O‘zbek xalq dostonlari va baxshilari - Педагогика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	653.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Педагогика

O‘zbek xalq dostonlari va baxshilari

Купить

Shar of R ashidov nomidagi
Samar qand davlat univer siteti
fi lologiya fak ult et i 101-gur uh
talabasi Ochilboyeva
Y or qinoyning o’zbek folk lor i
fanidan t ayyorlagan taqdimoti
Mavzu:Tot emizm animizm,
fet ishizm sehr magiyalar ining
qiyosiy t ahlili

“ Inson qachondan beri X udoga ishonib
keladi? ”, “Din qachon paydo boʼldi? ”
k abi savollar doimo olimlarni
qiziqt irib, oʼylant irib kelgan. Mazk ur
izlanishlar necha asrlardan ber i davom
et ib kelayot gan boʼlsa-da, hali hanuz bu
borada bir t oʼx t amga kelinmagan.
Umumiy maʼnoda, bugungi k unda fanda
dinlarning shak llanishi t arix iga oid ik k i
x il qarash mavjud.

Birinchi qarashga koʼra dinning paydo
boʼlishi bevosit a insoniyat ning yaralishi
bilan bogʼliq. X udo ilk insonlar ni yaratishi
bilan ularga Oʼzini t anit di, nat ijada inson
ilk dinga eʼt iqod qila boshladi. Bunday
qarash fanda “teologik yondashuv” deb
nomlanadi. Bugun mavjud boʼlgan har
qanday din oʼzining t arix ini insoniyat
yaralishi – ilk inson bilan bogʼlashini
koʼr ishimiz mumkin. Jumladan, islom
dinida – Odam va Havvo, yahudiylik va
x rist ianlikda – А dam va Yeva.

•
Ibtidoiy diniy tasavvurlar quyidagi ibtidoiy din
shakllarida namoyon boʼlgan:
•
Totemizm. Totem soʼzi – Shimoliy А merikada
yashaydigan Ojibva qabilasi tilida «uning
urugʼi» maʼnosini anglatadi. Uning mohiyati
«odamlarning hayvonot yoki oʼsimlikning
muayyan turlariga qarindoshlik aloqalari bor»,
deb eʼtqod kilishidir. Urugʼdosh guruhlar
oʼzlarini umumiy belgilari va totemlari boʼlgan
hayvon va oʼsimlikdan kelib chiqqan deb bilar
edilar. Totemlar va odamlar orasidagi aloqalar
uzoq oʼtmishga tegishli boʼlib, uni qadimgi
rivoyatlar tasdiqlaydi. Masalan А vstraliya
А borigenlari orasida saqlanib qolgan
afsonalardagi tasavvurlar.

Totemizm taʼsir ida paydo boʼlgan ur f-
odat lar, nor malar asr lar davomida
qat ʼiy ravishda qoʼllanildi. Tabu-
taʼqiqlash, yaʼni totemni ozuqa
sifat ida isteʼmol qilishni t aʼqiqlash
tizimi paydo boʼldi. Faqatgina baʼzi
diniy mar osimlar da r uhoniylar yok i
qabila boshliqlar iga t ot emni yeyish
r uhsat etilgan. Totemizm ur ugʼchilik
jamoasi-ijt imoiy jamoalarning eng
bir inchisida diniy koʼr inishlar ning
tar ix iy asosi boʼlib qoldi.

А nimizm ( lot in t ilida anima-r uh, jon maʼnolar ini
anglat adi) . А nimizm r uhlar mavjudligiga ishonch,
t abiat kuchlar ini r uhlant ir ish, hayvonot , oʼsimlik
va jonsiz jismlar da r uh ong va t abiiy qudrat
bor ligi haqidagi t aʼlimot ni ilgar i sur uvchi ilk din
shaklidir. U t ot emizm bilan bir vaqt da
shakllangan. А nimizm t abiat ning qudrat li
kuchlar ini-osmon va yer, quyosh va oy, yomgʼir va
shamol momaqoldir oq va chaqmoqlar ni
ilohiylasht ir ib, ular da r uh mavjud deb bilar edi.

Fet ishizm ( fetish soʼzi frant suzcha fetishe-
but, sanam, tumor maʼnosidagi soʼzni
anglat adi) . U t abiatdagi jonsiz
predmetlarga sigʼinishdir. Fetish ham
salbiy, ham ijobiy taʼsir et ish k uchiga ega.

А fsungarlik maqsadga koʼra quyidagilarga boʼlinadi:
Zarar keltiruvchi;
Harbiy afsungarlik (qurol-aslahani sehrlash);
Sevgi afsungarligi («issiq», «sovuq» qilish)
Tibbiy afsungarlik (davolash maqsadida)
Ob-havo afsungarligi( yomgʼir chaqirish)
Sehrgarlik zamonaviy dinlar va turli xalqlar urf-
odatlarida saqlanib qolgan.

ETIBO RING IZ
UCHUN
R А HM А T!

O‘zbek xalq dostonlari va baxshilari

Купить