Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 2.2MB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

O‘simliklarning turli ekologik guruhlarning suv rejimi sharoitiga moslashishi

Купить
Mavzu: O’simliklarning turli ekologik guruhlarning suv rejimi sharoitiga moslashishi REJA: 1.O’SIMLIKLARNING NAMLIKKA NISBATAN MOSLANISHLARI. 2. GIDROFITLAR VA ULARNING AHAMIYATI. 3. KSEROFITLAR VA ULARNING AHAMIYATI. 4. MEZOFITLAR VA ULARNING AHAMIYATI. O’simliklarning quruqlikka chiqishi, namlik yetishmasligiga moslanishi muhim evolutsion o’zgarish bo’lib, namlikka bo’lgan talabiga ko’ra o’simliklar quyidagi ekologik guruhlarga bo’linadi: Gidrofi t Ksero fit Mezo fit GIDROFIT O’SIMLIKLAR • Gidrofitlar (gidro. Va yun. Phyton —oʻsimlik) —suvda oʻsadigan oʻsimliklar. Pastki qismi suvda, ustki qismi suvdan koʻtarilib oʻsadi (mas, qamish). Baʼzi gidrofitlar Daryo, dengiz, koʻl qirgʻoqlarida va suvi qurib qolgan nam yerlarda ham oʻsaveradi. Ularda ildiz boʻlmaydi yoki juda kuchsiz rivojlangan boʻladi. Bargi tuksiz. Poyasi va barglarining hujayraaro boʻshliqlari katta, havoga toʻla boʻladi. Shu sababli gidrofit o’simliklar suvda qalqib turadi. Koʻpchilik turlari torf hosil qiladi. Baʼzilari ayniqsa bir yilliklari chorva mollari uchun ozuqadir. KSEROFIT O’SIMLIKLAR • Kserofitlar(yunon. “xerox”-quruq, “phyton” –o’simlik)- namlik kam bo’lgan muhitda o’sishga moslashgan o’simliklar sanaladi. Bularga dasht,cho’l, yarim cho’l, savana, baland tog’ o’simliklari kiradi. Kserofitlar uzoq vaqt namlik yetishmasligiga chidamli o’simliklar hisoblanadi. Ular nam tanqis muhitga yashashga bir qator transpiratsiyaning kamyishi, tuproqdan suv so’rilishining kuchayishi, to’qima va organlarda suvni zaxiralash kabi moslashuvlar mavjud. Moslashuviga ko’ra kserofitlar ikki guruhga bo’linadi. kserofitl ar sklerofitlarsukkulentlar Sukkulentlar (lotincha “succulentus”-sersuv)- ular o’z to’qimalarida va organlarida suvni zaxiralashda saqlash va so’ngra tejab sarflash kuzatiladi. Agava, aloy, molodilo(barg sukkulentlar) kabi o’simliklar suvni qalin barglarda saqlaydi, sutlamalar,kaktuslar(poya sukkulentlar)ning poyasida suvni zaxirada saqlovchi to’qimlar mavjud. Sukkulentlarning epidermis to’qimasi qalin mum qavat yoki mayda tuklar bilan qoplangan bo’ladi. Barglarida barg og’izchalari kam va kunduzi yopiq bo’ladi. Poya sukkulentlarda barglar mayda yoki tikanga aylangan bo’ladi(kaktuslar). Fotosintez jarayoni yashil poyalarda amalga oshadi. Sklerofitlar(yunon.”scleros”- qattiq, “phyton”-o’simlik)-tuproqda namlik yetarli bo’lmagan sharoitda ham o’sadi. Ular suvni zaxirada saqlab turolmaydi, lekin sklerofitlar sitoplazmasi yuqori yopish qoqlikka ega bo’lganiuchun suvni ushlab tura oladi.bu hujayra shirasining yuqori osmotik bosimini yaratadi. Shu bosim tufayli sklerofitlar tuproqdan suvni shimadi. Shuning uchun ularni “nasos o’simliklar” deb ham atashadi. Sklerofitlar ildizi yerga chuqur kirib boradi(sakasvul, yantoq). O’simliklarda transpiratsiyani kamaytirish hisobiga suvni tejaydigan bir qator morfologik moslanishlar: kichik sathli barglar(yantoq), mayda bo’laklarga qirqilganbarglar(shuvoq),tangacha shaklidagi barglar(saksavul, archa), barglarining mum yoki tuklar bilan qoplanishi, barg og’izchalarining chuqur joylashuvi kabilar paydo bo’lgan. MEZOFIT O’SIMLIKLAR Mezofit(yunoncha “mesos”-o’rtacha, “phyton”-o’simlik) – mo’tadil nam sharoitda osadigan o’simliklar sanaladi. Ular qosqa muddat namlik yetishmovchiligiga chiday oladi. Ildiz tizimi o’rtacha rivojlangan bo’lib, ildiz tukchakariga ega, barg og’izchalari ochilishi va yopilishi mumkin. Adir, o’tloq o’simliklari, shuningdek, mo’tadil zonadagi deyarli barcha madaniy o’simliklar mezofit bolib, ular o’simliklarning boshqa ekologik guruhlariga nisbatan keng tarqalgan. E’TIBORINGGIZ UCHUN RAHMAT!!!

O‘simliklarning turli ekologik guruhlarning suv rejimi sharoitiga moslashishi

Купить