O‘simliklarning ildiz orqali oziqlanishi - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	222.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

O‘simliklarning ildiz orqali oziqlanishi

Купить

O‘simliklarning ildiz orqali oziqlanishi
reja :

1. O’simliklarning ildiz orqali oziqlanishi
haqidagi ta’limotning rivojlanishi.

2. "Gumus" nazariyasining mohiyati

3 . Mineral elementlarning o’simliklar tanasidagi
m iqdori

O’simliklarning oziqlanishi ikki shakldan iborat
bo’lib, havodan va tuproqdan oziqlanish
jarayonlarini o’z ichiga oladi

Bu ikki jarayon - fotosintez va
mineral elementlarni
tuproqdan yutish - birgalikda
o’simliklarning avtotroflik
xususiyatlarini belgilaydi.

Mana shu uzviy bog’liqlik
natijasida o’simliklarning
organik asosga ega to’qimalari,
organlari va umumiy tanasi
hosil bo’ladi. Ularning o’sishi
va rivojlanishini to’la
ta’minlash uchun tuproqdan
juda ko’p mineral elementlar
yutiladi. Shuning uchun ham
bunga o’simlik larning ildiz
orqali oziqlanishi deyiladi.


O’simliklarning ildiz
orqali oziqlanishida
tuproq xususiyatlari va
unumdorligi, ayniqsa
tuproqning suv
o’tkazuvchanlik, havo
o’tkazuvchanlik
xossalari , tarkibidagi
organik moddalar va
o’simliklar uchun
muhim oziq
elementlarni to’plash
qobiliyati katta
ahamiyatga ega.

"Gumus" nazariyasi

Bu tushunchani XVIII
asrning oxiri va XIX asrning
boshlarida nemis agr onomi
A.Teyer yanada rivojlantirdi.

U " gumus nazar iyasi" ni
yaratdi. Unga ko’ra
o’simliklar asosan suv va
gumus moddalari bilan
oziqlanadi. Tupr oqda
chir indi moddalar qancha
ko’p bo’lsa, o’simliklar
shuncha faol o’sish va
rivojlanish qobiliyatiga ega
bo’ladi.


Keyin chalik asta-sekin o’simliklar
uchun mineral elementlar zarur
degan tushunchalar paydo bo’la
boshlaydi. Bu tushunchaga asos
solgan kishilardan biri agronom
A.T.Bolotovdir (1770) .

U tuproqdagi mineral zarrachalar va
suv o’simliklar uchun asosiy
oziqadir, degan g’oyani ilgari surdi.

A.T.Bolotov o’g’itlarni tuproqqa
solish usullarini ham ishlab chiqdi va
qishloq xo’jaligi uchun zarur 53 ta
o’g’it turi borligini ko’rsatdi. A.T.Bolotov


1804 yilda shvesariyalik olim
N.T.Sossyur o’simliklarning
kimyoviy tarkibini tadqiq qilish
natijasida, tuproq o’simliklarni azot
va boshqa mineral elementlar bilan
ta’minlaydi, o’simliklar tuproqdagi
suvlik eritmadan har xil tuzlarni
ildiz orqali so’rib oladi va so’rish
tezligi tuzlarning turiga qarab har
xil bo’ladi, degan xulosaga keldi.

MINERAL ELEMENTLARNING O’SIMLIKLAR
TANASIDAGI MIQDORI

O’simliklar tabiiy muhitdan oz yoki
ko’p miqdorda, davriy jadvalda
ko’rsatilgan elementlarning
hammasini yutish qobiliyatiga ega.
Lekin shu elementlardan hozirgacha
faqat 19 tasining o’simliklar uchun
ahamiyati kattaligi , ularni boshqa
elementlar bilan almashtirib
bo’lmasligi aniqlangan. Bular
uglerod, vodorod, kislorod, azot,
fosfor, oltingugurt, kaliy, kalsiy,
magniy, temir, marganes, mis, rux,
molibden, bor, xlor, natriy, kremniy
va kobalt .


Shulardan 16 tasi mineral elementlar guruhiga
kiradi . Chunki uglerod, vodorod va kislorod
o’simlikka CO
2 , O
2 va H
2 O holida qabul qilinadi

Mineral
elementlar
Miqdori 10 -3
-10 -5
% Miqdori 10 -2
% UltramikroelementlarМа kroelementlar
Miqdori 10 -6
% М ikroelementlar
N
P
К
Ca
Na
Mg
va b. Mn
B
Cu
Zn
Mo
va b. Cs
Se
Ca
Hg
Ag
Au
va b.

М и н е ра л эле ме н т лар ў си мли к ла р т а н ас и да г и ми қ дрори а с о с и да у ч г у ру ҳ га б ў ли н а ди :
1) ма к ро эле ме н т ла р, 2 ) мик ро элеме н т ла р,
3) у льт р ами к ро эле ме н т лар.
Макроэлементларга -
ўсимликлартаркибидагимиқдори 10-
2% ваунданкўпбўлганбарчаэлементлар (N, P, К ,
Ca, Na, Mg вабошқалар ) киради .
Микроэлементларга -
ў симликлартаркибидагими қ дори10-3 - 10-5%
б ў лганэлементлар(Mn, B, Cu, Zn,
Moвабош қ алар)киради.
Ультрамикроэлементларга -
ў симликтаркибидагижудаоз(10-
6%ваунданкам) бўлган элементларкиради. (Cs,
Se, Ca,Hg,Ag, Auвабош қ алар)
,
3 ) ульт р а мик ро элеме н т ла р.

Takrorlash uchun savollar

O’simliklarning mineral oziqlanishini o’rganish metodlari?

O’simliklarning hayoti uchun zarur bo’lgan mineral
elementlar?

Asosiy oziqa elementlarining fiziolgo-biokimyoviy roli?

O’simlikning qaysi organlarida kulning miqdori ko’p?

"Gumus" nazariyasining asoschisi kim?

"Minimum" nazariyasining asoschisi kim? O’simliklar
organlarida eng ko’p (95%) uchraydigan 4 ta element?

. Quyidagi elementlardan qaysisi o’simliklar tanasida eng
kam uchraydi?

O’simliklarning ildiz orqali oziqlanishi haqidagi ta’limotning
rivojlanishi?

Mineral oziqlanish nazariyasining asoschilari?

Mineral elementlarning o’simliklar tanasidagi miqdori?

Mineral elementlarning asosiy guruhlari?


ЭЪТИБОРИНГИЗ УЧУН РАХМАТ

O‘simliklarning ildiz orqali oziqlanishi

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish