Информация о документе

Цена 2000UZS
Размер 49.6KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение docx
Раздел Рефераты
Предмет Педагогика

Продавец

Bohodir Jalolov

O‘zbekiston Respublikasining Oliy Majlisi. O‘zbekiston Respublikasining Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiva senatning vakolatlari

Купить
O‘zbekiston Respublikasining Oliy Majlisi. O’zbekiston Respublikasining Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiva senatning vakolatlari. REJA: 1.Parlament davlat organi sifatida faoliyat yuritishi va uning vujudga kelish ahamiyati. Parlament   — ( inglizcha :   parlament ,   fransuzcha :   parlement )  davlatning  davlat hokimiyati  organlaridan  biridir.  Parlament  vakillik  muassasasi  bo lib, ʻ uning   deputatlari   xalq   tomonidan  saylanadi  va  parlamentda  uning  manfaatlari himoya  qilinadi.  Parlament  qonunchilik  hokimiyatini  amalga  oshiradi, ya ni ʼ   davlatning   qonunlarini  qabul  qilishda  mutlaq  huquqqa  ega  bo ladi.  Parlament ʻ davlatning  ichki  va  tashqi   siyosatini   belgilash  va  amalga  oshirishda  qatnashadi, davlat   budjetini   tasdiqlaydi,  davlatning   soliq   asoslarini  va  umumdavlat  soliqlari hamda  yig imlari  turlari  belgilab  beradi.  Parlament  boshqa  davlat  organlarini ʻ shakllantirishda  davlatning  oliy  mansabdor  shaxslarini  tayinlashda  qatnashadi   — bu  ishlarni  yo  o zi  bajaradi,  yoki  tegishli  nomzodlar  u bilan  kelishib  bajariladi. ʻ Parlament  davlat  qonunlari  ijrosi  ustidan  va  ijroiya  hokimiyati  organlarining faoliyati  ustidan,  yangi  qonunlarning  tasdiqlanishi  ustidan  parlament  nazoratini amalga  oshiradi.        Parlament  aholi  turli  qatlamlari  va  guruhlarini,  davlat  mintaqalarini jipslashtiruvchi  organ  bo lib  xizmat  qiladi. ʻ   Parlament  bir  palatali  yoki  ikki  palatali bo ladi  (kamdan  kam  hollarda  palatalar  ko proq  bo lishi  mumkin).  Ikki  palatali ʻ ʻ ʻ parlamentda   palatalarni   biri   umumxalq   vakilligi   prinsipida   bo ladi. ʻ Uning   deputatlari   hududiy  saylov  okruglari  bo yicha  saylanadi.  Davlatning ʻ hududi  shunday  okruglarga  taqsimlanadi  (majoritar  saylov  tizimi)  yoki proportsianal  (mutanosib)  saylov  tizimi  bo yicha,  ya ni  siyosiy  partiyalar  va ʻ ʻ harakatlar  taklif  etgan  ro yxatlar  bo yicha  yoxud  aralash  tizim  bo yicha  saylash ʻ ʻ ʻ o tkaziladi.Palatalarning  ikkinchisi  davlatning  qismlaridan  vakillik  printsipida ʻ bo ladi.  Mazkur  palata  a zolari  tegishli  hudud  aholisi  tomonidan,  mintaqalarning ʻ ʼ qonun  chiqaruvchi  majlislar  tomonidan  saylanadi  yoxud  mintaqalardagi  qonun chiqaruvchi  va  ijrochi  hokimiyatning  boshliqlari  lavozimlarini  egallab  turganlari tufayli  palata  a zosi  bo ladilar,  yo  bo lmasa,  mintaqalar  ijroiya  hokimiyati ʼ ʻ ʻ organlari  tomonidan  tayinlanadilar.Ikki  palatali  parlamentda  palataning  tengligi  va ayni  bir  vaqtda  ishlashi  printsipidan  kamdan  kam  foydalaniladi,  ko pincha ʻ mustaqil  ishlaydigan  yuqori  va  quyi  palatalar  deb  atalgan  printsip  amal  qiladi, qonunchilik  jarayoni  quyi  palatada  boshlanadi  va  u qabul  qilgan  qonun  ko rib ʻ chiqish va  ma qullash  uchun  yuqori  palataga  uzatiladi.Parlamentlar  sessiya  tarzida ʼ ishlaydi.  Sessiyalar  parlamentning  yalpi  majlislaridan  yoki  kasaba  majlislaridan, deputatlik  qo mitalari,  komissiyalari,  fraktsiyalari  va  guruhlarning  ishidan, ʻ parlamentdagi  tinglovlaridan  va  boshqa  tadbirlaridan  iborat  bo ladi.  Ayrim ʻ parlamentlarning  deputatlari  faqat  sessiyalarda  ishlaydilar,  boshqalari  deputatlik mandati  tan  olingach,  avvalgi  lavozimidan  bo shab  doimiy  ishlash  uchun ʻ parlamentga  o tadilar.  Parlament  davlatning  qonunlarini  qabul  qilishdan  tashqari ʻ qarorlar,  bayonotlar,  deklaratsiyalar,  murojaatnomalar,  rezolyutsiyalar  va  boshqa hujjatlarni  ham  qabul  qiladilar. 2.O’zbekistonda Parlamentning shakllanishi .           O‘zbekiston  Respublikasi  mustaqillik  yillari  davomida  milliy  umuminsoniy qadriyatlar  va  boy  tarixiy  davlatchilik  tajribalari  asosida       o‘ziga  xos  rivojlanish yo‘li  tanlab  olindi.  Shu  asosda  davlat-huquqiy  amaliyotida  jahon  davlatchiligining boy  tajribasidan  unumli  foydalanilib       hokimiyatning  bo‘linishi  prinsiplariga  mos davlat  organlari  tizimi  shakllantirildi.Bizga  ma’lumki,  mamlakatimizda     Asosiy Qonunimiz  talablari  asosida     davlat  hokimiyatining  amalga  oshirish  tamoyillarida eng  katta  konstitutsiyaviy  islohotlar  2002  yil  27  yanvarda  bo‘lib  o‘tgan  referendum natijasida       amalga  oshirildi.2000  yil  25  may  kuni     O‘zbekiston  Respublikasining Birinchi  Prezidenti  Oliy  Majlisning  ikkinchi  chaqiriq,  ikkinchi  sessiyasida Konstitutsiyamizning  83-moddasida  belgilangan  qonunchilik  tashabbusi  huquqini amalga  oshirib:  "Bizning  jamiyatimiz  tez  sur’atlar  bilan  o‘zgarayapti.  Odamlar ma’naviy  ulg‘ayishi  yo‘lida  ildam  qadam  tashlayapti.  Bu  uzoqni  ko‘zlagan siyosatimiz,  ezgu  maqsad  yo‘lidagi  intilishlarimiz  natijasidir.  Shuni  yaxshi  anglab olishimiz  zarurki,  hayot  o‘zgarishi  bilan,  odamlarimizning  avvalgi  siyosiy  va manaviy  ongi  ulg‘ayishi  bilan,     bizning  parlamentimizning  tashkil  etilishida  ham, uning  faoliyatida  ham  tegishli  o‘zgarishlar  bo‘lishi  tabiiydir.   Shu  holatlarni nazarda  tutib,  men  doimiy  asosda  ishlaydigan  ikki  palatali  parlament  tizimiga o‘tish  taklifini  kiritmoqchiman  ya’ni,  biz  2004  yilda  bo‘ladigan  saylovlarda parlamentni ikki  palatali  qilib,  tashkil  etishimiz  lozim.  Bunda  quyi  palata  – Oliy Majlis  partiyalar  vakillari  va  mustaqil  deputatlardan  saylanadi.  Siyosiy  partiyalar va  aholi  yig‘ilishlari  unga  o‘z  vakillarini  o‘tkazadi,  ular  parlamentda  doimiy ravishda  ishlaydi.  Yuqori  palata  tarkibini  viloyat,  shahar  va  tumanlardan  mahalliy kengashlarga  saylangan  deputatlarning  vakillari  tashkil  etadi"-     degan  takliflari  va Oliy  Majlis  palatalarining  qay  tartibda  faoliyat  yuritishi  to‘g‘risidagi  asoslari deputatlarning  muhokamasiga  kiritildi.   Shundan  so‘ng  bu  taklif  yuzasidan, deputatlarning  fikr  va  mulohazalari  o‘rganib  chiqilib,  2001  yil  6 dekabr  kuni O‘zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisining  ikkinchi  chaqiriq,  yettinchi  sessiyasida deputatlar  bir  ovozdan  O‘zbekiston  xalqining  fikrini  aniqlash  maqsadida  refendum     o‘tkazish  to‘g‘risida  qaror  qabul  qildi,  O‘zbekiston  xalqi,  Oliy  Majlis  faoliyatini takomillashtirishni  bir  ovozdan  tasdiqladi.O‘zbekiston  parlamentida  boshlangan ushbu  islohot  uzoqni  ko‘zlab  amalga  oshirilganligi  keyingi  yillarda  o‘z  tasdig‘ini topdi. 3.Oliy Majlisning hokimiyat tizimidagi o’rni        Bu  yillarda  parlament,  o z  konstitutsiyaviy  vakolatlariga  asoslanib,  demokratik ʻ jamiyatning  huquqiy  asoslarini  shakllantirish,  bozor  iqtisodiyoti  prinsiplarini rivojlantirish  bo yicha  muayyan  ishlarni  amalga  oshirdi. ʻ Qonunchilik,  davlat  boshqaruvi,  o tish  davri  muammolarini  yechishda  muayyan ʻ tajribaga  ega  bo ldi.  2002-yil  27-yanvarda  o tkazilgan  referendumda  ikki  palatali ʻ ʻ parlamentni  tuzish  masalasi  O zbekiston  xalqi  tomonidan  qo llab  quvvatlandi. ʻ ʻ 2004-yil  26-dekabr  va  2005-yil  9-yanvarda  Oliy  Majlisning  Qonunchilik palatasiga,  2005-yil  17—20-yanvarda  Oliy  Majlis  Senatiga  saylovlar  bo lib  o tdi ʻ ʻ va   Oliy   Majlis   2   palatadan   —   Qonunchilik   palatasi   (quyi   palata) va   Senatdan   (yuqori   palatadan)   iborat   qilib   shakllantirildi.O zbekiston ʻ Respublikasi   Oliy   Majlisi   faoliyatining   huquqiy   asosini   O zbekiston ʻ Respublikasining   Konstitutsiyasi,   "Referendum   yakunlari   hamda   davlat hokimiyatini  tashkil  etishning  asosiy  prinsiplari  to g risida"  (2002-yil  4-aprel), ʻ ʻ "O zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisining  Qonunchilik  palatasi  to g risida" ʻ ʻ ʻ (2002-yil 12-dekabr),  "O zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisining  Senati ʻ to g risida"gi  (2002-yil  12-dekabr)  Konstitutsiyaviy  qonunlar,  "O zbekiston ʻ ʻ ʻ Respublikasi  Oliy  Majlisi  Qonunchilik  palatasining  Reglamenti  to g risida"  (2003- ʻ ʻ yil  29-avgust),  "O zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisi  Senatining  Reglamenti ʻ to g risida"  (2003-yil  29-avgust)  kabi  qonunlar  tashkil  etadi.O zbekiston ʻ ʻ ʻ Respublikasining  Qonunchilik  palatasi  hududiy,  bir  mandatli  saylov  okruglari bo yicha  ko p  partiyalilik  asosida  saylanadigan  120  deputatdan  iborat.  Qonunchilik ʻ ʻ palatasi  deputatlari  umumiy,  teng  va  to g ridan-to g ri  saylov  huquqi  asosida ʻ ʻ ʻ ʻ yashirin  ovoz  berish  yo li  bilan  saylanadi.O zbekiston  Respublikasi  Oliy ʻ ʻ Majlisining  Senati  hududiy  vakillik  palatasi  bo lib,  Senat  a zolaridan ʻ ʼ (senatorlardan)  tarkib  topadi.  Senat  a zolari  Qoraqalpog iston  Respublikasi, ʼ ʻ viloyatlar  va  Toshkent  shahridan  teng  miqdorda  —  6 kishidan  saylanadi.  Senatga saylov  Qoraqalpog iston  Respublikasi  Jo qorg i  Kengesi,  viloyatlar,  tumanlar  va ʻ ʻ ʻ shaharlar  davlat  hokimiyati  vakillik  organlari  deputatlarining  tegishli  qo shma ʻ majlislarida  mazкur  deputatlar  orasidan  yashirin  ovoz  berish  yo li  bilan  o tkaziladi. ʻ ʻ Senatning  16  nafar  a zosi  fan,  san at,  adabiyot,  ishlab  chiqarish  sohasida  hamda ʼ ʼ davlat  va  jamiyat  faoliyatining  boshqa  tarmoqlarida  katta  amaliy  tajribaga  ega bo lgan  hamda  alohida  xizmat  кo rsatgan  eng  obro li  fuqarolar  orasidan ʻ ʻ ʻ O zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  tomonidan  tayinlanadi.Har  ikkala  palataning ʻ vakolat  muddati  —  5 yil.  Qonunchilik  palatasiga  saylanish  huquqiga  25  yoshga to lgan  hamda  kamida  5  yil  O zbekiston  Respublikasi  hududida  muqim ʻ ʻ yashayotgan   fuqarolar   egadirlar.Qoraqalpog iston   Respublikasi   Jo qorg i ʻ ʻ ʻ Kengesining,  viloyat,  tuman,  shahar  davlat  hokimiyati  vakillik  organining  25 yoshga  to lgan  hamda  kamida  5 yil  O zbekiston  Respublikasi  hududida  muqim ʻ ʻ yashayotgan  deputati  Senat  a zoligiga  saylanish  uchun  nomzod  bo lishi ʼ ʻ mumkin.O zbekiston  parlamenti  keng,  ko p  qirrali  vakolatlarga  ega.  U ʻ ʻ hokimiyatning  qonun  chiqaruvchi,  ijro  etuvchi  va  sud  hokimiyatiga  bo linish ʻ prinsipiga  asoslanib,  davlatning  boshqa  idoralari  bilan  hamkorlik  qilib,  qonun chiqaruvchi  hokimiyatni  amalga  oshiradi.  Qonunchilik,  davlat  boshqaruvining muhim  masalalarini  ko rib  chiqishda  va  hal  etishda  ishtirok  etadi,  davlat  byudjetini ʻ tasdiqlaydi, parlament  nazoratini  amalga  oshiradi  hamda  qator  davlat  organlarini shakllantirishda  qatnashadi.  Oliy  Majlis  Qonunchilik  palatasi  va  Senati  o zʻ vakolatlariga  kiritilgan  masalalar  yuzasidan  qarorlar  qabul  qiladi.  Qonunchilik palatasi  tarkibida  quyidagi  deputatlar  fraksiyalari:  O zbekiston  Liberal  demokratik ʻ partiyasi  deputatlar  fraksiyasi,  O zbekiston  Fidokorlar  milliy  demokratik  partiyasi ʻ deputatlar  fraksiyasi,  O zbekiston  "Adolat"  sotsialdemokratik  partiyasi  deputatlar ʻ fraksiyasi  (bu  uchchala  fraksiya  "Demokratik  blok"ka  birlashgan),  O zbekiston ʻ Xalq  demokratik  partiyasi  deputatlar  fraksiyasi,  O zbekiston  Milliy  tiklanish ʻ demokratik  partiyasi  deputatlar  fraksiyasi  faoliyat  olib  borayapti.Qonunchilik palatasi  deputatlari  professional,  doimiy  asosda  ishlaydi.  Senatda  doimiy  asosda ishlovchi  senatorlarning  soni  senatorlar  umumiy  sonining  1/4  igacha  bo lgan ʻ miqdorda  belgilangan.Oliy  Majlisning  Qonunchilik  palatasi  Spiker  va  uning o rinbosarlarini,  Oliy  Majlisning  Senati  esa  Senat  raisi  va  uning  o rinbosarlarini ʻ ʻ saylaydi.Parlamentning  Qonunchilik  palatasi  majlislari  sessiyalar  davrida o tkaziladi.  Sessiyalar,  qoida  tariqasida,  sentabrning  1ish  kunidan  boshlab  kelgusi ʻ yilning  iyun  oyi  oxirgi  ish  kuniga  qadar  o tkaziladi.ʻ 4.Oliy Majlisning vazifalari O zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi ʻ   —   O zbekiston ʻ   parlamenti ,  oliy davlat  vakillik,  qonun  chiqaruvchi  organi.  Dastlab  bir  palatali  parlament  sifatida tashkil  etilgan  va  2-chaqiriq  Oliy  Majlisga  saylovlar  1999-yil  5 va  19-dekabrda bo lib  o tgan  va  u 2000—  2004-yillarda  faoliyat  ko rsatgan.Bu  yillarda  parlament, ʻ ʻ ʻ o z  konstitutsiyaviy  vakolatlariga  asoslanib,  demokratik  jamiyatning  huquqiy ʻ asoslarini  shakllantirish,  bozor  iqtisodiyoti  prinsiplarini  rivojlantirish  bo yicha ʻ muayyan  ishlarni  amalga  oshirdi.Qonunchilik,  davlat  boshqaruvi,  o tish  davri ʻ muammolarini  yechishda  muayyan  tajribaga  ega  bo ldi.  2002-yil  27-yanvarda ʻ o tkazilgan  referendumda  ikki  palatali  parlamentni  tuzish  masalasi  O zbekiston ʻ ʻ xalqi  tomonidan  qo llab  quvvatlandi.  2004-yil  26-dekabr  va  2005-yil  9-yanvarda ʻ Oliy Majlisning  Qonunchilik  palatasiga,  2005-yil  17—20-yanvarda  Oliy  Majlis Senatiga  saylovlar  bo lib  o tdi  va  Oliy  Majlis  2 palatadan   ʻ ʻ —   Qonunchilik palatasi   (quyi   palata)   va   Senatdan   (yuqori   palatadan)   iborat   qilib shakllantirildi.O zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisi  faoliyatining  huquqiy  asosini ʻ O zbekiston  Respublikasining  Konstitutsiyasi,  "Referendum  yakunlari  hamda ʻ davlat  hokimiyatini  tashkil  etishning  asosiy  prinsiplari  to g risida"  (2002-yil  4- ʻ ʻ aprel),  "O zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisining  Qonunchilik  palatasi ʻ to g risida"  (2002-yil  12-dekabr),  "O zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisining ʻ ʻ ʻ Senati  to g risida"gi  (2002-yil  12-dekabr)  Konstitutsiyaviy  qonunlar,  "O zbekiston ʻ ʻ ʻ Respublikasi  Oliy  Majlisi  Qonunchilik  palatasining  Reglamenti  to g risida"  (2003- ʻ ʻ yil  29-avgust),  "O zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisi  Senatining  Reglamenti ʻ to g risida"  (2003-yil  29-avgust)  kabi  qonunlar  tashkil  etadi.O zbekiston ʻ ʻ ʻ Respublikasining  Qonunchilik  palatasi  hududiy,  bir  mandatli  saylov  okruglari bo yicha  ko p  partiyalilik  asosida  saylanadigan  120  deputatdan  iborat.  Qonunchilik ʻ ʻ palatasi  deputatlari  umumiy,  teng  va  to g ridan-to g ri  saylov  huquqi  asosida ʻ ʻ ʻ ʻ yashirin  ovoz  berish  yo li  bilan  saylanadi.O zbekiston  Respublikasi  Oliy ʻ ʻ Majlisining  Senati  hududiy  vakillik  palatasi  bo lib,  Senat  a zolaridan ʻ ʼ (senatorlardan)  tarkib  topadi.  Senat  a zolari  Qoraqalpog iston  Respublikasi, ʼ ʻ viloyatlar  va  Toshkent  shahridan  teng  miqdorda  —  6 kishidan  saylanadi.  Senatga saylov  Qoraqalpog iston  Respublikasi  Jo qorg i  Kengesi,  viloyatlar,  tumanlar  va ʻ ʻ ʻ shaharlar  davlat  hokimiyati  vakillik  organlari  deputatlarining  tegishli  qo shma ʻ majlislarida  mazкur  deputatlar  orasidan  yashirin  ovoz  berish  yo li  bilan  o tkaziladi. ʻ ʻ Senatning  16  nafar  a zosi  fan,  san at,  adabiyot,  ishlab  chiqarish  sohasida  hamda ʼ ʼ davlat  va  jamiyat  faoliyatining  boshqa  tarmoqlarida  katta  amaliy  tajribaga  ega bo lgan  hamda  alohida  xizmat  кo rsatgan  eng  obro li  fuqarolar  orasidan ʻ ʻ ʻ O zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  tomonidan  tayinlanadi.Har  ikkala  palataning ʻ vakolat  muddati  —  5 yil.  Qonunchilik  palatasiga  saylanish  huquqiga  25  yoshga to lgan  hamda  kamida  5  yil  O zbekiston  Respublikasi  hududida  muqim ʻ ʻ yashayotgan   fuqarolar   egadirlar.Qoraqalpog iston   Respublikasi   Jo qorg i ʻ ʻ ʻ Kengesining,  viloyat,  tuman,  shahar  davlat  hokimiyati  vakillik  organining  25 yoshga to lgan  hamda  kamida  5 yil  O zbekiston  Respublikasi  hududida  muqim ʻ ʻ yashayotgan  deputati  Senat  a zoligiga  saylanish  uchun  nomzod  bo lishi ʼ ʻ mumkin.O zbekiston  parlamenti  keng,  ko p  qirrali  vakolatlarga  ega.  U ʻ ʻ hokimiyatning  qonun  chiqaruvchi,  ijro  etuvchi  va  sud  hokimiyatiga  bo linish ʻ prinsipiga  asoslanib,  davlatning  boshqa  idoralari  bilan  hamkorlik  qilib,  qonun chiqaruvchi  hokimiyatni  amalga  oshiradi.  Qonunchilik,  davlat  boshqaruvining muhim  masalalarini  ko rib  chiqishda  va  hal  etishda  ishtirok  etadi,  davlat  byudjetini ʻ tasdiqlaydi,  parlament  nazoratini  amalga  oshiradi  hamda  qator  davlat  organlarini shakllantirishda  qatnashadi.  Oliy  Majlis  Qonunchilik  palatasi  va  Senati  o zʻ vakolatlariga  kiritilgan  masalalar  yuzasidan  qarorlar  qabul  qiladi.  Qonunchilik palatasi  tarkibida  quyidagi  deputatlar  fraksiyalari:  O zbekiston  Liberal  demokratik ʻ partiyasi  deputatlar  fraksiyasi,  O zbekiston  Fidokorlar  milliy  demokratik  partiyasi ʻ deputatlar  fraksiyasi,  O zbekiston  "Adolat"  sotsialdemokratik  partiyasi  deputatlar ʻ fraksiyasi  (bu  uchchala  fraksiya  "Demokratik  blok"ka  birlashgan),  O zbekiston ʻ Xalq  demokratik  partiyasi  deputatlar  fraksiyasi,  O zbekiston  Milliy  tiklanish ʻ demokratik  partiyasi  deputatlar  fraksiyasi  faoliyat  olib  borayapti.Qonunchilik palatasi  deputatlari  professional,  doimiy  asosda  ishlaydi.  Senatda  doimiy  asosda ishlovchi  senatorlarning  soni  senatorlar  umumiy  sonining  1/4  igacha  bo lgan ʻ miqdorda  belgilangan.Oliy  Majlisning  Qonunchilik  palatasi  Spiker  va  uning o rinbosarlarini,  Oliy  Majlisning  Senati  esa  Senat  raisi  va  uning  o rinbosarlarini ʻ ʻ saylaydi.Parlamentning  Qonunchilik  palatasi  majlislari  sessiyalar  davrida o tkaziladi.  Sessiyalar,  qoida  tariqasida,  sentabrning  1ish  kunidan  boshlab  kelgusi ʻ yilning  iyun  oyi  oxirgi  ish  kuniga  qadar  o tkaziladi.Oliy  Majlis  palatasi  va  Senat ʻ majlislarida,  shuningdek,  ularning  organlari  majlislarida  O'zbekiston  Respublikasi Prezidenti,   Bosh   Vazir,   Vazirlar   Mahkamasining   a zolari,   respublika ʼ Konstitutsiyaviy  sudi,  Oliy  sudi,  Oliy  xo jalik  sudi  raislari,  Bosh  prokurori, ʻ Markaziy  bank  boshqaruvining  raisi  ishtirok  etishlari  mumkin.Parlamentning Qonunchilik  palatasi  va  Senati  faoliyatini  samarali  tashkil  etish,  qo mitalar  ishini ʻ muvofiqlashtirib  borish,  kun  tartibi  bo yicha  takliflar  tayyorlash,  qonunlarni ʻ dastlabki tarzda  ko rib  chiqishni  tashkil  etish  maqsadida  ularning  tarkibida ʻ Kengashlar  tuziladi.   5.O’zbekistonda ikki palatali parlamentga o’tishning sabablari. Ikki palatali tizim   -  davlat  xuquqida  vakolatli  organ  tarkibida,  odatda, alohida-alohida  ishlaydigan  2 palata  (quyi  va  yuqori  palata)ning  mavjudligi. Palatalar  turlicha  yo l  bilan  tuziladi  va  turlicha  vakolatga  ega  bo ladi.  Tarixan  quyi ʻ ʻ palata  bir  muncha  demokratik  hisoblangan,  shuning  uchun  aristokratiya manfaatlarini  ifoda  etuvchi  yuqori  palata  unga  qarshi  qo yilgan  va  bu  palata  quyi ʻ palataga  nisbatan  tizginlovchi  vazifasini  o tashi  kerak  bo lgan.  I.p.t.  hozirgi  vaqtda ʻ ʻ federativ  davlatlart  ham,  unitar  davlatparsa  ham  mavjud.  Parlamentning  quyi palatasi  hamma  vaqt  be-vosita  aholi  tomonidan  saylanadi.  Yuqori  palata  turli  yo l ʻ bilan  —  bil-vosita  saylovlar  (Fransiya,  Avstriya,  GFR)  yoki  to g ridan-to g ri ʻ ʻ ʻ ʻ saylovlar  (AQSH,  Italiya,  Avstraliya,  Yaponiya)  yo li  bilan  shakllantiriladi.  Ayrim ʻ mamlakatlarda  yuqori  palata  nasldan  naslga  o tish  belgisi  bo yicha  tuziladi  (Buyuk ʻ ʻ Britaniya),  yoki  uning  a zolarini  davlat  boshlig i  tayinlaydi  (Kanada).  Bir  qancha ʼ ʻ hollarda  yuqori  palatalar  aralash  yo l  bilan  shakllantiriladi:  a zolarning  bir  qismi ʻ ʼ saylanadi,  bir  qismi  tayinlanadi,  qolganlar  nasldannaslga  o tish  qoidasiga  ko ra  o z ʻ ʻ ʻ o rnini  egallaydi  (Nepal).  Yuqori  palatalarning  deputatligiga  nomzodlar  uchun, ʻ odatda,  ancha  qattiq  talablar  qo yiladi  (birmuncha  yuqori  yosh  senzi  va  b.).  Hoz. ʻ parlamentlarning  ko pchiligida  yuqori  palatalarning  huquqlari  quyi  palatalarnikiga ʻ nisbatan  cheklangan  (mas,  ko p  mamlakatlarda  moliyaviy  qonun  loyihalarini  faqat ʻ quyi  palatalar  kiritishi  mumkin,  yuqori  palatalar  esa  ularning  qabul  qilinishiga biron-bir  ta sir  ko rsa-ta  olmaydi).Bir  palatali  tizimda  ishlab  kelgan,  O zbekiston ʼ ʻ ʻ Respublikasi  Oliy  Majlisi  3-chaqiriqdan  e tiboran  2 palatali  tizimga  o tadi.  Bu ʼ ʻ haqda  2002-yil  27-yanvarda  mamlakatda  umumxalq  referendumi  o tkazildi.ʻ "Referendum  yakunlari  hamda  davlat  hokimiyati  tashkil  etilishining  asosiy prinsiplari  to g risida"gi  O zRning  Konstitutsiyaviy  qonuni  (2002-yil  4-aprel)ga ʻ ʻ ʻ ko ra,  O zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisi  2 palatadan  - O zR  Oliy  Majlisining ʻ ʻ ʻ Qonunchilik  palatasi  (quyi  palata)dan  hamda  O zR  Oliy  Majlisining  Senati  (yuqori ʻ palata)dan  iborat  bo ladi. ʻ 6.O’zbekistonda parlament islohotlarining maqsad hamda vazifalari.       O'zbekiston  Prezidentining  Qonunchilik  palatasi  deputatlari  va  Senat  a'zolari bilan  navbatdagi  uchrashuvi  bu  borada  yangi,  tarixan  yuksak  bosqichga  asos  soldi. Davlat  rahbari  davlat  va  jamiyat  hayotining  turli  sohalaridagi  ko'plab  dolzarb muammolarni  ko'tardi.  Mavjud  kamchiliklarni  ochiq  va  achchiq  tanqid  qildi, istiqboldagi  ustuvor  vazifalarni  belgilab  berdi.Davlat  rahbari  tomonidan  “Yangi O'zbekiston  – yangi  saylovlar  – yangi  parlament”  degan  ustuvor  g'oya  dolzarb vazifa  sifatida  kun  tartibiga  qo'yildi.   Yangi  O'zbekistonda  vaziyat  tubdan  o'zgargan bugungi  davrda,  ya'ni  yangilangan  O'zbekiston  sharoitida  yangi  parlament  qanday bo'lishi  kerak? Birinchidan ,  yangi  saylangan,  yangi  deputatlarni  odamlar  sezishi  lozim.  Yangi parlamentning  yangicha  faoliyatini  xalq  sezsin  va  munosib  baholasin.Bu,  o'z navbatida,  yangi  parlamentdan  o'rin  olgan  siyosiy  partiyalar  va  ularning  vakillari saylovoldi  dasturlari  va  va'dalarini  nechog'lik  bajarishlariga  bog'liq.  Sodda  qilib aytganda,  yangi  parlament  aholining  talab  va  ehtiyojlariga  javob  berishi lozim.Aholi  esa  endilikda  siyosiy  mudroqlikdan  uyg'ondi  va  bu  o'ziga  xos  siyosiy uyg'onish  bo'ldi.Shunday  ekan,  ongli  ravishda  faoliyat  yuritadigan  deputatlar  yangi parlamentning  yuzini  ko'rsata  bilishlari  kerak.  Deputatlik  mas'uliyati  degani  ham shu,  aslida.Prezidentimiz  ta'kidlaganidek,  “Deputat,  avvalo,  hamisha  xalq  dardi bilan  yashashi,  odamlarni  qiynayotgan  muammolarni  hal  qilish  uchun  fidoyilik ko'rsatib  boshqalarga  o'rnak  bo'lishi  lozim.  Deputatning  qalbi,  vijdoni  uyg'oq bo'lsa,  vazirlar  ham,  hukumat  ham,  parlament  ham  uyg'oq  bo'ladi”. Ikkinchidan , yangidan  shakllangan  parlamentimiz  a'zolarining  aksariyatini,  ya'ni  111  nafari  yoki 74  fozini  ilk  bor  deputat  bo'lib  saylangan  shijoatli  insonlar,  o'z  ishining  ustalari tashkil  etadi.  Lekin  ularning  barchasi  bugundanoq  qonun  yozishga  qodir,  deb aytolmaymiz.Albatta,  ushbu  hamkasblarimizdan  har  biri  o'z  sohasining  yuksak iqtidorli  mutaxassisi  ekaniga  shubha  yo'q.  Ammo  juda  qisqa  muddatlarda  ular o'zlarining  qonun  ijodkorligi,  qonun  texnikasi  va  parlamentning  ko'p  qirrali faoliyatiga taalluqli  sohalardagi  bilim  va  ko'nikmalarini  oshirib  ulgurishlari  taqozo etiladi.Shu  ma'noda,  Prezidentimiz  tomonidan  Davlat  boshqaruvi  akademiyasi bilan  birgalikda  deputatlarning  malakasini  doimiy  oshirib  borish  yuzasidan yangicha  tizim  –  deputatlik  o'quvlarini  joriy  etish  taklif  qilingani  ayni muddaodir .Uchinchidan ,  bizning  muammolarimizni  hech  kim  tashqaridan  kelib hal  qilib  bermaydi.   Deputatlar  befarq  bo'lmasliklari  kerak.  Yangi  parlamentning samarali  faoliyati  deputatlarning  saviyasi  va  professionalligiga  bog'liq.  Islohotlar natijasiga  deputatlar  ham  ma'sul  va  javobgardir.  Deputatlik  – bu  buyuk  mas'uliyat va  javobgarlikdir.Oddiy  odamlarning  ovozini  olib,  saylangan  deputat  shu  oddiy odamlarning  dardu  tashvishi  bilan  yashashi  shart.  Odamlarni  qanday  qilib  rozi qilish  mumkin?  Albatta,  xalq  bilan  qancha  ko'p  uchrashilsa,  muloqot  qilinsa, shuncha  kam  xato  qilamiz  va  ko'p  natijaga  erishamiz.Murojaatnomada  bayon qilinganidek  hamda  dunyo  hamjamiyati  tomonidan  noyob  yangi  demokratik institut  sifatida  e'tirof  etilayotgan  Prezidentning  Virtual  va  Xalq  qabulxonalariga o'tgan  yilda  bir  milliondan  ziyod  murojaat  tushgan.  Ana  shu  murojaatlar  odamlarni qanday  muammo  va  tashvishlar  qiynayotgani  haqida  xulosa  chiqarishga  imkon bermoqda.Prezidentimiz  bundan  buyon  murojaatlarning  chuqur  tahlili  asosida amaliy  ishlar  olib  borilishini  qayd  etdi.  Bu  kabi  vazifalarni  bajarish  barcha  davlat organlari,  ayniqsa,  senator  va  deputatlar  zimmasiga  alohida  mas'uliyat  yuklaydi.   To'rtinchidan ,  yangi  parlament  – xalqparvar  parlament  bo'lishi  kerak.  Xalq vakillari  faoliyat  olib  boradigan  parlament  – aslida,  Xalq  uyidir.Hozirgi  kunda parlament  qonunchilik  faoliyati  zamon  talablariga  to'la  javob  beradi  deya olmaymiz.  Ishlab  chiqayotgan  qonunlarimiz  aniq  bir  sohadagi  ayrim vazifalarnigina  hal  qilishga  xizmat  qiladi.  Ular  hali  kompleks  xarakterga  ega  yoki kodifikatsiyalashgan  emas.  Bu  borada  qiladigan  ishlarimiz  talay.Qonun ijodkorligimiz  hozirgi  islohotlar  shiddati  va  sur'atlaridan  ancha  ortda  qolmoqda. Vaholanki,  qonun  ijodkorligi  islohotlardan  sal  bo'lsa  ham  ilgariroq  yurishi kerak.Bu  borada  biz  hali  islohotlardan  ilgarilash  u yoqda  tursin,  jamiyat  va  davlat hayotidagi  tub  o'zgarishlarning  qonuniy  asoslarini  hayot,  zamonamiz  va  bugungi kun  talablaridan  kelib  chiqib  ta'minlab  borishga  ham  to'la  erishganimiz yo'q. Beshinchidan,  yaqinda  bo'lib  o'tgan  saylovlar  oldimizda  parlamentarizmni  va ko'ppartiyaviy  tizimni  yanada  mustahkamlash,  fuqarolik  jamiyatini  rivojlantirish, xalqimizning  huquqiy  ongi  va  tafakkurini,  huquqiy  bilim  va  ko'nikmalarini oshirish  borasida  hali  ko'pgina  vazifalar  turganini  ko'rsatdi.  NNT  va  siyosiy partiyalarning  faoliyatini  qo'llab-quvvatlash  borasidagi  qonun  hujjatlarini  ham kodifikatsiyalash   lozim.Murojaatnomada   alohida   ta'kidlanganidek,   yangi parlament  va  hukumatning  kelgusi  5 yildagi  faoliyatining  pirovard  maqsadi  – O'zbekistonda  yashayotgan  ko'p  millatli  xalqimiz  hayotini  yuksaltirishdan  iborat bo'lishi  shart.“Shu  munosabat  bilan  deputatlarimizga  murojaat  qilib,  shuni aytmoqchiman.  Saylovoldi  uchrashuvlarida  aholi  tomonidan  ko'tarilgan  dolzarb masalalarni  hal  etish  bo'yicha,  aniq  dastur  va  “yo'l  xaritasi”ni  ishlab  chiqish  hamda uni  mutasaddi  idoralar  bilan  hamkorlikda  to'liq  amalga  oshirish  zarur”,  dedi Prezidentimiz .Oltinchidan ,  yangi  parlament  O'zbekistonning  xalqaro  obro'sini oshirishga  o'z  hissasini  qo'shishi  darkor.  Ayniqsa,  “Demokratiya  indeksi”,  "Qonun ustuvorligi  indeksi",  "Korruptsiyani  nazorat  qilish  indeksi"da  yangi  O'zbekiston o'zining  namuna  bo'lgulik  sifatlarini  namoyon  etishi  zarur.Keyingi  davrda O'zbekistonning   xalqaro   reytinglardagi   mavqeini   oshirish   bo'yicha Prezidentimizning  12  ta  farmon  va  qarorlari  qabul  qilindi.  Mazkur  hujjatlar  bu borada  muayyan  ijobiy  o'zgarishlarga  erishishimiz  uchun  mustahkam  huquqiy  asos vazifasini  o'tamoqda.Xususan,  mamlakatimiz  "Biznes  yuritish  indeksi"da  100 pog'onadan  ko'proq  yuqoriladi  va  hozir  69-o'rinda  turibdi.  Shuningdek, O'zbekiston  keyingi  davrda  “Iqtisodiy  erkinlik  indeksi”da  26  pog'onaga,  “Logistika samaradorligi  indeksi”da  esa  19  pog'onaga  ko'tarildi.Yaqin  orada  "So'z  erkinligi  va hisobdorlik  indeksi",  "Jahon  matbuoti  erkinligi  indeksi"  kabi  xalqaro  reytinglarda ko'rsatkichlarimizni   butunlay   yangilashimiz   taqozo   etiladi.Binobarin, O'zbekistonning  halqaro  iqtisodiy  va  ijtimoiy  reytinglar,  siyosiy  muhitni aniqlashga  oid  indekslardagi  o'rnini  yaxshilab  borishda  – bu  “duing  biznes” bo'ladimi,  investitsiya  muhitiga  oid  bo'ladimi,  inson  huquqlari  yoki  matbuot  va  so'z erkinligi  sohasidami,  “innovatsion  rivojlanishga  tayyorlik”ga  tegishli  bo'ladimi  va hokazo  – ushbu  jarayonlarda  nafaqat  ijro  etuvchi  hokimiyat,  balki  vakillik hokimiyatining ham  ahamiyati  yuksakdir. Yettinchidan,   parlamentning  tashqi siyosat  va  tashqi  iqtisodiy  siyosat  borasidagi  faoliyatini,  uning  ustuvor yo'nalishlarini  aniqlash,  nufuzli  xalqaro  tashkilotlarda  O'zbekistonning  milliy manfatlarini  himoya  qilish  kabi  vazifalarini  samarali  amalga  oshirish  talab  etiladi. Xususan,  Markaziy  Osiyoda  yaxshi  qo'shnichilik  muhitini  mustahkamlash, iqtisodiy  va  ijtimoiy-gumanitar  sohalarga  investitsiyalar  jalb  etish  kabi yo'nalishlarda  O'zbekiston  bilan  xorijiy  mamlakatlar  o'rtasidagi  parlamentlararo ikki   tomonlama   hamkorlik   guruhlari,   xalqaro   tashkilotlar   doirasidagi parlamentlararo  tuzilmalardagi  ishtirokimizdan  samarali  foydalanish  bugungi kunning  dolzarb  talablaridandir.Biz  qonun  ijodkorligi,  nazorat-tahlil  va  xalqaro hamkorlik  bo'yicha  faoliyatimizda  ushbu  masalalarga  alohida  e'tibor  qaratishimiz zarur.Keyingi  davrda  Oliy  Majlis  Prezidentimiz  tashqi  siyosiy  yo'lining  faol ishtirokchisiga  aylangani,  shubhasiz,  mamlakatimizda  parlament  diplomatiyasi rivojlana  boshlaganini  ko'rsatadi.  Zero,  O'zbekiston  parlamenti  endilikda parlamentlararo  xalqaro  tashkilotlarda  ishtirok  etmoqda.  Ikki  tomonlama  deputatlik guruhlari  ko'payib,  28  taga  yetdi  va  ular  izchil  faollashdi.Ayni  chog'da, Prezidentimiz  parlamentning  nafaqat  islohotlarni  ta'minlash  uchun  zarur  qonuniy asoslarni  yaratib  berish,  balki  mamlakat  manfaatlarini  har  tomonlama  himoya qilish  va  ilgari  surish  borasidagi  faoliyatini  ham  tubdan  qayta  ko'rib  chiqish zaruriyatiga  e'tiborni  qaratdi.  Haqiqatan  ham,  hali  biz  “parlament  diplomatiyasi”, “xalqona  yoki  partiyaviy  diplomatiya”  imkoniyatlaridan  yetarli  darajada foydalanmadik.Yangi  shakllangan  O'zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisi Qonunchilik  palatasi  kelgusi  faoliyatining  ustuvor  yo'nalishlari  quyidagilardan iborat. Birinchi yo'nalish:   Konstitutsiyaga  muvofiq,  Qonunchilik  palatasining  eng muhim  vakolatlaridan  biri  –  bu  xalqaro  shartnomalarni  ratifikatsiya  yoki denonsatsiya  qilish  hisoblanadi.Shu  bilan  birga,  Prezidentimiz  uqtirganidek, O'zbekiston  Respublikasi  xalqaro  shartnomalarining  hukumat  tomonidan  izchil bajarilishini  nazorat  qilish  ham  quyi  palataning  asosiy  vazifasi  bo'lishi kerak. Ikkinchi yo'nalish:   Qonunchilik  palatasi  bundan  buyon  Birlashgan  Millatlar Tashkilotining Barqaror  rivojlanish  maqsadlarini  bajarish  bo'yicha  vazirlar hisobotlarini   eshitishni   yo'lga   qo'yishi   lozim. Uchinchi yo'nalish:   inson huquqlarini  himoya  qilishda  Qonunchilik  palatasi  rolini  oshirish,  xalqaro tashkilotlar  tavsiyalari  ijrosini  tashkil  etish,  “yo'l  xaritalari”ni  ishlab  chiqish  va  ijro etish  ham  quyi  palataning  diqqat  markazida  bo'lishi  kerak. To'rtinchi yo'nalish:   bugungi  kunda  jahon  parlamentarizmida  ilg'or  tajriba  bo'lmish,  ya'ni nodavlat  notijorat  tashkilotlari  va  fuqarolik  jamiyati  institutlarini  qo'llab- quvvatlash  amaliyoti  xalqaro  darajada  e'tirof  etilmoqda.  Shu  bois,  davlatimiz rahbari  qayd  etganidek,  ushbu  nomdagi  Parlament  komissiyasi  faoliyati  izchil muvofiqlashtirib  borilishi  muhim. Beshinchi yo'nalish:   Oliy  Majlis  huzurida Qonunchilik  muammolari  va  parlament  tadqiqotlari  instituti  tuzilgan.  Bu  institut qonun  loyihalarini  tayyorlashda,  ularni  muhokama  qilishda,  qabul  qilingan qonunlar  mohiyatini  jamoatchilikka  yetkazishda  parlament  a'zolariga  haqiqiy yordamchi  bo'lishi  lozim. Oltinchi yo'nalish:   qonun  ijodkorligi  faoliyatiga  ilmiy- innovatsion  omilni  keng  joriy  etish  ham  bundan  keyin  quyi  palataning  muhim vazifasi  bo'lib  qolishi  kerak.Bugungi  kunda  O'zbekistonimiz  o'z  taraqqiyot  yo'lidan jadal  ilgarilab  bormoqda.  O'tgan  uch  yil  davomida  amalga  oshirilgan  islohotlarimiz dastlabki  samaralarini  bera  boshladi.  Jahon  hamjamiyatida  O'zbekistonga  qiziqish va  e'tibor,  mamlakatimizning  kuch  va  imkoniyatlariga,  uning  kelajagiga  bo'lgan ishonch  tobora  ortib  bormoqda.Bu,  o'z  navbatida,  taraqqiyotning  yangi  bosqichiga chiqish,  ko'zlagan  maqsadlarimizga  yetish  uchun  mustahkam  zamin  yaratmoqda. Shunday  ekan,  bag'rikeng,  mehnatkash  va  olijanob  xalqimizning  ishonchiga sazovor  bo'lgan  har  bir  deputat  bu  yuksak  ishonchni  amaliy  ishlar  bilan  oqlashi kerak.       7.Oliy Majlisning tarkibiy tuzilishi. 1999-yilning  dekabrida  ko‘ppartiyaviylik  asosida  o‘tkazilgan  demokratik saylov  natijasida  shakllantirilgan  ikkinchi  chaqiriq  O‘zbekiston  Respublikasi  Oliy Majlisi  hisobot  davrida  mamlakatda  islohotlarning  huquqiy  bazasini  yaratish  va rivojlantirishga qaratilgan  parlament  faoliyatini  davom  ettirdi.  Parlament rahbariyati,  uning  qo‘mitalari  va  komissiyalari  raislari  saylanib,  siyosiy  partiyalar deputatlar   fraksiyalari   va   bloklar   tashkil   topgan   birinchi   sessiyada mamlakatimizning  qonun  chiqaruvchi  hokimiyati  organi  tizimida  qator o‘zgarishlar  qilindi.  Xususan  ilk  bor  Demokratik  institutlar,  nodavlat  tashkilotlar va  fuqarolarning  o‘zini  o‘zi  boshqarish  organlari  qo‘mitasi,  Reglament,  odob  va deputatlar  faoliyatining  ta’minoti  komissiyasi,  Oila  va  ayollar  muammolari komissiyasi,  Yoshlar  ishlari  komissiyasi  hamda  Normativ-huquqiy  atamalar komissiyasi  tuzildi  (Yoshlar  ishlari  komissiyasi  2000-yilning  avgustida  Yoshlar ishlari  qo‘mitasiga  aylantirildi).Mazkur  o‘zgarishlar  hokimiyatning  qonun chiqaruvchi  tarmog‘i  vakolatlarini  belgilovchi  mamlakat   Konstitutsiyasi ,   amaldagi qonunlar   normalariga   mos   keladi;Mamlakatni   yanada   rivojlantirishning O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidenti  I.A.Karimov  tomonidan  “O‘zbekiston  XXI asrga  intilmoqda”  deb  nomlangan  ma’ruzada,  shuningdek  ikkinchi  chaqiriq parlamentning  birinchi  va  to‘qqizinchi  sessiyalaridagi  nutqlarida  ilgari  surilgan strategiyasi  Oliy  Majlis  faoliyatining  siyosiy  dasturiga  aylandi.  Davlatimiz boshlig‘i  tomonidan  belgilab  berilgan  vazifalar  asosida  Kengash,  “O‘zbekiston Respublikasi  Oliy  Majlisi  qo‘mitalari  va  komissiyalarining  2000  —  2002-yillarga mo‘ljallangan  qonunchilik  va  nazorat  faoliyatining  ustuvorliklari  to‘g‘risida”  hujjat qabul  qildi.  Parlament  qo‘mitalari  va  komissiyalari  har  yilgi  joriy  ish  rejasini  ana shu  hujjatga  muvofiq  ishlab  chiqdilar,  bu  rejalar  asosan  bajarildi.  Qonunlarni ishlab  chiqish  va  qabul  qilingan  huquqiy  normalarning  ijrosini  nazorat  etish parlament  faoliyatining  ustuvor  yo‘nalishlariga  aylandi.  Umuman  olganda, ikkinchi  chaqiriq  O‘zbekiston  Respublikasi  Oliy  Majlisi  2000  —  2004-yillarda oltita  asosiy  yo‘nalish  bo‘yicha  ish  olib  bordi.          Ikkinchi  chaqiriq  Oliy  Majlisning  qonunchilik  faoliyati  mamlakatda  siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy,  ma’naviy  va  boshqa  sohalarda  olib  borilayotgan  islohotlarni  o‘z vaqtida  huquqiy  jihatdan  tartibga  solishga  qaratildi.  Parlamentning  bo‘lib  o‘tgan o‘n  oltita  sessiyasida  102  ta  qonun,  310  ta  qaror  qabul  qilindi,  62  ta  xalqaro shartnoma  va  bitim  ratifikatsiya  qilindi,  shuningdek  330  ta  qonun  hujjatiga  1357  ta o‘zgartish va  qo‘shimcha  kiritildi.Aholining  siyosiy  faolligini  oshirishga,  ijtimoiy hayotni  yanada  demokratlashtirishga  qaratilgan  “Qonun  loyihalarining  umumxalq muhokamasi  to‘g‘risida”gi   Qonun   qabul  qilindi  va  u  jahon  parlamentarizmi amaliyotida  o‘z  yo‘nalishi  bo‘yicha  dastlabki  qonunlardan  biri  bo‘lib  qoldi. “Normativ-huquqiy  hujjatlar  to‘g‘risida”gi   Qonun   huquqiy  davlat  prinsiplarini amalga  oshirishda  katta  ahamiyatga  ega.  Parlament  tomonidan  qabul  qilingan “O‘zbekiston  Respublikasining  referendumi  to‘g‘risida”gi   Qonunning        yangi  tahriri xalq  hokimiyatchiligi  amalga  oshirilishini  huquqiy  jihatdan  ta’minlashga, referendumga  —  jamiyat  va  davlat  hayotining  eng  muhim  masalalari  bo‘yicha fuqarolarning  umumxalq  ovoz  berishiga  tayyorgarlik  ko‘rish  hamda  uni  o‘tkazish mexanizmini   takomillashtirishga   qaratilgandir.   Yangi   tahrirdagi mazkur   Qonun   saylov  to‘g‘risidagi  qonunlarga,  shu  sohadagi  xalqaro  normalar  va standartlarga  muvofiqlashtirildi.  Bu  hujjatlar  fuqarolarning  konstitutsiyaviy  huquq va  erkinliklarini  oshirish  maqsadida  demokratiya  an’analari  rivojlangan mamlakatlarning  tarixiy  hamda  zamonaviy  qonunchilik  tajribasi  asosida  qabul qilindi.  2001-yil  6-dekabrda  Oliy  Majlis  ikki  palatali  parlament  tuzish  va O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  konstitutsiyaviy  vakolatlari  muddatini o‘zgartirish  masalalari  bo‘yicha  O‘zbekiston  Respublikasining  referendumini o‘tkazish  to‘g‘risida  qaror  qabul  qildi.  Hozirgi  davrda  parlament  2002-yil  27- yanvarda  bo‘lib  o‘tgan  referendum  qarorlari  asosida  o‘tkazilayotgan  islohotlarning g‘oyat  muhim  bosqichida  turibdi.

O‘zbekiston Respublikasining Oliy Majlisi. O‘zbekiston Respublikasining Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiva senatning vakolatlari

Купить