O‘zbekiston va eron munosabatlari - Педагогика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	12000UZS
Размер	167.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Педагогика

O‘zbekiston va eron munosabatlari

Купить

MAVZU: O’ZBEKISTON VA ERON MUNOSABATLARI
MUNDARIJA
1 Kirish
2 O‘zbekiston-eron munosabatlari
3 Eron O zbekiston Respublikasi ikki davlat o rtasida diplomatik ʻ ʻ
munosabatlar
4 O‘zbekiston-Eron elchixonasi ochilishi munosabatlari
5 Xulosa
6 Foydalanilgan adabiyotlar

KRISH
MARKAZIY OSIYO Eron bo’yicha kelishuvning Markaziy Osiyo uchun
ahamiyati O’zbekiston Eron yadroviy dasturi bo’yicha erishilgan xalqaro kelishuv
mintaqaviy va xalqaro xavfsizlikni mustahkamlashga xizmat qiladi degan umidda.
Atom qurolidan xoli Markaziy Osiyoda bu borada bosiq munosabatlar
bildirilmoqda. Toshkentning bu boradagi qarashlari Rossiya Tashqi ishlar vaziri
Sergey Lavrov bilan o’tgan uchrashuvda bildirilgan. Toshkentda Lavrov bilan
muloqot qilgan Tashqi ishlar vaziri Abdulaziz Komilovning aytishicha, Eron bilan
kelishuv mintaqa xavfsizligini va yadroviy qurollarni tarqatmaslik tartibini
mustahkamlaydi.Markaziy Osiyo ommaviy qirg’in qurollaridan xoli hudud deb
e’lon qilingan, bu borada tegishli xalqaro bitim imzolangan. Eron yuzasidan
kelishuvga nisbatan mintaqa davlatlarida munosabat bosiq, bu ko’proq regionda
Eron ta’siri nisbatan zaifligi bilan izohlanadi.“Chunki Eronning mintaqaga ta’siri
g’oyaviy, shialik jihatdan ham, iqtisodiy jihatdan ham unchalik emas. Eronning
ta’siri Yaqin Sharqda kuchli, bu mintaqaga qaraganda bizda shialar nufuzi juda
kam. Shuning uchun biz uchun bu kelishuvning ta’siri kam. Ammo yaqinda
Karimov Shanxay Hamkorlik Tashkiloti (ShHT) yadroviy qurolga ega davlatlar
hisobiga kengayib borayotganidan xavotir bildirdi, ya’ni Pokiston va Hindistonni
tashkilotga a’zo bo’lishi geosiyosiy muvozanatni o’zgartiradi deb. Ammo men
Eron yaqin orada ShHTga qo’shib olinadi deb hisoblamayman”, - deydi Turkiyada
yashayotgan o’zbek faoli Namoz Normo’min . Eron atom programmasi bo’yicha
erishilgan bitimdan asosan Isroil norozi. Dunyodagi aksariyat davlatlar uzoq
yillardan buyon davom etib kelayotgan bu mojaro nihoyat yakun topganini ijobiy
baholashmoqda.Turkiya tashqi ishlar vazirligi bayonotida kelishuv mamnuniyat
bilan qabul qilingani va mintaqa taraqqiyoti uchun xizmat qilishi izhor
etiladi.Namoz Normo’minga ko’ra, kelishuv nafaqat Yaqin Sharqda o’zaro
raqobatda bo’lgan Eron va Turkiya munosabatlari, balki bu munosabatlar orqali
Markaziy Osiyo uchun ham muhim ahamiyat kasb etadi.

O‘ZBEKISTON-ERON MUNOSABATLARI
Eron Islom Respublikasi 1991-yilning 25-dekabrida O‘zbekiston Respublikasining
mustaqilligini rasman tan oldi.1992-yil 10-mayda O‘zbekiston va Eron o‘rtasida
diplomatik aloqalar o‘rnatildi.Eronning Toshkentdagi elchixonasi 1992-yil noyabr
oyida va O‘zbekistonning Tehrondagi elchixonasi 1995-yil may oyida ochilgan.
O‘tgan muddat davomida O‘zbekistonning birinchi Prezidenti Islom Karimovning
Eronga to‘rt bor tashrifi amalga oshirildi. (1992 va 2003-yillarda rasmiy, 1996 va
2004-yillarda EKO sammiti doirasida).O‘z navbatida Eron prezidentlari
A.Rafsanjoni (1993-yil oktabr) va S.Hotamiylarning (2002-yil aprel)
O‘zbekistonga rasmiy tashriflari bo‘lib o‘tgan.

Islom hamkorlik tashkilotining (IHT) 2017-yil sentabrda Ostonada o‘tkazilgan fan
va texnologiyalar bo'yicha birinchi sammiti doirasida O‘zbekiston Prezidenti Sh.
Mirziyoyevning Eron Islom Respublikasi Prezidenti H.Ruhoniy bilan uchrashuvi
bo‘lib o‘tdi.Tashqi ishlar vazirining orinbosari darajasida muntazam ravishda
O‘zbekiston-Eron siyosiy maslahatlashuvlari o‘tkaziladi. Siyosiy
maslahatlashuvlarning 5-davrasi 2017-yilning 13-martida Toshkentda o‘tkazildi.
Hozirgi kunda O‘zbekiston va Eron munosabatlarining shartnomaviy-huquqiy
asosini siyosiy, iqtisodiy madaniy sohalarda imzolangan 55 ta hujjat tashkil etadi.
O‘zbekiston Respublikasi va Eron Islom Respublikasi o‘rtasida savdo-iqtisodiy va
ilmiy-texnikaviy hamkorlik bo‘yicha Hukumatlararo qo‘shma komissiya tashkil
etilgan. 2018-yilning aprel oyida Tehron shahrida O‘zbekiston-Eron qo‘shma
komissiyasining 12-yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
2018-yil natijalariga ko‘ra, o‘zaro tovar ayirboshlash ko‘rsatkichlari $306,5 mln,
shu jumladan O‘zbekison eksporti – $172,5 mln., import esa $133,9 mln. hajmida
qayd etildi.O‘zbekistonda Eron sarmoyasi ishtirokida tashkil etilgan 116 dan ortiq
korxona faoliyat ko‘rsatmoqda. Shulardan 19 tasi to‘liq Eron sarmoyasi asosida ish
olib bormoqda. O‘zbekistonning Eronga eksporti paxta, paxta tolasi, qora va
rangli metallar, mineral o‘g‘itlar,elektomexanik jihozlar, mevalar, quruq mevalar
va plastmassa mahsulotlaridan iborat bo‘lmoqda. 2011-yilning 25-aprelida
Ashxabodda tashqi ishlar vazirlarining to‘rt tomonlama yig‘ilishida O‘zbekiston-
Turkmaniston-Eron-O‘mon temir yo‘l koridorini shakllantirish bo‘yicha hujjat
imzolandi.
Eron O zbekiston Respublikasi ikki davlat o rtasida ʻ ʻ
diplomatik munosabatlar
O zbekiston — Eron munosabatlari — Eron O zbekiston Respublikasining
ʻ ʻ
mustaqilligini tan olib, ikki davlat o rtasida diplomatik munosabatlar o rnatilgach,
ʻ ʻ
1992 yil noyabrda Eroning Toshkentdagi elchixonasi, 1995 yil mayda O zbekiston
ʻ
Respublikasining Tehrondagi elchixonasi o z faoliyatini boshladi.
ʻ
O zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning Eronga ilk tashrifi 1992
ʻ
yil noyabrda bo lib o tdi. 2000 yil 10—11 iyunda O zR Prezidenti Islom Karimov
ʻ ʻ ʻ

Iqtisodiy Hamkorlik Tashkshyutiga a zo davlatlar rahbarlarining Eronda bo libʼ ʻ
utgan 6sammitida ishtirok etdi. 2003 yil 17—18 iyunda rasmiy tashrif bilan Eronda
bo ldi. 2002 yil 26—28 aprelda Eron Islom Resggublikasi Prezidenti
ʻ
S.M.Hotamiyning O zRga rasmiy tashrifi amalga oshirildi. Ana shu tashriflar
ʻ
natijasida ikki davlat o rtasidagi munosabatlarning shartnomaviyhuquqiy asoslari
ʻ
yaratildi.
Ikki mamlakat o rtasida transportkommunikatsiya, neftkimyo, bank, bojxona,
ʻ
farmatsevtika, uyushgan jinoyatchilik, terrorizm va giyohvand moddalarning
noqonuniy tarqatilishiga qarshi kurash sohalarida keng hamkorlik yo lga
ʻ
qo yilgan. Hoz. kunda O zbekiston va Eron munosabatlarining
ʻ ʻ
shartnomaviyhuquqiy asosini 50 dan ortiq hujjat tashkil etadi. O zbekiston
ʻ
Respublikasi va Eron o rtasida savdoiqtisodiy sohadagi o zaro manfaatli
ʻ ʻ
hamkorlikning tamoyil va yo nalishlarini belgilab beruvchi bir qator davlatlararo
ʻ
va hukumatlararo shartnomalar hamda idoralararo hujjatlar imzolangan. Ikki
tomonlama munosabatlar "Savdoiqtisodiy aloqalar to g risida", "Sarmoyalarni
ʻ ʻ
o zaro rag batlantirish va himoya qilish", "Ikki tomonlama soliqqa tortishdan
ʻ ʻ
qochish va olingan foyda va kapitalga solinadigan soliqlar haqida ma lumot bilan
ʼ
almashish to g risida"gi shartnoma va qator hukumatlararo memorandumlar bilan
ʻ ʻ
tartibga solinadi. 2004 yil yakuniga ko ra, O zbekiston va Eron o rtasidagi tovar
ʻ ʻ ʻ
ayirboshlash hajmi 370 mln. AQSH dollarini tashkil etdi. Eron Islom Respublikasi
O zbekistonning 10 ta yetakchi savdo hamkori qatoridan_joy olgan. Eron
ʻ
O zbekistondan paxta tolasi, rangli metall va undan yasalgan buyumlar, qora
ʻ
metall va metall buyumlar, mineral yoqilg i, neft va uni qayta ishlashdan olingan
ʻ
mahsulotlar, mexanik stanoklar, xizmatlar, o g it, kimyoviy shtapel tolalari va h.k.
ʻ ʻ
oladi va O zbekistonga bog dorchilik mahsulotlari, o simlik va hayvon yog i,
ʻ ʻ ʻ ʻ
poyabzal, kimyoviy ip, kir yuvish vositalari, gilam va gilam mahsulotlari,
plastmassa va undan tayyorlangan buyumlar, xizmatlar, to qimachilik hamda
ʻ
organik kimyoviy mahsulotlar, kofe, choy, shirinlik va doridarmon yuboradi. 1993
yilning 18 oktyabr da imzolangan hujjat asosida O zbekiston Respublikasi va Eron
ʻ
Islom Respublikasi o rtasida Savdoiqtisodiy va ilmiytexnikaviy hamkorlik
ʻ

bo yicha hukumatlararo komissiya tashkil etilgan. O zbekistonda Eron sarmoyasiʻ ʻ
ishtirokida tashkil etilgan 53 korxona bor, ulardan 40 tasi qo shma korxona, 13 tasi
ʻ
esa 100 % Eron sarmoyasi asosida ish olib bormoqda. Mazkur korxonalar asosan
xalq iste moli mollari, qandolat, tikuvchilik va qishloq xo jaligi mahsulotlari,
ʼ ʻ
qurilish materiallari hamda gilamlar ishlab chiqarish, shuningdek, yuk tashishga
ixtisoslashgan. O zbekistonning eksport yuklarini jahon bozorlariga olib chiqishda
ʻ
Eron transport kommunikatsiyalaridan ham keng foydalanilmoqda. O zbekiston
ʻ
temir yo lchilari faol ishtirok etgan Tajan
ʻ — Saraxs — BandarAbbos temir yol
yo nalishining ishga tushirilishi (1996) O rta Osiyoda joylashgan davlatlarga Fors
ʻ ʻ
qo ltig i orqali jahon bozoriga chiqish imkonini berdi. 1993 yil 17 martda
ʻ ʻ
"O zbekiston havo yo llari" milliy aviakompaniyasi va Eronning fuqaro aviatsiyasi
ʻ ʻ
tashkiloti tomonidan ikki mamlakat o rtasida havo qashovini yo lga qo yish
ʻ ʻ ʻ
bo yicha Anglashuv memorandumi imzolandi. 1994 yil avg .dan boshlab "Eron
ʻ
eyr" aviakompaniyasining havo kemalari haftasiga bir marta Tehron —
Toshkent — Tehron yo nalishi bo yicha muntazam havo qatnovini amalga
ʻ ʻ
oshirmoqda.
2002 yil Samarqand shahridagi Panjob madaniyat markazi qoshida E. bilan
hamkorlikda Panjob shifoxonasi ochilgan. Shuningdek, Samarqandda Eroning
"Doktor Obidiy" farmatsevtika shirkati bilan qo shma korxona tuzilgan.
ʻ
Ikki davlat o rtasidagi madaniy va ma rifiy aloqalar 1999 yil 8 sentyabrda ta sis
ʻ ʼ ʼ
etilgan „O zbekistonEron“ do stlik jamiyati doirasida olib borilmoqda.
ʻ ʻ
O‘ZBEKISTON-ERON ELCHIXONASI OCHILISHI
MUNOSABATLARI
Eron Islom Respublikasi 1991-yilning 25-dekabrida O‘zbekiston Respublikasining
mustaqilligini rasman tan oldi. 1992-yil 10-mayda O‘zbekiston va Eron o‘rtasida
diplomatik aloqalar o‘rnatildi. Eron Islom Respublikasining Toshkentdagi
elchiхonasi 1992-yil noyabr oyida va O‘zbekiston Respublikasining Tehrondagi
elchiхonasi 1995-yil may oyida ochilgan.

Hozirgi kunda O‘zbekiston va Eron munosabatlarining shartnoma-huquqiy asosini
59 dan ortiq imzolangan hujjat tashkil etadi. O‘zbekiston Respublikasi va Eron
Islom Respublikasi o‘rtasida savdo-iqtisodiy va ilmiy-teхnikaviy hamkorlik
bo‘yicha Hukumatlararo qo‘shma komissiya tashkil etilgan. 2015-yilning iyun
oyida Toshkent shahrida O‘zbekiston-Eron qo‘shma komissiyasining 11-yig‘ilishi
bo‘lib o‘tdi. 2014-yil natijalariga ko‘ra, o‘zaro tovar ayirboshlash ko‘rsatkichlari
$374.9 mln, shu jumladan eksport – $317.8 mln, import – $57.0 mln. tashklil etdi.
O‘zbekistonda Eron sarmoyasi ishtirokida tashkil etilgan 116 dan ortiq korхona
faoliyat ko‘rsatmoqda. Shulardan 19 tasi to‘liq Eron sarmoyasi asosida ish olib
bormoqda. O‘zbekiston Eron aloqalarining yana bir muhim yo‘nalishlaridan biri bu
transport sohasida o‘zaro hamkorlikni rivojlantirish hisoblanadi.
2011-yilning 25-aprelida Ashxabodda tashqi ishlar vazirlarining to‘rt tomonlama
yig‘ilishida O‘zbekiston-Turkmaniston-Eron-Omon temir yo‘l koridorini
shakllantirish bo‘yicha hujjat imzolandi. Ikki davlat o‘rtasidagi madaniy va
ma’rifiy aloqalar olib borilmoqda. Eron san’atkorlari Samarqand shahrida
o‘tkaziladigan ananaviy "Sharq taronalari" хalqaro musiqa festivalining doimiy
qatnashchilaridir. Ikki davlat sport jamoalari O‘zbekiston va Eronda o‘tkazilgan
turli хalqaro sport musobaqalarida qatnasmoqdalar.
XULOSA
O’zbekiston-Turkmaniston-Eron-Ummon va O’zbekiston-Qirg’iziston-Xitoy
yo’nalishi bo’yicha transport infratuzilmasini ilg’or rivojlantirish asosida Markaziy
Osiyo tranzit logistika salohiyatidan foydalanishni kengaytirishga alohida e’tibor
qaratish lozim. Shu munosabat bilan 2018 yilda O’zbekistonning «Markaziy Osiyo
xalqaro transport yo’laklari tizimida: strategik istiqbollari va amalga oshirilmagan
imkoniyatlari» xalqaro konferentsiyasini o’tkazish tashabbusi to’liq tasdiqlanishga
loyiqdir.
Endi muvaffaqiyatli bunday Kaspiy dengizida Turkmaniston portlari orqali
O’zbekiston chiqishi, Qozog’iston bilan savdo aylanmasining 37% ortib,
O’zbekiston-Qozog’iston davlat chegarasi orqali yo’l punktlari ochilishida
«Oqoltin» va «Malik», qo’shni mamlakatlar tumanlar o’rtasida ishbilarmon

doiralari yaratish kabi masalalarni hal Markaziy Osiyo, shuningdek, chegara
demarkatsiyasi va delimitatsiya to’g’risidagi bitim. Turkmaniston Amudaryo
bo’ylab yangi temir yo’l va yo’l ko’priklar Turkmenabat-Forobiy ochildi. Bu
transport va tranzit yo’nalishi O’zbekiston-Turkmaniston-Eron-Ummon muhim
bo’limi hisoblanadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.
1 O’zbekiston XX! asr bo’sahasida I.A Karimov “O’zbekiston 1997”
2 Nyati ulug’ halqning –ishi ham ulug’ hayoti yorug’ va kelajagi farovon
bo’ladi SH.Mirzyoyev 2019 yil
3 internet www Wikipedia.uz
4 O’zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Matbuot xizmati

O‘zbekiston va eron munosabatlari

Купить

Похожие документы
2001-yil sentabr voqealri va uning xalqaro munosabatlarga
1945-1990-yillarda Buyuk Britaniya
1918-1923 yillarda xalqaro munosabatlar, Versal Vashington siyetemasining tuzilishi
Ahmad al-farg‘oniy
Almashlab ekishni loyihalashtirish va joriy etish