O‘xshatishlar – obrazli milliy tafakkur mahsul - Педагогика - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	35.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Педагогика

O‘xshatishlar – obrazli milliy tafakkur mahsul

Купить

O‘XSHATISHLAR – OBRAZLI MILLIY TAFAKKUR MAHSUL
Reja:
1. O‘xshatish va uning turlari
2. Turli lingvomadaniyatlardagi o‘xshatishlarning qiyosiy tahlili

1. O‘xshatish va uning turlari . O‘xshatishlar tashqi dunyoni bilishning eng
qadimiy usullaridan hisoblanadi. O‘xshatishlar muayyan xalqning ilk tafakkur
tarzini va tasavvurlarini tamsil etadi. Ularda ma’lum davrda yashagan
ajdodlarimizning kechinmalari, tasavvurlari muhrlangan bo‘ladi.
Turkiy xalqlar tafakkurini ifodalashda o‘xshatishlarning o‘ziga xos o‘rni
haqida Mahmud Koshg‘ariyning “Devonu lug‘otit turk” asarida alohida
ta’kidlangan: “Biron xotin tuqqanda doyadan: tulki tug‘dimi yoki bo‘rimi deb
so‘raladi. Ya’ni qizmi yoki o‘g‘ilmi demakdir. Qizlar aldoqchi hamda yalinchoq
bo‘lganliklari uchun tulkiga, o‘g‘il bolalar ulardagi botirlikka asosan bo‘riga
o‘xshatiladi” 1
. Bu o‘rinda tulkidek qiz, bo‘ridek yigit o‘xshatish qurilmasining
faqat tulki va bo‘ri etaloni qo‘llangan bo‘lib, uni o‘xshatishning qisqargan shakli –
metafora deyish mumkin.
O‘rta Osiyo xalqlarining qoraxoniylar davridagi hayotini har tomonlama
yoritib bergan Yusuf Xos Hojibning “Qutadg‘u bilig” asarida hoqonlarga xos
fazilatlarni namoyon etadigan quyidagi o‘xshatishlar qayd qilingan: “Hoqon...
jangda arslonning yuragiga ega bo‘lishi lozim... yovvoyi to‘ng‘izdek qaysar;
bo‘ridek kuchli; ayiqdek jasur bo‘lishi kerak; ho‘kizdek..., hakkadek...,
qarg‘adek..., tulkidek..., tuyadek..., arslondek... va boyqushdek... bo‘lishi lozim” 2
.
Insonning dunyoni bilishida o‘xshatish-qiyoslash benihoya katta o‘rin tutadi.
Ikki yoki undan ortiq predmet yoki tushunchani o‘xshash yoki farqli jihatlarini
aniqlash maqsadida qiyoslash, taqqoslash tashqi dunyoni bilishning eng keng
tarqalgan mantiqiy usullaridan biri sifatida inson faoliyatining deyarli barcha
sohalarida kuzatiladi. Bu behad muhim mantiqiy kategoriya, tabiiyki, tilda ham o‘z
aksini topadi 3
.
Prof. N. Mahmudov o‘zbek tilidagi o‘xshatishlarni to‘rt unsurga ajratib,
ularni o‘xshatish subyekti, o‘xshatish etaloni, o‘xshatish asosi va o‘xshatishning
1
Маҳмуд Кошғарий. Туркий сўзлар девони (Девону луғотит турк). I. – Т .: ЎзФА , 1963. – Б . 404.
2
Radlov W. Das Kutadku Bilik des Yusuf Chass Hadschib aus Balasagun. –St-Petersburg, 1891-1910. –
P. 205-206.
3
Маҳмудов Н. Семантико-синтактическая асимметрия в простом предложении узбекского языка:
Дисс. ...док-ра филол.наук. –Ташкент, 1984. -Б 259.

shakliy ko‘rsatkichi deb nomlaydi. “...o‘xshatishlar o‘ziga xos obrazli tafakkur
tarzining mahsuli sifatida yuzaga keladi. Shuning uchun ham ular nutqda hamisha
badiiy-estetik qimmatga molik bo‘ladi, nutqning emotsional-ekspressivligi,
ifodaliligi, ta’sirchanligini ta’minlashga xizmat qiladi. O‘xshatishlarning ikki turi,
ya’ni: 1) individual-muallif o‘xshatishlari yoki erkin o‘xshatishlar va 2) umumxalq
yoki turg‘un (doimiy) o‘xshatishlar farqlanadi” 4
.
Erkin o‘xshatishlar muallifning o‘ziga xos original o‘xshatishlari bo‘lib, u
yozuvchining mahoratini belgilaydi. Masalan, Oybek she’riyati o‘ziga xos original
o‘xshatishlarga boyligi bilan ajralib turadi:
Men ipak qurti kabi
Xayolimga o‘raldim.
Tuyg‘ularim girdobi
Orasida yo‘qoldim.
“Parchada murakkab hissiy holatning go‘zal va real tasviri berilgan
bo‘lib, bu hissiy holatning asosiy va ajoyib mazmuni birinchi ikki misrada o‘zining
juda ham nozik ifodasini topgan, keyingi ikki misra esa ana shu ifodani yana ham
aniqlashtirgan. “Ipak qurti kabi” tarzidagi o‘xshatish etaloni ayni o‘rinda nihoyatda
original va ayni holat uchun juda ham mos. Ma’lumki, ipak qurti ipak chiqarib
o‘zini o‘zi o‘raydi va pilla hosil bo‘ladi, o‘zi esa uning ichida qolib ketadi, pilla –
oppoq, u ana shu oqlik ichra pinhon bo‘ladi. Shoir esa o‘z xayoliga o‘raladi, uni
oq, pilladay oppoq xayollar, olovli tuyg‘ular girdobi o‘zining besarhad bag‘riga
oladi, shu oppoq bag‘rida shoir pinhon bo‘ladi. Teran va tarang mutanosiblik,
o‘xshashi yo‘q, haqiqiy oybekona o‘xshatish. Bu o‘xshatishning poetik salohiyati
shundaki, shoir u orqali faqatgina u yoki bu darajada tasavvur qilish mumkin
bo‘lgan hissiy holatni qo‘l bilan ushlab ko‘rish mumkin bo‘lgan darajada
“moddiylashtirib” yorqin surat drajasida lo‘ndalashtirib ko‘rsatgan” 5
.
O‘xshatish qurilmalaridan farqli o‘laroq, o‘xshatishga asoslangan matnlarda
“o‘xshatish asosi, ya’ni ikki obyektni o‘zaro o‘xshatish uchun asos bo‘lgan
4
Маҳмудов Н., Худойберганова Д. Ўзбек тили ўхшатишларининг изоҳли луғати.-Т.: Маънавият,
2013. –Б. 5.
5
Миртожиев М., Маҳмудов Н. Тил ва маданият. –Т/^: “Ўзбекистон”, 1992. –Б. 96-96.

referent so‘z orqali emas, balki jumlalar orqali voqe bo‘ladi. Masalan: Ilk
muhabbat bahor osmonidagi bulutga o‘xshaydi. Oppoq. Pokiza. Shaffof... Na
qo‘lingiz bilan tutasiz. Na ortidan yugurib yetasiz... Shamol uni qayoqqa olib
ketishini ham bilmaysiz... Birinchi muhabbatning ko‘pincha natijasiz tugashi balki
shundadir... (O‘.Hoshimov. Daftar hoshiyasidagi bitiklar) 6
.
Xalq og‘zaki ijodida o‘xshatishlar muhim ahamiyat kasb etadi. “...baxshi
yoki ertakchi ham asarga o‘z individual o‘xshatish, qiyoslashlarini kiritishi
mumkin. Ammo bu ham an’anaga, epik ijod qonuniyatiga mos kelmasa, asar
sujetiga singishmaydi, uning “yotligini” xalq darrov anglab oladi. O‘zida xalqning
an’ana, udum, marosim, fikr tarzini ifoda etgan detalgina xalqona obrazning
ma’nosini ochishi, kengaytirishi mumkin” 7
.
Turg‘un o‘xshatishlar ning mohiyati shundan iboratki, ularda o‘xshatish
etalonida ifodalangan obraz barqarorlashgan bo‘ladi, bunday o‘xshatishlar, garchi
muayyan shaxs yoki ijodkor tomonidan qo‘llangan bo‘lsa-da, vaqt o‘tishi bilan til
jamoasida urfga kirib, doimiy ifodalar sifatida turg‘unlashgan, umumxalq tili
leksikonidan joy olib ulgurgan bo‘ladi. Bunday o‘xshatishlar xuddi tilda tayyor
birliklar kabi nutqqa olib kiriladi 8
.
Tildagi o‘xshatishlarni tadqiq etgan tilshunoslarning aksariyati turg‘un
o‘xshatishlarning idiomalarga yaqin turishini yoki idioma maqomida bo‘lishini,
ular ko‘p asrlar mobaynida kishilar nutqida qo‘llanish natijasi sifatida
turg‘unlashib, so‘zlovchilar ongida muayyan modellar shaklida mustahkamlanib
qolishini, o‘xshatish etalonining, ya’ni o‘xshatish asosidagi obrazning muayyan
belgi-predmet bilan muntazam va qat’iy bog‘liq bo‘lishini ta’kidlaydi 9
.
6
Худойберганова Д. Матннинг антропоцентрик тадқиқи. –Тошкент: Фан, 2013. –Б. 97-98.
7
Эшонқулов Ж. Фольклор: образ ва талқин. –Қарши: Насаф, 1999. –Б. 70.
8
Маҳмудов Н., Худойберганова Д. Ўзбек тили ўхшатишларининг изоҳли луғати. –Т.: Маънавият,
2013. –Б. 6.
9
Некрасова Н. Сравнения общеязыкового типа в аспекте сопоставительного анализа
художественных идиолектов // Лингвистика и поэтик. –М.: Наука, 1979. –С. 225; Лебедова Л.
Устойчивые сравнения русского языка. –Краснодар: Кубинский ГУ, 2003. –С. 3; Хакимзянов Ф. О
словаре устойчивых сравнений татарского языка // Российская тюркология. –Москва-Казань, 2010.
-№2. –С. 80.

Lingvokulturologiyani ko‘proq turg‘un o‘xshatishlar qiziqtiradi. Negaki,
“turg‘un o‘xshatishlar milliy ong jumbog‘ini yechishga imkon beradigan yorqin
obrazli vositalardan biri hisoblanadi”, “dunyoni o‘ziga xos milliy tarzda ko‘rish
o‘xshatish semantikasida aks etadi” 10
.
2. Turli lingvomadaniyatlardagi o‘xshatishlarning qiyosiy tahlili. Har
xil lingvomadaniyatlardagi turg‘un o‘xshatishlarni qiyoslash insonning xarakteri
va xatti-harakati bilan bog‘liq bo‘lgan o‘xshatishlarning etaloni sifatida hayvon va
jonivorlarni bildiruvchi so‘zlardan ko‘proq foydalanilganini ko‘rsatadi. Masalan,
qiyoslanilgan tillarning aksariyatida tulki ayyorlik, aldoqchilik, yolg‘onchilik
ramzi, etaloni sifatida faol ishlatiladi: tulkiday ayyor, tilki gibi (turkcha) хитрый
как лиса (ruscha) , as false as fox (inglizcha), you kathi (koreyscha).
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, g‘arb va slavyan lingvomadaniyatlarida,
xususan, ingliz va rus tillarida as false as fox , хитрый как лиса turg‘un
o‘xshatishlari mifopoetik manbalarga asoslanadi, chunki qadimgi tasavvurlarga
ko‘ra, tulki jodugar hisoblangan, unda yo‘qolish, ko‘rinmaydigan bo‘lib qolish
qobiliyati mavjud bo‘lgan 11
. Qayd qilingan xususiyatni sharq lingvomadaniyatida,
xususan, koreys va xitoy madaniyatida ham kuzatish mumkin. Koreys va xitoy
mifologiyasida tulkining qizga aylanib qolishi keng tarqalgan.
Lingvomadaniyatlarning aksariyatida turg‘un o‘xshatishlarni obraz va uning
mazmuni jihatidan bir-biriga muqobilligi, muqoyasa obyektlarining o‘xshashligiga
guvoh bo‘lamiz. Masalan, “befahmlik, beso‘naqaylik, qo‘pollik” ayiqday
(o‘zbekcha), ay ı gibi (turkcha), ko‘m kathi (koreyscha), как медведь (ruscha);
“kuchli, qo‘rqmas”, “mardlik, jasorat” arslon kabi (o‘zbekcha), aslan gibi
(turkcha); “semirmoq”, “ko‘p ovqat yemoq” cho‘chqaday (o‘zbekcha), As fat as a
pig (inglizcha), tweji kathi (koreyscha); “ko‘p ovqat yemoq” molday (o‘zbekcha),
so‘ kathi (koreyscha); “befahm” eshakday (o‘zbekcha), eşek gibi (turkcha), как
осел (ruscha) va h.k. etalonlar vositasida ifodalanadi.
10
Маслова В. А. Лингвокультурология. Учебное пособие для студентов высших учебных
заведений. –М., 2001. –С. 133-134.
11
Панченко Н. Сравнение как средство дескрипции лжи и обмана // Основное высшее и
дополнительное образование: проблемы дидактики и лингвистики. –Волгоград: ВГТУ, 2000. –С.
138-143.

Lingvomadaniyatlarning aksariyatida ayni o‘xshatish etalonlari turli
belgilarning o‘lchovi sifatida qo‘llanilishi mumkin: o‘zbek tilida qo‘ydek
“yuvoshlik”, turk tilida koyun gibi “ahmoq, dovdir”, “qaror berishda yoki xatti-
harakatlarida boshqalarga tobe bo‘lgan”, rus tilida овца etaloni “qo‘rqoqlik”;
o‘zbek tilida bo‘riday “dovyurak, mard”, “g‘ajimoq, tish qayramoq”, turk tilida
kurt gibi “ishning ko‘zini biladigan”, rus tilida как волк “och”; o‘zbek tilida
ilonday “chaqmoq, zahar sochmoq”, “sovuq”, turk tilida yılan gibi “xoin,
yoqimsiz”, rus tilida как змея “badjahl”; o‘zbek tilida itday “qopmoq”,
“sadoqatli”, “akillamoq”, “yugurmoq”, “izg‘imoq”, “ergashmoq”, “ishlamoq”,
“ichmoq” turk tilida köpek gibi “laganbardor”, rus tilida как собака “aqlli”;
o‘zbek tilida ho‘kizday “qaysar”, “katta, qo‘pol”, “kuchli”, “ishlamoq”, turk tilida
öküz gibi “ahmoq, tushunchasiz”; o‘zbek tilida maymunday “sakramoq,
irg‘ishlamoq”, “o‘ynatmoq”, turk tilida maymun gibi “g‘alati, kulgili harakatlar
qilmoq”, “taqlidchi” va h.k.
Ba’zi lingvomadaniyatlar uchun me’yoriy hisoblangan o‘xshatish etalonlari
boshqa xalqlarning lisoniy mental an’analari uchun begona bo‘lishi mumkin.
Masalan, o‘zbeklarda xushbichim qomatli ayollarga sarvday , turklarda gavdali
ayollarga at gibi o‘xshatishi qo‘llaniladi. Hindlarda sohibjamol qizning yurishi
filning ulug‘vor va mahobatli qadam tashlashiga muqoyasa qilinadi. Yoki hind
ayoli sigirga qiyoslanganda u xursand bo‘ladi, chunki hind xalqining idrokida sigir
go‘zallik timsoli sifatida gavdalanadi. Shuningdek, Hindistonda sigir muqaddas
hayvon sanaladi.
O’zbek lingvomadaniyati uchun ayollarning yuzini oyga, olmaga, ba’zan
kulchaga, inglizlarda olchaga, atirgulga (as red as a cherry /rose/), xitoy va
koreyslarda o‘rikka, majnuntol novdasiga qiyoslash me’yor hol hisoblanadi.
Xitoy va Koreyada ayollarni ilonga o‘xshatilsa, ular xursand bo‘lishadi.
Chunki, mazkur lingvomadaniyatlarda ilon donolik, go‘zallik va epchillik ramzi
hisoblanadi.
Ayni tushuncha turli lingvomadaniyatlarda o‘zgacha ifoda vositalari, ya’ni
boshqacha o‘xshatish etalonlari vositasida aks ettirilishi mumkin. Masalan,

baquvvat kishilarni o‘zbeklar filga, inglizlar otga muqoyasa qilishadi: filday
baquvvat , strong as a horse . Yoki o‘zbeklar tinimsiz ishlaydigan, mehnat qiladigan
kishilarni chumoliga ( chumoliday ), turklar esa ariga o‘xshatadilar ( arı gibi ).
Dunyoni obrazli qiyoslash maqsadida istifoda etiladigan ba’zi o‘xshatish
etalonlari boshqa lingvomadaniyatlarda frazeologizm yoki metafora ko‘rinishida
namoyon bo‘lishi ham mumkin. Masalan, o‘zbek madaniyatida “imillamoq,
sudralmoq” ma’nosida qo‘llaniladigan toshbaqaday etaloni koreys madaniyatidagi
kabo‘k thata (toshbaqa minmoq) frazeologizmiga muqobil bo‘ladi. O‘zbek tilida
“semirmoq”, “ko‘p ovqat yemoq”ni anglatgan cho‘chqaday o‘xshatish etaloni
koreys tilida tweji (cho‘chqa) ko‘rinishida metaforaga aylanganini ko‘rish
mumkin. Yoki rus tilida “qo‘rqoq” ma’nosi как заяц o‘xshatishi bilan, turk tilida
tavşan yürekli metaforasi bilan ifodalanadi.
Har bir lingvomadaniyatda shu xalqning mentalitetini, uning o‘ziga xos
milliy-madaniy xususiyatlarini aks ettiruvchi turg‘un o‘xshatishlar mavjud bo‘ladi.
Masalan, “o’zbek tilidagi musichaday beozor (odam) o‘xshatishini boshqa tillarda
uchratish qiyin. Musichaday o‘xshatish etalonida milliy-madaniy konnotatsiya
mavjud, unda “beozorlik” belgisining o‘zbekka xos ta’kidi yaqqol o‘z ifodasini
topgan. Musichaga xos yumshoq tabiat va harakat o‘zbek idrokida ijobiy talqin
topishidan tashqari, bu mushfiq qush haqidagi islomiy rivoyat ham musichaday
etalonining an’anaga kirishiga ta’sir etgani ehtimoldan holi emas. Ana shu tariqa
musichaday beozor turg‘un o‘xshatishi beozorlikning o‘zbekcha o‘lchovi sifatida
tamoman milliy obraz maqomini olgan” 12
. Lekin hamma lingvomadaniyatlarda
ham shunday emas. Masalan, ingliz tilida “beozorlik” timsoli sifatida “kabutar”
qabul qilinganini kuzatish mumkin: As harmless as a dove (Musichaday beozor).
Yoki koreys tilida “sigirday beozor” birikmasini uchratish mumkin. Shuningdek,
cin gibi o‘xshatishi turk tiliga xos milliy-madaniy konnotatsiyani ifodalab, u “aqlli,
bilimdon” belgisini ifodalashga xizmat qiladi. Chunki turk xalq ertaklarida cin (jin,
ajina) aqlli, epchil, abjir obraz sifatida talqin qilinadi.
12
Маҳмудов Н., Худойберганова Д. Ўзбек тили ўхшатишларининг изоҳли луғати. –Тошкент:
Маънавият, 2013. –Б. 10-11.

O‘xshatishlar har bir xalqning iqlimi, fauna va florasi, joylashgan
hududining o‘ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda ham yaratiladi.
Masalan, So‘fining tani shu topda Arabiston tog‘larining saratondagi toshlariday
qizib yonardi (Cho‘lpon. Kecha va kunduz). Cho‘lpon tomonidan yaratilgan
mazkur o‘xshatishda Arabiston iqlimining juda issiqligidan kelib chiqqan holda,
Razzoq so‘fining ruhiy holati ifodalangan.
Iqlim sharoitiga ko‘ra qor bilan tez-tez to‘qnashmaydigan Arabiston, Afrika,
Misr Arab Respublikasining lingvomadaniyatlarida “qordek oppoq sochlar”
o‘xshatishi uchramaydi. Chunonchi, qorning nimaligini ko‘z oldiga keltira
olmagan mazkur madaniyatlarda ijobiy baholanayotgan biror narsaning “qor”ga
qiyolanishi zaruriy obrazli ifodani yarata olmaydi. Shuning uchun bunday
o‘xshatishni qayd etilgan mamlakatlarning tillariga tarjima qilganda, “sutdek
oppoq sochlar” deb berish maqsadga muvofiqdir.
Yoki “ko‘pgina oq rangli narsalarning rus tilidagi singari o‘zbek tilida ham
obrazli tarzda “qor”ga muqoyasa etilishi nutqiy an’anaga aylangan bo‘lishiga
qaramasdan, ijobiy ta’riflanayotgan oppoq tishlar “qor”ga emas, balki qimmatbaho
“sadaf”ga qiyos etiladi: Нет, Хорь в город уехал, - отвечал парень, улыбаясь и
показывая ряд белых, как снег, зубов – ЗО, 28 // Yo‘q, Xor shaharga ketgan, -
dedi yigit kulimsirab, sadafdek oppoq tishlarini ko‘rsatib – O‘X, 15” 13
.
O‘zbek she’riyatida tunday o‘xshatishidan sochning qoraligini ifodalash
uchun keng foydalaniladi:
Kel endi tashlama, qo‘yma
Bu tunning qo‘ynida yolg‘iz.
Hijronni boshimga yoyma,
Ey tundek sochi qora qiz (Cho‘lpon. Tun).
Shotland lingvomadaniyatida sochning qoraligi zog‘(qarg‘a)ga qiyoslanadi.
Binobarin, Shotlandiya shimoliy o‘lka bo‘lib, u yerda yilning deyarli barcha faslida
zog‘larni uchratish mumkin. Mazkur o‘xshatishni shotlandiyalik shoir Robert
13
Мусаев Қ. Таржима назарияси асослари. Дарслик. –Тошкент: Фан, 2005. –Б. 219-220.

