O‘zbek tilida gapning uyushiq bo‘laklari haqida
![(P
m ) ko‘rsatkichi bilan shakllantirilganda, ularning har biri alohida-alohida gapni
hosil qiladi va natijada qo‘shma gap vujudga keladi. Qiyoslang: 1. Siz a’lochi va
jamoatchi kishisiz (uyushiq kesimli gap) – Siz a’lochisiz va jamoatchisiz (qo‘shma
gap) . 2. U vaqtlarda otam kosib, onam tikuvchi edi (uyushgan sodda gap) - U
vaqtlarda otam kosib edi va onasi tikuvchi edi (qo‘shma gap).
Ikkinchi gapning har bir kesimini (P
m ) bilan to‘la shakllantirib, qo‘shma gap
tarzida qo‘llash uslubiy g‘alizlikni keltirib chiqaradi. Shu bois ushbu o‘rinda
qo‘shma gap emas, balki uyushiq kesimli sodda gapni ishlatish o‘ng‘ay.
Uyushiq kesimning har xil so‘z turkumi bilan ifodalanishi ham uchraydigan
hodisa. Bu ot va olmoshda mavjud: Taniganim, bilganim sen va Halimdir. Biroq
fe’l va boshqa turkum so‘zi uyushiq kesim hosil qila olmaydi. Chunki ot va fe’l
boshqacha va qolgan turkumlar boshqacha tuslanishga ega bo‘ladi: Itingdurman va
bo‘zlagaydirman. Bu gapda kesimlik ko‘rsatkichlarini ikkala so‘zshakl uchun bitta
qilib bo‘lmaydi: Itingdur va bo‘zlagaydirman kabi.
Uyushiq kesimlarning oldin turgani [ -i(b) ] shaklli ravishdosh bilan
ifodalanganda, hol bilan monand bo‘lib qoladi: 1. U ko‘rqib baqirib yubordi. 2. U
tanib, bilib, so‘ray boshladi. Har ikkala qo‘llanishda ham fe’l so‘zshakllar bir-
biriga o‘xshaydi. Biroq gaplardan birinchisida fe’l hol ( ko‘rib ) va kesim ( baqirib
yubordi ) vazifacida. Keyingi gapda esa uyushiq kesim mavjud. Biroq birinchi
gapda uyushiqlikning zaruriy belgisi – uyushtiruvchi ohang mavjud emas.
Tenglanish qatorida bog‘lovchi. Tenglanish qatori bog‘lovchili yoki
bog‘lovchisiz bo‘lishi mumkin. Bog‘lovchisiz qator faqat ohang yordamida hosil
qilinadi: 1. Karima, Gulnora, Halima boqqa jo‘nadilar. 2. U tanib, bilib, so‘ray
boshladi.
Bog‘lovchili qator bog‘lovchi vosita yordamida hosil qilinadi: 1. Eshikdan
yosh yigit va chol kirib keldi. 2 . Farzandlarimiz dono va baxtiyordir.
Tenglanish qatori nisbatan cheklanmagan yoki cheklangan a’zodan tashkil
topishi mumkin. Bu a’zolararo munosabatning turi bilan bog‘liq. Shunday
tenglanish qatori mavjudki, bunda bemalol qatorni to‘ldirish, yangi a’zo bilan
davom ettirish mumkin bo‘ladi: U ko‘k, qora, qizil qalamlar oldi. Bunday](https://docx.uz/documents/b2c3bfa7-962c-4e24-8ff9-0358ce58b183/page_6.png?v=1)
![qo‘shnilar, to‘yda, azada semiradigan yurimsak ayollar .. piyoda jo‘nashdi
(Oybek). Azizning ko‘z o ‘ngida brigada shiyponi, lotok ariq, yangi bog‘, qiyg‘os
ochilib yotgan atirgullar, rayhonlar, to‘p to‘p jambillar jonlandi (Hamid G‘ulom) kabi.
Bu jumlalarda uyushiq qatorning ayrim a’zolari birlik shaklida, ayrim a’zolari ko‘plik
shaklida ishlatilgan.
