biomahsulotlar ishlab chiqariladi. Asosiy biologik mahsulotlarga trixogramma,
brakon, oltinko‘z kiradi. Mamlakatimizda biologik usulni qo‘llash kimyoviy usulga
nisbatan 1,5-2 barobar ortiq iqtisodiy foyda keltiradi.
Biologik usulni qo‘llash darajasi ba’zi xorijiy davlatlarda ham yuqori
hisoblanadi. Kanada, Angliya, Gollandiya mamlakatlarida issiqxonalarning 80-90
foiz maydonida biologik usul qo‘llanilib, qo‘shimcha 30-40 foiz hosil olishga
erishilmoqda . Ammo biomahsulotlarni mexanizatsiyalashtirilgan usulda dala bo‘ylab
tarqatish ishlari talab darajasida emas. Ular asosan qo‘lda tarqatilmoqda.
Tavsiyaviy xulosa. O‘ simliklarni himoya qilishda ekologik standartlar
talablariga javob berish uchun biologik usulga alohida ahamiyat berilmoqda.
Biologik usulda o‘simliklarni himoyalashda biomahsulotlardan foydalanish birinchi
navbatda ekologik muhitni yaxshilash imkonini yaratadi va kimyoviy usulga nisbatan
1,5-2,0 barobar ortiq iqtisodiy foyda keltiradi.
Nazorat savollari:
1. Zararkunanda, kasallik va begona o‘tlarga qarshi kurashishning qanday
turlarini bilasiz?
2. Kimyoviy ishlov berish usullarining qanday turlari mavjud? Bu usullarni
amalga oshirishda qanday agregatlardan foydalaniladi?
3. Kasalliklarga qarshi kurashishda qaysi usuldan foydalanish samarali
hisoblanadi?
4. Begona o‘tlarni yo‘qotishning agrotexnik usullarini ayting
5. Zararkunandalarga qarshi biologik kurashning mohiyatini ayting.
6. Qator orasiga ishlov berish ishlarining asosiy vazifasi nimadan iborat?
7. Qator orasiga ishlov berishda qanday agrotexnik talablar qo‘yiladi?
8. Qator orasiga ishlov berish ishlari qanday tashkil etiladi?
9. Kultivatorning ishchi qismlari turlari va ularning vazifasini ayting.
10. Ekinlarni parvarishlashda amalga oshiriladigan ishlarning samaradorligini
oshirishda nimalarga alohida ahamiyat berish zarur?
FOYDALANILGAN ADABIYОTLAR.
Asosiy adabiyotlar
1. Donnel Hunt Farm Power and Machineri Managemeent , USA , 2016
(darslik ) .
2. A.Obidov, R.Xalilov va boshqalar Qishloq xo‘jaligini ishlab chiqarishini
mexanizatsiyalashtirish. Toshkent «O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati» - 2018
(lotin alifbosida).
10

3. A.I. Komilov, K.A. SHaripov, N.T. Umirov, I.M.Marupov, R.T.Rustamov
Traktor va avtomobillar. Toshkent «Talqin» - 2003. (lotin alifbosida).
Qo’shimcha adabiyotlar
1.O‘.R.Qo‘chqorov, K.Boymaxonov, S.U.Bobotoev Oliy o‘quv yurtlariga
«Traktor va avtomobillar» fanidan agronomik mutaxassisligiga oid qo‘llanma.
Toshkent 1997.
Internet ma’lumotlari:
1. www.gov.uz- O‘zbekiston Ruspublikasi h ukumat portali.
2. www.lex.uz- O‘zbekiston Ruspublikasi Qonun h ujjatlari ma’lumotlari milliy
bazasi.
3. http www amazon ru
4. http www.teh boo k s ru
5. http www ziyonet uz
11

O‘simliklarni parvarishlash va himoyalash mashinalari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish