Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.6MB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

O‘zbek elatining shakllanish bosqichlari va uning xalq sifatida uzil-kesil shakllanishi

Купить
O` zbek elat ining shak llanish bosqichlari v a uning xalq sifat ida uzil-k esil shak llanishi Reja: • 1. O`zbek elatini shakllanishining o`ziga xos xususiyatlari, ya’ni ikki tilli etnoslar qorishuvi masalasi , Mahalliy tub sug’diy zabon aholi va mahalliy turg’un turkiygo`y aholi. • 2. O`zbek etnogenezining boshlangich nuqtasi va uning bosqichlari, G’arbiy Turk hoqonligining tashkil topishi va hoqonlik turklarining til va etno-madaniy taraqqiyot jihatidan boshqa turklardan farqi. • 3. O`zbek turklarining asosini qarliq-chigil turklari tashkil etishi, Movaraunnahrda yangi «Etnik hudud»ning tashkil topishi va unda yashovchi turg’un aholi tarkibi, Siyosiy davlat uyushmasining tashkil topishi munosabati bilan o`zbek elatining xalq sifatida uzil-kesil shakllanishi, XIII- XV asrlarda etnik jarayonlar va o`zbek adabiy tilining shakllanis Ilk o’rta asrlarda turkiy qabilalarning bu zaminga kirib kelishining keti uz ilmaydi. Bu haqda prof. A.Yu. Yakubovskiy tarixiy yozma manba materiallarini ko‘p keltiradi. Movaraunnaxr y erlarini arablar egallagach, ular bu zaminga turkiy qabilalarini muntazam kirib kelishini tuxtatish yulini qidirdilar. VIII asr davomida bu zaminga oldinrok kirib kelib o’ rnashib qolgan turkiylarning o‘troqlashishi jadallashdi. Natijada, butun VIII asr davomida Movaraunnaxr hududlarida yaxlit turkiy etnik q atlam, jonli turkiy til muxiti vujudga keladi, maxalliy s o’ gdiyzabon aholi orasida turkiylashish jarayoni jadallashdi Arxeologik materiallarning tasdiqlashicha, ilk o‘rta asrlarda Toshkent vohasida hokimiyatni turk tudunlari boshqara edi. Aynan shu davrda choch maliklari va qadimgi turk tamg‘alari bilan tangalar zarb etildi. Qadimgi turk tangalari qadimgi Farg‘ona yodgorliklarida ham topilgan. O‘zbek etnogenezining cho‘qqisi G‘arbiy Turk xoqonligining gullagan davriga to‘g‘ri keldi. Turkiy qabila va qavmlar erli tub aholi bilan jadal qorishib, Movaraunnahrning asosan shimoliy va sharqiy viloyatlarida ikki til va ikki xo‘jalik ukladining yaqinlashuv jarayoni kuzatiladi, buning oqibatida aksariyat turkiy zabon dehqon va hunarmand ahlidan iborat yirik hududiy birlik tashkil topadi. Turkiy qabilalarning erkin ko‘chib kelishi bilan ularning o‘troqlashishi va tub joy aholining turklashuvi tezlashdi. Natijada turk ijtiomiy-iqtisodiy tarkibi va ularning etno-siyosiy jihatdan uyushishi ta’minlandi. Xuddi shunday tarixiy sharoit O‘rta Osiyo turkiy qavmlari hayotida 9-asr oxirida avj nuqtasiga chiqdi. Ayni vaqtda turk etnik qatlami orasida feodallashish jarayoni jadal kechmoqda va o‘z navbatida o‘zaro feodal urushlari, talonchilik, siyosiy boshboshdoqlik bo‘lmoqda edi. Bularning oldini olish uchun kuchli davlat hokimiyati zarur edi va K.SH.Shoniyozov aytganidek shunday davlat qarluqlar davlati bo‘ldi. Qoraxoniylar davlati ikkiga bo‘lingach, G‘arbiy Qoraxoniylar davlati doirasida jonli eski o‘zbek tilining qarluq – chichil lahjalari asosida rivojlanishiga imkoniyatlar yaratildi. Bu zaminda turkiy qabilalar o‘troqlashib, so‘g‘diy zabon xalqlar bilan yonma – yon yashardi va ularning iqtisodiy, madaniy aloqalari rivojlanib, bu yaqinliklari etnik qorishuvlar darajasiga ko‘tarilgan edi. K.Shoniyozov ko‘rsatishicha Movaraunnahrning shimoli – sharqiy va shimoli –g‘arbiy mintaqalari o‘zbek elatining turkiy asosi qurilib bo‘lgan edi

O‘zbek elatining shakllanish bosqichlari va uning xalq sifatida uzil-kesil shakllanishi

Купить