3) Uyushiq qator a’zolarining grammatik shakli umumlashtirilgan: Axir binafsha,
chuchmoma, lolalar.. ochilib, yashnab yotadi (Hamid G‘ulom). Bu misolda lar ko‘plik
affiksi, demak, undan keyin keladigan bosh kelishik shakli ham umumlashtirilib, go‘yo
qavslardan tashqariga chiqarilgan, uyushiq qatorga yaxlitligicha qo‘shilgan, uyushiq
qator a’zo lari esa go‘yo leksemaga teng asos holatiga o‘tgan. Buni qavslar yordamida
quyidagicha ko‘rsatish mumkin: [(binafsha), (chuchmoma), (lola)] lar II.
2. Uyushiq qator a’zolari oralig‘ida bog‘lovchi qatnashgan :
1) va bog‘lovchisi qatnashgan (b):
a) ikki a’zoli qatorda ishlatilgan :
- leksemashakllar uyushgan : Q o r v a sh a m o l kuchaya bordi (Oybek).
Oqshom esa o n a v a o‘ g‘ i l Nafisa haqida uzoq suhbatlashdilar (Hamid G‘ulom)
kabi;
- juft leksemashakl va birikmashakl uyushgan (I): Boshqa uylarda qarin- dosh u
rug‘lar va .. turli xotinlar bor edi (Oybek).
b) Ko‘p a’zoli qatorda oxirgi a’zo oldida ishlatilib, sanashning tugashini
ifodalashga ham xizmat qilgan; a’zolar leksemashakl hamda birikmashakl bilan
ifodalangan va ular bir xil grammatik shakllangan : Uyning devorlaridan n a m, m o
g‘ o r h i d i v a s o v u q esadi (Oybek). Bu ko‘zlarda t u y g‘ u n l i k, o l i j a n o b-
l i k, k o‘ n g i l n i n g b a h o r i y t o z a l i g i, i l i q l i g i v a q a n d a y- d i r p a r i
sh o n x a yo l ch a n l i k jilvalanar edi (Oybek).
2) bilan ko‘makchisi bog‘lovchi vazifasida ikki a’zoli qatorda ishlatilgan (4):
a) Leksemashakllar uyushgan : A z i z b i l a n N a f i s a maktabda birga
o‘qishgan (Hamid G‘ulom). Q i z i, k e l i n l a r i b i l a n L u t f i n i s o](https://docx.uz/documents/b2c3bfa7-962c-4e24-8ff9-0358ce58b183/page_9.png?v=1)
![1) bog‘lovchi vosita qatnashmagan : .. y a p y a n g i, u z u n qog‘oz
aqchasini .. (Oybek). ..o g‘ i r, sh a h d a m qadamlar bilan .. (O‘tkir Hoshimov)
kabi. Ketma ket joylashgan ikki sifat leksemashakl doim uyushiq qator hosil
qilavermaydi. Buni aniqlashda quyidagi amaliy usuldan foydalanish mumkin:
uyushiq qator bo‘lsa, bunday sifatlovchilarni o‘zaro o‘rin almashtirish imkoniyati
bo‘ladi: yap yangi, uzun aqchani uzun, yap yangi aqchani kabi (ayni predmetning
teng deb qaralgan ikki belgisi). Og‘ir, shahdam qadamlar bilan misolida ikki belgi
orasidagi teng aloqa zidlash bilan (og‘ir, lekin shahdam kabi) ifodalangan.
Yozuvda ba'zan uyushiq bo‘lmagan sifatlovchilar oralig‘iga tirnoqcha
qo‘yilib, ular uyushiq qatorga tenglashtirib qo‘yiladi. Masalan, Mirzakarimboy h a
ya j o n l i, t i t r o q t o v u sh b i l a n qiziga fotiha berib,.. (Oybek) jumlasida
ketma ket kelgan sifat leksemashakllar asli uyushiq qator hosil qilmaydi, ularning
tovush bilan leksemashakliga bog‘lanishi tamoman boshqacha: [(hayajonli) X
(titroq tovush )] I II bilan. Demak, hayajonli leksemashakli titroq tovush
birikmasiga sifatlovchi bo‘lib kel gan, tirnoqcha noo‘rin (ortiqcha) qo‘yilgan.
Yuzimga i l i q, y i r i k t o m ch i tushdi (O‘tkir Hoshimov) jumlasida ham asli
sintaktik aloqa quyidagicha (iliq) X (yirik tomchi-);
2) bog‘lovchi vosita qatnashgan :
a) va bog‘lovchisi : Kuyov u z u n v a k e n g zarbob to‘n kiyib ..
(Oybek). .. s o ch d a y q o p q o r a v a m a y i n .. t o l a l a r .. (Pirimqul
Qodirov). Ikkinchi misolda asli gapshakl (Tolalar sochday qop qora va mayin)
sifatlovchili birikmaga transformatsiya qilingan;
b) hatto ta’kid yuklamasi qatnashgan (I): U Hulkarga j u d a m a y i n, h a t- t o m e
h r i b o n tovush bilan gapirar edi (Pirimqul Qodirov).
2. Uyushiq qator uch a’zoli bo‘lib, ular oralig‘ida bog‘lovchi vosita qatnashmagan (2):
Kuyov tomonda o r i q, d a r o z, ch a y i r bir xotin bel bog‘ladi (Oybek). Mana bu
misolda ikkinchi tirnoqcha ortiqcha qo‘yilib, ikki a’zoli uyushiq qator uch a’zoli uyushiq
qatorga o‘xshab qolgan: Boshqa uylarda t o‘ y p a r a s t, d a y d i, t u r l i x o t i n l a r
bor edi (Oybek). Asli bu yerdagi sintaktik bog‘lanish quyidagicha: (to‘yparast, daydi) X
(turli xotinlar).](https://docx.uz/documents/b2c3bfa7-962c-4e24-8ff9-0358ce58b183/page_11.png?v=1)
![Qaratuvchining uyushiq qator bilan ifodalanishiga tahlilga jalb qilingan
jumlalar orasida faqat 3 misol uchradi. Bu uch misolda qaratuv-chining uyushiq
qator bilan ifodalanishiga xos quyidagi xususiyatlar o‘z aksini topgan:
1) T o‘ r t k a r n a y, o l t i s u r n a y n i n g shovqini ko‘kni tutdi (Oybek).
Bu jumlada uyushiq qator sifatlovchili birikmashakllar bilan ifodalangan; qaratqich
kelishigi affiksi uyushiq qatorga yaxlitligicha qo‘shilgan; bu affiks
umumlashtiruvchi shakl yasovchi holatida qatnashgan, go‘yo qavslardan
tashqariga chiqarilgan, birlik son ko‘rsatkichi esa har bir uyushuvchining o‘zida
saqlangan: [(to‘rt karnay I ), (olti surnay I-)] ning. Kelishik affiksining
bunday umumlashtirilishi bilan uyushiq qator a’zolari asli kelishikdan xoli,
tugallanmagan grammatik shaklda bo‘ladi, lekin tashqi ko‘rinishda bosh kelishik
shaklida turgandek ko‘rinadi.
2) Kuyov .. h a v o n i t i t r a t g a n k a r n a y l a r, s u r n a y- l a r sadosi
bilan o‘zinikiga ketdi (Oybek). Bu jumlada uyushiq qator sifatlovchili
birikmashakllar bilan ifodalangan; qaratqich kelishigi belgisiz shaklda ishlatilgan
va uyushiq qatorga yaxlitligicha qo‘shilgan: {[(havoni titratgan) X (karnaylar ,
surnaylar )] ning } X sadosi bilan. Demak, bu misolda ham uyushiq qator
a’zolari to‘liq grammatik shakllanmagan, go‘yo asosga teng holatda qatnashgan.
3) .. Hulkar bilan Avazni q o‘ y l a r v a t o g‘ m a n z a r a l a r i orasida ..
suvratga oldi (Pirimqul Qodirov). Bu jumlada uyushiq qatorning birinchi a’zosi
leksema bilan, ikkinchi a’zosi qaratuvchili birikma bilan ifodalangan, ular
oralig‘ida va bog‘lovchisi qatnashgan; har ikki a’zo ko‘plik shaklida ishlatilgan;
ikkinchi a’zoning qaralmishiga III shaxs nisbatlovchisi qo‘shilgan; uyushiq qator
yaxlitligicha qaratqich kelishigining belgisiz shaklida orasida leksemashakliga
bog‘langan: {[(qo‘ylar ) va (tog‘ manzaralari )] | ning|} X {orasida}.
To‘ldiruvchining uyushiq qator bilan ifodalanishi
Tahlilga jalb qilingan jumlalarda to‘ldiruvchining uyushiq qator bilan
ifodalanishiga 10 misol uchradi; 4 misolda vositasiz to‘ldiruvchi, 6 misolda
vositali to‘ldiruvchi uyushiq qator bilan ifoda langan.](https://docx.uz/documents/b2c3bfa7-962c-4e24-8ff9-0358ce58b183/page_13.png?v=1)
![1. Uyushiq qator bilan ifodalangan vositasiz to‘ldiruvchi tushum
kelishigining:
I) belgili shaklida ishlatilgan ; kelishik affiksi uyushiq qator a’zolariga:
a) alohida alohida qo‘shilgan : uyushiq qator:
- leksemashakllar bilan ifodalangan (1): .. t r a k t o r n i, k o m- b a y n n i
puxta o‘rganib oldi (Hamid G‘ulom);
- sifatlovchili birikmashakllar bilan, gapshaklning tashqi transformasi bilan
ifodalangan; uyushiq qator a’zolari oralig‘ida va bog‘lovchisi qatnashgan (1):
Keyin a y i q o t i l g a n u n g u r n i v a s e l k e l g a n d a r a n i borib ko‘rdi
(Pirimqul Qodirov);
- uyushiq qator ikkitadan ortiq a’zoli bo‘lib, uyushiq to‘ldiruvchilar tar-
kibidagi sifatlovchilar gapshakl transformasi bilan, yig‘iq va yoyiq birikma-
shakllar bilan ifodalangan (1): Qiz d o m l a n i n g "o‘ t k i r n a f a s i" t e k k an
b i r s i q i m ch o y n i, r o‘ m o l ch a g a t u g i l g a n q a n d n i, g o‘ sh a n g
a d a k i y i l a d i g a n y u p q a o q k o‘ y- l a k n i .. v a b i r p a r ch a q o g‘
o z n i n g yu z i g a .. yo z i l g a n .. "e z i b i ch k i" n i birga qo‘shib, ..
(Oybek);
b) umumlashtiruvchi affiks sifatida yaxlitligicha qo‘shilgan (1): Oxirida u
Hulkar bilan Avazni .. ikki qayta suvratga oldi (Pirimqul Qodirov). Bu
jumlada uyushiq qator a’zolari oralig‘ida bilan ko‘makchisi bog‘lovchi vazifasida
qatnashgan: [(Hulkar I ) bilan (Avaz I )] ni.
2) Uyushiq qator belgisiz tushum kelishigida ishlatilgan (1): .. so‘qmoqda s i
m o b i ch a k m o n v a q o‘ z i t e l p a k kiygan Turdi ko‘rindi (Pirimqul
Qodirov). Bu jumlada uyushiq qator a’zolari sifatlovchili birikma bilan ifodalanib,
ular oralig‘ida va bog‘lovchisi qatnashgan; tushum kelishigi shakli uyushiq qatorga
bir butun holda yaxlitlovchi shakl sifatida qo‘shilgan; {[(simobi chakmon I ) va
(qo‘zi telpak I )] |ni|} X {kiy-gan}.
Yuqoridagi tahlildan ayon bo‘ladiki, uyushiq qator bilan ifodalan gan vositasiz
to‘ldiruvchi asosan tushum kelishigining belgili shaklida ishlatiladi.
2. Uyushiq qator bilan ifodalangan vositali to‘ldiruvchi (6):](https://docx.uz/documents/b2c3bfa7-962c-4e24-8ff9-0358ce58b183/page_14.png?v=1)
![Tahlilga jalb qilingan jumlalarda hollovchining uyushiq qator bilan
ifodalanishiga 9 misol uchradi:
1. Asosan tarz hollovchisi uyushiq qator bilan ifodalangan (8):
1) b ravishdoshi shaklida uyushib kelgan (6):
a) leksema bilan ifodalangan (1): Lutfiniso i n q i l l a b, h a r s i l- l a b
qizini olib jo‘nashga kirishdi (Oybek);
b) birikmashakl bilan ifodalangan (5): Uning nurlarida q i sh n i n g p o y o
n s i z o q k o‘ r p a s i m a y d a o l t i n u ch q u n l a t i b, h a m m a y o q n i
j i m j i t l i k b i l a n o‘ r a b yo t a r d i (Oybek). Nuri p o ch a p o‘ s t i n k i y
i b, v a z m i n z a r b o b p a- r a n j i n i y o p i n i b hovliga chiqqanda ..
(Oybek) kabi. Keyingi misolda hollovchi uyushib kelayotganini qavslar yordamida
quyidagicha ko‘rsatish mumkin: [(pochapo‘stin kiyib), (vazmin zarbob paranjini
yopinib)] X [hovliga chiqqanda]; bu uyushiq qatorni quyidagicha transformatsiya
qilib ham tekshirish mumkin: pochapo‘stin kiygan, .. paranji yopingan holda;
2) Uyushiq qator aralash: birinchi a’zosi ma bo‘lishsizlik shaklidan keyin
qo‘shiladigan y ravishdoshi shaklida, ikkinchi a’zosi esa bilan ko‘makchisi
qo‘shilgan ot leksema shaklida qatnashgan, zidlab izohlash ma'nosini ifodalash
uchun lekin bog‘lovchisi ishlatilgan (1): Q o‘ r q m a y, l e k i n i t o a t b i l a n
gapirdi Gulnor (Oybek).
3) Uyushiq qator ravish va sifat leksemashakl bilan ifodalangan, orada va
bog‘lovchisi qatnashgan (I): .. o‘zini juda bexavotir va osuda sezayotgan
Hulkar .. (Pirimqul Qodirov).
2. O‘rin hollovchisining uyushiq qator bilan ifodalanishiga bir misol uchradi.
Quyidagi jumlada qaratuvchili birikma va ot leksema jo‘nalish kelishigi shaklida
uyushiq qator hosil qilib, o‘rin hollovchisi vazifasida kel-gan; uyushiq qatorniig
birinchi a’zosi birlik shaklida nisbatlovchi bilan, ikkinchi a’zosi esa ko‘plik
shaklida ishlatilgan: H o v l i s a h n i g a, a y v o n l a r g a sep yoyildi (Oybek).
Uyushiq qator bilan ifodalanadigan hollovchilarning shakllanishi boy va rang -
barang bo‘lib, tahlilga jalb qilingan jumlalarda bir qismi-gina namoyon bo‘lgan.
Kesimning uyushiq qator bilan ifodalanishi](https://docx.uz/documents/b2c3bfa7-962c-4e24-8ff9-0358ce58b183/page_16.png?v=1)
![I. Sifat bilan ifodalangan uyushiq qatorga (4) yaxlitligicha:
1) hozirgi zamon ko‘rsatkichi va III shaxs tuslovchisi qo‘shilgan; si fat
leksemashakllar oralig‘ida bog‘lovchi vosita qatnashmagan (2): Suvi t o z a, m u
z d a y (O‘tkir Hoshimov). Faqat guzardagi choyxona-gina ch a r o- g‘ o n, g a v
j u m (Hamid G‘ulom). Bunday shakllanishni qavslar yordamida quyidagicha
ko‘rsatish mumkin: [Suvi] X [(toza, muzday) VIII VI].
2) bo‘l yordamchisi, di o‘tgan zamon yasovchisi, III shaxs tuslovchisi
qo‘shilgan; sifat leksemashakllar oralig‘ida va bog‘lovchisi qatnashgan (1): Nikoh
to‘yi favqulodda s u r o n l i v a t a n t a n a l i bo‘ldi (Oybek). Bunday
shakllanishni qavslar yordamida quyidagicha ko‘rsatish mumkin: {Nikoh
to‘yi} X {
favqulodda X [(suronli va tantanali) bo‘l di VI]}.
3) ekan affiksoidi qo‘shilgan, uyushiq qator a’zolari gapga teng qurilishli
frazemalar bilan ifodalangan, oralig‘ida bog‘lovchi vosita qatnashmagan (1):
Demak, q a l b i s a yo z, t a b i a t i y e n g i l e k a n .. (Hamid G‘u-lom).
Bunday ifodalanishni qavslar yordamida quyidagicha ko‘rsatish mumkin: [(qalbi
sayoz), (tabiati yengil)] ekan VI.
2. Ot bilan ifodalangan kesim quyidagicha uyushiq qator hosil qilgan (2):
I) birlik, bosh kelishik shaklidagi sifatlovchili birikmashakl bilan ifodalangan
birinchi a’zoga emas inkor affiksoidi qo‘shilgan; yoyiq birikmashakl bilan
ifodalangan ikkinchi a’zo balki yuklamasi bilan boshlanib, qat'iy tasdiq ma'nosini
ifodalash uchun yozuvda oxiriga undov alomati qo‘yilgan (1): [Dildor] j o n s a r a
k q i z e m a s, b a l k i m u s t a q i l i n s o n ! (Hamid G‘ulom). Uyushiq
qatorga bir butun holda hozirgi zamon shakli ko‘rsatkichi va III shaxs tuslovchisi
qo‘shilgan: {[(jonsarak qiz) emas], [balki (.. mustaqil inson)]} VIII VI.
2) Quyidagi jumlada uyushiq qatorning birinchi a’zosi birlik, bosh kelishik
shaklidagi ot leksemashakl bilan ifodalanib, faqat, gina yuklamalari va emas
affiksoidi bilan shakllangan; ta’kidni kuchaytirish uchun ega bo‘lak (binafsha)
ikkinchi a’zo oldida takroran ishlatilgan, uyushiq qatorning bu a’zosi tarkibida
qaratuvchili birikmashakllar birlik, bosh kelishik shaklida uyushib kelgan; uyushiq
qatorga bir butun holda hozirgi zamon ko‘rsatkichi va III shaxs tuslovchisi](https://docx.uz/documents/b2c3bfa7-962c-4e24-8ff9-0358ce58b183/page_17.png?v=1)
![e) uch a’zoli uyushiq qatorning ikkinchi a’zosi b ravishdoshi shaklida
ishlatilgan, birinchi, ikkinchi a’zolar yo bog‘lovchisi bilan boshlangan (I): U yo
o‘z o‘zini o‘ l d i r a r d i, yo xizmatkor yigit bilan bir yurtga q o- ch i b,
kambag‘allikda non gadosi bo‘lib y a sh a r d i (Oybek).
5) moqda edi davomli o‘tgan zamon shaklida ishlatilgan (2); uyushiq
qatorning^birinchi a’zosi b ravishdoshi shaklida ifodalangan: Qo‘ylar endi
qo‘tondan ch i q i b, chodir atrofidagi yonadan o‘ r l a b k e t i sh m o q d a e d i
(Pirimqul Qodirov). Tog‘ cho‘qqilarida oqish bulutlar k o‘- p a y i b, pastga o q i
b t u sh m o q d a e d i (Pirimqul Qodirov).
6) Uyushiq qatorning ikki a’zosi b affiksi bilan yasalgan darak old o‘tgan
zamon shaklida ishlatilgan; birinchi a’zo oxirida da yuklamasi qatnashgan (1): Siz
unga [nonga] mening to‘g‘rimdagi harom gaplarni qo‘shib y e b s i z - d a, b o‘ k i
b q o l i b s i z (Pirimqul Qodirov).
2. Uyushiq qator a’zolari a/ y hozirgi kelasi zamon shaklida ishlatilgan (9):
1) Har ikki a’zo a/ y affiksi bilan shakllangan (b); uyushiq qator a’zolari
oralig‘ida:
a) bog‘lovchi vosita qatnashmagan (3): Kampirlar yaqin borib q a r- g‘ a sh
a d i, q u v l a sh a d i (Oybek). Mana endi yana sovxozga, brigadamga b o r a m
a n, hosil uchun k u r a sh a m a n (Hamid G‘ulom) kabi;
b) bog‘lovchi vosita qatnashgan (3):
- va bog‘lovchisi (1): Feruzdan keyin .. d o v o n o sh i l a d i v a ..
O‘ratepaning Shahristoniga t u sh i l a d i (Hamid G‘ulom);
- da yuklamasi (2): Kechasi traktorni beshinchi brigadaga o l i b o‘ t a m i z
d a, ertalabdan yangi joyda i sh b o sh l a y m i z (O‘tkir Hoshimov) kabi.
2) Uyushiq qatorning birinchi a’zosi b ravishdoshi shaklida, ikkinchi a’zosi a/ -
y zamon yasovchisi shaklida ishlatilgan (3): Mirzakarimboy hayajonli titroq tovush
bilan qiziga f o t i h a b e r i b, soqolini s i l a d i (Oybek). Axir binafsha .. Feruz
atroflarida, dalalar, o‘ngirlarda gilam gilam o ch i l i b, y a sh n a b y o t a d i
(Hamid G‘ulom) kabi. Oxirgi misolda ko‘makchi fe'l ham umumlashtirilgan.](https://docx.uz/documents/b2c3bfa7-962c-4e24-8ff9-0358ce58b183/page_22.png?v=1)
O‘zbek tilida gapning uyushiq bo‘laklari haqida