Byornsning “John Anderson” she’rida uchratish mumkin. B.Xolbekova “John
Anderson” she’rining rus va qozoq tillaridagi tarjimalarini quyidagicha tahlil
qiladi:
John Anderson my jo, John,
When we were first acquent,
Your locks were like the raven ,
Your bonie brow was brent.
Mazmuni: “Qadrdonim, mening do‘stginam Jon Anderson, birinchi bor sen
bilan ko‘rishganimizda, sochlaring zog‘(qarg‘a) rangiga o‘xshar (ya’ni qop-qora
edi, yosh eding), barq urib do‘ng peshonangni bezab turardi...”. Ingliz tilida agar
soch qarg‘aga o‘xshatilsa, ingliz o‘quvchisi faqat qarg‘a(zog‘)ning o‘zini emas,
balki uning rangini tushunadi. Tadqiqotchi Your locks were like the raven, Your
bonie brow was brent misrasining rus tarjimoni S.Marshak tomonidan: Густой
крутой твой локон, Был черен точно смоль tarzida tarjima qilinib, ingliz tilida
“qarg‘a”ga qiyoslangan soch “mum” (saqich)ga aylanganligini, qozoq tarjimoni
Qubondiq Shang‘itboyev tomonidan esa: Самай шашқн тогiлген, Қара eдi ғой
комiрден kabi qozoqchalashtirilishi natijasida ruschadagi “mum” (saqich) sochlari
qozoqchada “ko‘mirdan ham qora”ga aylanganini aytadi 14
.
Mif, ertak, doston va badiiy asar qahramonlari vositasida ham muayyan
o‘xshatishlarning vujudga kelganligini kuzatish mumkin. Jumladan, o‘zbek tilida
“baquvvat, pahlavon, gavdali, juda ham kuchli, bahodir” ma’nosida Alpomishday ;
rus tilida “jasur, botir” ma’nosida как Ахилл , ingliz tilida “jasur va botir”
ma’nosida as brave as Robim Hood o‘xshatishlari qo‘llaniladi.
Umuman, o‘xshatishlar har bir xalqning lingvomadaniy boyligi bo‘lib, ular
milliy dunyoqarash, dunyodagi hodisalarni milliy tasavvurlarga ko‘ra taqqoslash,
qiyoslash natijasida shakllanadi.
ADABIYOTLAR
14
Сирожиддинов Ш., Одилова Г. Бадиий таржима асослари. –Т . : Мумтоз сўз, 2011. –Б. 80.

1 . Usmanova Sh. “Lingvokulturologiya” fanidan ma’ruza kurslari . – Toshkent:
Universitet, 2014.
2 . Алефиренко Н.Ф. Лингвокультурология. Ценностно-смысловое
пространство языка . У чебное пособие . –М.: Флинта , Наука, 2010.
3 . Хроленко А. Т. Основы лингвокультурологии. Учебное пособие. – М. :
Наука, 2009.
4 . Арутюнова Н.Д. Метафора и дискурс // Теория метафоры. –М., 1990.
5 . Арутюнова Н.Д. Язык и мир человека. –М., 1998.
6 . Байбурин А. К. Ритуал в традиционной культуре. –СПб., 1993.
7 . Бижева З.Х. Культурные концепты в кабардинском языке. –Нальчик, 1997.
8. .ВежбицкаяА. Язык. Культура. Познание. –М., 1996.
9. Воркачёв С.Г. Лингвокультурология, языковая личность, концепт:
становление антропоцентрической парадигмы в языкознании //
Филологические наук. 2001. -№ 1. –С. 64-72.
1 0 . Воробьев В. В. Культурологическая парадигма русского языка. –М., 1994.
11. Воробьев В.В. Лингвокультурология: теория и методы. –М., 1997 .
1 2 . Гумбольдт В. О различии строения человеческих языков и его влиянии на
духовное развитие человечества// Избр. труды по языкознанию. –М., 1984.
1 3 . Гумбольдт В. Язык и философия культуры. –М., 1985.
1 4 . Гуревич А.Я. Человек и культура: Индивидуальность в истории культуры.
–М., 1990.
15. Де мьянков В.З. Понятие и концепт в художественном литературе и в
научном языке // Вопросы филологии. –Москва, 2001. -№ 1. –С. 35-47.
1 6. Ибрагимова Р.С. Француз ва ўзбек тилларида АЁЛ концептининг
лингвокогнитив тадқиқи: Филол. фанлар номзоди... дис.автореф. –Тошкент,
2012.

O‘xshatishlar – obrazli milliy tafakkur mahsul

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish